Orzeczenie · 2025-12-18

II SA/GL 1214/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-12-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie administracyjneorganizacja społecznakpakara pieniężnabaner wyborczyinteres społecznycele statutowekontrola społecznauchylenie postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B., które odmawiały wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za baner wyborczy. Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały przesłanki z art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące żądania wszczęcia postępowania przez organizację społeczną. Zdaniem Sądu, cele statutowe organizacji, obejmujące zapewnienie działań władz zgodnie z prawem i dla dobra interesu społecznego, oraz interes społeczny przemawiały za wszczęciem postępowania. Organy błędnie uznały, że cele te są zbyt ogólnikowe i nie ma interesu społecznego w wszczęciu postępowania, ignorując tym samym rolę organizacji w kontroli społecznej działań władz. Sąd podkreślił, że ocena zasadności żądania wszczęcia postępowania przez organizację społeczną powinna skupić się na celach statutowych i interesie społecznym, a nie na potencjalnych rozstrzygnięciach merytorycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie organizacji społecznej, rola interesu społecznego i celów statutowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wszczęcia postępowania przez organizację społeczną w kontekście naruszenia przepisów dotyczących banerów wyborczych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organizacja społeczna ma prawo żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za baner wyborczy, jeśli jej cele statutowe obejmują zapewnienie działań władz zgodnie z prawem i dla dobra interesu społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna ma prawo żądać wszczęcia postępowania, jeśli cele statutowe i interes społeczny to uzasadniają.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cele statutowe organizacji, dotyczące przestrzegania prawa przez władze, oraz interes społeczny uzasadniają żądanie wszczęcia postępowania. Organy błędnie zinterpretowały statut i brak interesu społecznego.

Jak należy interpretować pojęcie 'interesu społecznego' w kontekście żądania wszczęcia postępowania przez organizację społeczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Interes społeczny nie jest zdefiniowany ustawowo, a jego ocena wymaga analizy aksjologicznej i powiązania z konkretnymi faktami, z uwzględnieniem roli organizacji w kontroli społecznej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że pojęcie interesu społecznego jest klauzulą odsyłającą, której treść ustalana jest przez organy administracji, a kontrola sądowa dotyczy sposobu uzasadnienia tych ustaleń i powiązania z faktami.

Czy ogólnikowe sformułowanie celów statutowych organizacji społecznej wyklucza możliwość żądania wszczęcia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli cele te, mimo ogólnikowości, można powiązać z konkretną sprawą i interesem społecznym.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że cele statutowe organizacji, nawet jeśli są szeroko sformułowane, mogą uzasadniać żądanie wszczęcia postępowania, jeśli można wykazać ich związek z przedmiotem sprawy i interesem społecznym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za baner wyborczy.

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie służy zażalenie.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 37d § ust. 1 - 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uchylając zaskarżony akt, orzeka o poprzedzającym go akcie.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cele statutowe organizacji społecznej uzasadniają żądanie wszczęcia postępowania w sprawie kary za baner wyborczy. • Istnieje interes społeczny w wszczęciu postępowania, mający na celu zapewnienie przestrzegania prawa przez władze i instytucje samorządowe. • Organy błędnie zinterpretowały przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Cele statutowe organizacji są zbyt ogólnikowe i nie uzasadniają żądania wszczęcia postępowania. • Brak interesu społecznego w wszczęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. • Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. • Pojęcie interesu społecznego nie jest ustawowo zdefiniowane, a w literaturze przedmiotu wskazuje się, że dla ustalenia treści kryterium dla tej klauzuli odsyłającej nie jest najistotniejsze ustalenie znaczenia językowego pojęcia 'interes'.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący

Krzysztof Nowak

sprawozdawca

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie organizacji społecznej, rola interesu społecznego i celów statutowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wszczęcia postępowania przez organizację społeczną w kontekście naruszenia przepisów dotyczących banerów wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli społecznej nad działaniami władz lokalnych i interpretacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście aktywności organizacji społecznych.

Czy organizacja społeczna może zmusić władze do działania w sprawie banerów wyborczych? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst