II SA/GL 1158/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-12-09
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneopłaty za pobór wódwody podziemneprzedsiębiorstwo wodociągowezbiorowe zaopatrzenie w wodęstawki opłatinterpretacja przepisówochrona środowiska

WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki wodociągowej na decyzję o opłacie za pobór wód podziemnych, uznając, że stawka opłaty powinna być zróżnicowana w zależności od przeznaczenia wody, nawet jeśli pobiera ją przedsiębiorstwo wodociągowe.

Spółka wodociągowa zaskarżyła decyzję o naliczeniu wyższej opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r. Skarżąca argumentowała, że jako przedsiębiorstwo wodociągowe, realizujące zadanie własne gminy, powinna płacić niższą stawkę opłaty, przewidzianą dla zbiorowego zaopatrzenia ludności. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że opłata powinna być zróżnicowana w zależności od faktycznego przeznaczenia pobranej wody – niższa stawka dotyczy wody dostarczanej ludności, a wyższa ta część wody, która jest sprzedawana innym podmiotom gospodarczym lub publicznym. Sąd podkreślił, że status dostarczającego wodę jest drugorzędny wobec celu jej wykorzystania przez odbiorcę końcowego.

Sprawa dotyczyła opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych przez spółkę wodociągową "A" Sp. z o.o. w IV kwartale 2018 r. Organy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustaliły opłatę w kwocie 209.356 zł, stosując wyższą stawkę dla części wody przeznaczonej na cele inne niż zbiorowe zaopatrzenie ludności (np. dla działalności produkcyjnej, sprzedaży hurtowej). Spółka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, realizujące zadanie własne gminy, powinna być objęta niższą stawką opłaty, przewidzianą dla zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 274 pkt 4 Prawa wodnego). Skarżąca powoływała się na ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz na złożone oświadczenie kwartalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że stawki opłat zmiennych są uzależnione od celu, na jaki wykorzystywana jest woda, a nie od statusu podmiotu ją dostarczającego. Podkreślono, że przedsiębiorstwo wodociągowe pełni rolę pośrednika, a jeśli część pobranej wody jest sprzedawana innym podmiotom gospodarczym, należy stosować wyższe stawki przewidziane w art. 274 pkt 2 Prawa wodnego. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok NSA z 19 października 2021 r. (sygn. III OSK 4088/21), wskazując, że stawki opłat są zróżnicowane i niższe stawki mogą być stosowane tylko w wąskim zakresie realizacji zadań własnych gminy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony oraz stosowania przepisów Ordynacji Podatkowej w zakresie szacowania opłat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stawka opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznego celu, na jaki wykorzystywana jest woda przez odbiorcę końcowego. Jeśli część wody jest sprzedawana innym podmiotom gospodarczym, należy stosować wyższe stawki przewidziane dla tych celów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedsiębiorstwo wodociągowe pełni rolę pośrednika. Stawki opłat są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia wody. Niższe stawki mogą być stosowane tylko w wąskim zakresie realizacji zadań własnych gminy związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Sprzedaż wody innym podmiotom gospodarczym wymaga stosowania wyższych stawek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

PrWod art. 274 § pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

PrWod art. 274 § pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

PrWod art. 268 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

PrWod art. 272 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

PrWod art. 272 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

PrWod art. 300 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

Ord. pod. art. 23 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.w.o.ś. art. 2 § pkt 4

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stawka opłaty zmiennej za pobór wód jest uzależniona od celu, na jaki woda jest wykorzystywana przez odbiorcę końcowego, a nie od statusu podmiotu dostarczającego wodę. Przedsiębiorstwo wodociągowe pełni rolę pośrednika; jeśli część pobranej wody jest sprzedawana innym podmiotom gospodarczym, należy stosować wyższe stawki opłat. Przepis art. 23 Ordynacji Podatkowej ma zastosowanie do spraw opłat za usługi wodne na mocy odesłania z Prawa wodnego.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, realizując zadanie własne gminy, powinno być objęte niższą stawką opłaty zmiennej za pobór wód, niezależnie od faktycznego przeznaczenia części pobranej wody. Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Naruszenie przepisów postępowania dotyczących uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) oraz zebrania i oceny dowodów (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

stawki opłaty zmiennej są uzależnione od celu, na jaki wykorzystywana jest woda. Nie ma tu znaczenia status podmiotu ją dostarczającego. Pełni on jedynie funkcję "pośrednika" dostarczającego wodę od ujęcia do odbiorcy końcowego. nisze stawki [...] mogą być zastosowane wyłącznie w wąskim zakresie, w którym gminy [...] realizują zadania własne.

Skład orzekający

Elżbieta Kaznowska

przewodniczący

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Edyta Kędzierska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zróżnicowania stawek opłat za pobór wód w zależności od celu ich wykorzystania przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa wodociągowego pobierającego wodę na różne cele i sprzedającego jej część innym podmiotom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla przedsiębiorstw wodociągowych i interpretacji przepisów dotyczących opłat za korzystanie z zasobów wodnych, co jest istotne dla branży.

Czy wodociągi płacą za wodę dwa razy? Sąd wyjaśnia zasady naliczania opłat za pobór wód.

Dane finansowe

WPS: 154 330 PLN

Sektor

woda i ścieki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1158/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Kędzierska
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 793/22 - Wyrok NSA z 2024-04-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 272
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w U. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] roku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ("PGW WP") Zarząd Zlewni w G. na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej w skrócie "PrWod") ustaliło, w formie informacji kwartalnej, "A" Sp. z o.o. z siedzibą w U. (dalej jako "skarżąca") opłatę zmienną za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia P. w wysokości 154 330 zł. W dniu 18 marca 2019 r. skarżąca uiściła opłatę w wysokości wynikającej z powyższej informacji.
W dniach [...] r. przeprowadzono kontrolę, w ramach której skarżąca przedłożyła zestawienia poboru z ujęć w IV kwartale 2018 r. oraz strat wody za ten kwartał. Organ dokonał zaś oszacowania ilości wody pobieranej w tym kwartale: do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w ilości średniorocznej nieprzekraczającej 0,25 m3/s.
Pismem z dnia [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. PGW WP, działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa wszczął postępowanie w sprawie określenia skarżącej wysokości opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia P. Po przeprowadzeniu zaś tego postępowania decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ ten określił Spółce wysokość tej opłaty w kwocie 209.356 zł. Jednak na skutek odwołania skarżącej decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. PGW WP w drodze decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie organ ten orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uchylając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał na:
- konieczność uzupełnienia akt o dane wskazujące, czy wskazana ilość wód pobranych dostarczanych podmiotom innym niż gospodarstwa domowe stanowi wodę przeznaczoną do zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi,
- konieczność wyjaśnienia, czy skarżąca oprócz działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, prowadzi inną działalność, w ramach której pobierana jest woda dla celu poboru, uzdatniania i dostarczania,
- konieczność dokonania analizy, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści zastosowanych norm prawnych na korzyść Spółki, zgodnie z art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- konieczność uzasadnienia rozstrzygnięcia poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji określił skarżącej opłatę zmienną za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia P. wskazując ponownie kwotę 209.356 zł. zł.
W motywach tej decyzji organ zrelacjonował przebieg postępowania poprzedzającego jej wydanie, a także przytoczył i omówił jej podstawę prawną. Podał, że skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]
nr [...] na pobór wody podziemnej z ujęcia wody P., w skład którego wchodzą [...] studnie. Wyjaśnił, że pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych nie odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 4 PrWod, gdyż nie polega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Natomiast pobór ten odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za PrWod tj. polega na dostarczaniu wody do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, który mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz stanowi przedmiot przeważającej działalności spółki. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność częściowego zużycia dostarczonej wody na potrzeby socjalno-bytowe przedsiębiorcy i pracowników, gdyż nie zmienia ona pierwotnego celu poboru wód przez skarżącą, którym jest pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody.
Skarżąca pobiera wodę celem dostarczenia jej nie tylko dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę, lecz m.in. dla działalności produkcyjnej (do wykorzystania do celów technologicznych) oraz do sprzedaży hurtowej odbiorcom zewnętrznym. Ponadto zestawienie przedstawione przez skarżącą pt. Produkcja i sprzedaż wody za październik – grudzień 2018 r. zawiera podział przeznaczenia pobranej wody dla gospodarstw domowych, działalności produkcyjnej, budżetu, hurtu i innych celów). Uzasadnia to zróżnicowanie wysokości opłaty.
W związku z tym na podstawie zebranych dokumentów organ dokonał szacowania ilości wody pobieranej w IV kwartale 2018 r.:
- do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody – 585.425,11 m3,
- do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w ilości średniorocznej nieprzekraczającej – 549.323,85 m3.
Spółka wniosła odwołanie, lecz nie przyniosło ono skutku, gdyż zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał on opłatę za naliczoną prawidłowo przez organ I instancji.
Odnosząc się kolejno do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy zaakcentował, że w przypadku opłat kluczowe znaczenie ma cel dostarczania wody określony w pozwoleniu wodnoprawnym, na podstawie którego następuje pobór wód, a które określa sposób wykorzystania pobranej wody przez finalnego odbiorcę, któremu woda jest dostarczana. W konsekwencji wysokość opłaty została prawidłowo naliczona przez organ I instancji, na co bezpośrednio wskazuje zarówno regulacja PrWod, jak i rozporządzenia wykonawczego w sprawie stawek opłat za usługi wodne.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nowelizacją PrWod z dnia 20 lipca 2018 r. po art. 552 ust. 2 dodano ust. 2a-2o, które regulują kwestie dodatkowych środków dowodowych w procesie ustalania opłaty, w tym głównie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usług wodne, składanych za poszczególne kwartały.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wskazał i wyjaśnił szczegółowo podejmowane czynności i nie doszło do naruszenia wynikającej z art. 7a § 1 k.p.a. zasady "przyjaznej interpretacji prawa". Nie doszło także do naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się zaś do art. 21 § 3 Ordynacji Podatkowej organ odwoławczy wskazał, że z treści tego przepisu wprost wynika konieczność jego zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 270 ust. 6, art. 274 pkt 2 lit. za oraz art. 274 pkt 4 PrWod poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w ramach wykonywania zdania własnego gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę pobiera wodę (podziemną) na cele związane z poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody (art. 274 pkt 2 lit. za PrWod) oraz realizacją zadania własnego gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 274 pkt 4 PrWod), podczas gdy prawidłowa wykładnia celów poboru wody, o których mowa w art. 274 pkt 2 i 4 PrWod nakazuje dojść do wniosku, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne pobiera wodę wyłącznie w celu realizacji zadania własnego gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia tj. na cel określony w art. 274 pkt 4 PrWod.
Zarzucono również niezastosowanie przez organ art. 552 ust. 2 pkt 2) PrWod i pominięcie kwartalnego oświadczenia skarżącej złożonego w celu ustalenia wysokości opłaty za usług wodne, w którym skarżąca jednoznacznie zadeklarowała pobór wód wyłącznie w celu realizacji zdania własnego gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi tj. na cel określony w art. 274 pkt 4 PrWod.
W skardze zarzucono również, że z naruszeniem art. 7a § 1 k.p.a. wątpliwości co do treści zastosowanych w sprawie norm prawnych nie zostały rozstrzygnięte na korzyść skarżącej. Ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Naruszono również art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie oświadczeń i wyjaśnień składanych przez skarżącą skutkujące dowolnym i niezgodnym z przepisami określeniu wysokości opłat za usługi wodne. Zarzucono również naruszenie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej w związku z ar. 300 ust. 1 PrWod poprzez jego zastosowanie i określenie wysokości opłaty za usług wodne w drodze oszacowania, pomimo braku możliwości zastosowania tego przepisu do spraw w przedmiocie ponoszenia opłat za usługi wodne.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz zobowiązania organu do wydania decyzji zgodnie z przepisami prawa.
Według skarżącej błędnym jest stanowisko że przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne może pobierać wodę na więcej niż jeden cel poboru wody określony w przepisach PrWod i Rozporządzenia. Cel ten należy określać przez pryzmat charakteru prowadzonej działalności oraz specyfiki zadania własnego gminy, jakie realizuje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Skarżąca jest zaś podmiotem powołanym do realizacji wyłącznie zadania publicznego – dostarczania odbiorcom usług z terenu gminy wody przeznaczonej do spożycia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej w skrócie jak dotychczas PrWod). W myśl art. 268 ust. 1 pkt 1 PrWod, za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych uiszcza się opłaty. Zgodnie z art. 272 ust. 1 PrWod wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3, natomiast zgodnie z art. 272 ust. 2 PrWod wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, ustała się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Wysokość jednostkowych stawek opłat została określona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502).
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy wysokości opłaty zmiennej za pobór przez skarżącą na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wód podziemnych, za IV kwartał 2018 r. Kwestią sporną jest rozumienie i stosowanie przepisów regulujących naliczanie opłat z uwzględnieniem rozróżnienia na cele poboru wody, zgodnie ze wskazanym powyżej Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. Wskazane rozróżnienie dla organu podejmującego kontrolowane rozstrzygnięcie ma znaczenie z tego powodu, że stawka przedmiotowej opłaty dla pozostałych odbiorców (min. podmiotów gospodarczych, publicznych itp.) jest wyższa od tej, która obowiązuje w przypadku dostarczania wody dla gospodarstw domowych.
Skarżąca powołując się na przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020, poz. 2028) wskazała, że jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy. Wyłącznym przedmiotem prowadzonej przez nią działalności jest właśnie zbiorowe zaopatrzenie w wodę, które jest zadaniem własnym gminy. Zatem do całości wody pobranej przez Spółkę powinna znaleźć zastosowanie stawka opłaty zmiennej określona w art. 274 pkt 4 ustawy PrWod (za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ramach pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi).
Organy administracji zajęły w kontrolowanej sprawie całkowicie odmienne stanowisko niż skarżąca. Dysponując szczegółowym wykazem, zawierającym dane dotyczące odbiorców wody dokonały podziału należnej opłaty zmiennej. Wody wykorzystane na potrzeby zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności obłożyły opłatą zgodnie z art. 274 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Jednakże za tę część wody, która została sprzedana innym podmiotom (w tym przedsiębiorcom) ustalono opłatę według stawek przewidzianych w art. 274 pkt 2 ustawy Prawo wodne – wyższych.
W ocenie Sądu stanowisko zajęte w sprawie przez organy administracji jest prawidłowe. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela i przyjmuje za własne stanowisko tutejszego Sądu przedstawione w wyroku z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gl 1156/21, wedle którego stawki opłaty zmiennej są uzależnione od celu, na jaki wykorzystywana jest woda. Nie ma tu znaczenia status podmiotu ją dostarczającego. Pełni on jedynie funkcję "pośrednika" dostarczającego wodę od ujęcia do odbiorcy końcowego. Należy przy tym zaakcentować, że przyjęcie innej wykładni stanowiłoby istotne naruszenie celu opłat za korzystanie z wód. Podmiot inny, niż osoba fizyczna, niezależnie od sposobu wykorzystania pobranej wody ponosiłby bowiem opłatę taką, jak "ludność" wykorzystująca wodę do zaspokojenia potrzeb bytowych. Nie sposób także, nie dostrzec, że wykładnia zaproponowana przez skarżącą prowadzi do zróżnicowania sytuacji przedsiębiorców, ze względu na sposób zaopatrzenia w wodę. Podmioty korzystające z usług przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego mogły by bowiem ponosić opłatę znacząco niższą, niż przedsiębiorcy pobierający wodę z własnego ujęcia na podstawie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego.
Na konieczność wyraźnego rozdzielenia poboru wody na cele związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i na inne cele znajduje wskazuje się także w orzecznictwie sądów administracyjnych Można tu przywołać choćby wyrok NSA z dnia 19 października 2021 r. sygn. III OSK 4088/21. Sąd wskazał w nim, że "przedsiębiorstwo wodociągowe prowadząc działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę dokonuje ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W tej sytuacji, spójne z normami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę są normy Prawa wodnego i rozporządzenia, które odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi". Dalej NSA stwierdził, iż "w tej sytuacji, spójne z normami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę są normy Prawa wodnego i rozporządzenia, które odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Drugi z tych celów jest zatem węższy, a normy z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia stanowią wyjątek względem normy z § 5 pkt 27 rozporządzenia i w związku z tym należy je intepretować w sposób ścisły oraz zgodnie z zasadą lex speciali derogat legi generali. Oznacza to, że nisze stawki z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia mogą być zastosowane wyłącznie w wąskim zakresie, w którym gminy (lub działające w jej imieniu i na jej rzecz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne) realizują zadania własne".
Wbrew zarzutom skargi sprawie nie doszło również do naruszenia art. 552 ust. 2a pkt 2 PrWod. Zgodnie z tym przepisem "ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie [...] oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały". Organy administracji ustaliły skarżącej należną opłatę zmienną w oparciu o jej oświadczenie, jednakże inaczej interpretując obowiązujące przepisy.
Za chybiony należało także uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcia na korzyść skarżącej wątpliwości co do treści norm prawnych podlegających zastosowaniu w sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest określenie daniny publicznej w postaci opłaty za usługi wodne - opłaty zmiennej za pobór wód. Wątpliwości te wyraża jedynie skarżąca. Dla organów administracji brzmienie przywołanych przepisów jest jasne i zrozumiałe, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę to stanowisko organów podziela.
Nie można także organom administracji zarzucić innych wskazanych w skardze uchybień proceduralnych. Decyzja organu I instancji została bowiem wydana po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, zaś sporządzone przez ten organ uzasadnienie jest jasne i przekonujące. Zasadnie więc organ odwoławczy utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej. Jak bowiem stanowi art. 300 PrWod do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom (z wykluczeniem jedynie określonych instytucji wskazanych w tym przepisie). Ponadto w art. 300 ust. 1a i 1 b PrWod określono, że uprawnienia organu podatkowego, przysługujące Wodom Polskim wykonują dyrektorzy zarządów zlewni Wód Polskich, zaś właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia. Nie ma wątpliwości, że przepis art. 23 Ordynacji podatkowej znajduje się dziale III Ordynacji podatkowej, a zatem znajduje w sprawie odpowiednie zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 300 PrWod. W konsekwencji, prawidłowo organy uznał, że w rozpoznawanej sprawie istniała możliwość szacowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 856/21).
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI