I SA/Ke 424/24

I SA/Ke 424/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 112/25 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 i 2 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 622
art. 75 ust. 5, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 7, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 22 lipca 2024 r. nr SKO.RD-52/2708/383/2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 22 lipca 2024 r.
nr SKO.RD-52/2708/383/2024 utrzymał w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego
z 14 marca 2024 r. nr UZRD.5430.1.47.2024 o zatrzymaniu M. M. prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, T, Nr [...],
Nr druku [...] wydane 17 maja 2023 r. przez [...],
w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego
o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Organ wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 622) dalej u.k.p. Stosownie do powołanej regulacji starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (...) w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy (...) nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa
w art. 79 ust. 2.
W sprawie ustalono, że 11 maja 2023 r., w związku z wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. wydano decyzję kierującą M. M. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ponieważ na podstawie uzyskanych informacji istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy, określając miesięczny termin na dostarczenie orzeczenia. Skierowanie na badania zostało doręczone dorosłemu domownikowi — [...] 16 maja 2023 r. W decyzji
o skierowaniu na badania lekarskie organ pouczył stronę o obowiązku odbycia
ww. badań w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa
w art. 99 ust. 1 pkt 2. Zawarte w decyzji pouczenie wynika z art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Kierowca od przedmiotowej decyzji wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, które decyzją z 27 lipca 2023 r.
nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem sygn. akt I SA/Ke 372/23 z 9 listopada 2023r. oddalił skargę na decyzję SKO.
Organ ustalił, że M. M. nie wypełnił ww. obowiązku przedstawienia orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Nie poddał się badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy i nie przedłożył orzeczenia lekarskiego Staroście [...]. Nieprzedstawienie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego w ustalonym terminie stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Dochowanie ustawowego terminu przedłożenia wymaganego zaświadczenia lekarskiego należy odnosić wyłącznie do daty wydania decyzji w pierwszej instancji.
Organ wskazał, że ww. art. 102 u.k.p. ma charakter obligatoryjny, a zatem
w przypadku wystąpienia określonych w nim okoliczności, organ administracyjny ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Organ wskazał ponadto, że na etapie badania zasadności wydania przez organ pierwszej instancji zasadności wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wobec nie przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie bada się przesłanek uzasadniających skierowanie kierowcy na badania lekarskie. Odnosząc się do zarzutu odwołania braku możliwości uzyskania orzeczenia lekarskiego
w wymaganym terminie kolegium wskazało, że pomiędzy decyzją o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, a datą wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy upłynęło osiem miesięcy, co jest aż nadto wystarczającym czasem do wykonania obowiązku poddania się badaniom lekarskim.
Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji oraz mający wpływ na jej treść, a polegający na niesłusznym przyjęciu, że względem M. M. zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, podczas gdy skarżący
w toku postępowania przedłożył stosowne orzeczenia lekarskie, potwierdzające jego zdolność do kierowania pojazdami, które winno zastąpić wymagany przez organ dokument a co winno skutkować spełnieniem ustawowej przesłanki a finalnie umorzeniem niniejszego postępowanie;
2. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że ziściły się przesłanki jego zastosowania podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że brak jest w sprawie uzasadnieniach i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy co potwierdza przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie na samym początku postępowania;
3. Obrazę przepisów postępowania: a) art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, pominięcie słusznego interesu skarżącego, poprzez niewzięcie pod uwagę, że skarżący poddał się badaniu lekarskiemu podczas którego nie zasugerowano mu, że jego stan zdrowia stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdami;
W ocenie skarżącego poczynione przez organ ustalenia były niesłuszne
w zakresie w jakim stwierdził uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia
i konieczność dostarczenia orzeczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy tego rodzaju dokument zalega w aktach sprawy. Nadto w toku między instancyjnym nie zaistniały żadne dodatkowe okoliczności, które stwierdzały by dolegliwości chorobowe skarżącego. Mało tego skarżący w tym czasie nie był jakkolwiek hospitalizowany w tym odwykowo ani psychiatrycznie.
Skarżący wskazał, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "związanie decyzją organów obu instancji orzekających w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, oznacza, że organy te nie mogą czynić już samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącej w związku z zastrzeżeniami wskazanymi w postępowaniu uprzednio prowadzonym na podstawie art. 99 ust. Wymaga podkreślenia, że związanie ww. decyzją organów obu instancji orzekających w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, oznacza, że organy te nie mogą czynić już samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącej w związku z zastrzeżeniami wskazanymi
w postępowaniu uprzednio prowadzonym na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ale w pełnym zakresie winny uwzględnić okoliczność zobowiązania skarżącej do poddania się przedmiotowemu badaniu lekarskiemu i przedstawieniu stosownego orzeczenia dotyczącego stanu zdrowia skarżącej w kontekście możliwości uczestniczenia przez nią w ruchu drogowym, jako kierowca". Analogicznie przyjąć zatem należy, iż dostarczone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie winno stanowić przesłankę dla nie wydania zaskarżonej decyzji i stwierdzeniu braku przeciwskazań do prowadzenia pojazdów. Strona załączając potwierdzenie dokonania badania niejako podważyła stanowisko organu prokuratorskiego skutecznie obalając wysunięte przez niego twierdzenie i potwierdziła swą zdolność do kierowania pojazdami. Organ nie zakwestionował wiarygodności opinii. Nadto pominięcie zaświadczenia przez organ w przedmiocie przeprowadzenia badań wyłącznie w ośrodku ruchu drogowego jest działaniem nieuprawnionym, podważającym kompetencje innych lekarzy. Zasada równego traktowania, znana również jako zasada równości lub równości wobec prawa, jest fundamentalnym i powszechnym zasadą w systemach prawnych na całym świecie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej "p.p.s.a.", nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
Wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie
i niewykonanie tego obowiązku. Obowiązek przedłożenia organowi stosownego orzeczenia spoczywa przy tym na stronie, a nie jednostce wykonującej badania.
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., nie ma charakteru fakultatywnego. Nie została zatem pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja ta ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli kierowca nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I OSK 2567/18; wyrok NSA z 29 maja 2020, I OSK 472/19; dostępne na CBOSA).
Zatrzymanie prawa jazdy, jako instrument prewencyjny, jest efektem braku weryfikacji zastrzeżeń co do stanu zdrowia, stwierdzonych w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. Organ ma obowiązek orzec o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy nie doszło do badań i nie jest rozstrzygnięte, czy posiadający uprawnienia jest w stanie bezpiecznie z nich korzystać (por. wyroki: NSA z 28 lutego 2017 r., I OSK 421/15, z 10 czerwca 2016 r.,
I OSK 2224/14; CBOSA).
Podkreślenia wymaga także, że zatrzymanie prawa jazdy nie rodzi skutku pozbawienia uprawnień, a jedynie eliminuje z grona uczestników ruchu osoby,
u których stwierdzono zastrzeżenia co do stanu zdrowia lub których stan zdrowia nie został zweryfikowany w ustawowym terminie. Konieczność skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest działaniem organów państwa w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym ochrony zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego.
W sprawie poza sporem jest to, że organ skierował skarżącego, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W treści decyzji o skierowaniu na badania organ wskazał skarżącemu, że orzeczenie lekarskie należy dostarczyć organowi w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji oraz że badania przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 372/23 oddalił skargę od decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.
W niniejszej sprawie decyzja o skierowaniu na badania została skarżącemu doręczona 16 maja 2023 r. Skarżący zobowiązany zatem był do przedłożenia organowi orzeczenia lekarskiego z wojewódzkiego ośrodka medycynę pracy do
16 czerwca 2023 r. W zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył wymaganego orzeczenia. Orzeczeniami takimi nie są bowiem przedłożone przez skarżącego kserokopie orzeczeń lekarskich z 29 kwietnia 2023 r. z prywatnego gabinetu lekarskiego w K. oraz orzeczenie psychologiczne wykonane w Pracowni Psychologicznej w J..
Wymaga wyjaśnienia, że to, czy stan zdrowia skarżącej wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego, ocenić może dysponujący wiedzą specjalną uprawniony lekarz w trybie przewidzianym w ustawie, nie zaś organ administracji publicznej, a następnie sąd administracyjny. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, zakres badań lekarskich i jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213 ). Orzeczenie o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami może być wydane po przeprowadzeniu badania przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez właściwego miejscowo marszałka województwa. Badania lekarskie, o których mowa w ww. przepisie, zgodnie z treścią art. 75 ust. 5 u.k.p., przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Takie orzeczenie może być poddane kontroli w trybie odwoławczym określonym w art. 79 ust. 4-7 u.k.p. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Jest to jedyna procedura weryfikacji orzeczeń lekarskich w ramach ustawy
o kierujących pojazdami.
W konsekwencji skoro skarżący nie przedstawił orzeczenie lekarskiego, to zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., obligatoryjne było wydanie decyzji
o zatrzymaniu prawa jazdy.
Zarzuty skargi nie odnoszą się do przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia lecz dotyczą innego, zakończonego już postępowania administracyjnego dotyczącego skierowania skarżącego na badania lekarskie, przeprowadzonego
w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wymaga jednak podkreślenia, że w tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności tej decyzji. Ponadto jej prawidłowość została już skontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 372/23 oddalił skargę od ww. decyzji. Wprawdzie obie decyzje (skierowanie na badanie lekarskie i zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest
w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie,
a następnie skarga do sądu administracyjnego.
W związku z powyższym, w niniejszej sprawie obowiązkiem organów było jedynie zbadanie, czy skarżący wykonał obowiązek wynikający z decyzji
o skierowaniu na badania lekarskie. Ustalenia w tym zakresie zostały prawidłowo poczynione w zaskarżonej decyzji, co czyni zarzuty skargi niezasadnymi.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.