II SA/Gl 120/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach odrzucił skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące sprzedaży nieruchomości, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.
Skarżący B.K. i K.K. zaskarżyli zarządzenie Prezydenta Miasta Częstochowa w sprawie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości stanowiących własność gminy. Zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym trybu bezprzetargowej sprzedaży. Sąd uznał jednak, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mimo że posiadają nieruchomości sąsiadujące i prowadzą postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. W konsekwencji, skarga została odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę B.K. i K.K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Częstochowa dotyczące przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości gminnych w trybie bezprzetargowym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym, wskazując m.in. na wadliwy tryb sprzedaży i pominięcie ich interesów jako właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy starali się o nabycie tych działek lub ustanowienie służebności drogowej. Sąd, powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podkreślił, że skarżący muszą wykazać naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego. Analizując sytuację skarżących, którzy posiadają sąsiednie działki bez dostępu do drogi publicznej i prowadzą postępowanie o ustanowienie służebności, sąd uznał, że sam fakt ubiegania się o zakup nieruchomości czy prowadzenie postępowania o służebność nie stanowi o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu. Zarządzenie o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży i ogłoszeniu wykazu nie ingeruje w sferę praw podmiotowych skarżących. Wobec braku wykazania naruszenia interesu prawnego, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fakt ubiegania się o zakup nieruchomości lub prowadzenie postępowania o ustanowienie służebności drogowej nie stanowi o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego skarżących w stosunku do zarządzenia o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży. Zarządzenie to nie ingeruje w ich sferę praw podmiotowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wymaga to wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego.
u.g.n. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 37 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa wyjątki od zasady przetargowego zbywania nieruchomości, w tym sprzedaż w trybie bezprzetargowym w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa kompetencje rady gminy, w tym podejmowanie decyzji w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 9, 10, 11) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, błędne rozpatrzenie dowodów, brak równości stron, brak informowania stron i brak czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów materialnych (art. 18 ust. 2 lit. 9a u.s.g. i art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.) poprzez podjęcie decyzji przekraczającej zwykły zarząd przez Prezydenta zamiast Rady Gminy oraz nieuzasadnione zastosowanie trybu bezprzetargowego.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego skarżący winien zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, a nie wyłącznie faktyczną sytuacją, a zaskarżonym przezeń aktem, polegający na tym, że akt ten narusza jego interes prawny lub uprawnienie fakt, iż skarżący ubiegali się o zakup przeznaczonych przez organ wykonawczy gminy działek nie stanowi o ich interesie prawnym do ich nabycia.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Tomasz Dziuk
członek
Krzysztof Nowak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia interesu prawnego w kontekście zaskarżania zarządzeń gminnych dotyczących sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego mimo sąsiedztwa i starań o nabycie lub służebność. Nie rozstrzyga meritum zarzutów dotyczących trybu sprzedaży.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla właścicieli nieruchomości zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście sprzedaży mienia gminnego. Pokazuje, jak trudne jest wykazanie takiego interesu.
“Czy posiadanie sąsiedniej działki i chęć jej zakupu daje prawo do zaskarżenia sprzedaży nieruchomości gminnej? WSA w Gliwicach odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 120/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-06-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Krzysztof Nowak /sprawozdawca/ Tomasz Dziuk Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I OSK 1732/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-28 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1465 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 344 art. 35 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie sprawy w sprawie ze skargi B. K. i K. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Częstochowa z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr 120.2024 w przedmiocie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości stanowiących własność gminy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej solidarnie kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 18 grudnia 2024 r. B. K. i K. K. (dalej jako: "skarżący" lub "strony"), reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, złożyli skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta C., opisane w rubrum nn. wyroku, w sprawie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości, stanowiących własność Gminy C., położonych w pobliżu[...]. Zaskarżonym aktem Prezydent Miasta C. (dalej jako: "organ"), działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) - dalej: "u.s.g." oraz art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2, art. 35 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 2 pkt 6, art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", przeznaczył do zbycia w drodze bezprzetargowej, na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr [...], nieruchomości stanowiące własność Gminy Miasto C., opisane w wykazie stanowiącym załącznik do przedmiotowego zarządzenia. Jednocześnie na mocy zaskarżonego aktu utraciło moc zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia 29 lutego 2021 r. w sprawie przeznaczenia do zbycia nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto C., położonych w C. przy [...] W skardze sądowej na powyższe zarządzenie fachowy pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie: a) przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej powoływanej jako: "k.p.a." poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co zarządzono o przeprowadzeniu trybu bezprzetargowego sprzedaży nieruchomości, wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli - w szczególności wbrew interesom właścicieli innych działek sąsiednich aniżeli działka wytypowana przez organ; - art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość stron wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa oraz wydanie zarządzenia wyłącznie na korzyść jednego z właścicieli nieruchomości działek sąsiednich pomimo, iż zainteresowanych nabyciem wskazanych działek było więcej podmiotów będących właścicielami innych działek sąsiednich; - art. 9 i 10 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, w tym braku udzielenia takich informacji skarżącym pomimo wystosowywanych pism i zapytań, a także brak zapewnienia stronie czynnego udziału w zainicjowanym postępowaniu zbycia nieruchomości bez przetargu; - art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia podjętego przez organ zarządzenia zawierającego zastosowanie trybu bezprzetargowego pomimo występowania innych podmiotów zainteresowanych nabyciem nieruchomości i wiedzy organu o tych podmiotach; b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 18 ust. 2 lit. 9a u.s.g. poprzez podjęcie decyzji w przedmiocie sprawy majątkowej gminy przekraczającej zakres zwykłego zarządu i dotyczącej zbycia działki o nr [...] w formie zarządzenia Prezydenta podczas gdy uprawnienie do podjęcia takiej decyzji należy do wyłącznej kompetencji Rady Gminy, a Gmina Miasto C. nie podjęło decyzji o sprzedaży przedmiotowej działki; - art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione zwolnienie z obowiązku przeprowadzenia przetargu na zbycie nieruchomości o numerach działek [...] i [...] podczas gdy przedmiotowy przepis nie ma zastosowania w sprawie, w której sprzedaż działki może spowodować poprawienie nie jednej nieruchomości przyległej, a kilku nieruchomości przyległych należących do różnych podmiotów stąd powinien być przeprowadzony tryb przetargowy sprzedaży tych działek. W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia oraz jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżących w pierwszej kolejności wskazał, że w dniu 28 stycznia 2021 r. Rada Miasta C. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasta C., położonych w C. przy [...] , oznaczonych jako działki nr[...], [...], [...],[...]i [...]w obrębie[...], o łącznej powierzchni 0,1766 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr[...]. Wykonanie tej uchwały powierzono Prezydentowi Miasta C.. Prezydent zarządzeniem nr [...] z dnia 9 lutego 2021 r. przeznaczył do zbycia w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości stanowiące własność Gminy Miasto C., opisane w wykazie stanowiącym załącznik do zarządzenia tj. działki o nr[...], [...], [...], [...], [...], obręb [...], objęte księgą wieczystą nr[...], będące własnością Gminy Miasta C.. Zaskarżonym zarządzeniem organ przeznaczył do zbycia w drodze bezprzetargowej na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr[...], nieruchomości stanowiące własność Gminy Miasto C., opisane w wykazie stanowiącym załącznik do zarządzenia tj. działki o nr[...], [...],[...]; obręb[...], będące własnością Gminy Miasta C. W dniu 28 października 2024 r. Gmina Miasto C. dokonała zbycia na rzecz J. sp. z o.o. w L. nieruchomości oznaczonych jako działki[...], [...],[...]i[...], bez udziału skarżących. Skarżący są właścicielami nieruchomości położonych w C., przy [...] o nr działek [...] i [...] (obręb[...]), dla których Sąd Rejonowy w C. Wydział IX Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach [...] oraz [...]. Przedmiotowe działki nie mają dostępu do drogi publicznej i pozostają w bezpośrednim sąsiedztwie działek o nr [...] i [...], zaś dojazd do nieruchomości będących własnością skarżących odbywał się dotychczas przez działki o nr[...],[...] i [...]. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że na przestrzeni lat podejmowali oni szereg działań związanych zarówno z uzyskaniem służebności drogi koniecznej do własnych nieruchomości lub też nabyciem nieruchomości należących do Gminy Miasta C., przez które możliwy byłby dojazd do własnych nieruchomości. W tym celu wystosowano między innymi wniosek o wstrzymanie przetargu, zawierający obszerne uzasadnienie, czy kierowano pisma i wezwania do polubownego ustanowienia drogi koniecznej. Aktualnie przed Sądem Rejonowym w C. Wydział II Cywilny sygn. akt. [...]prowadzone jest postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z udziałem Gminy Miasta C. na w/w działkach na rzecz właścicieli dziatek [...]i[...]. W toku tego postępowania uzyskano opinię biegłego potwierdzającą konieczność ustanowienia służebności drogi koniecznej. Skarżący wielokrotnie informowali przy tym Gminę Miasto C. o zainteresowaniu nabyciem działek o nr [...]i [...] oraz [...]. Wskazane jednak w otrzymanym w 2023 r. piśmie ceny były zawyżone. Występowano także o uwzględnienie w ramach wówczas planowanego postępowania sprzedaży w drodze bezprzetargowej przedmiotowych działek także skarżących, co jednak nie przyniosło jakiegokolwiek skutku, także pomimo pism wystosowanych przez pełnomocnika skarżących jeszcze w sierpniu 2024 r. W ocenie skarżących w realiach sprawy zaskarżone zarządzenie jest wadliwe, a skarżący są uprawnieni do wniesienia skargi, bowiem posiadają w tym interes prawny. Zdaniem pełnomocnika skarżących zaskarżone zarządzenie narusza art. 18 ust. 2 lit. 9a u.s.g., zgodnie z którym decyzje w przedmiocie spraw majątkowych gminy przekraczające zakres zwykłego zarządu, a wiec w tym także decyzja o sprzedaży nieruchomości powinny być podjęte w formie uchwały Rady Gminy. W realiach nn. sprawy w zakresie działki o nr [...] w istocie uchwała taka była podjęta w 28 stycznia 2021 r., jednak w zakresie działki o nr [...] skarżący nie mają wiedzy by Rada Gminy C. podejmowała taką uchwałę. Przechodząc dalej, nawet przy przyjęciu, iż w realiach sprawy Prezydent Miasta C. posiadał uprawnienie do podjęcie decyzji o sprzedaży działek o nr [...] i [...] to jednak przyjęty tryb sprzedaży bezprzetargowy i pominięcie trybu przetargowego było nieuprawnione i wskazuje na nieważność skarżonego zarządzenia. Zasadą jest bowiem, że nieruchomości będące własnością gminy sprzedawane są w trybie przetargowym. Wyłącznie wyjątkowo możliwym jest zastosowanie trybu sprzedaży bezprzetargowego i pominięcie tym samym trybu przetargowego. Art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. stanowi jeden z tych wyjątków, jednak nie powinien on zostać zastosowany w sprawie. Zgodnie z tym przepisem tryb bezprzetargowy jest możliwy do przeprowadzenia gdy przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. W realiach sprawy faktycznie działki o nr [...] oraz [...] zostały zbyte na rzecz właściciela nieruchomości przyległej i w celu poprawy zagospodarowania tej nieruchomości przyległej jednak nastąpiło to z celowym pominięciem i pokrzywdzeniem właścicieli innych nieruchomości przyległych do przedmiotowych działek, który także zainteresowani byli nabyciem tych nieruchomości co było wiadomym organowi wydającemu przedmiotowe zarządzenie. Organ dokonał samodzielnego wyboru jednego z właścicieli nieruchomości sąsiednich pomijając okoliczność, iż pozostali właściciele nieruchomości sąsiednich także prowadzili rozmowy w celu nabycia nieruchomości i występują o ustanowienie służebności drogi koniecznej czym naruszono prawa skarżących. Dodatkowo pełnomocnik skarżących wskazał, że obowiązek uzasadnienia uchwały wyprowadzany jest z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz z kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które - sprawując kontrolę - muszą znać motywy, jakimi kierowała się rada gminy, powiatu czy sejmik województwa, a także z zasady demokratycznego państwa prawnego i zasad szczegółowych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy zasad "dobrej legislacji". W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że nieruchomości położone przy [...] , oznaczone w obrębie [...] jako działki nr[...],[...]i[...], które zaskarżonym zarządzeniem zostały przeznaczone do sprzedaży w drodze bezprzetargowej na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, oznaczonej w obrębie [...] jako działka nr [...], łącznie z działkami nr [...], [...], [...],[...] w obrębie[...] , były przedmiotem przetargu ustnego nieograniczonego, który odbył się w dniu 15 lipca 2021 r. Przetarg zainicjowany został przez osobę zainteresowaną urządzeniem ciągu komunikacyjno-parkingowego do niesąsiadującej nieruchomości i zakończył się wynikiem negatywnym. W związku z tym, że sprzedaż w przetargu nieograniczonym nie powiodła się, działki te zostały przygotowane do sprzedaży w drodze bezprzetargowej na poprawę zagospodarowania nieruchomości przyległych, z uwzględnieniem niemożności ich samodzielnego zagospodarowania oraz możliwości poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych. W dniu 6 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżących wezwał Gminę do polubownego ustanowienia drogi koniecznej, która obciążałaby działki nr[...] ,[...] i [...] w obrębie [...], wyznaczając na to 14-dniowy termin. Ze względu na konieczne do zrealizowania procedury (np. zlecenie wyceny wynagrodzenia), termin ten nie był możliwy do dotrzymania. W dniu 31 lipca 2023 r. został złożony wniosek do sądu o ustanowienie drogi koniecznej. Dalej organ wyjaśnił, że do sprzedaży na poprawę zagospodarowania nieruchomości przyległej oznaczonej w obrębie [...] jako działka nr [...] , stanowiącej własność skarżących, zostały przygotowane działki gminy nr [...] , [...] i [...], które spełniają wymóg art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. W piśmie z dnia 23 października 2023 r. skarżący zakwestionowali ustaloną cenę za m2 wskazując, że jest znacznie zawyżona i nie odpowiada rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości. Zaznaczyli, że jedyną możliwością obsługi komunikacyjnej ich nieruchomości (działki nr [...], [...] ) jest ustanowienie służebności drogowej przez działki nr[...] , [...], co jest realizowane w postępowaniu sądowym. Jednocześnie organ poinformował, że działka nr [...] została wydzielona z działki wywłaszczonej pod rozbudowę trasy [...] z wiaduktem (decyzja Prezydenta Miasta C. znak [...] z dnia 27 lutego 1974 r.). Działka nr [...] została pierwotnie wydzielona pod drogę publiczną i z tego względu przeszła z mocy prawa na własność gminy. Ich parametry oraz pierwotne ich przeznaczenia jako obsługa komunikacyjna (ograniczona możliwość urządzenia zjazdów z uwagi na położenie działek przy drodze publicznej kategorii krajowej), powodują niemożność ich samodzielnego zagospodarowania. W obecnym planie zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] i [...] nie są przeznaczone pod tereny komunikacyjne, dojazd do działek skarżących ma być zapewniony poprzez ustanowienie służebności przez te działki, a nieruchomość sąsiednia uzyskała regularny kształt, uzyskując tym samym poprawę możliwości zagospodarowania. Do zawarcia aktu notarialnego sprzedaży doszło w dniu 28 października 2024 r., a decyzja o trybie sprzedaży została podjęta zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sądowa kontrola, przeprowadzana w tak wyznaczonych granicach, obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (czyli inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie Prezydenta o przeznaczeniu do sprzedaży i ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży w drodze bezprzetargowej. W ocenie Sądu, zarządzenie to, którego istota sprowadza się do decyzji o sposobie zadysponowania nieruchomościami i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości gminnych przeznaczonych do zbycia, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego. Stanowisko takie należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie (por. np. wyroki WSA z dnia 18 listopada 2021 r. II SA/Ol 733/21, z dnia 13 marca 2019 r. II SA/Łd 1112/18, z dnia 26 marca 2014 r. II SA/Gd 430/13, z dnia z dnia 7 marca 2023 r. II SA/Wr 502/22). W wyroku z dnia 9 kwietnia 2019 r. (I OSK 1564/17) Naczelny Sąd Administracyjny szeroko wyjaśnił - wskazując na występujące w orzecznictwie rozbieżności w zakresie oceny charakteru czynności podejmowanych przez organy gminy w odniesieniu do mienia komunalnego - że gmina lub inna jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem prawa cywilnego, ma osobowość prawną i działa przez swoje organy "w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie" (art. 38 K.c), ale jest również podmiotem prawa publicznego i to właśnie ta cecha powoduje, że wszystkie jej czynności, również te o charakterze cywilnoprawnym (sprzedaż, najem czy dzierżawa), dotyczą gospodarowania majątkiem publicznym. W gospodarowaniu tym gminę, w odróżnieniu od innych podmiotów prawa cywilnego, w większym lub mniejszym stopniu ograniczają przepisy prawa publicznego zawarte w ustawie o samorządzie gminnym i ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ocena ich zachowania, w tym stopień ograniczenia czy też skrępowania nimi gminy podlega kontroli sądu administracyjnego. NSA wskazał, że sama sprzedaż jest czynnością cywilnoprawną opartą na równorzędności stron, a ocena jej ewentualnej wadliwości jej zawarcia (nieważność, bezskuteczność) należy do kompetencji sądu powszechnego. Podejmowane jednak w procedurze jej zawierania czynności organów (uchwały, zarządzenia) z powołaniem na przepisy prawa administracyjnego są aktami z zakresu prawa publicznego i mieszczą się w pojęciu "spraw z zakresu administracji publicznej" zawartym zarówno w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak i w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Przytoczone stanowisko podzielił też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1696/20 (por. też postanowienie NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2118/19 oraz z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2613/17, dostępne w CBOSA). Z tych też względów Sąd uznał, że skoro w zaskarżonym zarządzeniu organ gminy decydował o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia, trybie tego zbycia i umieszczenia na wykazie nieruchomości gminnych przeznaczonych do zbycia to uzasadnia to przyjęcie publicznoprawnego charakteru tego aktu. Kognicja sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest zatem w pełni uzasadniona. W konsekwencji brak było podstaw do uwzględniania wniosku organu o odrzucenie skargi ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego. Dalej wskazać należy, że postawę prawną zaskarżenia przedmiotowego zarządzania stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej jako u.s.g.). Zgodnie z jego treścią każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wnosząc skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżący winien zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, a nie wyłącznie faktyczną sytuacją, a zaskarżonym przezeń aktem, polegający na tym, że akt ten narusza jego interes prawny lub uprawnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby, przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 u.s.g. interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia aktu (a najdalej w dacie wniesienia skargi), a nie dopiero w przyszłości. Kwestionując zarządzenie w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. trzeba zatem wykazać, że negatywnie wpływa ono na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych gwarantowanych prawem uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Stanowi to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Do wniesienia skargi opartej o art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje także sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały czy zarządzenia, ani stan zagrożenia interesu prawnego. Przy korzystaniu z tego przepisu należy bowiem wykazać już dokonane naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę kwestionowanym aktem. Istotne jest również, że interes prawny musi dotyczyć konkretnej, indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby (podmiotu). Oznacza to, że naruszenia interesu prawnego nie można wywodzić z ogólnych wartości czy zasad prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. dopiero naruszenie interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 53376, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 322175). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarżący nie wykazali, że przysługiwało im oparte na przepisie prawa materialnego uprawnienie, które zostało naruszone poprzez wydanie aktu objętego skargą. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd o konieczności szerokiego rozumienia przesłanki "naruszenia interesu prawnego" o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r., I OSK 1564/17, www.nsa.gov.pl). Wskazać zatem trzeba, że zaskarżone zarządzenie przeznacza do sprzedaży w drodze bezprzetargowej działki nr [...] , [...] , [...] , [...] i [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni 0,1766 ha, dla których jest urządzona księga wieczysta nr[...], na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, oznaczonej w obrębie [...] jako działki[...]. Wskazane w załączniku do zarządzenia Prezydenta działki stanowią wyłączną własność gminy C. Skarżący swój interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia wywodzą z faktu, iż są właścicielami nieruchomości położonych w C., przy [...] o numerze działek [...] i [...](obręb[...]), dla których Sąd Rejonowy w C. Wydział IX Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach [...] oraz [...]. Przedmiotowe działki nie mają dostępu do drogi publicznej i pozostają w bezpośrednim sąsiedztwie działek o nr [...] i [...] a dojazd do nieruchomości będących własnością skarżących do drogi publicznej odbywał się dotychczas przez działki o nr[...],[...] i[...]. Skarżący podnieśli dodatkowo, że na przestrzeni lat podejmowali szereg działań związanych zarówno z uzyskaniem służebności drogi koniecznej do własnych nieruchomości lub też nabyciem nieruchomości należących do Gminy Miasta C. za pośrednictwem których możliwy byłby dojazd do własnych nieruchomości. W tym celu wystosowano między innymi wniosek o wstrzymanie przetargu zawierający obszerne uzasadnienie, czy kierowano pisma i wezwania do polubownego ustanowienia drogi koniecznej. Aktualnie przed Sądem Rejonowym w C. Wydział II Cywilny sygn. akt. [...] prowadzone jest postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z udziałem Gminy Miasta C. na ww. działkach na rzecz właścicieli działek [...] i[...]. W toku tego postępowania uzyskano opinię biegłego potwierdzającą konieczność ustanowienia służebności drogi koniecznej. Ponadto Skarżący wielokrotnie informowali przy tym Gminę Miasto C. o zainteresowaniu nabyciem działek o nr [...] i [...] oraz [...], ale bez skutku. Oceniając, czy tak określony interes prawny został naruszony uwzględnić należy charakter zaskarżonego zarządzenia. Wydane ono zostało na podstawie art. 35 ust. 1 u.g.n., z którego wynika, że właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Niewątpliwie tego rodzaju zarządzenie stanowi element gospodarowania mieniem publicznym przez organ jednostki samorządu terytorialnego. Umieszczenie nieruchomości w wykazie udostępnionym do publicznej wiadomości wprowadza tę nieruchomość jako własność publiczną do obrotu (przed dokonaniem tej czynności nie jest możliwe jej zbycie, oddanie w użytkowanie, użyczenie, wydzierżawienie czy też najem). Celem umieszczenia nieruchomości w wykazie jest zachowanie jawności dysponowania nieruchomościami przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie jednak publiczne ogłoszenie wykazu stanowi jeden z pierwszych etapów procesu zmierzającego do zbycia danej nieruchomości. W tym momencie podmiot publiczny uzewnętrznia bowiem wolę zbycia nieruchomości umożliwiając wszystkim zainteresowanym ubieganie się o nabycie praw do nieruchomości umieszczonych w wykazie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących. Fakt, iż skarżący ubiegali się o zakup przeznaczonych przez organ wykonawczy gminy działek nie stanowi o ich interesie prawnym do ich nabycia. Działania organów gminy - zarówno Rady Miasta jak i Prezydenta Miasta, w żaden sposób nie ingerowały w sferę praw podmiotowych Skarżących. W ocenie Sądu również fakt, że Skarżący prowadzą postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej z udziałem Gminy Miasta C. na ich rzecz na ww. działkach przeznaczonych do sprzedaży nie stanowi o posiadaniu przez nich interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Prezydenta Miasta. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI