II SA/Gl 1160/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji wylotu do rzeki, uznając, że po nałożeniu obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, wniosek o jego legalizację jest niedopuszczalny.
Skarżąca M. J. wniosła o legalizację wylotu do rzeki, który wcześniej został nakazany do likwidacji decyzją Dyrektora RZGW. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na nałożony obowiązek likwidacji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie, argumentując brak podstawy materialnoprawnej do legalizacji w formie decyzji administracyjnej. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że po ostatecznym nałożeniu obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, właściciel nie ma prawa do skutecznego złożenia wniosku o jego legalizację zgodnie z art. 190 Prawa wodnego.
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., które utrzymało w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji wylotu do rzeki. Wcześniej, decyzją z dnia 28 września 2023 r., na skarżącą nałożono obowiązek likwidacji tego wylotu, ponieważ został wykonany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor RZGW decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. zmienił termin wykonania obowiązku likwidacji. Skarżąca następnie wystąpiła z wnioskiem o legalizację wylotu, dołączając operat wodnoprawny i inne dokumenty. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nałożony obowiązek likwidacji stanowi przeszkodę. Organ odwoławczy, utrzymując postanowienie w mocy, wskazał na brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku o legalizację w formie decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że po ostatecznym nałożeniu na skarżącą obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, zgodnie z art. 190 ust. 13 Prawa wodnego, nie ma ona już prawa do skutecznego złożenia wniosku o jego legalizację. Sąd stwierdził, że organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, choć organ odwoławczy błędnie wskazał przesłankę odmowy. Niemniej jednak, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, po ostatecznym nałożeniu obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, właściciel nie ma prawa do skutecznego złożenia wniosku o jego legalizację.
Uzasadnienie
Zgodnie z systematyczną wykładnią art. 190 Prawa wodnego, w szczególności ust. 13, po nałożeniu ostateczną decyzją obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, aktualizuje się ten obowiązek, a właściciel nie może już wnosić o jego legalizację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
P.w. art. 190 § ust. 1, ust. 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Ust. 13 stanowi, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o legalizację lub nie uzyskał decyzji o legalizacji, organ nakłada obowiązek likwidacji. Sąd interpretuje to jako wykluczenie możliwości legalizacji po nałożeniu obowiązku likwidacji.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego wszczęcie, takie jak istnienie ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek likwidacji.
Pomocnicze
P.w. art. 190 § ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepisy dotyczące możliwości legalizacji urządzenia wodnego, które zostały przywołane w kontekście braku podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku.
p.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po ostatecznym nałożeniu obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, właściciel nie może skutecznie złożyć wniosku o jego legalizację zgodnie z art. 190 Prawa wodnego. Istnienie ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek likwidacji urządzenia wodnego stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jego legalizacji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7a, 8, 9 k.p.a.) poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego i uznanie, że właściwym będzie odmowa wszczęcia postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 190 P.w. poprzez jego niezastosowanie lub nieprawidłową interpretację, a także błąd w ustaleniach faktycznych. Argument skarżącej o działaniu w zaufaniu do organów i nienależytego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. W ocenie Sądu wykładnia systemowa art. 190 P.w. w sposób jednoznaczny wskazuje na brak takiej możliwości [złożenia wniosku o legalizację po nałożeniu obowiązku likwidacji]. Organ I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 'z innej przyczyny' nie z powodu tożsamości sprawy, jak to błędnie ocenił organ odwoławczy, ale z powodu wydania ostatecznej i wykonalnej decyzji Dyrektora RZGW nakładającej na skarżącą obowiązek likwidacji urządzenia wodnego.
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
sędzia
Aneta Majowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 190 Prawa wodnego w kontekście możliwości legalizacji urządzenia wodnego po nałożeniu obowiązku jego likwidacji oraz stosowanie art. 61a k.p.a. w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i kolejnością postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie kolejności działań w postępowaniu administracyjnym i jakie mogą być konsekwencje prób legalizacji czegoś, co zostało już nakazane do likwidacji. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa wodnego.
“Nielegalny wylot do rzeki? Najpierw likwidacja, potem ewentualna legalizacja – tak orzekł WSA.”
Dane finansowe
WPS: 5000,15 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1160/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-02-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-08-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Beata Kalaga-Gajewska Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1478 art. 61a § 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. J na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 28 czerwca 2024 r. nr GC.RUZ.4217.4.2024.1.BS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji urządzenia wodnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: GC.RUZ.4217.4.2024.1.BS., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej "Dyrektor RZGW" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.) – dalej "P.w.", art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M. J. (dalej "strona" lub "skarżąca"), na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. (dalej "Dyrektor ZZ" lub "organ I instancji") z dnia 27 maja 2024 r. znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego, tj. wylotu do rzeki [...] zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], w K. K., utrzymał w mocy postanowienie organu i instancji. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r., doręczonym w dniu 15 kwietnia 2024 r organowi I instancji, strona prowadząca działalność gospodarczą pod firmą I., wystąpiła o wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji wylotu do rzeki [...], zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], w K. poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej w wysokości 5.000,15 zł oraz zaliczenie uiszczonej poprzednio opłaty od wniosku. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny odnoszący się do legalizacji urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki [...], zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], w K., odpisy uproszczonych wypisów z rejestru gruntów dla dziatek nr [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] [...], odpis pisma Urzędu Miasta K. z dnia 4 marca 2024 r. znak [...] wraz z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po zapoznaniu się z treścią wniosku organ I instancji postanowieniem z 27 maja 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji wnioskowanego przez stronę wylotu do rzeki [...]. W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor ZZ wskazał, że decyzją z dnia 28 września 2023 r. znak [...] nałożył na stronę obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, tj. wylotu do rzeki [...], które zostało wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor RZGW decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak [...] orzekł o uchyleniu punktu Ill ww. decyzji organu I instancji w brzmieniu "Ustalić termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt I decyzji: obowiązek przywrócenia do stanu pierwotnego, o którym mowa w pkt I decyzji, na warunkach określonych w punkt II decyzji, należy wykonać do dnia 30 listopada 2023 r." i w tym zakresie orzekając nadał mu treść: "Likwidację wylotu do rzeki [...] wykonanego na działce nr [...] obręb [...] w K. należy wykonać w terminie do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się prawomocna". W pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Dyrektor ZZ wskazał także, iż strona pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. złożyła wniosek o wydanie decyzji przedmiocie legalizacji tego samego wylotu do rzeki [...], ale wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. Zdaniem organu I instancji z art. 190 P.w. wynika, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek jego likwidacji, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku (ust. 13). Ponieważ na stronę został nałożony obowiązek likwidacji urządzenia, o legalizację którego się ubiega, nie jest możliwe ponowne rozpatrzenie wniosku w zakresie legalizacji, a tym samym nie zaszły przestanki uzasadniające wszczęcie postepowania zgodnie z wnioskiem. Cytując treść art. 61a k.p.a. organ I instancji stwierdził, że nałożony na stronę obowiązek likwidacji wylotu stanowi inną uzasadnioną przyczynę, która stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania i orzeczenie o odmowie jego wszczęcia. Zażalenie na to postanowienie złożyła strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postepowania w tym art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego i uznanie, że właściwym w sprawie będzie odmowa wszczęcia postępowania, 2. naruszenie art. 190 P.w., ze szczególnym uwzględnieniem ust. 13 tego przepisu, poprzez jego niezastosowanie w części uprawniającej do wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, a także nieprawidłowej interpretacji, iż w sprawie strona nie uzyskała decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, 3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewłaściwym uznaniu, iż zaistniały stan nie umożliwia wszczęcia postępowania w sprawie, 4. naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy uprzednio tj. w piśmie z dnia 4 marca 2024 r. ([...]) organ I instancji wskazał, że istnieje możliwość załatwienia sprawy (przyp. wydania decyzji o legalizacji) i można w związku z tym, w każdym czasie, wnieść nowy wniosek w tej samej sprawie (przyp. o wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji), przez co wnioskodawczyni działała w zaufaniu do organu, że złożenie ponownego wniosku (zgodnie z pouczeniem) jest możliwe, albowiem świadczyły o tym czynności organu w toku uprzedniego postępowania, a zatem także poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych. Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o: 1. uchylenie albo zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz wszczęcie postępowania w sprawie wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego - wylotu do rzeki [...] zlokalizowanego na działce [...], obręb [...] w K., 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, 3. ewentualnie wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego - wylotu do rzeki [...], zlokalizowanego na działce [...], obręb [...], m. K., poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej w wysokości 5.000,15 zł. Opisanym wyżej postanowieniem Dyrektor RZGW utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz zacytował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że przesłanką odmowy wszczęcia postępowania we wnioskowanej sprawie było nałożenie na stronę obowiązku likwidacji urządzenia wodnego, którego dotyczył zawarty w piśmie z dnia 10 kwietnia 2024 r. wniosek o legalizację. W ocenie organu odwoławczego sprawa zakończona decyzją o nałożeniu na stronę obowiązku likwidacji urządzenia wodnego nie jest tożsama ze sprawą wydania decyzji o legalizacji tego urządzenia. W związku z powyższym nie została spełniona przesłanka uprawniająca organ I instancji do odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na zaistnienie tożsamości spraw i wydanie już rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Dyrektora RZGW z akt postepowania wynika jednak, że przedmiotem żądania strony, było wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji wylotu do rzeki [...], poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej w wysokości 5.000,15 zł. Powołując się na brzmienie art. 190 ust.1 P.w. organ odwoławczy wskazał, że ustawa – Prawo wodne nie przewiduje wydania w formie decyzji administracyjnej żądanej w podaniu strony z dnia 10 kwietnia 2024 r. legalizacji urządzenia wodnego poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej. Tym samym zdaniem Dyrektora RZGW zaistniała wskazana w art. 61a k.p.a. inna uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania w postaci braku podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia takiego żądania w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na powyższe stanowisko organ odwoławczy uznał, że pomimo iż w jego ocenie organ I instancji wskazał błędną przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania to samo rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i nie ma podstaw do jego uchylenia. Skargę na postanowienie Dyrektora RZGW złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła mu: 1. naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego i uznanie, że właściwym w niniejszej sprawie będzie odmowa wszczęcia postępowania, 2. naruszenie art. 190 P.w., ze szczególnym uwzględnieniem ust. 1 i 2 tego przepisu, poprzez jego niezastosowanie w części uprawniającej do wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, a także nieprawidłowej interpretacji, iż w sprawie ustawa nie przewiduje wdania w formie decyzji administracyjnej żądanej w podaniu skarżącej z dnia 10 kwietnia 2024 r. legalizacji urządzenia wodnego poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej, 3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewłaściwym uznaniu, iż zaistniały stan nie umożliwia wszczęcia postępowania w sprawie oraz że żądanie skarżącej nie jest przewidziane prawem powszechnie obowiązującym, 4. naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie w sytuacji gdy: skarżąca działała w zaufaniu do organów, że złożenie powtórnego wniosku jest możliwe, albowiem świadczyły o tym czynności organu w toku uprzedniego postępowania, także poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, co doprowadziło do błędnego określenia stanu faktycznego i prawnego. W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o: 1. uchylenie postanowienia w całości, 2. uchylenie lub zmianę postanowienia i wdanie rozstrzygnięcia o istocie sprawy, względnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, względnie stwierdzenie nieważności postanowienia lub wydania postanowienia z naruszeniem prawa, 3. zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora RZGW odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego, tj. wylotu do rzeki [...] zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], w K.. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.) Art. 61a k.p.a. został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego z mocą od dnia 11 kwietnia 2011 r. na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Dokonując wykładni art. 61a § 1 k.p.a. należy stwierdzić, że ustawodawca wymienia tu dwie przesłanki dające podstawę do ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszą przesłanką jest złożenie żądania przez osobę, która nie jest stroną, drugą przesłanką jest z kolei zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ustawodawca nie dokonał konkretyzacji przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy jednak uznać, że przepis ten odnosi się do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka ta zostanie spełniona, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 317). Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. Dyrektor RZGW nałożył na skarżącą obowiązek likwidacji wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego zgodnie art. 190 ust. 13 P.w. W sprawie pozostaje bezsporne, że skarżąca jest jego właścicielem urządzenia wodnego oraz to, że nie legitymuje się ona pozwoleniem wodnoprawym na jego wykonanie. Skarżąca nie zgodziła się jednak z nałożonym na nią obowiązkiem likwidacji i podjęła zabiegi w celu legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca złożyła wniosek legalizację spornego urządzenia wodnego w dniu 15 kwietnia 2024 r. a więc trzy dni po wydaniu przez Dyrektora RZGW decyzji nakładającej na nią obowiązek jego likwidacji. Wskazana wyżej decyzja Dyrektora RZGW była decyzją organu II instancji a więc decyzją ostateczną czyli wykonalną, a jej wykonanie jest zagwarantowane zastosowaniem przepisów o egzekucji administracyjnej. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy odnieść się do regulacji materialno-prawnych czyli do art. 190 P.w. Zgodnie z jego brzmieniem: 1. Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. 2. Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, 2) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, 3) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, 4) ustaleń programu ochrony wód morskich, 5) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, 6) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 7) wymagań dotyczących ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z przepisów odrębnych - oraz jest zgodna z art. 187, ustalając jednocześnie obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. 3. Jednostkowa stawka opłaty, o której mowa w ust. 2, wynosi 6372,27 zł. 4. Opłatę, o której mowa w ust. 2, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 2, stała się ostateczna. 5. W decyzji, o której mowa w ust. 2, wskazuje się numer rachunku bankowego, na który powinna zostać uiszczona ta opłata. 6. Opłata, o której mowa w ust. 2, nieuiszczona w terminie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 7. Obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 2, przedawnia się z upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 2, stała się ostateczna. 8. Stawka opłaty, o której mowa w ust. 3, ustalona w roku poprzednim podlega każdego roku kalendarzowego zmianie w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za rok poprzedni, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". 9. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawki opłaty obowiązującej od dnia 1 stycznia roku następnego. 10. Do ponoszenia opłaty, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim. 11. Opłata, o której mowa w ust. 2, stanowi przychód Wód Polskich. 12. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego przepisy art. 400 ust. 7 oraz art. 401-403 stosuje się odpowiednio. 13. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. 14. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, a likwidacja urządzenia jest niemożliwa ze względów technicznych lub ekonomicznych, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może nałożyć na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. 15. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o likwidacji urządzenia wodnego przepisy art. 401 i art. 402 stosuje się odpowiednio. W świetle treści przytoczonego powyżej przepisu zanim dojdzie do wydania nakazu likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego organ powinien zainteresowanemu podmiotowi umożliwić legalizację tego urządzenia. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu 20 grudnia 2023 r. złożyła wniosek do Dyrektora ZZ o legalizację urządzenia wodnego - wylotu do rzeki [...]. W związku z uzyskaniem informacji o wystąpieniu przez skarżącą z wnioskiem o legalizację oraz o wydanie pozwolenia wodnoprawnego organ odwoławczy zawiesił postępowanie odwoławcze. Jednak wobec pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania postanowieniem organu I instancji z dnia 12 marca 2024 r. organ odwoławczy podjął zawieszone postępowanie a następnie wydał decyzję z 12 kwietnia 2024 r. W sytuacji, w której skarżącą poinformowano o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania organ odwoławczy nie miał podstaw do uznania, że sprawa dotycząca wniosku skarżącej jest jednak nadal w toku. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zakwestionowała zasadność pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania poprzez skorzystanie z możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu administracji. Dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy kwestią zasadniczą pozostaje odpowiedź na pytanie czy po ostatecznym nałożeniu na skarżącą obowiązku likwidacji urządzenia wodnego posiada ona zgodnie z brzmieniem art. 190 ust.1 P.w. prawo do skutecznego złożenia wniosku o jego legalizację. W ocenie Sądu wykładnia systemowa art. 190 P.w. w sposób jednoznaczny wskazuje na brak takiej możliwości. W systematyce przywołanego artykułu kluczową rolę odgrywa jego ust. 13, który wyraźnie odnosi się do braku działania ze strony właściciela urządzenia wodnego lub nieuzyskania przez niego decyzji o jego legalizacji. W tym momencie aktualizuje się obowiązek organu właściwego w sprawach pozwoleń wodnoprawnych do nałożenia na właściciela urządzenia wodnego obowiązku jego likwidacji. W ocenie Sądu art. 190 P.w. w sposób oczywisty uniemożliwia właścicielowi urządzenia wodnego wnoszenie wniosku po nałożeniu na niego obowiązku likwidacji urządzenia wodnego ostateczną i wykonalną decyzją właściwego organu - w kontrolowanej sprawie Dyrektora RZGW. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd zauważa, że organ I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego "z innej przyczyny" nie z powodu tożsamości sprawy, jak to błędnie ocenił organ odwoławczy, ale z powodu wydania ostatecznej i wykonalnej decyzji Dyrektora RZGW nakładającej na skarżącą obowiązek likwidacji urządzenia wodnego. Organ I instancji w ocenie składu orzekającego wskazał prawidłowo oczywistą i wynikająca z wykładni art. 190 P.w. przesłankę odmowy wszczęcia postępowania. Sąd uznał, że pomimo wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego co do samej przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego uchybienie to nie miało istotnego wpływu na prawidłowość samego rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i dlatego na podstawie art.151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI