II SA/Gl 1247/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla A. B., która twierdziła, że jej niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Prezydent Miasta R. odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie zawiera daty lub okresu powstania niepełnosprawności, co jest wymogiem formalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że organ nie może samodzielnie ustalać stopnia niepełnosprawności ani daty jej powstania. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając błędną interpretację przepisów. WSA, rozpoznając sprawę, uznał, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy orzecznicy nie są w stanie ustalić daty powstania niepełnosprawności, należy stosować art. 81a k.p.a., który nakazuje rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Sąd zwrócił uwagę na poprzednie orzeczenie, w którym wskazano, że niepełnosprawność istnieje "od wczesnego dzieciństwa". W związku z tym, WSA uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd zasad.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 16 ust. 3 u.ś.r. w kontekście ustalania daty powstania niepełnosprawności oraz stosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 81a k.p.a.) w sprawach o świadczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności przez zespół orzeczniczy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy data ta jest jasno określona.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy orzecznicy nie są w stanie ustalić daty powstania niepełnosprawności, organ administracji może odmówić przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, powołując się na brak formalnego potwierdzenia tej okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji należy stosować zasadę rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony (art. 81a k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając świadczenia z powodu braku formalnego ustalenia daty powstania niepełnosprawności przez zespół orzeczniczy. Podkreślono, że art. 81a k.p.a. nakazuje rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony, a niepozbawianie jej należnego świadczenia z powodu trudności dowodowych.
Jak należy interpretować przesłankę "powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21. roku życia" na potrzeby przyznania zasiłku pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłanka ta dotyczy faktycznego stanu rzeczy, a nie wyłącznie formalnego wskazania tej okoliczności w orzeczeniu zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawodawca nie uzależnił prawa do zasiłku od tego, czy orzeczenie zespołu wprost wskazuje na powstanie niepełnosprawności przed 21. rokiem życia, lecz od samego faktu jej powstania w tym wieku. W przypadku braku możliwości ustalenia tej daty przez zespół, należy szukać innych dowodów lub stosować zasady interpretacji korzystnej dla strony.
Przepisy (13)
Główne
u.ś.r. art. 16 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
u.ś.r. art. 16 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.
k.p.a. art. 81a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny działać w sprawie wnikliwie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd stosuje środki, które uzna za celowe dla uchylenia lub stwierdzenia niezgodności z prawem aktu, o którym mowa w art. 134.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepis art. 16 ust. 3 u.ś.r., odmawiając przyznania zasiłku z powodu braku formalnego wskazania daty powstania niepełnosprawności w orzeczeniu. • W sytuacji, gdy orzecznicy nie są w stanie ustalić daty powstania niepełnosprawności, należy stosować art. 81a k.p.a. i rozstrzygać wątpliwości na korzyść strony. • Poprzednie orzeczenie wskazywało, że niepełnosprawność istnieje od "wczesnego dzieciństwa", co powinno być uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie daty lub okresu powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności należy do właściwości zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności • niepełnosprawność istnieje "od wczesnego dzieciństwa" • wątpliwości są rozstrzygane na korzyść strony • nie można w sytuacji skarżącej przepisów interpretować na jej niekorzyść
Skład orzekający
Edyta Kędzierska
przewodniczący
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Artur Żurawik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 3 u.ś.r. w kontekście ustalania daty powstania niepełnosprawności oraz stosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 81a k.p.a.) w sprawach o świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności przez zespół orzeczniczy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy data ta jest jasno określona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie przepisów proceduralnych (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony) w praktyce, nawet gdy organy mają trudności z ustaleniem stanu faktycznego. Jest to istotne dla osób ubiegających się o świadczenia.
“Czy brak daty powstania niepełnosprawności pozbawi Cię zasiłku? Sąd administracyjny przypomina o ważnej zasadzie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.