II SA/Gl 124/06

II SA/Gl 124/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. Wójta Gminy W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zbadania zgodności z przepisami budowy budynków letniskowych na stoku góry w rejonie końcowego odcinka ulicy [...] w B.K. Jednym z tych budynków był obiekt letniskowy na działce oznaczonej nr [...], stanowiący własność I. i L. Z.
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. nakazał rozbiórkę opisanego na wstępie budynku letniskowego jako zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W wyniku rozpatrzonego odwołania I. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach uzasadnienia wskazano na konieczność zastosowania na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przepisów prawa budowlanego z 1974r. gdyż obiekt powstał przed [...]r.
Decyzją z dnia [...]r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. ponownie nakazał rozbiórkę tegoż budynku letniskowego jako zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że obiekt został wybudowany na dzierżawionym wówczas gruncie w [...]r. bez pozwolenia na budowę. Zabudowaną działkę inwestor nabył na własność w [...]r. z zamiarem zalegalizowania wzniesionej budowy, co potwierdza oświadczenie z dnia [...]r. Wskazano także, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W. (Uchwała nr [...] z dnia [...]r.) wraz ze zmianami fragmentów tego planu stracił ważność z dniem [...] roku. Jednakże w dacie obowiązywania dla jednostki, w której wybudowano przedmiotowy budynek obowiązywał zapis: [...] – łąki i pastwiska, lasy, teren przeznaczony pod uprawy polowe i użytki zielone, położone w granicach projektowanego Parku Krajobrazowego [...] z zakazem zabudowy. Powyższe ustalenia zatem zobowiązywały do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ustawy z 1994r.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. nakazującej rozbiórkę skarżąca I.Z. powołała się na zapis miejscowego planu stwierdzający, że utrzymuje się istniejące na tym terenie budynki letniskowe z zakazem dalszej zabudowy. Zatem ten zakaz dotyczy budynków powstałych w latach późniejszych. Podkreślono także, że umowa dzierżawy została spisana w oparciu o zezwolenie i opinie zezwalające na zagospodarowanie jej i zabudowę rekreacyjną. Nadto wszczęte jest postępowanie w celu zmiany fragmentów planu dla przedmiotowego obszaru dlatego tez zasadne byłoby zawieszenie postępowania do czasu jego uchwalenia.
Przed wniesieniem odwołania, osobnym pismem z dnia [...]r. I.Z. zawnioskowała o zawieszenie przez organ I instancji postępowania w sprawie rozbiórki budynku letniskowego do chwili uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego rejonu. Jednakże decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. odmówił zawieszenia.
Rozpoznając powyższe odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...]r. o nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznając, że prawidłowo organ I instancji
zastosował przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. wskazał, że możliwość zalegalizowania samowoli byłaby możliwa gdyby obiekt spełniał wszystkie wymagania, a legalizacja nie naruszałaby przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednak wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy teren, na którym znajduje się obiekt nie był przeznaczony pod zabudowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podkreśliła, że budynek letniskowy był realizowany w okresie opracowywania i zatwierdzania planu zagospodarowania przestrzennego, na który powołują się organy. Zapis ustaleń tego planu utrzymywał istniejące na tym terenie budynki z zakazem dalszej zabudowy. Zdaniem więc skarżącej rozbiórki powinny dotyczyć obiektów powstałych później. Wskazała także na nakazy płatnicze uwzględniające podatek od nieruchomości w postaci domku letniskowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Dodatkowo wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. została podpisana umowa dzierżawy niezabudowanej działki nr [...], a plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W. uchwalono [...] r. czyli miesiąc od daty wydzierżawienia działki. Nie sposób więc przyjąć że obiekt został zrealizowany w okresie przed uchwaleniem planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1995r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Natomiast art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zatem w rozpoznawanej sprawie kluczowym zagadnieniem jest data wybudowania obiektu letniskowego na stoku góry w rejonie końcowego odcinka ulicy [...] w B.K., na działce oznaczonej nr [...], stanowiącego własność I. i L. Z.
W notatce służbowej (k. [...] akt administracyjnych) spisanej dnia [...] r. podkreślono, że obiekt został zbudowany w [...] r. Podobnie z oświadczenia L.Z. złożonego w dniu [...] r. wynika, że budynek letniskowy został wybudowany w [...]r. Powyższą datę [...]r. przyjął również organ I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie.
Nadto z treści umowy dzierżawy z dnia [...]r. nie wynika – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - stan zagospodarowania działki jako "niezabudowanej". Przedmiot tej umowy został określony jako "część nieruchomości o powierzchni [...] m.kw., stanowiącej teren położony w B. G. ul. [...]." Z żadnego zatem zapisu tej umowy nie wynika kwestia ewentualnego posadowienia na gruncie obiektów budowlanych bądź też ich braku.
Zaznaczyć należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołują się organy obu instancji, uchwalony został przez Radę Gminy w W. uchwałą nr [...] w dniu [...] r., a jego ogłoszenie nastąpiło w Dzienniku Urzędowym Wojewody Bielskiego nr 1, poz. 22 w dniu 21 stycznia 1991r. Wprawdzie na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) plan ten utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003 roku, okoliczność ta (brak planu) jednak nie jest kwestionowana przez skarżącą i w przedmiotowej sprawie ma znaczenie drugorzędne.
Podkreślenia bowiem przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji wymaga art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.), mocą którego uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od dnia w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. W uchwale ustanawiającej plan może być określona konkretna data wejścia jej w życie, nie może ona być wcześniejsza od daty nawiązującej do daty ogłoszenia dziennika urzędowego. Zatem powyższy plan mógł stać się aktem miejscowym najwcześniej z dniem [...] r. Okoliczność ta została zaś całkowicie pominięta przez organy orzekające w sprawie. Natomiast w świetle powyższych uwarunkowań prawnych bezzasadna zdaje się być argumentacja organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, iż niemożliwe było wybudowanie obiektu pomiędzy datą wydzierżawienia działki a uchwaleniem planu. Tym bardziej, że jak wynika z ustaleń organów obiekt posadowiono w [...] r. a plan wszedł w życie w [...]r..
Skoro więc organy stwierdziły, że zrealizowanie budynku letniskowego nastąpiło w [...]r. to należało dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonywującej treści wykluczają zarzut dowolności w ocenie sprawy. Wskazać należy także, że oświadczenia składane przez stronę postępowania korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi z urzędu (vide: wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r. I SA/Kr 638/98).
Zatem w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ winien jednoznacznie ustalić datę wybudowania przedmiotowej inwestycji. Nie wykluczone że skarżąca posiada rachunki z okresu zakupu materiałów budowlanych. Wskazać należy, że tenże domek letniskowy jest konstrukcją typu "[...]", złożony z gotowych elementów, posadowionych na stopach fundamentowych osadzonych w gruncie. Zatem realizacja takiego obiektu nie jest tak czasochłonna jak przy domach murowanych, budowanych metodą tradycyjną.
Nadto rozważenia wymagają zapisy poprzedniego planu obowiązującego przed [...]r. i dopuszczalność zastosowania jego ustaleń w niniejszej sprawie w przypadku gdy organ ustali, że istotnie realizacja domku letniskowego nastąpiła przed uchwaleniem planu objętego uchwałą nr [...] w dniu [...] r.
Na zakończenie ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi dotyczących płacenia podatku od nieruchomości i budynku to należy wyjaśnić, że fakt ten nie ma wpływu na ocenę legalności inwestycji w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Przepisy te bowiem określają konkretne wymagania w stosunku do inwestorów oraz procedurę poprzedzającą realizację inwestycji – w tym przypadku konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.
Również okoliczność, że Gmina nie podjęła uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego nie usprawiedliwia samowoli budowlanej dokonanej w okresie, kiedy plan taki obowiązywał.
Nie jest zasadny także zarzut nie uwzględnienia przez organ wniosku skarżących o zawieszenie postępowania. Wskazać należy bowiem na brak przesłanek do zawieszenia postępowania. Procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest procedurą, którą można by zaliczyć do wymienionych w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.). Plan zagospodarowania jest bowiem przepisem prawa miejscowego, nie zaś zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w powołanym przepisie.
Z przytoczonych jednak wyżej rozważań należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. zostały wydane z oczywistym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienia wyczerpują przesłanki przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego aktu po myśli art. 152 tej ustawy.
O kosztach postępowania nie rozstrzygnięto, gdyż strona nie złożyła wniosku w tym zakresie do zamknięcia rozprawy /art. 210 ustawy/.