II SA/Gl 1243/19

II SA/Gl 1243/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2049/20 - Wyrok NSA z 2021-01-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, , , , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżaną decyzję, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania R.P. (R.P.) od decyzji z dnia [...]r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. (PINB, organ I instancji) nr [...] nr [...] nakazującej obowiązek rozbiórki dobudowy o wym. 5,00 x 12,00 m do budynku nr [...] samowolnie wybudowanej w roku 1993 przy ul. [...] w B. na działce nr 1 gm. kat. [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz nakazał stronie wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia wskazanej dobudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa, poprzez:
1.odprowadzenie wód opadowych z dachu ww. dobudowy, na działkę nr 1, poprzez zamontowanie urządzeń do ich odprowadzania,
2.rozbiórkę okapu dachu ww. dobudowy od strony działki sąsiedniej nr 2,
3. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany, od strony działki sąsiedniej nr 2, poprzez wysunięcie na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosowanie pionowego pasu z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie, odporności ogniowej E I 60,
4. usunięcie luksferów z otworów okiennych od strony sąsiedniej działki nr 2 oraz zamurowanie ich cegłą pełną na całą grubość ściany, o klasie odporności ogniowej nie niższej niż R E I 60,
5. zamurowanie otworu okiennego w ścianie, znajdującej się od strony działki sąsiedniej nr 3,
6. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na własnym fundamencie lub na stropie opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany, od strony działki sąsiedniej nr 3, poprzez wysunięcie na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosowanie pionowego pasu z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60.
Wskazał, że powyższe nakazane roboty budowlane należy wykonać w terminie do 31 grudnia 2019 r.
Jako podstawę działania SWINB przywołał art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.- dalej "K.p.a.") oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 i 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1186 z późn.zm.- dalej; "Pr. bud.") w związku z art. 40 ustawy. z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm. –dalej "pb").
Ze stanu faktycznego wynika, że SWINB decyzją nr [...] uchylił decyzję PINB nr [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji nakazując, aby ten zbadał, czy przedmiot sprawy jest tożsamy przedmiotowo z postępowaniem, w którym nakazano J.S. (byłemu właścicielowi nieruchomości) dokonanie rozbiórki samowolnie wzniesionej (w 1993 r.) hali pomieszczeń pomocniczych dobudowanej do zakładu [...].
Decyzją z dnia [...] r, nr [...] PINB umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonanej w roku 1993 r. dobudowy do budynku nr [...], usytuowanego na działce nr 1 obręb [...] przy ul. [...], uznając, że niezakończone dotąd zostało postępowanie w tej samej sprawie zainicjowane w latach 90-tych XX w. Decyzja ta stała się ostateczna.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] PINB nakazał R.P. obowiązek; rozbiórki dobudowy samowolnie wybudowanej w roku 1993.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] SWINB w wyniku rozpatrzenia odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji nie wziął pod uwagę treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego II OPS 2/13 z dnia 16 grudnia 2013 r. i nie zbadał, czy któryś z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na tym terenie od czasu realizacji inwestycji nie zezwalał na tego rodzaju zabudowę, co w konsekwencji może otwierać ścieżkę legalizacji. Organ odwoławczy wskazał także, iż samo naruszenie warunków technicznych nie oznacza automatycznie spełnienia przesłanek z art. 37 ust 1 pb. Powyższa decyzja SWINB została zaskarżona, w drodze sprzeciwu do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 94/19 oddalił sprzeciw.
Pismem z dnia 22 i 28 stycznia 2019 r. PINB wystąpił do Urzędu Miejskiego w B. o przesłanie wypisów i wyrysów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na działce nr 1 gm. [...] znajdującej się ul. [...] w B., obowiązujących od 1993 r. i w latach późniejszych
Pismem z dnia 30 stycznia 2019 r. i Prezydent Miasta i B. poinformował PINB, że w latach 1986-1994 na terenie miasta obowiązywał "Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta B." (uchwała Miejskiej Rady Narodowej w B. nr [...] z dnia [...] r. DZ. Urz. Woj. [...] z [...]r. nr [...] poz. [...]). Jednak z uwagi na skalę w jakiej został opracowany ww. plan (skała 1:10000) oraz niewielki rozmiary wnioskowanej działki nie jest możliwe jednoznaczne określenie terenu jakim była objęta działka w powyżej przytoczonym planie. PINB dokonał analizy dostępnych materiałów i uznał, że działka nr 1 położona była w jednostce planu dz.nr 1 - E 2 MN "Tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności". Stwierdził ponadto, że nie jest możliwe precyzyjne dopasowanie rysunku planu wykonanego rocznie do aktualnych map geodezyjnych, a co za tym idzie nie ma możliwości dokładnego zlokalizowania działki na rysunku ww. planu. Dalej organ I instancji stwierdził, że do 1 stycznia 2003 r, na terenie miasta B. obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta B. (Uchwała nr [...] z dnia [...]r. Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z dnia [...]r.), a działka nr 1 znajdowała się w jednostkach terenowych- częściowo w jednostce E IV 69MN – "Tereny Zabudowy jednorodzinnej" oraz częściowo w jednostce 0113 L 1/2 ulica [...] od ul. [...] do ul. [...]. Obecnie ww. działka położona jest w terenie, gdzie miasto nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie terenu, na którym znajduje się samowolna dobudowa nie była sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującym w dacie do 2003 r.
Organ I instancji dokonał również sprawdzenia w kontekście treści art. 37 ust.1 pkt 2 pb, czy przedmiotowa dobudowa nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odwołał się również do wyroku NSA z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1978/10 podkreślając, że nakaz przymusowej rozbiórki winien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wskazał, że przedmiotowa dobudowa pełni obecnie funkcje magazynu dla działalności gospodarczej prowadzonej przez R.P. Usytuowana jest (od strony południowej) częściowo w granicy, a częściowo w odległości 0,90 m od granicy niezabudowanej działki nr 4 (obecnie posiadającej nr 2) oraz w odległości 2,60 m (od zachodniej strony) od niezabudowanej działki nr 3 tj. od działek będących własnością N. i Z.Z. Wody opadowe z budynku z połaci dachu spływają na działkę sąsiednią.
Organ I instancji wskazał, że usytuowanie dobudowy jest niezgodne z przepisami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty i ich usytuowanie obowiązującymi w okresie budowy, jak i obecnie. Zauważył, że samowolnie wykonana dobudowa na nieruchomości przy ul. [...] przylegająca od strony południowej w części bezpośrednio w granicy działki sąsiedniej, a w części również wykraczająca poza granice działki stanowi istotne pogorszenie warunków użytkowania działek sąsiednich, a także ogranicza możliwość zagospodarowania ich zgodnie z wolą właścicieli. Dokonując oceny możliwości legalizacji obiektu organ I instancji doszedł do wniosku, że stoją temu na przeszkodzie inne ważne przyczyny , o których mowa w art. 37 ust. 2 pb. Natomiast wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce jest uzasadnione innymi ważnymi przyczynami oraz wystąpieniem przesłanki, o której mowa w art.37 ust. 1 pkt 2 pb tj. lokalizacja przedmiotowej dobudowy powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Wskazał, że lokalizacja dobudowy uniemożliwia racjonalne wykorzystanie swojej działki przez sąsiadów pod zabudowę. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB nakazał R.P. obowiązek wykonania rozbiórki przedmiotowej dobudowy wykonanej w roku 1993 na posesji nr [...] przy ul. [...] w B.
W odwołaniu R.P. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzuciła naruszenie art. 6 K.p.a, art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a, art. 77 K.p.a i art. 80 K.p.a . oraz art. 103 § 3 K.p.a. oraz naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pb poprzez ich zastosowanie mimo zaistnienia podstaw do legalizacji przedmiotowej zabudowy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postepowania względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem R.P. organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie rozpatrzył go w całości oraz nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy. Ponadto stwierdził, że organ I instancji oparł się na stanowisku uczestników postępowania i orzekł poza treść ustawy pb. W opinii R.P. uzasadnienie decyzji organu I instancji zawiera ogólnikowe stwierdzenia, co uniemożliwia dokonanie jej kontroli i stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Stwierdził, że organ I instancji winien był uznać możliwość legalizacji przedmiotowej dobudowy lub zastosować art. 40 pb i wskazać zakres niezbędnych zmian lub przeróbek. Zdaniem i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy w sposób niewystarczający.
SWINB zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu odwołania R.P. uchylił w całości decyzję organu I instancji nakazując R.P. wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia wskazanej dobudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego o część magazynową, nastąpiła’ samowolnie, pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r., nr 38, poz. 229 z późni zm.- dalej "p.b."), a do sprawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej zacytował treść przepisów art. 37 ust. 1 i ust. 2 p.b. i wyjaśnił że w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie czy jego realizacja była zgodna z pozostałymi przepisami p.b. w tym normami techniczno-budowlanymi wówczas obowiązującymi, a także z przepisami o planowaniu przestrzennym. Nadto poprawność wzniesionego obiektu należy oceniać zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi obowiązującymi w czasie jego powstania. Natomiast stosowanie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie legalizacji samowoli budowlanej jest uzasadnione wówczas, gdy dany obiekt już w okresie realizacji naruszał wymogi techniczne i zachodzi potrzeba doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy ocenił, że przedmiotowy budynek nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. obowiązujących od daty wykonania przedmiotowej rozbudowy do roku 2003, kiedy to na terenie, na którym zrealizowano przedmiotowy obiekt przestały obowiązywać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Zgodził się również, ze stanowiskiem organu I instancji iż w analizowanej sprawie przedmiotowa rozbudową budynku jest niezgodna z ówcześnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi tj. z.§ 12 ust.1 i § 36 ust, 1 pkt 1 i 10 rozporządzenia Ministra, Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 Iipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62), z uwagi na fakt, iż przedmiotowy; budynek znajduje się; w odległości-mniejszej niż 3 m od granicy działki sąsiedniej tj. nr 5 (wcześniej działka 4); okap przedmiotowego budynku przekracza granicę działki sąsiedniej, otwór okienny w ścianie zachodniej znajduje się w odległości 2,6 m od strony działki nr 3, wody opadowe kierowane są na działkę sąsiednią nr 2 (zob. protokół z oględzin z dnia [...]; r. sporządzony przez PINB).
Zdaniem SWINB z uwagi na fakt, iż rozporządzenie z 1980 r. nie przewidywało przepisów określających dopuszczalną odległość usytuowania budynków magazynowych lub produkcyjnych od działki sąsiedniej oraz, że przedmiotowa rozbudowa stanowiła także rozbudowę wolnostojącego/jednorodzinnego budynku mieszkalnego, należy uznać że do ww. rozbudowy, w zakresie jego usytuowania od granicy działki sąsiedniej, będzie miał zastosowanie ww. przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia z 1980 r. Organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty podniesione w odwołani zakresie dotyczącym naruszenia art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa, gdyż ustalenia w zakresie dotyczącym naruszenia rozporządzenia z 1980 r. w zakresie dotyczącym odprowadzania wód opadowych, na działkę sąsiednią oraz przekroczenie działki sąsiedniej, zostały potwierdzone protokole z oględzin z dnia [...]r. sporządzonym przez PINB, który został także podpisany bez uwag przez R.P
Natomiast zdaniem SWINB organ I instancji błędnie ocenił, iż w analizowanej sprawie naruszenie rozporządzenia z 1980 r. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. Uznał bowiem, biorąc pod uwagę fakt, iż działki sąsiednie nr 3 i 2 są działkami niezabudowanymi, a także ich duży rozmiar, że nie ma niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. Samowolna zabudowa zaś nie umożliwia zabudowy ww. działek sąsiednich. Dla stwierdzenia, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, nie wystarcza proste stwierdzenie tego faktu, lecz potrzebne jest zestawienie konkretnych okoliczności faktycznych z konkretnym zagrożeniem dla ludzi powodowanym przez wybudowanie obiektu. Ponadto biorąc pod uwagę konieczność zastosowania w analizowanej sprawie art. 40 pb, zgodnie, z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami, stwierdził, że nieprawidłowości dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych zostaną usunięte w ramach określonych w art. 40 pb. Natomiast przewidziane w art. 40 pb wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy interpretować możliwie szeroko, a nieprawidłowość należało doprowadzić do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, a nakazane roboty budowlane należy wykonać w sposób określony w przepisach, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. SWINB uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pb.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Z.Z. (skarżący) wnosząc o jej uchylenie Zakwestionował możliwość legalizacji samowoli budowlanej poprzez wykonanie robót wskazanych przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w jego przekonaniu wymieniona zabudowa pozostaje od samego początku niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, co potwierdza między innymi decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
W ocenie skarżącego, SWINB zbyt łatwo przeszedł od - w najlepszym razie - niejednoznacznego wypowiedzenia się PINB co do zgodności nielegalnej zabudowy z treścią miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w istocie od uznania, że zabudowa ta pozostawała z takimi planami niezgodna, do uznania, że ta nielegalna zabudowa nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym, czyli że pozostaje zgodna z takimi planami. Natomiast brak zgodności nielegalnej zabudowy z przepisami dotyczącymi planowania przestrzennego, determinuje wyłącznie orzeczenie nakazu rozbiórki takiej zabudowy. Dalej stwierdził, że nielegalna zabudowa powstała w ciągu kilku dni, bez jakiejkolwiek dokumentacji architektonicznej i techniczno-budowlanej, w tym bez zachowania wymogów w zakresie statyki ścian i dachu tej zabudowy. Zdaniem skarżącego nie można bez rażącej obrazy obowiązującego porządku prawnego uznać, że przedmiotową nielegalną zabudowę, mogłoby sanować wykonanie robót budowlanych, określonych przez SWINB w rozstrzygnięciu. Zdaniem skarżącego SWINB celowo pominął kwestie usytuowania nielegalnej zabudowy w stosunku do przebiegu granicy między działką nr 1, a działką nr 4. Część nielegalnej zabudowy usytuowana od strony działki nr 4, której właścicielem jest skarżący, znajduje się w odległości od około 90 cm z jednej strony do prawie w granicy działki z drugiej strony. Okap dachu dochodzi do granicy działki z jednej strony, a z drugiej nieznacznie wychodzi poza granice działki, wnikając w obrys działki nr 4. Położenie samowolnej zabudowy budzi wątpliwości co do technicznej możliwości wykonania robót zmierzających do jej legalizacji. Ponadto zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom SWINB, działka nr 2 nie graniczy z działką nr 1. Nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego w zakresie braku zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia nielegalnej zabudowy. Podkreślił, iż SWINB jest wiadomym, że na działce nr 1 skarżący zamierza realizować komercyjne przedsięwzięcie inwestycyjne związane m.in. z robotami ziemnymi prowadzonymi w bezpośredniej bliskości nielegalnej zabudowy. Stwierdzony przez PINB zły stan techniczny nielegalnej zabudowy oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji z nią związanej powoduje ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej.
W ocenie skarżącego nie powinien był uciec uwadze SWINB również i ten istotny aspekt sprawy, iż istnienie na działce nr 1 nielegalnej zabudowy ogranicza zakres wykonywania przez skarżącego prawa własności do działki nr 4, a istnienie nielegalnej zabudowy na działce nr 1 zmusza skarżącego do zachowania większego odstępu od granicy z tą działką, co oznacza brak możliwości pełnego korzystania przez niego z przysługującego mu prawa w tym zakresie. Podkreślił, że zamierzenie inwestycyjne skarżącego ma charakter zarobkowy, a brak możliwości zagospodarowania części działki nr 4 w sposób pierwotnie zamierzony, oznacza dla niego wymierne straty. Ponadto zauważył, że obecnie budynek będący samowolą budowlaną stoi pusty i nie przebywają w nim osoby, a w realiach rozpatrywanej sprawy udzielenie ochrony prawnej R.P. jest niezrozumiałe.
W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną.
W piśmie z dnia 19 października pełnomocnik R.P. stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, a podkreślił, że poczyniono nakłady w celu wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 11 lutego 2020 r. skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wykonana w terminie. Nadto poinformował, że w związku z naruszeniem przez funkcjonariuszy SWINB obowiązków w zakresie terminów załatwienia spraw Prokuratura "A" w K. wszczęła w dniu [...]r. śledztwo w sprawie. Wyraził opinię, że skoro R.P. i uczestniczka N.Z. mają rozbieżne interesy to organ nie mógł przy wydaniu decyzji nie uwzględnić tej okoliczności. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja, jako rażąco niezgodna z prawem nie może się ostać i winna zostać uchylona.
W piśmie z dnia 26 lutego 2020 r. skarżący zaakcentował, że R.P. nie wykonał robót wskazanych w zaskarżonej decyzji, celem potwierdzenia tej okoliczności załączył do pisma cztery fotografie. Oświadczył, że były one wykonane w dniu 25 lutego 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak zakreślonej kognicji sąd w szczególności bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na ten wynik.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia [...]r. nakładającej na R.P. obowiązek rozbiórki dobudowy o wym. 5,00 x 12,00 m do budynku nr [...] samowolnie wybudowanej w roku 1993 przy ul. [...] w B. na działce nr 1 oraz nakazano wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia wskazanej dobudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Kwestią sporną w sprawie jest to, czy istnieją przesłanki do rozbiórki dobudowy do budynku nr [...] samowolnie wybudowanej w roku 1993 przy ul. [...] w B. na działce nr 1 - jak twierdzi skarżący, czy też po wykonaniu robót budowlanych istnieje możliwość do doprowadzenia wskazanej dobudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa- jak twierdzi organ.
Nie jest kwestią sporną, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej dokonanej pod rządem Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229- dalej "pb"). W tej sytuacji, ocena prawna co do istnienia podstaw do nakazania rozbiórki takiego obiektu lub braku ku temu podstaw możliwa jest wyłącznie w kontekście art. 37 ust. 1 i 2 pb. Zgodnie z art. 37 pb obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 pb). Jak wynika z powołanych przepisów samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 pb. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 pb powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 pb. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Taka zaś sytuacja będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, że brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 pb pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy. Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2006 r., II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1886/08). Skarżący wskazuje przy tym, na decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie R.P. ustalenia warunków zabudowy uznając, że SWINB narzuca "organowi porządek przestrzenny przez niego nie zaakceptowany". Sąd uznaje powyższy argument za chybiony , bowiem decyzja z dnia [...] r. została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z dnia [...] r., a postępowanie organu I instancji zostało umorzone w całości. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy oceniły, że samowolnie wykonana zabudowa nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących od daty wykonania przedmiotowej rozbudowy do roku 2003, kiedy to na terenie, na którym zrealizowano przedmiotowy obiekt przestały obowiązywać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Obecnie na przedmiotowym terenie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Nie jest również sporne, iż w analizowanej sprawie przedmiotowa rozbudową budynku jest niezgodna z ówcześnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.
Sąd podziela podniesiony w skardze zarzut, że SWINB pominął kwestie usytuowania nielegalnej zabudowy w stosunku do przebiegu granicy między działką nr 1, a działką nr 4. Część nielegalnej zabudowy usytuowana od strony działki nr 4, której właścicielem jest skarżący, znajduje się w odległości od około 90 cm z jednej strony do prawie w granicy działki z drugiej strony (protokół z oględzin z dnia [...]; r. sporządzony przez PINB). Kwestia może być okolicznością istotną dla ustalenia technicznej możliwości wykonania robót zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej. Skarżący wskazywał, że dobudowa została wykonana bez planu. Stwierdzony przez PINB zły stan techniczny nielegalnej zabudowy oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji z nią związanej, w ocenie skarżącego, powoduje ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej. Zdaniem Sądu niewyjaśnienie tych okoliczności przez SWINB oznacza naruszenie art. 77 §1 K.p.a. Powyższe uchybienie powoduje negatywną ocenę decyzji organu odwoławczego, która została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 i 8 K.p.a. Wskazać należy, iż postępowanie wyjaśniające powinno być prowadzone zgodnie z wymogami przepisów procedury administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Właściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji ma znaczenie również z uwagi na art. 8 K.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Chociaż ustawodawca nie posłużył się pojęciem "swobodnej oceny dowodów" ani nie wskazał kryteriów takiej oceny, to zarówno orzecznictwo, jak i nauka prawa uznaje ten przepis za wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów. W doktrynie rozumie się ją jako ocenę materiału dowodowego na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA [...], OSP 1994/7-8/131). Podobne kryteria wskazuje orzecznictwo. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom. Powyższe uchybienia przepisom postępowania czynią przedwczesną kwestię ustosunkowania się do zarzutów skargi w kwestii spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. Będzie to możliwe, gdy organ jasno i precyzyjnie sformułuje treść rozstrzygnięcia w taki sposób, który nie będzie wymagał domysłów, a także wyjaśni jej treść na tle poczynionych w sprawie ustaleń w treści uzasadnienia decyzji.
Zdaniem sądu, powyższe uchybienia powadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja, jako naruszająca przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy powinna zostać uchylona, co też sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a .uczynił w punkcie pierwszym wyroku..
Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, zawartego w pkt 2 sentencji wyroku, stanowi art. 200 p.p.s.a.