II SA/Gl 1207/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez K. J. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) z dnia 14 sierpnia 2025 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 27 czerwca 2025 r. PINB nakładał na zarządcę nieruchomości, [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, obowiązek wykonania robót naprawczych w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w C., związanych z odgrzybianiem i odnową biologiczną. ŚWINB uchylił tę decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskazując, że część prac dotyczy lokalu mieszkalnego, a więc powinna obciążać właściciela, a nie zarządcę. Skarżący K. J. zakwestionował tę ocenę, podnosząc, że zagrzybienie dotyczy części wspólnej budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprzeciw, uznał, że ŚWINB niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że instytucja sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ma charakter formalny i służy badaniu prawidłowości zastosowania przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że wykonanie zewnętrznego otworu nawiewnego jest czynnością dotyczącą części wspólnej budynku i powinno być skierowane do Spółdzielni. Pozostałe prace, choć w części dotyczą lokalu, powinny być rozstrzygnięte merytorycznie przez organ odwoławczy, a nie przekazane do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy powinien był ocenić, które obowiązki należą się Spółdzielni, a które właścicielowi, i ewentualnie uchylić decyzję PINB w części dotyczącej właściciela, a w pozostałej części orzec merytorycznie. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było przedwczesne. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ŚWINB.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze w sprawach budowlanych, gdzie obowiązki mogą dotyczyć zarówno części wspólnych, jak i lokali.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej i zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy część nałożonych obowiązków dotyczy części wspólnych budynku, a część lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może w takiej sytuacji zastosować art. 138 § 2 k.p.a. Powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, kierując odpowiednie obowiązki do właściwych adresatów (zarządcy lub właściciela lokalu).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 138 § 2 k.p.a. może być zastosowany tylko wtedy, gdy organ odwoławczy nie jest w stanie we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego. W przypadku, gdy część prac dotyczy części wspólnych (otwór nawiewny), a część lokalu, organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć merytorycznie, kierując obowiązki do właściwych podmiotów, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jaka jest właściwa procedura postępowania w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji nakłada obowiązki na zarządcę, które częściowo dotyczą części wspólnych budynku, a częściowo lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy powinien ocenić każdy z nałożonych obowiązków oddzielnie i rozstrzygnąć merytorycznie, kierując obowiązki dotyczące części wspólnych do zarządcy, a obowiązki dotyczące lokalu do właściciela. W przypadku konieczności wydania dwóch odrębnych decyzji, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej właściciela i wskazać na potrzebę wszczęcia odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy możliwe jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez rozdzielenie obowiązków na zarządcę i właściciela lokalu. Wykonanie otworu nawiewnego jako czynność dotycząca części wspólnej powinno być skierowane do zarządcy. Pozostałe prace powinny być rozstrzygnięte merytorycznie, a w przypadku konieczności wszczęcia nowego postępowania wobec właściciela lokalu, organ odwoławczy powinien to zasugerować.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wymaga to jednak uprzedniego zastosowania środków z art. 136 § 1 k.p.a. i braku możliwości naprawienia wad we własnym zakresie.
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, ale strona może wnieść sprzeciw.
Pomocnicze
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów lub zlecić jego przeprowadzenie organowi niższej instancji.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, służy badaniu prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przesłanek uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
pr. bud. art. 66 § ust. 1
Prawo budowlane
Uprawnia organ nadzoru budowlanego do nakładania decyzji nakazujących określone działania w celu usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym.
Ustawa o własności lokali
Definiuje części wspólne budynku, co ma znaczenie dla określenia adresata obowiązku wykonania robót budowlanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ możliwe było merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. • Część prac (wykonanie otworu nawiewnego) dotyczy części wspólnej budynku i powinna być skierowana do zarządcy. • Organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć merytorycznie o obowiązkach dotyczących lokalu mieszkalnego, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony • organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego • wykonanie zewnętrznego otworu nawiewnego jest czynnością dotyczącą przede wszystkim części wspólnej budynku
Skład orzekający
Tomasz Dziuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze w sprawach budowlanych, gdzie obowiązki mogą dotyczyć zarówno części wspólnych, jak i lokali."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej i zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie adresata decyzji administracyjnej w kontekście podziału na części wspólne i lokale, a także jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przez organy przepisów proceduralnych.
“Kto odpowiada za grzyb na ścianie: spółdzielnia czy lokator? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.