Orzeczenie · 2023-03-15

II SA/GL 1229/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2023-03-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
egzekucja administracyjnanadzór budowlanyobowiązek rozbiórkizarzuty egzekucyjnewymagalność obowiązkuostateczność decyzjiprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

Spółdzielnia [...] w W. zaskarżyła postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które uznało za bezzasadne jej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu pierwotnego. Obowiązek ten wynikał z decyzji z 8 października 2019 r., nakazującej rozbiórkę nadbudowy, odtworzenie przewodów kominowych i stropodachu. Spółdzielnia podnosiła, że decyzja nie jest wymagalna, ponieważ została zaskarżona do sądu administracyjnego, a także że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak wskazania konkretnego środka egzekucyjnego. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że decyzja nakładająca obowiązek jest ostateczna i wymagalna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają na celu ochronę zobowiązanego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, a nie weryfikację merytoryczną decyzji. Sąd odwołał się również do wcześniejszych orzeczeń, w tym wyroku NSA, który stwierdził, że obowiązek nie jest niewykonalny, a podnoszone przez Spółdzielnię przeszkody (np. brak dostępu do nadbudowy przez J.G.) nie stanowią podstawy do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał również, że wskazanie środków egzekucyjnych w pouczeniu tytułu wykonawczego jest wystarczające w przypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście egzekucji obowiązków niepieniężnych oraz relacji między postępowaniem egzekucyjnym a postępowaniem sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego nałożonego decyzją administracyjną, z uwzględnieniem specyfiki sporów z udziałem osób trzecich.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą dotyczyć merytorycznej zasadności lub wymagalności obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym służą ochronie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego i nie mogą być podstawą do weryfikacji merytorycznej ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 § 1) wymieniają zamknięty katalog przesłanek, które mogą stanowić podstawę zarzutów. Weryfikacja merytoryczna decyzji należy do sądu administracyjnego w postępowaniu skargowym.

Czy zaskarżenie decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania powoduje brak wymagalności obowiązku nałożonego tą decyzją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt zaskarżenia decyzji i złożenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania nie niweczy jej wykonalności. Skutek taki następuje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania lub uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Decyzja ostateczna podlega wykonaniu, a jej wykonalność ustaje dopiero w wyniku prawomocnego postanowienia sądu o wstrzymaniu wykonania lub uchyleniu decyzji. W tej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania został oddalony.

Czy wadliwe wskazanie środka egzekucyjnego w tytule wykonawczym, w przypadku egzekucji świadczenia niepieniężnego, stanowi podstawę do zgłoszenia zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut oparty na niespełnieniu wymogów tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie jest zasadny, jeśli środki egzekucyjne zostały wskazane w pouczeniu tytułu wykonawczego. Wymóg wskazania konkretnego środka egzekucyjnego dotyczy wniosku o wszczęcie egzekucji, a nie samego tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Przepis art. 27 § 1 pkt 11 ustawy odnosi się do egzekucji świadczeń pieniężnych. W przypadku świadczeń niepieniężnych, wskazanie środków egzekucyjnych w pouczeniu tytułu wykonawczego jest wystarczające.

Czy obiektywne przeszkody w wykonaniu obowiązku niepieniężnego (np. brak dostępu do nieruchomości) mogą stanowić podstawę do uznania obowiązku za niewykonalny w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny i trwały, niezależny od subiektywnej oceny zobowiązanego. Przeszkody techniczne, finansowe czy organizacyjne, które mogą być usunięte przez zobowiązanego, nie przesądzają o niewykonalności. W tej sprawie nie wykazano obiektywnie nieusuwalnych przeszkód.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny w innym postępowaniu dotyczącym tej samej decyzji stwierdził, że nie istnieją przeszkody prawne ani obiektywnie i trwale nieusuwalne przeszkody uniemożliwiające wykonanie decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Spółdzielni na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 5 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym obowiązku doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego.

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog zamknięty przesłanek stanowiących podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 132

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.

Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2023 poz 259 art. 132

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023 poz 259 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel podejmuje czynności egzekucyjne w sytuacji wymagalnego obowiązku i uchylania się zobowiązanego od jego wykonania.

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

u.p.e.a. art. 27 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy wymogów tytułu wykonawczego w egzekucji świadczeń pieniężnych.

u.p.e.a. art. 28

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakłada na wierzyciela obowiązek wskazania konkretnego środka egzekucyjnego we wniosku o wszczęcie egzekucji świadczenia niepieniężnego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

pr. bud. art. 51 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Podleganie wykonaniu i możliwość egzekucji ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku z uwagi na zaskarżenie decyzji i wniosek o wstrzymanie jej wykonania. • Brak wskazania konkretnego środka egzekucyjnego w tytule wykonawczym. • Niewykonalność obowiązku z uwagi na brak dostępu do nadbudowy przez osobę trzecią. • Podejmowanie przez Spółdzielnię wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wykonania obowiązku.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mają na celu ich ochronę w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, natomiast nie służą weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień stanowiących podstawę tytułu wykonawczego • organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • niewykonalność decyzji musi mieć charakter trwały, to znaczy, że jej adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania nałożonych decyzją obowiązków • nie można tu też mówić o niedopuszczalności egzekucji, jako że z takową mamy do czynienia tylko w sytuacji wystąpienia przyczyn formalnych a nie merytorycznych

Skład orzekający

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący

Stanisław Nitecki

sprawozdawca

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście egzekucji obowiązków niepieniężnych oraz relacji między postępowaniem egzekucyjnym a postępowaniem sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego nałożonego decyzją administracyjną, z uwzględnieniem specyfiki sporów z udziałem osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania egzekucyjnego w administracji, gdzie Spółdzielnia walczyła z obowiązkiem nałożonym decyzją budowlaną. Pokazuje to praktyczne problemy związane z egzekucją obowiązków niepieniężnych i ograniczenia środków ochrony prawnej zobowiązanego.

Egzekucja administracyjna: Kiedy zarzuty nie wystarczą, by obronić się przed obowiązkiem budowlanym?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst