II SA/Gl 1248/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązaniu do jego zwrotu wraz z odsetkami. Skarżąca argumentowała, że była bezterminowo uprawniona do świadczenia, a składki były przyznane do określonej daty. Twierdziła, że zgłosiła zgon matki, ale nie została poinformowana o konieczności zgłoszenia tego w MOPS, a pouczenia w decyzjach były niejasne. Podkreślała swój zły stan psychiczny i niskie dochody, uniemożliwiające spłatę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że choć skarżąca była pouczana o obowiązku zgłaszania zmian, to świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za miesiąc, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, nie powinno być traktowane jako nienależnie pobrane. Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że cel świadczenia został zrealizowany w momencie wypłaty, gdy podopieczny żył, i że nie można oczekiwać proporcjonalnego zwrotu ani natychmiastowego podjęcia pracy przez opiekuna po śmierci podopiecznego. Wskazał, że organy powinny określić kwotę nienależnie pobranego świadczenia od dnia 1 kwietnia 2022 r., czyli od daty uchylenia prawa do świadczenia, pomijając świadczenie za marzec 2022 r. w części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych w przypadku śmierci podopiecznego w trakcie miesiąca, za który świadczenie zostało wypłacone.
Dotyczy specyficznej sytuacji zgonu podopiecznego w trakcie miesiąca, za który wypłacono świadczenie pielęgnacyjne. Wymaga analizy konkretnych pouczeń i okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za miesiąc, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, może być uznane za nienależnie pobrane w całości lub części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za miesiąc, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, nie powinno być traktowane jako nienależnie pobrane, ponieważ cel świadczenia został zrealizowany w momencie wypłaty, gdy podopieczny żył.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel świadczenia pielęgnacyjnego jest realizowany w momencie wypłaty, gdy osoba potrzebująca opieki żyje. Nie można oczekiwać proporcjonalnego zwrotu ani natychmiastowego podjęcia pracy przez opiekuna po śmierci podopiecznego, dlatego świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił zgon, nie spełnia kryteriów nienależnie pobranego świadczenia.
Czy pouczenia zawarte w decyzjach administracyjnych dotyczące obowiązku informowania o zmianach w sytuacji rodzinnej były wystarczająco jasne i zrozumiałe dla skarżącej?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że pouczenia były jasne i klarowne, a skarżąca była nimi wielokrotnie informowana o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia.
Uzasadnienie
Pomimo twierdzeń skarżącej o zawiłości pouczeń, sąd stwierdził, że były one jasne i kierowane do niej wielokrotnie w poprzednich decyzjach, co wypełniało obowiązek informacyjny organu.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w zakresie określonym w art. 145, stosując środki przewidziane w ustawie.
u.ś.r. art. 30 § ust. 1, 2, 7 i 8
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Reguluje kwestię nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i obowiązek ich zwrotu.
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, gdy osoba była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2 w zw. z art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności, organy działają na podstawie i w granicach prawa.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za miesiąc, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, nie jest nienależnie pobrane, ponieważ cel świadczenia został zrealizowany w momencie wypłaty, gdy podopieczny żył.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej o niejasności pouczeń i jej stanie zdrowia nie zasłużyły na uwzględnienie w kontekście obowiązku informacyjnego. • Argument, że świadczenie pielęgnacyjne przyznano bezterminowo, a składki do określonej daty, nie wpływa na ocenę nienależnego pobrania po śmierci podopiecznego.
Godne uwagi sformułowania
cel świadczenia pielęgnacyjnego został zrealizowany już w momencie wypłaty, kiedy podopieczny żył • trudno też wyobrazić sobie, aby wykorzystanie tego świadczenia miało następować proporcjonalnie do upływu kolejnych dni miesiąca, ani tym bardziej, aby osoba uprawniona z dniem następującym po śmierci podopiecznego, miałaby podjąć zatrudnienie, z którego zrezygnowała lub nie podjęła w celu sprawowania opieki.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
sprawozdawca
Renata Siudyka
przewodniczący
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych w przypadku śmierci podopiecznego w trakcie miesiąca, za który świadczenie zostało wypłacone."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgonu podopiecznego w trakcie miesiąca, za który wypłacono świadczenie pielęgnacyjne. Wymaga analizy konkretnych pouczeń i okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pielęgnacyjnego i sytuacji, która może spotkać wielu opiekunów – śmierci podopiecznego. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do kwestii zwrotu świadczeń w takich okolicznościach, co jest praktycznie istotne.
“Czy po śmierci podopiecznego musisz oddawać całe świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 22 420,3 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.