II SA/Gl 1237/22

II SA/Gl 1237/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Kędzierska
Krzysztof Nowak
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1,  art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7,  art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1618/2022/8262 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia 21 marca 2022 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
.
. U Z A S A D N I E N I E
Wojewoda Śląski decyzją z 21 marca 2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 16 i art. 18 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407) oraz art. 17 ust. 2 ustawy 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1981) w związku z art. 1 lit. z oraz art. 68 ust. 1a i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. (WE) L 166/1) z 29 kwietnia 2004 r. odmówił A. K. (dalej jako strona lub skarżąca) przyznania w okresie od 1 listopada 2018 r. do 30 września 2019 r. prawa do świadczenia wychowawczego (w formie dodatku dyferencyjnego) na dwoje dzieci A. i H. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym wniosek strony oraz przybliżono sytuację faktyczną strony polegającą na tym, że ona wspólnie z dziećmi przebywała i mieszkała w Polsce, a ojciec dzieci prowadził działalność gospodarczą na terenie [...]. W dalszej części uzasadnienia zamieszczono analizę obowiązujących regulacji prawnych w kontekście sytuacji faktycznej strony i jej rodziny i organ doszedł do przekonania, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia wychowawczego, jednakże z uwagi na fakt, że strona otrzymała we [...] świadczenie odpowiadające świadczeniu wychowawczemu w wyższej wysokości, tym samym brakło podstaw dla przyznania dodatku dyferencyjnego.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez adwokat M. G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie postanowień art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, albowiem ojciec dzieci mieszka i wykonuje działalność zawodową wyłącznie na terenie Polski. Podniesiono zarzut naruszenia art. 1 lit. z w związku z art. 68 powyższego Rozporządzenia poprzez zastosowanie tego aktu w sytuacji, gdy ojciec dzieci mieszka i prowadzi działalność zawodową w Polsce. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Wskazano na naruszenie postanowień art. 65 powyższego Kodeksu w związku z art. 11 ust. 3 lit. b i art. 68 ust. 1 lit. a przywoływanego Rozporządzenia polegające na przekazaniu sprawy do organu zlokalizowanego we [...], choć w sprawie właściwe są organy krajowe. Jako ostatni podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 68 ust. 2 i 3 cytowanego Rozporządzenia poprzez uznanie, że nastąpiła wypłata świadczeń [...] w sytuacji, gdy taka sytuacja nie wystąpiła. W motywach odwołania zamieszczono argumentację przemawiająca za uwzględnieniem wniesionego odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 27 czerwca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1618/2022/8262 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem argumentacji zawartej w decyzji organu pierwszej instancji oraz we wniesionym odwołaniu. W dalszej części uzasadnienia organ ten przybliżył stan normatywny w sprawie, a następnie podzielił stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji, że w przedmiotowym okresie zasiłkowym krajem pierwszeństwa były [...], a Polska była krajem drugiego wyboru i ewentualnie stronie może przysługiwać dodatek dyferencyjny. W konsekwencji uznano decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową i zasługującą na utrzymanie w mocy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez adwokat M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono organom administracji naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi, a w szczególności art. 107 § 4 w związku z art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Ponadto w skardze tej zamieszczono analogiczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a zatem naruszenie postanowień art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, albowiem ojciec dzieci mieszka i wykonuje działalność zawodową wyłącznie na terenie Polski. Podniesiono zarzut naruszenia art. 1 lit. z w związku art. 68 powyższego Rozporządzenia poprzez zastosowanie tego aktu w sytuacji, gdy ojciec dzieci mieszka i prowadzi działalność zawodową w Polsce. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Wskazano na naruszenie postanowień art. 65 powyższego Kodeksu w związku z art. 11 ust. 3 lit. b i art. 68 ust. 1 lit. a przywoływanego Rozporządzenia polegające na przekazaniu sprawy do organu zlokalizowanego we [...], choć w sprawie właściwe są organy krajowe. Jako ostatni podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 68 ust. 2 i 3 cytowanego Rozporządzenia poprzez uznanie, że nastąpiła wypłata świadczeń [...] w sytuacji, gdy taka sytuacja nie wystąpiła. W uzasadnieniu skargi zamieszczono argumentację, która przemawia za jej uwzględnieniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. Nr 329 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji administracyjnej, zakwestionowanej przez jej adresata w ściśle określonych warunkach. Kryterium kontroli takiej decyzji ogranicza się wyłącznie do kryterium legalności, a zatem zgodności decyzji z przepisami prawa materialnego jak i prawa procesowego. Przeprowadzając przedmiotową kontrolę sąd administracyjny bierze pod uwagę akta administracyjne, które zostały mu przedłożone i ich kompletność w kontekście argumentacji zawartej w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, jak również tego, czy podjęta decyzja posiada swoje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowy.
Mając na uwadze powyższe uwagi przyjdzie stwierdzić, że przedłożone tutejszemu sądowi decyzje administracyjne zawierają takie ułomności, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi. Z przywołanych decyzji wynika, że ich mocą odmówiono skarżącej przyznania dodatku dyferencyjnego na dwoje dzieci z uwagi na to, że świadczenie przyznane w kraju pierwszeństwa (we [...]) przekroczyły wysokość świadczenia wychowawczego przewidzianego w Polsce. Przywołane tu uzasadnienie wydania decyzji negatywnej nie znajduje umocowania w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych. Z akt tych nie wynika, aby skarżąca albo ojciec dzieci otrzymali na terenie [...] jakiekolwiek świadczenie rodzinne. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest dokumentu pochodzącego z przywołanego kraju, z którego wynikałoby jakie skarżąca lub ojciec dzieci otrzymali świadczenie oraz w jakiej wysokości. Skoro w aktach tych brak jest takiej dokumentacji, tym samym brak jest możliwości zweryfikowania trafności i zasadności wydanej decyzji.
Dostrzeżona ułomność przedłożonych akt administracyjnych wyczerpuje znamiona naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przepisów postępowania administracyjnego mówiących o obowiązkach spoczywających na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie administracyjne. Zgodnie z tymi obowiązkami organ ten obowiązany jest wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy przedłożone sądowi administracyjnemu akta administracyjne nie zawierają takiej dokumentacji, tym samym sąd ten nie dysponuje możliwością oceny, czy zgromadzony materiał dowodowy jest pełny i czy faktycznie wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Stan akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy skutkuje tym, że skarga musi być uwzględniona, a dodatkowo uniemożliwia sądowi wypowiedzenie się co do trafności lub wadliwości zastosowania w tej sprawie przepisów prawa materialnego, ponieważ wymagałoby to od Sądu zakładania określonego stanu faktycznego i wyciągania na tej podstawie stosownych wniosków.
Przedstawione uchybienie wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi wniesionej do sądu administracyjnego przewidzianej treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zgromadzi całość dokumentacji dotyczącej sytuacji skarżącej i jej rodziny mającej wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia (o ile dokumentacja taka nie została zgromadzona) i uporządkuje te akta, albowiem akta przekazane sądowi nie są uporządkowane i poszczególne karty znajdują się w różnych miejscach. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia organ ten podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. Z uwagi na dostrzeżone ułomności wypowiadający się w tej sprawie sąd administracyjny nie jest w stanie wskazać w jakim kierunku winno zmierzać podejmowane rozstrzygnięcie.
O kosztach postępowania orzec należało zgodnie z treścią art. 200 i art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orz stosownego rozporządzenia wykonawczego.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.