II SA/Gl 1169/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki C sp. z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w Zawierciu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenia w zakresie lokalizacji nowych przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami są uzasadnione ochroną środowiska i nie naruszają prawa.
Spółka C sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Zawierciu wprowadzającą zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które ograniczyły możliwość lokalizacji nowych przedsięwzięć z zakresu gospodarki odpadami na jej działkach. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, twierdząc, że zmiany są niezgodne ze Studium i nadużywają władztwa planistycznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że wprowadzone ograniczenia są uzasadnione wymogami ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, a także nie naruszają ustaleń Studium ani prawa własności spółki, ponieważ dopuszczają kontynuację istniejącej działalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę C sp. z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w Zawierciu zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zakwestionowała zapisy ograniczające możliwość lokalizacji nowych przedsięwzięć z zakresu gospodarki odpadami na jej działkach, zarzucając niezgodność z ustaleniami Studium oraz naruszenie prawa własności i Konstytucji RP. Argumentowała, że planowane zagospodarowanie było zgodne z wcześniejszym planem i Studium, które dopuszczało tego typu działalność. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując na ochronę środowiska i zasady zrównoważonego rozwoju jako podstawę wprowadzonych ograniczeń, podkreślając, że Studium jedynie dopuszcza, a nie nakazuje danego przeznaczenia terenu. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że spółka posiada legitymację do jej wniesienia, jednakże wprowadzone zmiany w planie miejscowym nie naruszają prawa. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy pozwala na wprowadzanie ograniczeń w celu ochrony środowiska, a wprowadzone zakazy dotyczące nowych inwestycji w zakresie gospodarki odpadami są uzasadnione, zwłaszcza w kontekście ochrony wód podziemnych i ogólnego wpływu na środowisko. Sąd uznał, że uchwała jest zgodna ze Studium, które jedynie dopuszczało pewne rodzaje działalności, a nie gwarantowało ich realizację. Ponadto, sąd ocenił, że ograniczenia te są proporcjonalne i nie pozbawiają spółki możliwości prowadzenia działalności produkcyjnej, a jedynie regulują jej warunki. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących nieostrych sformułowań w uchwale, uznając je za bezzasadne w kontekście konkretnych zapisów i braku prowadzenia przez spółkę działalności odpadowej na spornych działkach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te są uzasadnione ochroną środowiska i zrównoważonego rozwoju, nie naruszają prawa własności ani ustaleń Studium, a gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że władztwo planistyczne gminy pozwala na wprowadzanie ograniczeń w celu ochrony środowiska. Zmiany w planie miejscowym nie naruszają Studium, które jedynie dopuszczało pewne rodzaje działalności, a nie gwarantowało ich realizację. Ograniczenia są proporcjonalne i nie pozbawiają spółki możliwości prowadzenia działalności produkcyjnej, a jedynie regulują jej warunki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina posiada władztwo planistyczne do samodzielnego kształtowania polityki przestrzennej.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nadużycie władztwa planistycznego przez gminę i znaczne ograniczenie możliwości zabudowy terenu.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Projekt planu miejscowego musi być sporządzony zgodnie z zapisami studium.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rada gminy uchwala plan miejscowy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego (lub studium).
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Legitymacja do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny został naruszony.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 3 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa użytkowania wieczystego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa dziedziczenia.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa i zakaz dyskryminacji.
p.p.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych nad aktami prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
ustawa zmieniająca art. 64 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Rozumienie planu ogólnego gminy jako studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego do czasu wejścia w życie planu ogólnego.
ustawa zmieniająca art. 65 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Zachowanie mocy studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego do czasu wejścia w życie planu ogólnego.
ustawa zmieniająca art. 67 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów dotyczących planu miejscowego w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie planu ogólnego, z pewnymi wyłączeniami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona środowiska i zasady zrównoważonego rozwoju jako podstawa ograniczeń w planowaniu przestrzennym. Władztwo planistyczne gminy pozwala na wprowadzanie ograniczeń w celu realizacji interesu publicznego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego stanowi ramy, a nie nakaz realizacji określonych funkcji. Ograniczenia w planie miejscowym są proporcjonalne i nie pozbawiają skarżącej możliwości prowadzenia działalności produkcyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodność planu ze Studium. Nadużycie władztwa planistycznego przez gminę i znaczne ograniczenie prawa użytkowania wieczystego. Naruszenie Konstytucji RP, w tym prawa własności i wolności działalności gospodarczej. Nieostre i uznaniowe sformułowania w uchwale dotyczące 'nowej' i 'legalnej' działalności.
Godne uwagi sformułowania
Studium jest z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Własność i wynikające z niej prawa podmiotowe mogą w wyniku realizacji władztwa planistycznego doznawać szeregu ograniczeń, przy czym ingerencja we własność... musi być uzasadniona i może nastąpić wyłącznie pod ściśle określonymi prawem warunkami. Wprowadzenie kwestionowanych ograniczeń i zakazów odnośnie sposobu zagospodarowania nieruchomości Spółki było konsekwencją przyjęcia określonych założeń rozwoju gminy, przy jednoczesnym uwzględnieniu ustaleń Studium.
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między studium a planem miejscowym, zakres władztwa planistycznego gminy w kontekście ochrony środowiska i praw własności, zasady wyważania interesu publicznego i prywatnego przy uchwalaniu planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z branży gospodarki odpadami i konkretnych zapisów planu miejscowego. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA w zakresie planowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem biznesu (gospodarka odpadami) a ochroną środowiska w kontekście planowania przestrzennego. Pokazuje, jak sądy interpretują władztwo planistyczne gmin i równoważą interesy przedsiębiorców z dobrem wspólnym.
“Gmina ogranicza inwestycje w odpady: czy prawo własności zawsze wygrywa z ochroną środowiska?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1169/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-12-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Edyta Kędzierska Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 977 art. 3 ust. 1, art. 6, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi C sp. z o. o. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w Zawierciu z dnia 29 stycznia 2025 r. nr X/180/25 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 8 sierpnia 2025 r. C. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka), reprezentowana przez radcę prawnego, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.; dalej "u.s.g.") wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Zawierciu z dnia 29 stycznia 2025 r. nr X/180/25 w sprawie zmiany części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zawiercie dla obszarów obejmujących część południowo-zachodnią i śródmieście – etap II (Dz. U. Woj. Śląsk. z 2025 r. poz. 963, dalej "Uchwała"). Skarżąca zaskarżyła Uchwałę w części odnoszącej się do ograniczenia zabudowy działek o nr ewidencyjnych [...], [...] i [...], obręb Zawiercie, zlokalizowanych w gminie Zawiercie, tj. w zakresie § 2 pkt 26) i § 2 pkt 27). Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 27) Uchwały oraz § 2 pkt 26) Uchwały w zakresie słów wprowadzonych do § 13 ust. 9 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: "jako kontynuacja legalnych przedsięwzięć, istniejących w dniu wejścia w życie planu, działających na podstawie ważnych decyzji administracyjnych i pozwoleń". Nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej Uchwale, w zakresie objętym zaskarżeniem, Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu według Dz. U. z 2023 r. poz. 977; dalej "u.p.z.p.") w związku z art. 67 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm.; dalej "ustawa zmieniająca") poprzez uchwalenie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezgodnego z postanowieniami Studium – zgodnie ze Studium na terenie oznaczonym symbolem [...] (który to teren w planie oznaczony jest symbolem [...]) dopuszczalne jest lokalizowanie nowych przedsięwzięć z zakresu gospodarki odpadami, a ograniczenia w zagospodarowaniu tych terenów wprowadzono tylko w zmianie planu, a powinny być one uwzględnione już w Studium; 2) art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez nadużycie władztwa planistycznego przez gminę i znaczne ograniczenie możliwości zabudowy terenu działek o nr ew. [...], [...] i [...] w Zawierciu na skutek zawarcia w § 2 pkt 26 i 27 zmiany planu zapisu, że na terenie oznaczonym symbolem [...] możliwa jest jedynie kontynuacja legalnych przedsięwzięć, istniejących w dniu wejścia w życie planu, a nowe przedsięwzięcia z zakresu gospodarki odpadami są zakazane, która to zmiana jest nieuzasadniona i nieracjonalna, uniemożliwia Skarżącej wykonywanie prawa użytkowania wieczystego terenu; 3) art. 63 ust. 3 w związku z art. 7 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezpodstawne ograniczenie prawa użytkowania wieczystego, podczas gdy ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób, a ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. Wyjaśniła m. in., że na terenie oznaczonym jako [...] zamierza uruchomić zakład biologicznego i mechanicznego przetwarzania odpadów, ubiega się o wydanie decyzji administracyjnych dla takiego przedsięwzięcia (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach). Wprowadzenie zaś powyższych ograniczeń jest niezgodne z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. nr [...] (dalej jako "Studium"). Podkreśliła, że planowane zagospodarowanie działek będących w użytkowaniu wieczystym Spółki (zakład przetwarzania odpadów) było zgodne z dotychczas obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Zawiercia, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Zawierciu z dnia 28 marca 2018 r. nr LII/499/18 oraz ze Studium. Zgodność planowanego zakładu z ww. planem potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 18 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 790/24. W Studium działki Spółki oznaczone są symbolem [...], którego podstawowym przeznaczeniem są: usługi oraz działalność produkcyjna, przetwórcza, bazy, składy, centra logistyczne, parki przemysłowe, parki technologiczne, parki produkcyjne, parki biznesu, inkubatory przedsiębiorczości, itp. W Studium widnieje zapis dotyczący terenu [...] z którego wynika, że na tym terenie wprowadza się preferencję dla lokalizacji funkcji produkcyjnej, dopuszcza się funkcjonowanie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagana. Nadto dopuszcza się zbieranie, magazynowanie, przetwarzanie i odzysk odpadów, w tym obcych, które wykorzystywane będą w procesach technologicznych związanych z produkcją przemysłową realizowaną na tym terenie. Zapisy planu w odniesieniu do obszaru [...] zostały diametralnie zmienione w drodze zaskarżonej Uchwały. Na podstawie § 2 pkt 26 Uchwały zmieniony został § 13 ust. 9 pkt 3 planu, który aktualnie mówi o kontynuacji legalnych przedsięwzięć istniejących w dniu wejścia w życie planu. Na podstawie § 2 pkt 27 Uchwały dodano zaś § 13 ust. 9 pkt 4 dotyczący zakazu lokalizacji w całym obszarze planu nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów, z zastrzeżeniem kilku wyjątków. Skarżąca wyjaśniła, że wszystkie tereny oznaczone w planie symbolem [...] to tereny produkcyjne i przemysłowe, w pobliżu nie ma zabudowań mieszkalnych. Ww. działki zostały zakupione przez Spółkę z myślą o konkretnym celu, który był zgodny z dotychczas obowiązującym planem i ze Studium. Wprowadzone ograniczenie w postaci jedynie kontynuacji istniejących przedsięwzięć nie jest uzasadnione, a dodatkowo nie jest precyzyjne. Tego typu ograniczenie powinno być uwzględnione już na etapie uchwalania Studium. Nie może być tak, że Studium dopuszcza jakąś działalność, a plan miejscowy dopuszczoną w Studium działalność wyklucza. Zdaniem Skarżącej, organ gminy nadużył przysługującego mu z mocy ustawy władztwa planistycznego. Ograniczenie prawa zagospodarowania działek Spółki należy uznać za niepotrzebne zwłaszcza, że nie przyczyni się ono do realizacji celów strategicznych zawartych w "Strategii Rozwoju Miasta Zawiercie 2025 plus". Do celów tych należy: 1) stworzenie warunków do rozwoju funkcji mieszkalnej i turystycznej w mieście; 2) stworzenie warunków do rozwoju aktywności gospodarczej w mieście; 3) budowa administracyjnego, kulturowego i usługowego centrum miasta. Tereny Spółki należą do strefy podmiejskiej, a ich przeznaczenie pozostaje takie jak dotychczas (ograniczone do kontynuacji działalności). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Zawierciu (dalej "Organ"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że nie kwestionuje legitymacji czynnej Skarżącej w rozpoznawanej sprawie. Następnie przytoczył sporne zapisy Uchwały wskazując, że wprowadzone zmiany planu polegają na zakazie lokalizacji nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów z zastrzeżeniem praw nabytych do przedsięwzięć uruchomionych przed wejściem w życie zmiany planu. Oznacza to, że legalna działalność rozpoczęta przed dniem wejścia w życie Uchwały może być prowadzona w dotychczasowym zakresie. Niedopuszczalna jest jednak lokalizacja nowych obiektów objętych zakazem z § 13 ust. 9 pkt 4. Prawa nabyte na podstawie przepisów dotychczasowych są chronione, jednak działalność ta nie może być rozszerzana. Gmina w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego władna jest wprowadzać takie ograniczenia z uwagi na wymogi ochrony środowiska oraz zasady zrównoważonego rozwoju. Interes przedsiębiorcy nie jest jedyny i nadrzędny, ale Organ musi wziąć pod uwagę także inne wartości chronione prawem, a w tym wypadku interes obywateli oraz wymogi ochrony środowiska. Wprowadzone rozwiązania nie pozostają w sprzeczności ze Studium. Jeżeli Studium dopuszcza możliwość funkcjonowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w tym dopuszcza możliwość zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów to nie oznacza to automatycznie, że takie przeznaczenie musi się znaleźć w prawie miejscowym. Studium stanowi nieprzekraczalne granice w ramach których prawodawca lokalny może się poruszać ustalając zapisy planu. Do jego uznania należy czy w okolicznościach danej sprawy dopuści taką działalność czy ją wykluczy. Innymi słowy "dopuszczenie’ w Studium nie jest równoznaczne z "ustaleniem" takiej działalności w planie. W piśmie procesowym z 2 grudnia 2025 r. Skarżąca podtrzymała wszystkie twierdzenia, zarzuty i wnioski wyrażone w skardze. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 2, art. 7, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez wpisanie do m.p.z.p. nieostrych, niezdefiniowanych, arbitralnych i uznaniowych postanowień, wprowadzających znaczne ograniczenia w zakresie możliwości prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej w branży gospodarowania odpadami na obszarze objętym zmianą m.p.z.p. Dotyczy to wprowadzenia: - bezwzględnego zakazu lokalizowania "nowych" działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów na całym obszarze planu - bez zdefiniowania i uszczegółowienia w zaskarżonym m.p.z.p., co oznacza pojęcie "nowa" działalność, a dodatkowo bez uzasadnienia takiego ograniczenia, z uwzględnieniem tego, że wcześniej tego rodzaju działalność była dopuszczalna w m.p.z.p. w pełnym zakresie oraz, że na obszarze objętym zmianą planu tego typu działalność jest już prowadzona i nie wpływa negatywnie na dobra i wartości chronione prawem; - dopuszczalności działalności odpadowej na terenie [...] wyłącznie w zakresie "kontynuacji legalnych" przedsięwzięć istniejących w dniu wejścia w życie planu - bez zdefiniowania i uszczegółowienia w zaskarżonym m.p.z.p., co oznacza pojęcie "legalna działalność" oraz jej "kontynuacja" (oba te pojęcia mogą być interpretowane w różny sposób). W dalszej kolejności podała argumenty na poparcie ww. zarzutu naruszenia prawa. W związku z pismem Skarżącej, Organ w piśmie procesowym z 8 grudnia 2025 r. wskazał, że regulacja § 13 ust. 9 planu precyzyjne ustala zakaz dotyczący nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów. Zarzut dotyczący braku zdefiniowania co oznacza "nowa" jest bezzasadny albowiem u.p.z.p. nie upoważnia wprost do definiowania pojęć użytych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zakres przedmiotowy materii w nim uregulowanej wyznacza art. 15 u.p.z.p., a przekroczenie granic upoważnienia ustawowego prowadzi niejednokrotnie do naruszenia prawa. Zaskarżona Uchwała uszczegóławia pojęcie "kontynuacja legalnych przedsięwzięć". Nowe brzmienie § 6 ust. 1 pkt 3 i § 13 ust. 9 pkt 3 w sposób jasny wskazuje zakres zastosowania, uwzględniając ochronę praw nabytych. Skarżąca w piśmie procesowym z 15 grudnia 2025 r. dodatkowo podniosła, że Organ przy uchwalaniu zmiany planu nie wyważył interesu publicznego i prywatnego, co wynika m. in. z uzasadnienia do zmiany części tekstowej planu. Uzasadnienie Uchwały nie wyjaśnia z jakich powodów uznano wprowadzenie zmian za konieczne, ani jaki wpływ zmiany te wywierają na interes prywatny. W szczególności Organ nie powołuje się na okoliczności, które podnosi lakonicznie w tym postępowaniu, a mianowicie, iż działalność odpadowa była źródłem uciążliwości i skarg mieszkańców. Skarżąca podkreśliła, że teren działek należących do niej generalnie otoczony jest obszarami zagospodarowanymi lub działalnością gospodarczą. Ciężko mówić tutaj o jakiejś uciążliwości dla mieszkańców, skoro ich tutaj nie ma (300-400 m). Po uzyskaniu niekorzystnego dla gminy wyroku WSA w Gliwicach bardzo szybko doszło do zmiany m.p.z.p. Nie wygląda na to, by zmiana planu była uzasadniona skargami mieszkańców, a była skorelowana ściśle z trwającą procedurą środowiskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Kontrola działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga w rozpoznawanej sprawie dotyczy uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.) i została wniesiona przez Skarżącą na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, Skarżąca wykazała legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., skoro dysponuje prawem użytkowania wieczystego działek znajdujących się na obszarze, którego dotyczy zaskarżona Uchwała. Wprowadzone w Uchwale ograniczenia i zakazy wykluczają możliwość zagospodarowania działek Skarżącej w sposób przez nią zamierzony, gdyż sposób ten pozostaje w kolizji z treścią Uchwały. W konsekwencji zaskarżona Uchwała ingerując w sposób wykonywania prawa użytkowania wieczystego, narusza interes prawny Skarżącej. Przesłanki stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Stanowi on, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przy czym ocena zgodności zaskarżonego aktu prawa miejscowego z przepisami prawa dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania aktu. Zauważyć także trzeba, że obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje co prawda naruszone, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., tzw. władztwa planistycznego. Przechodząc do oceny merytorycznej zgodności z prawem zaskarżonej Uchwały - w zakresie objętym interesem prawnym Skarżącej - należy stwierdzić, że lokalny prawodawca nie naruszył trybu sporządzenia zmiany planu miejscowego. Nie doszło także do naruszenia właściwości organów ani zasad sporządzania zmiany planu miejscowego. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezgodności Uchwały ze Studium w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że stosownie do art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688 z późn. zm.; dalej "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie 24 września 2023 r., do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Ponadto zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej w brzmieniu na dzień podjęcia zaskarżonej Uchwały, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Nadto w myśl art. 67 ust. 3 pkt 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, z wyłączeniem obowiązku sporządzenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz z wyłączeniem obowiązku stwierdzenia przez radę gminy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń tego studium: a) w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii oraz ich stref ochronnych, których nie stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lub b) jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego, których nie stosuje się od dnia utraty mocy przez studium. Oznacza to, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie - mimo uchylenia - art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zastosowanie znajdzie także art. 15 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Także pomimo, że z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w obecnym brzmieniu wynika, iż plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, to na gruncie niniejszej sprawy, chodzi o stwierdzenie, że plan miejscowy nie narusza ustaleń studium. Odwołując się do dorobku orzeczniczego powstałego na gruncie ww. przepisów u.p.z.p. należy wskazać, że użyty w art. 20 ust. 1 tej ustawy zwrot "nie narusza" oznacza, że pomiędzy treścią studium, a uchwalonego planu miejscowego nie musi zachodzić pełna zgodność, wystarczy aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej "NSA", z 17 października 2019 r., II OSK 2525/18 oraz z 21 czerwca 2023 r., II OSK 2243/20 - opublikowano w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Punktem wyjścia do dokonania oceny studium, o której mowa w art. 9 ust. 4 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., jest zawsze przedmiot i sposób ujęcia jego ustaleń. Od zakresu uszczegółowienia treści studium zależy bowiem to, w jakim stopniu organ gminy związany będzie jego ustaleniami przy uchwalaniu planu miejscowego (por. wyroki NSA z 16 lutego 2022 r., II OSK 729/21 i z 13 marca 2025 r., II OSK 479/22 – opubl. w CBOSA). Przy czy wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. W ramach tego władztwa organ gminy nie może jednak wyjść jednak poza ogólne ustalenia wynikające ze studium (por. wyrok NSA z 24 października 2018 r., II OSK 2891/17, opubl. w CBOSA). Studium jest z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy stanowi uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., II OSK 729/21, opubl. w CBOSA). Wobec tego studium określa kierunki zmian w przeznaczeniu terenów, a nie przeznaczenie terenów i to należy mieć na uwadze przy ocenie, czy plan miejscowy jest zgodny ze studium, a więc czy przeznaczenie terenów określone w planie miejscowym jest zgodne z kierunkami zmian w przeznaczeniu terenów określonymi w studium (por. wyrok NSA z 24 listopada 2016 r., II OSK 1565/16, opubl. w CBOSA). Z uwagi na różnice w charakterze obu porównywanych aktów, ustalenia planu nie polegają na powtórzeniu zapisów studium. Braku sprzeczności planu z ustaleniami studium nie można utożsamiać z identycznością postanowień obu aktów (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2023 r., II OSK 2243/20, opubl. w CBOSA). Działki pozostające w użytkowaniu wieczystym Spółki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Zawierciu z dnia 28 marca 2018 r. nr LII/499/18 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zawiercie dla obszarów obejmujących część południowo-zachodnią i śródmieście – etap II (Dz. U. Woj. Śląsk. z 2018 r. poz. 2575; dalej "m.p.z.p."), znajdują się w obszarze oznaczonym symbolem [...]. W myśl § 88 ust. 1 m.p.z.p., dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem [...] ustalono przeznaczenie podstawowe pod zabudowę produkcyjną, tj. budynki produkcyjne, magazynowe i składowe. Ponadto w § 6 ust. 1 pkt 5 m.p.z.p. wskazano, że na terenach oznaczonych symbolami od 1P do 7P dopuszcza się lokalizację przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagana, za wyjątkiem: przedsięwzięć związanych z postępowaniem z paliwem jądrowym lub odpadami promieniotwórczymi, elektrowni konwencjonalnych i elektrociepłowni na paliwa kopalne, związanych z wytwarzaniem środków ochrony roślin oraz produktów biobójczych, składowisk odpadów, spalani odpadów i zwłok, związanych z chowem lub hodowlą zwierząt. Z kolei w myśl § 13 ust. 9 pkt 3 m.p.z.p. w zakresie gospodarki odpadami ustalono, że na terenie oznaczonym symbolem [...] dopuszcza się zagospodarowanie służące: a) lokalizowaniu działalności z zakresu gospodarowania odpadami – odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz związanego z tą działalnością magazynowania odpadów przeznaczonych do utylizacji, z wyjątkiem spalarni odpadów, b) zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. Przeznaczenie działek Spółki nie uległo zmianie w związku z uchwaleniem zaskarżonego aktu, tj. działki te nadal znajdują się na obszarze oznaczonym symbolem [...]. Na podstawie § 2 pkt 26 Uchwały zmieniono § 13 ust. 9 pkt 3 m.p.z.p., który aktualnie stanowi, że: "na terenie oznaczonym symbolem [...], jako kontynuacja legalnych przedsięwzięć, istniejących w dniu wejścia w życie planu, działających na podstawie ważnych decyzji administracyjnych i pozwoleń, dopuszcza się zagospodarowanie służące: a) lokalizowaniu działalności z zakresu gospodarowania odpadami – odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz związanego z tą działalnością magazynowania odpadów przeznaczonych do utylizacji, z wyjątkiem spalarni odpadów, b) zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. Na mocy § 2 pkt 26 Uchwały dodano w § 13 ust. 9 m.p.z.p. pkt 4 zgodnie z którym: "w całym obszarze planu ustala się zakaz lokalizacji nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów, z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w pkt 2 i 3 oraz w § 6 ust. 1 pkt 3". Z kolei na mocy § 2 pkt 8 Uchwały § 6 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. otrzymał brzmienie: "na całym obszarze objętym planem dopuszcza się funkcjonowanie legalnych przedsięwzięć, w tym niezgodnych z przeznaczeniem terenu, istniejących w dniu wejścia w życie planu, działających na podstawie ważnych decyzji administracyjnych i pozwoleń, w tym z zakresu następujących funkcji: produkcyjnych, usługowych, związanych ze zbieraniem, magazynowaniem, i odzyskiem odpadów, które nie powodują uciążliwości wykraczających poza obszar, do którego podmiot posiada praw do dysponowania oraz pod warunkiem zapewnienia odpowiednich standardów ochrony środowiska". Działki Skarżącej w Studium znajdują się w obszarze oznaczonym symbolem [...] – tereny aktywności gospodarczej. W rozdziale 2 Studium cz. II Kierunki i polityka przestrzenna pt. "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy" w pkt 4 "Kierunki zagospodarowania przestrzennego – podział na tereny funkcjonalne" w odniesieniu do terenów aktywności gospodarczej [...] i AGU wskazano, że: "Podstawowe przeznaczenie terenów [...], AGU pod usługi oraz działalność produkcyjną, przetwórczą, bazy, składy, centra logistyczne, parki przemysłowe, parki technologiczne, parki produkcyjne, parki biznesu, inkubatory przedsiębiorczości, itp. Poza obiektami budowlanymi związanymi z funkcją podstawową możliwa jest lokalizacja obiektów administracyjno-technicznych, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, komunikacji [...]". Dalej Studium stanowi, że spośród terenów aktywności gospodarczej wyróżnia się dwa rodzaje terenów, tj. [...] i AGU. Teren [...] to teren "z preferencją dla lokalizacji funkcji produkcyjnej. Na terenach tych dopuszcza się funkcjonowanie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana. Na terenach tych dopuszcza się zbieranie, magazynowanie, przetwarzanie i odzysk odpadów, w tym obcych, które wykorzystywane będą w procesach technologicznych związanych z produkcją przemysłową realizowaną na terenie [...]". W rozdziale 7 cz. II Studium pt. "Kierunki rozwoju systemów infrastruktury technicznej" w pkt 7.7 "Opady komunalne i przemysłowe" wskazano, że "[...] na wskazanych na rysunku "Kierunki i polityka przestrzenna" "Obszarach z dopuszczeniem funkcji zbierania, magazynowania, odzysku, unieszkodliwiania i przetwarzania odpadów", wykorzystywanych obecnie w tym celu, dopuszcza się gospodarowanie terenem służące lokalizowaniu działalności w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz związanego z tą działalnością magazynowania odpadów przeznaczonych do utylizacji. Możliwie jest również lokalizowanie na tych terenach budynków administracji i zaplecza technicznego, obiektów i urządzeń służących magazynowaniu, przetwarzaniu oraz utylizacji odpadów, parkingów oraz zieleni urządzonej. Dopuszcza się funkcje zbierania, magazynowania i przetwarzania odpadów, jako kontynuację istniejącego zagospodarowania". Przy czym jak wynika z załącznika graficznego nr 4 do Studium pt. "Kierunki i polityka przestrzenna" obszar [...], na którym położone sią działki Spółki, został oznaczony jako obszar z dopuszczeniem funkcji zbierania, magazynowania, odzysku, unieszkodliwiania i przetwarzania odpadów. Zdaniem Sądu, użyte w Studium sformułowanie "dopuszcza się" nie może być utożsamiane z zagwarantowaniem możliwości funkcjonowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, na obszarze objętym ustaleniami planu. To, że Studium dopuszcza funkcjonowanie ww. przedsięwzięć i prowadzenie działalności z zakresu gospodarki odpadami nie oznacza, że plan miejscowy musi te postanowienia powtórzyć. Nadto w Studium jest mowa o dopuszczeniu działalności polegającej na zbieraniu, magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów, ale jako kontynuacji istniejącego zagospodarowania. Wobec tego zacytowane wyżej zapisy Studium nie przesądzają kategorycznie o funkcjonowaniu ww. przedsięwzięć i możliwości prowadzenia działalności z zakresu gospodarki odpadami, lecz jedynie stwarzają taką możliwość. Studium daje jedynie przyzwolenie na zamieszczenie w planie postanowień dopuszczających tego rodzaju przedsięwzięcia. Stwierdzenie, że plan nie narusza studium w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.z.p., nie oznacza, że wszystkie funkcje przewidziane w Studium muszą zostać wdrożone do planu. Wobec powyższego zaskarżona w części Uchwała, w granicach rozpoznania wyznaczonych interesem prawnym Skarżącej, nie narusza Studium. W Studium wskazano bowiem podstawowe kierunki zagospodarowania, które w zaskarżonej Uchwale zachowano. Uchwała jedynie doprecyzowuje kierunki zagospodarowania wskazane w Studium, określając rodzaje przedsięwzięć, które nie będą mogły powstawać, nie wykluczając ani nie zakazując kontynuacji dotychczasowej działalności, a przewidując ograniczenia w tym zakresie na przyszłość. W ocenie Sądu wbrew zarzutowi skargi nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmiernego ograniczenia uprawnień Skarżącej związanych przysługującym jej prawem użytkowania wieczystego. Zasadę władztwa planistycznego gminy ustanawia przepis art. 3 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym władztwo planistyczne jest kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalanie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Przy czym celem podejmowania uchwał w sprawie planów miejscowych jest nie tylko prawne usankcjonowanie obecnego stanu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie, ale również dokonywanie prawnie wiążących zmian dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości objętych ustaleniami planu (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r., II OSK 1369/20, opubl. w CBOSA). Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego lub interesów podmiotów prywatnych, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych lub interesu prywatnego z interesem publicznym. Własność i wynikające z niej prawa podmiotowe mogą w wyniku realizacji władztwa planistycznego doznawać szeregu ograniczeń, przy czym ingerencja we własność, tak jak w uznane i mające konstytucyjne gwarancje wolności, musi być uzasadniona i może nastąpić wyłącznie pod ściśle określonymi prawem warunkami (por. m.in. wyrok NSA z 19.10.2022 r., II OSK 1518/21, opubl. w CBOSA). Wobec tego w istotę władztwa planistycznego gminy włączone jest uprawnienie polegające na legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności (prawa użytkowania wieczystego). W ramach realizacji tego uprawnienia gmina zobowiązana jest do kierowania się interesem publicznym oraz odpowiednim jego wyważeniem w odniesieniu do interesu prywatnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady proporcjonalności i racjonalnego postępowania w perspektywie oddziaływania na prawo własności (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r., II OSK 1196/16, opubl. w CBOSA). Zdaniem Sądu, przyjęcie kwestionowanych przez Skarżącą postanowień Uchwały zostało dokonane z zachowaniem odpowiednich proporcji i wyważania interesu publicznego oraz prywatnego. Podstawą weryfikacji tego, czy w zakresie objętym interesem prawnym Skarżącej doszło do nadużycia władztwa planistycznego są w pierwszej kolejności ustalenia Studium. Te zaś – jak już o tym była mowa – jedynie dopuszczają możliwość realizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. Zatem Studium nie przesądza kategorycznie o funkcjonowaniu ww. przedsięwzięć i możliwości prowadzenia działalności z zakresu gospodarowania odpadami. Nadto w Studium cz. II "Kierunki i polityka przestrzenna" pkt 1.5 "Zasady rozwoju przestrzennego Zawiercia" ustalono zasady realizacji kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Zawiercia wskazując m. in. na ochronę terenów o wysokich walorach przyrodniczo-krajobrazowych (pkt 1 i 6) oraz zapewnienie bezpieczeństwa ludności i mienia – głównie w kontekście inwestowania, oraz zabudowywania obszarów o niekorzystnych warunkach geologiczno-inżynierskich, a także szerokości nowo widzialnych dróg (pkt 8). Organ był zatem upoważniony do tego, aby w zaskarżonej Uchwale wprowadzić ograniczenia i zakazy dotyczące prowadzenia i lokalizowania działalności z zakresu gospodarowania odpadami. Następnie należy wskazać, że z "Prognozy oddziaływania na środowisko" sporządzonej w listopadzie 2024 r. wynika, że zmiana tekstowej części m.p.z.p. ma głównie charakter porządkujący ustalenia obowiązującego planu. Głównym celem jest uporządkowanie toczących się i przyszłych procesów zagospodarowania terenu, zapewnienie odpowiedniej ilości terenów zielonych, miejsc parkingowych przepuszczalnych, a także ograniczenie w całym obszarze planu nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów, z wyjątkiem kontynuacji legalnych przedsięwzięć, istniejących w dniu wejścia w życie planu, działających na podstawie ważnych decyzji administracyjnych i pozwoleń. Ponadto na całym obszarze objętym planem zakazuje się lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z dopuszczeniem kilku wyjątków, przy jednoczesnym usankcjonowaniu istniejących już działalności (str. 13-14). Dalej dokument ten wskazuje, że obszar opracowania położony jest w zasięgu GZWP 454 O. (zbiornik nieudokumentowany) oraz GZWP 327 L. (zbiornik udokumentowany). W obrębie GZWP 454 zlokalizowane są ujęcia wód głębinowych (str. 19). W przypadku braku realizacji projektu zmiany m.p.z.p. środowisko nie pozostanie na obecnym poziomie funkcjonowania. Będzie poddawane działaniu procesów zarówno naturalnych jak i antropogenicznych. Brak realizacji projektu pozostawi w działaniu, a tym samym w oddziaływaniu na środowisko istniejące zainwestowanie (str. 36). Projektowana zmiana części tekstowej m.p.z.p. ogranicza oraz eliminuje negatywne oddziaływanie na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru (str. 50-51). Jak wskazano w prognozie, zakres i natężenie potencjalnych skutków środowiskowych realizacji ustaleń m.p.z.p. z projektowanymi zmianami jest rezultatem nałożenia się specyficznych oddziaływań projektowanego przeznaczenia lub sposobu użytkowania terenu na cechy środowiska, w szczególności dotyczące jego wrażliwości i podatności na degradację. Problemy wynikające z funkcjonowania środowiska w warunkach wytworzonych przez projekt dokumentu są eliminowane i ograniczają negatywne oddziaływanie poprzez nowe zapisy. Wpływają one na korzystanie z zasobów ochrony środowiska, wód podziemnych, lasów, ograniczają odziaływanie hałasu, promieniowania elektromagnetycznego, zapewniają ochronę powietrza atmosferycznego (str. 53). Z kolei jako istniejące problemy ochrony środowiska - istotne z punktu widzenia realizacji projektowanej zmiany planu - w prognozie wskazano m. in. właściwe zagospodarowanie odpadów przemysłowych oraz ograniczenie ich uciążliwości do granic działek oraz ochronę wód zbiorników podziemnych przed zanieczyszczeniem (str. 38-39). Jednocześnie analiza postanowień zaskarżonej Uchwały oraz uzasadnienia do projektu Uchwały wskazuje, że Organ - dążąc do realizacji polityki przestrzennej gminy w zgodzie z kierunkami przeznaczenia i zagospodarowania przestrzennego określonymi w Studium - wprowadził szereg rozwiązań mających na celu ograniczenie i minimalizację negatywnych oddziaływań na środowisko planowanych przedsięwzięć i zmian w zagospodarowaniu terenów. Wprowadzono nie tylko kwestionowane przez Skarżącą ograniczenia i zakazy, ale także m. in. zakaz przedsięwzięć prowadzących do obniżenia poziomu wód powierzchniowych, zaniku cieków wodnych oraz tworzenia lejów depresji (§ 2 pkt 19), zakaz przedsięwzięć prowadzących do pogorszenia jakości wód podziemnych oraz obniżenia poziomu wód podziemnych (§ 2 pkt 20), zakaz zagospodarowywania i użytkowania terenu działki budowlanej poza obrysem budynku w formie otwartych miejsc związanych z wykonywaniem pracy rzemieślniczej, wytwórczej i naprawczej (§ 2 pkt 3) czy zapis, że w całym obszarze planu, działalność polegająca na zbieraniu, magazynowaniu, przetwarzaniu, unieszkodliwianiu i odzysku odpadów, dopuszczalna jest wyłącznie w budynkach lub halach namiotowych (§ 2 pkt 4). Z uzasadnienia do projektu Uchwały wynika ponadto, że ważenie interesu publicznego i interesów prywatnych nastąpiło poprzez utrzymanie w większości ustaleń i rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych dotychczas obowiązującego m.p.z.p., zaś w zakresie wprowadzonych zmian w części tekstowej m.p.z.p. interesy te ważono przede wszystkim w oparciu o politykę przestrzenną gminy ustaloną w Studium, mając na uwadze zgłoszone wnioski i uwagi. Jednocześnie należy zauważyć, że do Organu nie wpłynęły żadne uwagi, wnioski czy petycje ze strony przedsiębiorców i właścicieli działek sprzeciwiające się projektowanym rozwiązaniom. Jak wskazuje się w orzecznictwie ważenie interesów publicznych i prywatnych nie może być oderwane od treści zgłaszanych wniosków i uwag. Z dokumentacji planistycznej wynika że, w toku procedury planistycznej Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do złożenia wniosków i uwag do projektu zmiany m.p.z.p., nie brała udziału w dyskusji publicznej. Gmina nie miała zatem możliwości uwzględnienia jej stanowiska. Wprawdzie nieskorzystanie z ww. praw przed uchwaleniem planu miejscowego nie uniemożliwia stawiania zarzutu nadużycia władztwa planistycznego, jednakże okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla oceny wywiązania się organu z obowiązku poszanowania interesu prywatnego (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2024 r., II OSK 707/21, opubl. w CBOSA). Z powyższego wynika, że wartością, którą gmina uznała za ważniejszą są wymagania ochrony środowiska i zasada zrównoważonego rozwoju - w związku z negatywnymi skutkami, jakie dla środowiska wiążą się m. in. z działalnością polegającą na realizacji nowych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz polegających na gospodarowaniu odpadami -, a także interes mieszkańców gminy. Wprowadzenie kwestionowanych ograniczeń i zakazów odnośnie sposobu zagospodarowania nieruchomości Spółki było konsekwencją przyjęcia określonych założeń rozwoju gminy, przy jednoczesnym uwzględnieniu ustaleń Studium. Ograniczenie prawa użytkowania wieczystego Skarżącej nastąpiło w imię realizacji dobra wspólnego jakim jest ochrona środowiska i było środkiem do realizacji celów wynikających z ustaleń Studium. Zachowano także proporcjonalność ograniczenia prawa użytkowania wieczystego w relacji do celu związanego z ochroną środowiska i interesem mieszkańców gminy. Zapisy zaskarżonej Uchwały nadal umożliwiają Skarżącej produkcyjne wykorzystywanie działek będących w jej użytkowaniu. Tym samym tereny te mogą być nadal użytkowane pod zabudowę produkcyjną, zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Nadto zmiana planu nie skutkuje jednoczesną zmianą korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób. Nie sposób mówić o pozbawieniu Spółki prawa do swobodnego rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej, tylko z tej przyczyny, że procesy te powinny następować na warunkach określonych w treści zaskarżonej Uchwały. Zauważyć przy tym trzeba, że przepisy u.p.z.p. stanowią przesłankę do ograniczenia dowolności miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o której stanowi art. 22 Konstytucji RP (por. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2017 r., II OSK 2986/15; 18 grudnia 2012 r., II OSK 1515/11; 17 maja 2011 r., II OSK 379/11 – opubl. w CBOSA). Ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą zostać wprowadzone ze względu na ważny interes publiczny, a więc zwłaszcza ze względu na przesłanki wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji, tj. ochronę bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochronę środowiska, zdrowia publicznego, wolności i praw innych osób (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 października 2014 r., SK 20/12, OTK-A 2014, nr 9, poz. 102). Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut Spółki, zawarty w piśmie procesowym z 2 grudnia 2025 r., a dotyczący uznaniowości i nieokreśloności kwestionowanych zapisów Uchwały w zakresie słów, tj. "nowa", "legalna działalność", "kontynuacja" oraz dotyczący nierównego traktowania przedsiębiorców. Regulacja § 2 pkt 27 zaskarżonej Uchwały precyzyjne ustala zakaz lokalizacji nowych działalności z zakresu zbierania, magazynowania, przetwarzania i odzysku odpadów. Sąd w pełni podziela argumentację Organu w tym zakresie. Odnośnie zaś zapisu § 2 pkt 26 zaskarżonej Uchwały w kontekście rozumienia słów "kontynuacja legalnych przedsięwzięć" należy zauważyć, że działki będące w użytkowaniu wieczystym Spółki są niezabudowane i nie jest na nich prowadzona działalność z zakresu gospodarowania odpadami. Z tych też względów ww. postanowienie Uchwały nie narusza interesu prawnego Skarżącej wynikającego z prawa użytkowania wieczystego oraz z art. 22 Konstytucji RP, w sposób wskazany w piśmie z 2 grudnia 2025 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI