II SA/GL 125/23

II SA/Gl 125/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Artur Żurawik /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2022 r. nr SKO.PSI/41.5/531/2022/17087/ w przedmiocie dopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia 14 września 2022 r. Prezydent Miasta K. wystosował do kuratora ubezwłasnowolnionego S.S., Z.S. (dalej "kurator") upomnienie nr [...] wzywające uregulowania należności za pobyt ubezwłasnowolnionego w Domu Pomocy Społecznej za okres 11-12/2021 w łącznej kwocie 2197,22 zł.
Pismem datowanym na dzień 29 września 2022 r. kurator złożył "odwołanie odnośnie szantażu ze stron prezydenta K. M. K.". W imieniu ubezwłasnowolnionego wniósł o:
1) "niezwłoczne, tzn. w trybie pilnym w celu zapobieżenia dalszej kontynuacji przestępstwa, wydanie prezydentowi miasta K. K. zakazu dokonania egzekucji żądania w wysokości 2197,22 zł",
2) "postanowienie o nałożeniu na prez. M. K. obowiązku wypłacenia panu S.S. odszkodowania w wysokości 1.000 zł za bezprawne szykany wobec niego".
Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. nr SKO.PS/41.5/507/2022/16010 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zwróciło pismo nadawcy. Wskazało, że jako organ właściwy w sprawie, uczynił przedmiotem rozpoznania pismo kuratora ubezwłasnowolnionego w zakresie pkt 1 dotyczącego odwołania od upomnienia i wydało w tym zakresie odrębne rozstrzygnięcie. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż w sprawie odszkodowania, którego dotyczy pkt 2 pisma właściwy jest sad powszechny uzasadnionym jest zwrot pisma na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Postanowieniem z tego samego dnia nr SKO.PS/41.5/1066/2022/16010 Kolegium stwierdziło niedopuszczalność "odwołania od szantażu". Uznało, że zostało ono złożone w związku z upomnieniem z dnia 14 września 2022 r. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje m.in. sytuacje wniesienia środka zaskarżenia przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje m.in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia określonego działania organu.
Kolegium podkreśliło, że w sprawie doszło do niedopuszczalności odwołania z przyczyn o charakterze przedmiotowym. Kurator wniósł bowiem odwołanie od upomnienia działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownika Działu Dochodzenia Należności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 14 września 2022 r., które nie jest decyzją administracyjną, od której przysługiwałoby prawo wniesienia środka zaskarżenia w postaci odwołania. Celem upomnienia jest dążenie do dobrowolnego wykonania obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu skutków niewykonania tego obowiązku w postaci wdrożenia przymusowego wykonania (egzekucji). W chwili upomnienia obowiązek obciążający stronę jest już skonkretyzowany, samo upomnienie obowiązku nie tworzy. Upomnienie nie jest więc aktem za pomocą którego rozstrzygałoby się w sposób władczy o prawach i obowiązkach jednostki, tak jak to jest w przypadku decyzji administracyjnej. Wobec tego nie istnieje możliwość wniesienia od upomnienia odwołania do organu odwoławczego.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył kurator. Wniósł o niedopuszczenie "do rozpatrywania sporów między panem S.S. i prezydentem/MOPS K. niektórych pracowników organu. Domaga się również wydania "zakazu prezydentowi K. wykorzystywania jego decyzji w stanie zaskarżenia do jakiegokolwiek użytku urzędowego, w celu zapobieżenia najwyraźniej nagminnie praktykowanych tego rodzaju nadużyć".
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało rozstrzygnięcie z dnia 19 października w mocy, w pełni podzielając zawartą tam argumentację.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył w imieniu jego adresata kurator. Jego ocenie roszczenia Prezydenta K. wobec strony są absolutnie nielegalne. Prezydent K. umieścił stronę w Domu Pomocy Społecznej pod przymusem, "forma uwięzienia osób, którym przypisano chorobę psychiczną w Polsce jak też w innych krajach o systemach totalitarnych, bez jakiegokolwiek postanowienia sądu. Aby nadać pozory praworządności użył fałszywego postanowienia SR w B. dnia [...]r. Sygn. akt [...] (kopia w załączeniu), które nie dotyczy pana S.S. ur. [...] r.".
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia domaga się również "wydania orzeczenia, że postanowienie SR w B. z dnia [...] r. Sygn. akt [...] nie może być wykorzystane do jakiejkolwiek decyzji administracyjnej [...]", oraz zasądzenia na rzecz skarżącego odszkodowania.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania złożonego od upomnienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Upomnienie, jako czynność podejmowana w postępowaniu egzekucyjnym nie jest aktem administracyjnym przyznającym uprawnienie lub nakładającym obowiązek. W ten sposób organ egzekucyjny stara się jedynie nakłonić stronę do realizacji określonego wcześniej zobowiązania. Tym samym oczywiste jest, iż od takiej czynności odwołanie nie przysługuje. Należy zatem uznać, że rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowe.
Okoliczności podniesione w skardze nie dotyczą bezpośrednio rozpatrywanej sprawy. Kurator skarżącego kwestionuje orzeczenia sądów powszechnych w sprawie oraz ostateczne rozstrzygnięcia organów administracji. Jak jednak wspomniano wyżej przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest jedynie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.