II SA/GL 1160/22

II SA/Gl 1160/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Renata Siudyka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 12  ust. 1 pkt 4 i pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 czerwca 2022 r. nr SKO.K/41.3/455/2022/6302/MK w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 28 marca 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 20 grudnia 2021 r. B. B. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) złożył w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w S. wniosek o wydanie profilu kandydata na kierowcę (PKK) w związku z ubieganiem się o wydanie prawa jazdy kategorii B. Do wniosku dołączono fotografię, orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a także Skarżący złożył w pkt G formularza- oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składania fałszywych zeznań.
Po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 28 marca 2022 roku nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 2 i ust. 3, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 4 i art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie prawa jazdy (Dz.U.U.E.1.2006.403.18) i § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231), Prezydent Miasta S.(dalej: organ pierwszej instancji, Prezydent) odmówił Wnioskodawcy wydania prawa jazdy kategorii B, po zdanym z wynikiem pozytywnym egzaminie państwowym teoretycznym w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. - egzaminie praktycznym.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., że z akt ewidencyjnych wynika, iż Wnioskodawca ukończył szkolenie podstawowe w zakresie prawa jazdy kategorii B, w ilości 4 godzin szkolenia z udzielania pierwszej pomocy i 30 godzin praktycznych przeprowadzone przez "A" w S. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w K. Oddział Terenowy w D. w dniu [...] r. przekazał w drodze teletransmisji informację o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego teoretycznego (w dniu [...] r.) i egzaminu praktycznego w dniu [...] r. w zakresie prawa jazdy kategorii B.
W związku z powyższym zgodnie z art. 12 ust. 2a i ust. 2b ustawy o kierujących pojazdami wystąpiono w dniu 2 lutego 2022 r. z zapytaniem w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy EUCARIS do organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym o potwierdzenie, czy Wnioskodawca nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe lub wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.
Z niemieckiego organu wpłynęła informacja, że Wnioskodawca posiada wydane niemieckie prawo jazdy kategorii AM,B,L i prawo to posiada status nieważny. Z dodatkowej informacji Niemieckiego Centralnego Rejestru Kierowców powzięto informację, że Wnioskodawca nie posiada niemieckiego prawa jazdy, jest zarejestrowany w Centralnym Rejestrze Kierowców od 6 września 2021 r., a niemieckie prawo jazdy zostało cofnięte, ponieważ prowadził pojazd mechaniczny pod wpływem alkoholu i narkotyków. Nadto z pisma organu niemieckiego wynika, że warunkiem odzyskania prawa jazdy przez Wnioskodawcę w Niemczech uzależnione jest od wykonania opinii medyczno- psychologicznej w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości co predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Wobec powyższego po wszczęciu postępowania Wnioskodawca zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a organ po jego analizie stwierdził, że Wnioskodawca posiada niemieckie prawo jazdy nr [...] kategorii AM,B,L i jest ono nieważne, a warunkiem jego odzyskania w Niemczech jest wykonanie testu medyczno- psychologicznego. Tym samym, w ocenie organu, Wnioskodawca nie spełnia wymogu z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, "prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte" - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W myśl art. 4 ust. 2 omawianej ustawy - "na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu EFTA - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państwa to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienia do kierowania pojazdem. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 w sprawie praw jazdy - państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innych państwach członkowskich. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.
Celem wymienionych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Wobec powyższego Wnioskodawca musiałby spełnić dodatkowy warunek, a mianowicie przedstawić pozytywną opinię lekarsko-psychologiczną potwierdzającą zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym, aby ubiegać się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami w Niemczech. W ocenie organu oczywiste jest, że wydanie prawa jazdy polskiego bez spełnienia tego warunku prowadziłoby do obejścia prawa (art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami).
Następnie organ pierwszej instancji odwołując się do art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 2006/126/WE podkreślił, że jedna osoba nie może posiadać więcej niż jednego prawa jazdy. Przez posiadanie prawa jazdy należy rozumieć takie sytuacje, gdy prawo w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona.
W niniejszym przypadku Strona składając w dniu 20 grudnia 2021 r. wniosek o wydanie profilu kandydata na kierowcę (PKK) w zakresie prawa jazdy kategorii B, będąc świadoma odpowiedzialności karnej (art. 233 § 1 Kodeksu karnego) złożyła niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenia, poświadczając tym samym w pkt G formularza o tym, że nie stwierdzono aktywnej formy uzależnień od alkoholu lub podobnie działającego środka, nie został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia samochodów, nie ma zatrzymanego prawna jazdy, nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami oraz nie posiada innego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wprowadzając w błąd pracownika wydziału komunikacji.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł Skarżący, zarzucając jej:
- naruszenie prawa materialnego a to, art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 4 ust. 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie
oraz naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów mających na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do odmowy wydania prawa jazdy, pomimo zdanego egzaminu teoretycznego i praktycznego z wynikiem pozytywnym.
W oparciu o wyżej wskazane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez wydanie prawa jazdy ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż jest faktem, że Skarżący posiadał prawo jazdy wydane w Niemczech. Uprawnienie to jednak na skutek prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu i narkotyków zostało zabrane na okres 8 miesięcy, to jest do dnia 6 grudnia 2021 r. Skarżący zatem nie posiada samego dokumentu, jak i uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Z uwagi na powrót do Polski zdecydował się ubiegać o prawo jazdy w Polsce. W tym celu zdał egzamin teoretyczny i praktyczny z wynikiem pozytywnym. Z uwagi na fakt, że został całkowicie pozbawiony uprawnień do prowadzenia pojazdów w Niemczech oraz powrót do Polski zrezygnował z ubiegania się o uzyskanie prawa jazdy w Niemczech. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji bezpodstawnie odmówił mu wydania prawa jazdy w Polsce, pomimo pozytywnie zdanego egzaminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 8 czerwca 2022 r. nr SKO.K/41.3/455/2022/6302/MK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że Skarżący posiada prawo jazdy wydane na terenie Republiki Federalnej Niemiec kat. AM,B,L nr [...] wydane [...] maja 2014 r. przez Kraftfahrt Bundesamt. Dokument ten posiada status "nieważny". Prawo jazdy zostało cofnięte na terenie Niemiec na okres 8 miesięcy, z powodu prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu i narkotyków. Wobec popełnionego czynu zabronionego zlecono stronie wykonanie opinii medyczno- psychologicznej w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości co do predyspozycji do kierowania pojazdami.
Stwierdzając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnianie Kolegium przywołało przepisy będące podstawą orzekania w sprawie, a mianowicie, art. 11 ustawy o kierujących pojazdami wskazujący pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy oraz art. 12 tej ustawy mówiący o przesłankach negatywnych. W myśl art. 12 ust. 2a tej ustawy - w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Przepis art. 12 ust. 2b ustawy wskazuje, że zapytanie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 2a, następuje wyłącznie w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. Natomiast przepis art. 4 ust. 2 zd. pierwsze omawianej ustawy stanowi, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Dalej organ wyjaśnił, że dokonując wykładni pojęcia "ważne prawo jazdy" należy odwołać się do art. 7 ust. 5 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 września 2006 r. Z jej treści wynika, że żadna osoba nie może posiadać prawa jazdy wydanego przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie. Przy czym organ odwołując się wyroku tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 1167/16 stwierdził, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje, gdy prawo w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona.
Z analizy akt sprawy wynika, że Skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o wydanie prawa jazdy kat. B, oświadczając, iż nie posiada innego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, nie ma zatrzymanego prawa jazdy, nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami i nie został wobec niego orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów samochodowych. Tymczasem z akt sprawy wynika, że stronie wydane zostało wcześniej niemieckie prawo jazdy kat. AM,B,L nr [...] (w dniu [...] maja 2014 r, przez Kraftfahrt Bundesamt). Skarżący stracił następnie prawo do prowadzenia pojazdów w Niemczech w związku z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu i narkotyków, za co zatrzymano skarżącemu dokument w dniu [...] r.. Nowe prawo jazdy skarżący mógłby uzyskać w Niemczech pod warunkiem przedłożenia stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Jednak czynności tej zaniechał.
W tak ustalonych okolicznościach, w ocenie Kolegium, wystąpiła przesłanka do odmowy wydania Skarżącemu dokumentu prawa jazdy. Z materiału dowodowego, wynika bowiem, że Skarżącemu, wbrew jego oświadczeniom we wniosku o wydanie prawa jazdy z dnia 20 grudnia 2021 r., wydano już uprzednio niemieckie prawo jazdy, które następnie zostało mu cofnięte. A skoro art. 4 ust. 2 zd. pierwsze przewiduje możliwość posiadania tylko jednego ważnego prawa jazdy, to wykładnia tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że nie można traktować Skarżącego jako osoby, która nigdy nie posiadała takiego uprawnienia. Skarżący nie posiada aktualnie ważnego niemieckiego prawa jazdy, i aby je odzyskać musi spełnić szereg warunków, to wydanie mu polskiego prawa jazdy na złożony wniosek, byłoby sprzeczne z zasadą posiadania jednego prawa jazdy. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 4 wymienionej powyżej dyrektywy - Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pismem z dnia 16 lipca 2022 r., działający przez pełnomocnika w osobie adwokata, Skarżący wniósł w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji Kolegium utrzymującej w mocy odmowną decyzję organu pierwszej instancji zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i wszystkich dowodów mających na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do odmowy wydania prawa jazdy pomimo zdanego egzaminu teoretycznego i praktycznego z wynikiem pozytywnym, oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że całkowite cofnięcie prawa jazdy w państwie członkowskim stanowi przeszkodę do uzyskania takiego prawa jazdy w innym państwie, podczas gdy utrata prawa jazdy w jednym państwie członkowskim nie może stanowić przeszkody do uzyskania prawa jazdy w innym państwie członkowskim,
- naruszenie art. 4 ust. 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie.
Wskazując na powyższe uchybienia domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył argumentację prezentowaną w odwołaniu. Podkreślił, że posiadał niemieckie prawo jazdy, które jednak na skutek prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu i narkotyków zostało zabrane na 8 miesięcy, czyli do dnia [...] r. Zatem skarżący nie posiada samego dokumentu jak i uprawnienia do prowadzenia pojazdu, a z uwagi na powrót do Polski zrezygnował z ubiegania się o uzyskanie prawa jazdy w Niemczech. Jednak organy błędnie ustaliły i przyjęły, że skarżący posiada prawa jazdy w Niemczech i w związku z tym bezpodstawnie odmówiły wydania prawa jazdy w Polsce pomimo pozytywnego wyniku egzaminu teoretycznego i praktycznego.
W ocenie Skarżącego Kolegium dokonało błędnej interpretacji przepisów, przyjmując, iż posiada on prawo jazdy w Niemczech, co wyklucza wydanie takiego dokumentu w Polsce, pomimo zdanych egzaminów. Jednak prawo jazdy wydane w Niemczech nie ma statusu ważnego, gdyż uprawnienie zostało cofnięte. Stąd Kolegium nie uwzględniło treści art. 4 ust. 3 ustawy.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko oraz ponownie wskazując, że kierujący może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy mimo obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzył w całości zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, czym naruszył dyspozycje art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że kierujący może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, jak również i to, że przez krajowe prawo jazdy należy rozumieć dokument o takim charakterze wydany przez którekolwiek z państw członkowskich Unii Europejskiej. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron w toku postępowania administracyjnego.
Na aprobatę zasługuje pogląd, wyrażony w uzasadnieniu decyzji organów administracji publicznej obu instancji, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje, gdy prawo jazdy w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Jak wskazuje się w orzecznictwie, prawodawca unijny w art. 7 ust. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie praw jazdy 2006/126/WE, z uwagi na cele przyświecające wprowadzeniu wspólnych unormowań w zakresie prawa jazdy, nie ograniczył się do odniesienia tylko do ważnych praw jazdy sensu stricte, ale także do takich praw jazdy, które pomimo, iż nie stanowią ważnego uprawnienia do kierowania pojazdami w danym momencie, to po spełnieniu określonych warunków formalnych mogą takie uprawnienia ponownie stanowić. Powyższa regulacja miała na celu uniknięcie rozbieżności w rozumieniu pojęcia "ważność dokumentu" (prawa jazdy) przez Państwa. Prawodawca unijny zawęził zatem wykładnię tego pojęcia poprzez przyjęcia założenia, że chodzi takie sytuacje w których kierujący albo posiada prawo jazdy, albo nie posiada go aktualnie, ale może ponownie jej posiadać. W orzecznictwie wskazuje się, że przez sytuacje, gdy prawo jazdy w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem czynności jego ważność może zostać ponownie przywrócona należy rozumieć takie sytuacje i zdarzenia, jak np. upływ ważności samego dokumentu czy badań lekarskich, a także czasowe odebranie dokumentu lub czasowe pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami. Nie sposób wtedy uznać, że kierujący nie posiada ważnego prawa jazdy. Z sytuacją odmienną pod względem skutków prawnych – tj. nieposiadania prawa jazdy mamy natomiast do czynienia wtedy, gdy osoba nigdy nie posiadała takiego uprawnienia lub też została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów prawa i w trybie w nich przewidzianym (zob. wyrok tet, Sądu z dnia 28 lutego 2008r. sygn. akt II SA/GL 16/08 dostępny na: www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie spornym jest natomiast, czy Skarżący ubiegając się o wydanie prawa jazdy na terytorium Polski posiadał, w świetle dyspozycji powyższych przepisów i ich wykładni, ważne prawo jazdy wydane przez inne Państwo Członkowskie – tj. Republikę Federalną Niemiec.
Przeprowadzona analiza akt administracyjnych wskazuje, iż okoliczności tej nie można uznać za wyjaśnioną w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, co prowadzi do wniosku, iż organy mimo obowiązku nie rozpatrzyły w całości zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, czym naruszyły dyspozycje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego dokonane przez orzekające w sprawie organy oceny i ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania Skarżącemu prawa jazdy są przedwczesne, z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych do zastosowania kwalifikacji prawnej.
W pierwszej kolejności organy nie ustaliły jednoznacznie czy Skarżący przebywa na stałe w Polsce z zamiarem koncentracji w kraju swego centrum życiowego. W skardze Skarżący podaje jedynie, że zdecydował się na powrót do Polski i dlatego zrezygnował z ubiegania się o uzyskanie prawa jazdy w Niemczech.
Przy założeniu, że to właśnie w Polsce ma zamiar koncentrować swoją aktywność zawodową i rodzinną, trudno wymagać, aby dla uzyskania prawa jazdy specjalnie zgłaszał się na badania lekarsko- psychologiczne w Niemczech. Tym niemniej w tym zakresie sprawa nie została dostatecznie i jednoznacznie wyjaśniona.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy zasadnie przyjęły, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje, gdy prawo jazdy w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Jednakże w żaden sposób nie odniosły powyższej konkluzji do materiału dowodowego sprawy, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej i merytorycznej weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z informacji uzyskanych z Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w F. – określonego jako wyciąg z kartoteki prawa jazdy z dnia 3 lutego 2022 r. wynika, że Skarżący wielokrotnie naruszał przepisy, a stan aktualny to "uprawniania do kierowania pojazdami na chwilę obecną odebrane". Z informacji tej wynika m.in., że decyzją z dnia [...] marca 2021 r. umorzono postępowanie karne dotyczące prawa jazdy, a ostateczne cofnięcie uprawnień wpisane do prawa jazdy podjęte z powodu prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem środków odurzających nastąpiło mocą decyzji z dnia [...] września 2021 r.- gdzie określono zakaz wydania nowego prawa do 5 grudnia 2021 r.
Jednocześnie na zapytanie organu w piśmie z dnia 3 lutego 2022 r. wyjaśniono, że nowe prawo jazdy w Niemczech zostanie wydane tylko po przedstawieniu pozytywnego wyniku badania i wykonaniu opinii medyczno- psychologicznej w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości co do predyspozycji Skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Z kolei w piśmie z dnia 9 lutego 2022 r. organ niemiecki wyjaśnił, że Skarżący nie posiada niemieckiego prawa jazdy i jest zarejestrowany w Centralnym Rejestrze Kierowców, gdzie w jego kartotece widnieje zarejestrowana decyzja do [...] września 2036 r. Nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny, jak należy rozumieć powyższą datę określona w niemieckim Formularzu jako Tilgundatum – [...].09.2036 – w polskim tłumaczeniu data wykreślenia wpisu, podobnie jak nie wyjaśniono kolejnej daty w formularzu niemieckim – Löschungsdatum – [...].09.2037 – przetłumaczonej jako data ostatecznego usunięcia wpisu. Z powyższych zapisów nie wynika w sposób jasny i jednoznaczny, że do wskazanych dat nastąpiło terminowe cofnięcie Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, tym bardziej, że jak wcześniej przywołano- określono zakaz wydania nowego prawa do 5 grudnia 2021 r.
Uzyskane informacje organów administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego, stanowią dokumenty urzędowe i mają moc dowodową równą polskim dokumentom urzędowym Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - przepis art. 76 § 1, w myśl którego dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. W niniejszej sprawie Skarżący nie kwestionuje popełnionych przez niego wykroczeń, a jedynie zakwestionował skutki prawne, jakie zdaniem orzekających w sprawie organów wynikają z tego pisma dla niego, na podstawie art. 12 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Tym bardziej, że z pisma Kraftfahrt Budesamt z dnia 9 lutego 2022 r. wynika, iż organ niemiecki nie widzi przeszkód w wydaniu prawa jazdy Skarżącemu w Polsce, które jednak na terenie Niemiec musi być uznane przez władze lokalne w Niemczech.
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Z mocy art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany do wyczerpującego zebrania w danej sprawie materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niedopełnienie tych obowiązków stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy i w rozpoznawanej sprawie uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Kolegium, opierając się na zgromadzonej w aktach dokumentacji przyjęło, że odmowa wydania prawa jazdy podyktowana jest faktem, iż skarżący posiada prawo jazdy wydane w Niemczech, które po spełnieniu wymaganych prawem przesłanek (w przedmiotowej sprawie – przedłożenia pozytywnych wyników badań lekarskich i psychologicznych oraz dostarczenia informacji o zachowaniu abstynencji przez wymagany okres) może zostać przywrócone, akceptując tym samym ustalenia organu pierwszej instancji w tym zakresie. Taki stan faktyczny nie wynika jednak jednoznacznie z treści pism uzyskanych z Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w F., o czym świadczą jego tłumaczenia uwierzytelnione z języka niemieckiego załączone do akt sprawy. Zatem przyjąć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dysponując pełnym materiałem dowodowym sprawy, w sposób bezkrytyczny zaakceptowało ustalenia organu pierwszej instancji. Okoliczności powyższe dotyczące przyczyn i charakteru utraty uprawnień do kierowania pojazdami przez Skarżącego oraz ich skutków prawnych powinny zostać dokładnie zweryfikowane i ocenione przez organ odwoławczy – zgodnie z wymogami ponownego całościowego merytorycznego rozpoznania sprawy – czego jednak nie poczyniono w niniejszej sprawie.
Podkreślenia przy tym wymaga to, że art. 4 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest przepisem ogólnym i nie określa sposobu działania organów, dlatego nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy wydania prawa jazdy. Dopiero w powiązaniu z art. 12 tej ustawy może stanowić podstawę takiego rozstrzygnięcia (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016r. sygn. akt I OSK 2769/14, LEX nr 2143011).
Mając na względzie powyższe okoliczności faktyczne i prawne oraz zakres stwierdzonych naruszeń prawa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329) uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 powołanej ustawy.
Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. W pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien dokonać wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji uzyskanej z Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w F. pod kątem ustalenia istnienia przesłanek bądź ich braku w zakresie posiadania przez Skarżącego ważnego prawa jazdy – przy uwzględnieniu przepisów unijnych i ich wykładni w tym zakresie.