II SA/Gl 1212/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi R. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza M. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 1 przy ul. [...] w M. Skarżący zarzucali organom brak kompetencji do wydania takiego nakazu, argumentując, że działalność gospodarcza była prowadzona od lat 90-tych XX wieku i była zgodna z planem miejscowym, a nawet jeśli nie, to organ nie miał podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Sąd, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym, jeśli nastąpiła samowolna zmiana zagospodarowania terenu niewymagająca pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że z materiałów sprawy, w tym dokumentacji fotograficznej i ortofotomap, wynikało, iż działka była wykorzystywana do działalności gospodarczej polegającej na składowaniu towarów (palet, kegów, transporterów), co było sprzeczne z przeznaczeniem terenu jako mieszkaniowo-usługowego (MNU) lub ulicy dojazdowej (K22D) według planu z 2004 r., a także z obecnym planem z 2021 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z planem z 2004 r. taka działalność była dopuszczalna tylko jako kontynuacja i pod warunkiem zamknięcia uciążliwości, a dowody wskazywały, że w 2014 r. działka była terenem zielonym, co wykluczało kontynuację działalności z lat 90-tych. Zmiana zagospodarowania terenu nastąpiła w 2015 r. i była sprzeczna z oboma planami. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zapewniły stronom czynny udział w postępowaniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście samowolnej zmiany zagospodarowania terenu objętego planem miejscowym.
Dotyczy sytuacji, gdy zmiana zagospodarowania terenu nie wymaga pozwolenia na budowę i nie jest tymczasowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji ma kompetencje do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, gdy na danym terenie obowiązuje plan miejscowy, a działalność gospodarcza była prowadzona przed jego uchwaleniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma takie kompetencje, a przepis art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma odpowiednie zastosowanie również w przypadku zmiany zagospodarowania terenu objętego planem miejscowym, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej zmiany trwającej do roku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które interpretuje art. 59 ust. 3 u.p.z.p. celowościowo i systemowo, uznając, że brak jest podstaw do wyłączenia spod kontroli zgodności z planem zmian zagospodarowania niewymagających pozwolenia na budowę. Brak innego przepisu regulującego kompetencje organu w takich przypadkach przemawia za stosowaniem art. 59 ust. 3.
Czy składowanie towarów (palet, kegów, transporterów) na działce o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym lub jako ulica dojazdowa stanowi zmianę zagospodarowania terenu sprzeczną z planem miejscowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi zmianę zagospodarowania terenu sprzeczną z planem miejscowym, zwłaszcza gdy nie jest to kontynuacja działalności prowadzonej w sposób nieuciążliwy i zgodny z planem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na dokumentacji fotograficznej i ortofotomapach, które wykazały, że działka była utwardzona i służyła do składowania towarów, co było sprzeczne z podstawowym przeznaczeniem terenu według planów z 2004 r. i 2021 r. Dowody wskazywały, że w 2014 r. działka była terenem zielonym, co wykluczało możliwość kontynuacji działalności z lat 90-tych.
Czy organ administracji ma obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i czy strona jest zwolniona z obowiązku współdziałania w tym zakresie?
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 77 § 1 k.p.a.), ale strona nie jest zwolniona z lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych i powinna przedstawić niezbędne dowody.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązki organu nie zwalniają strony z obowiązku współdziałania. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony, a strona powinna przedstawić dowody potwierdzające fakty, z których wywodzi skutki prawne.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 59 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ma odpowiednie zastosowanie do zmiany zagospodarowania terenu objętego planem miejscowym, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej zmiany trwającej do roku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 20
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 35
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 17
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 18
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana zagospodarowania terenu polegająca na utwardzeniu i składowaniu towarów była sprzeczna z planem miejscowym. • Przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ma zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym w przypadku samowolnej zmiany zagospodarowania niewymagającej pozwolenia na budowę. • Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zapewniły stronom czynny udział w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Organ nie posiada kompetencji do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości, gdy obowiązuje plan miejscowy, a działalność była prowadzona przed jego uchwaleniem. • Działalność prowadzona na działce nie stanowi działalności magazynowej i jest zgodna z planem miejscowym lub była prowadzona od lat 90-tych. • Art. 59 u.p.z.p. ma zastosowanie tylko w przypadku braku planu miejscowego.
Godne uwagi sformułowania
bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania przestrzennego terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie, jako bezprawne, wymaga w państwie prawa odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa. • Literalne brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że uprawnienie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do wydania, w drodze decyzji, nakazów wymienionych w punktach 1 i 2 ust. 3 przywołanego artykułu odnosi się tylko do samowolnej zmiany zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę w przypadku braku planu miejscowego. • Przyjęcie sposobu interpretacji przepisu art. 59 ust. 3 w związku z ust. 2 u.p.z.p. dokonanego jedynie przy zastosowaniu metody wykładni gramatycznej prowadziłoby do uznania, że w przypadku niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę nie byłoby możliwe uruchomienie postępowania w przedmiocie likwidacji skutków samowoli w powyższym znaczeniu. […]
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
sprawozdawca
Krzysztof Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście samowolnej zmiany zagospodarowania terenu objętego planem miejscowym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana zagospodarowania terenu nie wymaga pozwolenia na budowę i nie jest tymczasowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego i kompetencji organów administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Czy można nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki, gdy obowiązuje plan miejscowy? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.