II SA/Gl 1205/24

II SA/Gl 1205/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 24b ust. 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] sp. z o.o. w upadłości z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 1 lipca 2024 r. nr SKO.4201.3.2024 w przedmiocie odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia 25 marca 2024 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
W dniu 11 sierpnia 2023 r. do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w C. wpłynęła kopia protokołu z dnia 3 sierpnia 2023 r. przekazana przez C. sp. z o.o. z siedzibą w S., dotycząca przyjęcia zatrzymanego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. (dalej: "WIOŚ") transportu odpadów, tj. ciągnika siodłowego MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą marki BODEX o nr rej.[...], skierowanego na parking przy ul. [...] w miejscowości S.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. WIOŚ poinformował Starostę [...] (dalej oznaczonego jako: "organ I instancji") o przebiegu czynności kontrolnych i otrzymaniu dokumentów wraz z dokumentacją fotograficzną zatrzymanych pojazdów, z dokumentacją okazaną przez kierowców, zdjęciami odpadów, protokołem kontroli nr[...], z pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. P. sp. z o.o. z siedzibą we W. przy [...] (skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w J. i dotyczącym procesu zagospodarowania odpadów o kodzie 19 12 12), z fakturami oraz potwierdzeniami wystawienia w rejestrze bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami (dalej: "BDO") karty przekazania odpadów (dalej: "KPO") o nr [...] (znajdujących się w aktach administracyjnych, 33 karty bez numeracji).
Pismem z dnia 13 września 2023 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zagospodarowania odpadów przewożonych powyżej opisanym zestawem pojazdów i w dniu 5 października 2023 r. wydał decyzję, uznając jako posiadacza odpadów P. sp. z o.o. z siedzibą we W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej w skrócie: "Kolegium") decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r., w wyniku rozpoznania odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego m. in. w zakresie weryfikacji kart przekazania odpadów.
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. we W. VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] sygn. akt [...] , ogłoszono upadłość P. sp. z o.o. w restrukturyzacji we W., a syndykiem wyznaczono Kancelarię Restrukturyzacyjną sp. z o.o. w S. (por. pismo z pełnomocnika M. s. c. dnia 5 stycznia 2024 r., k. 8).
Organ I instancji pismem z dnia 10 stycznia 2024 r. wystąpił do WIOŚ o przesłanie kopii zgromadzonych dowodów i ustaleń kontroli, zatrzymanego transportu odpadów, przewożonych zestawem pojazdów.
W odpowiedzi, WIOŚ, przekazał kopię protokołu nr [...] wraz z załącznikami w wersji elektronicznej z kontroli przeprowadzonej w W. Spółka jawna J., J. W. z siedzibą w B. ul. [...](dalej oznaczonej jako: "W."; obecnie nowa nazwa: "W. Spółka jawna z siedzibą w B. ul.[...]").
Organ I instancji pismem z dnia 25 stycznia 2024 r. wystąpił do W. o udostępnienie kopii protokołu pokontrolnego, sporządzonego przez WIOŚ wraz z zajęciem stanowiska jako odbiorca odpadów w KPO.
Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. W. przesłał kopię protokołu kontroli WIOŚ, nr[...], przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2023 r., z którego wynika, że W. nie wszedł w posiadanie odpadów przewożonych zestawem pojazdów, ale współpracował w obrocie odpadami z P. sp. z o.o. oraz "T." J. S. w T. ul.[...] , w celu rekultywacji odpadami zwałowiska S.
Decyzją z dnia 25 marca 2024 r., nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 24b ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (podany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, dalej: "u.o."), zobowiązał Syndyka Masy Upadłości P. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą we W. (dalej: "strona skarżąca"), jako posiadacza odpadów, do zagospodarowania na własny koszt odpadów o kodzie 19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 wraz z ziemią w ilości nieznanej i masie 22, 0200 (Mg), znajdujących się w naczepie marki BODEX o nr rej. [...] pojazdu, skierowanego na parking przy ul. [...] w miejscowości S. (pkt 1). W pkt 2 decyzji wskazał, że odpady należy przekazać do uprawnionego odbiorcy, prowadzącego działalność w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie, a odbiorca odpadów powinien posiadać wpis do BDO, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty niezwłocznego przekazania i przejęcia odpadów, oraz jest zobowiązany dostarczyć KPO do organu I insatncji. Z kolei, w pkt 3 podał, że w czasie transportu do uprawnionego odbiorcy, należy zabezpieczyć pojazd w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu. Stwierdził również, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (pkt 4).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił stan faktyczny, który miał miejsce w sprawie oraz zacytował obowiązujące przepisy w zakresie gospodarowania odpadami. Wywiódł, że w dniu 3 sierpnia 2023 r. na teren firmy W.o godz. 7:03, wjechał zespół pojazdów, tj. ciągnik siodłowy o nr rej. [...] wraz z naczepą marki BODEX o nr rej. [...] z odpadami pochodzenia komunalnego o kodzie 19 12 12 i masie 22,0200 (Mg) z P. sp. z o.o. z siedzibą we W. do W. na podstawie KPO nr 01398/2023, co potwierdza obraz z kamery oraz zapis pliku nr CH21_2023-08-01_065800. Według KPO, o godz. 7:13, użytkownik M. W. potwierdził przyjęcie odpadu, po czym transport podjechał pod stojącą na placu koparkę. Z analizy monitoringu wynika, iż po zdjęciu plandeki na naczepie widoczne były odpady tworzyw sztucznych, na które o godz. 7:09 nasypano warstwę ziemi. Następnie o godz. 7:24 wygenerowano przez użytkownika BDO K. J. KPO nr 00386/2023/KPO/0001/000007107 na transport odpadu o kodzie 17 05 04 (ziemia) i masie 12,5000 (Mg) od W. do "T." J. S. zwałowisko S.
Zapis monitoringu jednoznacznie potwierdza, że odpady z P. sp. z o.o. o kodzie 19 12 12 nie zostały wyładowane na terenie firmy W., tylko przysypane warstwą ziemi pod kodem 17 05 04 i skierowane do "T." J. S. Zdaniem organu I instancji, powyższe okoliczności potwierdzają wyjaśnienia pracownika M. W. (pracownik W.) złożone w dniu 28 sierpnia 2023 r. w protokole z przesłuchania (załącznik nr 33 do protokołu kontroli nr[...]), z których wynika, że pracownik ten potwierdził przyjęcie w systemie BDO w dniu 3 sierpnia 2023 r. odpadów oraz zlecił pracownicy wygenerowanie KPO na kod 17 05 04 do firmy "T." J. S. Oświadczył również, iż nie doszło do faktycznego wyładowania odpadu o kodzie 19 12 12, gdyż nie spełniał oczekiwań z uwagi na nieprzyjemny zapach. Na polecenie pracownika W., odpady o kodzie 19 12 12 przysypane zostały warstwą ziemi w celu zabezpieczenia odpadu przed rozwiewaniem w trakcie transportu. Kierowca transportujący odpady zestawem pojazdów nie został poinformowany, że realizowany transport odbywa się na niewłaściwych KPO wystawionych na odpad o kodzie 17 05 04. Nadto, przeprowadzona w dniu 3 sierpnia 2023 r. przez WIOŚ wspólnie z Komendą Miejską Policji w G. kontrola przedmiotowego transportu odpadów wykazała, iż kierowca transportujący odpady podczas zatrzymania transportu posiadał KPO o nr 00386/2023/KPO/0001/000007107 - (rozpoczęcie transportu odpadów w dniu 3 sierpnia 2023 r., godz. 7:25, wygenerowanie potwierdzenia godz. 7:24), wystawioną na odpad o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) i masie 12 500 (Mg), co było niezgodne ze stanem rzeczywistym, gdyż faktycznie przewożono odpad o kodzie 19 12 12 przysypany warstwą ziemi. Kontrola transportu wykazała, że pojazd nadal załadowany był odpadami należącymi do P. sp. z o.o., który skierowany był do W. na podstawie KPO nr 01398/2023/KPO/0002/000042019 - (rozpoczęcie transportu odpadów w dniu 2 sierpnia 2023 r., godz. 15:10, wygenerowanie potwierdzenia godz. 15:07), na transport odpadu 19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 i masie 22,0200 (Mg). Transport zatrzymano w związku z naruszeniem szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (art. 24a ust. 1 pkt 1 u.o.), tj. niezgodnie z wymaganiami określonymi w § 8 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742).
Organ I instancji ustalił również, że W. oraz T. J. S. nie były podmiotami uprawnionymi do odbioru odpadu 19 12 12, a podmiotem wykonującym transport w dniu 3 sierpnia 2023 r. była M. s.c. Przedmiotowa decyzja została doręczona do Syndyka Masy Upadłości P. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą we W. (Kancelaria Restrukturyzacyjna Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w S. ul.[...]), jako stronie postępowania administracyjnego oraz podana do wiadomości (str. 7): Marszałkowi Województwa[...] , KM Policji w G., WIOŚ, M. s.c. [...] ul. [...] (do rąk pełnomocnika).
W odwołaniu z dnia 19 kwietnia 2024 r. strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 24b ust. 2 i 3 u.o.o., poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż pomimo przekazania odpadów na rzecz W., potwierdzonej KPO i czynnością faktyczną przysypania przedmiotowych odpadów ziemią oraz zleceniem przez W. dalszego transportu odpadów, pozostaje w dalszym ciągu posiadaczem odpadów. Domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Kolegium decyzją z dnia 1 lipca 2024 r., nr SKO.4201.3.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 marca 2024 r. Podzieliło stanowisko organu I instancji, że z uzupełnionej dokumentacji wynika, że W. nie wszedł w posiadanie odpadów przewożonych przedmiotowym zestawem pojazdów. Dodatkowo, W. oraz T. J. S. nie były podmiotami uprawnionymi do odbioru odpadu 19 12 12. Zatem odpady należące do P. sp. z o.o. nie zostały faktycznie przekazane następnemu posiadaczowi odpadów, gdyż nie wszedł on w ich posiadanie, a potwierdzenie ich przyjęcia na KPO było poświadczeniem nieprawdy. Dodatkowo wykonujący usługę transportu firma M. s.c. z siedzibą w S. nie dopełniła obowiązku przekazania ich wskazanemu następnemu posiadaczowi, co znajduje potwierdzenie w piśmie WIOŚ z dnia 12 stycznia 2024 r. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w ustalonym stanie faktycznym nie doszło do przeniesienia posiadania odpadów. Przedmiotowa decyzja Kolegium została doręczona do pełnomocnika Syndyka Masy Upadłości P. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą we W. (Kancelaria Restrukturyzacyjna Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w S. ul.[...]), jako stronie postępowania odwoławczego oraz podana do wiadomości (str. 9): Marszałkowi Województwa [...], KM Policji w G., WIOŚ, M. s.c. [...] ul. [...] (do rąk pełnomocnika).
Pismem z dnia 10 sierpnia 2024 r. strona skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję Kolegium, której zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 24b ust. 2 i 3 u.o. w zw. z art. 336 i art. 348 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, dalej w skrócie: "k.c."), poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż pomimo przekazania odpadów na rzecz W., potwierdzonej czynnością faktyczną przysypania odpadów ziemią oraz zleceniem przez W. dalszego transportu odpadów jest ich posiadaczem. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Nadmieniła, że ustalenia faktyczne dotyczące przejęcia odpadów zgromadzonych na naczepie zostały z jednej strony zaakceptowane przez Kolegium, a z drugiej - przeanalizowane odmiennie niż w pierwotnej decyzji organu I instancji z dnia 5 października 2023 r. uchylonej przez Kolegium kasacyjną decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r. Stwierdziła, że Kolegium przypisuje zasadniczą wagę rzekomemu sfałszowaniu KPO, chociaż doszło do wydania ładunku i jego zasypania ziemią oraz zlecenia wywozu. Wszystko to świadczy o zmianie statusu posiadacza. Strona skarżąca utraciła zatem posiadanie odpadów i nie jest już zobowiązana do ich zagospodarowania. Wystarczające jest, że odpady "znalazły się na nieruchomości" należącej do W., albowiem załadowana ciężarówka wjechała na nieruchomość należącą do tej firmy. Sam art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. nie zawęża pojęcia "posiadacz odpadów" do wytwórcy odpadów, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o. W pojęciu tym mieści się także osoba fizyczna (osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która jest w posiadaniu odpadów. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Podpisanie karty wydania odpadów, przysypanie ładunku ziemią oraz nadanie przez W. odpadów do kolejnego odbiorcy doprowadziło do spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych art. 348 k.c. Stąd też W. zarówno przyjął odpady, jak i rozporządził nimi, jakby stanowiły jego własność.
Pismem z dnia 3 września 2024 r. Kolegium złożyło odpowiedź na skargę i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, w skrócie: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 p.p.s.a.), wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie podlegają kontroli także z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli jest decyzja Kolegium z dnia 1 lipca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 marca 2024 r., zobowiązująca stronę skarżącą do zagospodarowania, poprzez przekazanie do uprawnionego odbiorcy na własny koszt, transportu odpadów o kodzie 19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11), znajdujących się w pryzmach na naczepie marki BODEX o nr rejestracyjnym [...].
Zdaniem strony skarżącej, istota sporu sprowadza się do ustalenia, kto jest posiadaczem odpadów, bowiem ona sama utraciła ten status i nie jest już zobowiązana do ich zagospodarowania.
Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy zagadnienia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm., powoływanej, jak dotychczas, w skrócie, "u.o.").
Zwrócić należy uwagę, że zakwalifikowanie określonej substancji lub przedmiotu do kategorii odpadów ma charakter o tyle trwały, że taki odpad pozostaje odpadem do chwili utraty statusu odpadu w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami. Nie zmieni tego statusu przewiezienie tego odpadu (mającego nawet cechę użyteczności) w inne miejsce, czy też przysypanie ziemią w celu unieszkodliwienia jego zapachu w trakcie transportu.
Nie mniej jednak wytwórcą odpadu jest zarówno wytwórca pierwotny, czyli każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Jest to fakt powiązany albo z momentem uznania przedmiotu i substancji za odpad (wytworzenie odpadu), albo z dalszymi działaniami związanymi z tymi odpadami, które już powstały (działalność reglamentowana posiadacza odpadów). Status wytwórcy jest więc stanem faktycznym i pochodną prowadzonej działalności lub faktu powstania odpadu (por. "Prawo o odpadach". Wybrane Problemy. red. Bartosz Rakoczy, Warszawa 2019).
Zasadniczo klasyfikacji odpadów dokonuje ich wytwórca, który przydziela im prawidłowy kod zgodnie z katalogiem odpadów uwzględniając miejsce i sposób ich powstania, skład morfologiczny oraz właściwości. Następni posiadacze odpadów nie mogą samodzielnie zmienić kodu odpadu. Natomiast podmiotem, który może zakwestionować kod odpadu nadany przez wytwórcę jest Inspekcja Ochrony Środowiska i w przypadku takiego zakwestionowania KPO konieczna staje się jej poprawa, co w ocenie Sądu może uczynić podmiot przekazujący, dokonując korekty (kodu lub masy odpadu).
Stosownie do art. 24 ust. 7 u.o. minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742) odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady. Dokumentem, o którym mowa w ust. 1 jest: 1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.o.; 2) faktura sprzedaży odpadów; 3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 u.o.; 4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.); 5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4 (ust. 2).
Odnosząc treść przywołanych przepisów do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w katalogu dokumentów zasadnicze znaczenie ma karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.o., w myśl którego ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem w przypadku posiadaczy odpadów: karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w pkt 3. Zgodnie z brzmieniem art. 69 ust. 1 u.o. kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem ich transportu.
W myśl art. 27 ust. 3 u.o. jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a), odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Jednocześnie posiadacza odpadów, który przekazał odpady transportującemu odpady, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów, do czasu przejęcia odpowiedzialności przez następnego posiadacza odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a (ust. 4). Stwierdzić zatem należy, że objęcie władztwem odpadu przez posiadacza następuje w momencie jego faktycznego przejęcia nie tracąc go nawet przez oddanie go do transportu innemu podmiotowi, gdy działa we własnym interesie.
Zgodnie z treścią art. 24a ust. 1 u.o. jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1) naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, 2) przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy, 3) naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji.
Tymczasem, organy administracji publicznej obu instancji, przyjęły ustalenia wynikające z protokołu kontroli WIOŚ o nr [...] oraz wykazywały, że nie doszło do przeniesienia posiadania odpadów ze strony skarżącej na W., który nie wszedł w ich posiadanie.
W tym miejscu należy zaakcentować, że w dniu 3 sierpnia 2023 r. doszło do zatrzymania zespołu pojazdów, tj. ciągnika siodłowego o nr rej. [...] wraz z naczepą marki BODEX o nr rej. [...] z odpadami pochodzenia komunalnego o kodzie 19 12 12 i masie 22,0200 (Mg). Były one transportowane z P. sp. z o.o. (KPO wystawione na kod 19 12 12) do W., który na terenie swojej firmy przysypał je ziemią, oraz potwierdził ich przyjęcie w BDO i wystawił KPO na kod 17 05 04. Odpady te nigdy nie zostały wyładowane na terenie należącym do W., ale skierowane do "T." J. S.
Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych wskazuje, że W. posiada decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 16 lutego 2016 r., nr[...] , zmieniającą decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 8 maja 2013 r., nr[...] , będącą w swojej treści zezwoleniem na zbieranie odpadów, przy czym wskazany w decyzji zmieniającej odpad o kodzie 19 12 12 jest dopuszczony do zbierania przez W. wyłącznie w postaci "odpady mineralne powstające po przeróbce węgla" (por. str. 8 protokołu kontroli nr[...]).
W świetle stanowiska WIOŚ zatrzymany transport nie spełniał powyższych wymogów. Stanowił bowiem mieszaninę foli, gumy, papieru, tworzyw sztucznych i tym samym odpady te należały do grupy zmieszanych odpadów komunalnych, które nie powstają po przeróbce węgla.
Zaakcentować przyjdzie, że o ile w trakcie kontroli odpadów zostanie ujawnione przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy, to pojazd może być zatrzymany i skierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów (por. art. 24a u.o.). Ustalenia w tym zakresie zostały zupełnie pominięte. W zależności od ich treści w sprawie może mieć zastosowanie art. 24a u.o.
Z urzędu Sąd powziął informację, że do rozpatrzenia wpłynęła sprawa o sygn. akt II SA/Gl 1680/24 również ze skargi strony skarżącej na inną decyzję Kolegium z dnia 18 października 2024r., nr[...] , którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 30 lipca 2024 r., nr[...] . Zarówno powyżej wskazana decyzja, jak i zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 1 lipca 2024 r., będąca przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, zostały wydane niemal w tożsamym stanie faktycznym. Do zatrzymania pojazdów w obu tych sprawach doszło w dniu 3 sierpnia 2023 r., a transport odbywał się z P. sp. z o.o. do W., pierwsze KPO obejmowało kod 19 12 12, a kolejne wystawione już przez W. kod 17 05 04.
W obu tych przypadkach dokonano przysypania odpadów ziemią, a transport wykonywał ten sam podmiot. Kolegium w przywołanej powyżej decyzji z dnia 18 października 2024 r. jednoznacznie stwierdziło, że W. w dacie zatrzymania pojazdu nie posiadał decyzji, w świetle której byłby podmiotem uprawnionym do gospodarowania odpadami o kodzie 19 12 12 (inne odpady [w tym zmieszane substancje i przedmioty] z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11).
W świetle treści wskazanych powyżej decyzji W. mógł przyjąć odpady mineralne o kodzie 19 12 12 powstające wyłącznie po przeróbce węgla (por. akta administracyjne w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt II SA/Gl 1680/24).
Faktyczne dopuszczenie osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej, nieposiadającej osobowości prawnej, do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, nie jest wystarczająca przesłanką do nabycia przez tę osobę lub jednostkę statusu strony postępowania, jeżeli nie spełniają one przesłanek wskazanych w art. 28 k.p.a., okoliczność powyższa nie była przedmiotem jakichkolwiek rozważań, chociaż znaczna część ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej dotyczy właśnie W. oraz innych firm wymienionych w protokole kontroli.
W tym kontekście zauważyć przyjdzie, że w transport odpadów zaangażowanych było kilka podmiotów gospodarczych. Jednak w odniesieniu do powyżej wskazanych decyzji zezwalających W. na przetwarzanie odpadów, zabrakło jednoznacznego ustalenia, czy W. w chwili zatrzymania transportu, skierowanego przez stronę skarżącą, posiadał zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 19 12 12 innych niż powstające wyłącznie po przeróbce węgla.
W powyższych okolicznościach ponownemu rozważeniu przez organy administracji publicznej podlegać powinna okoliczność, czy strona skarżąca (wówczas w dniu 3 sierpnia 2023 r. P. sp. z o.o.) mogła wystawić KPO na powyżej wskazany kod odpadu, celem jego przewozu do W. Konwalidować tego nie mogą ustalenia zacytowane powyżej (art. 134 p.p.s.a.).
Ustalenia organów w zakresie wydania decyzji zobowiązującej do zagospodarowania odpadów wynikające z przywołanych przepisów prawa materialnego powinny odbywać się z zachowaniem podstawowych zasad określonych w przepisach k.p.a., które kształtują postępowanie dowodowe.
W konsekwencji, w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ istotny na wynik spraw. Niedostrzeżone przez organy administracji orzekające w sprawie okoliczności faktyczno-prawne czynią bezprzedmiotowymi rozważania w zakresie przedstawionych i opisanych już wcześniej zdarzeń, które miały miejsce w dniu 3 sierpnia 2023 r. Decyzje wydane zostały przedwcześnie z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 24b w zw. z art. 24 i art. 24a u.o. oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 6-10, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia rzutowały w istotnym stopniu na wynik sprawy i obligowały do ich usunięcia z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena powinny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a więc powinno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, nie naruszając przy tym reguł postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wynikają z powyżej poczynionych rozważań.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. i art. 24 u.o., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i obejmują one wpis od skargi (200 zł.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.