II SA/Gl 1155/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzenneprawo własnościdecyzja o warunkach zabudowywładztwo planistyczneuchwała rady gminynieruchomośćzabudowa jednorodzinnazabudowa wielorodzinnainteres publicznyinteres prywatny

WSA w Gliwicach oddalił skargę właścicielki działki na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który ograniczył możliwość zabudowy do jednorodzinnej, uznając, że gmina działała w ramach swojego władztwa planistycznego.

Właścicielka działki zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Sosnowcu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie zasady proporcjonalności i nadużycie władztwa planistycznego poprzez ograniczenie zabudowy do jednorodzinnej, podczas gdy posiadała decyzję o warunkach zabudowy na budynek wielorodzinny. Sąd uznał, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, a prawo własności może podlegać ograniczeniom zgodnym z ustawą, oddalając skargę.

Skarga została wniesiona przez P. M., właścicielkę działki w Sosnowcu, przeciwko uchwale Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła naruszenie Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ograniczenie możliwości zabudowy jej nieruchomości do jednorodzinnej, z maksymalną wysokością 10-16 m, podczas gdy posiadała decyzję o warunkach zabudowy na budynek wielorodzinny o wysokości do 12 m. Podniosła również zarzut nadużycia władztwa planistycznego, twierdząc, że ograniczenie jest nieuzasadnione i krzywdzi jej prawo własności, zwłaszcza w kontekście sąsiedniej zabudowy wielorodzinnej i usługowej. Sąd administracyjny rozpatrzył skargę, podkreślając, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mają pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy. Analizując zarzuty, sąd stwierdził, że gmina posiada władztwo planistyczne, które pozwala na kształtowanie przeznaczenia terenu, a ograniczenia prawa własności są dopuszczalne, o ile nie naruszają jego istoty i są proporcjonalne. Sąd uznał, że w tym przypadku gmina nie nadużyła swojego władztwa, a działka skarżącej, znajdująca się na pograniczu terenów zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej, mogła zostać przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Argumentacja skarżącej oparta na decyzjach o warunkach zabudowy została uznana za nieprzekonującą, gdyż nie wpływa na zakres swobody planistycznej gminy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina działa w ramach swojego władztwa planistycznego, a prawo własności może być ograniczane w sposób proporcjonalny i zgodny z ustawą, nawet jeśli koliduje to z wcześniejszymi decyzjami o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy. Gmina ma prawo kształtować politykę przestrzenną, a ograniczenia prawa własności są dopuszczalne, jeśli są proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa. W tym przypadku, przeznaczenie działki pod zabudowę jednorodzinną było uzasadnione kontekstem przestrzennym i chęcią uniknięcia przesunięcia linii zabudowy wielorodzinnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. t.j.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 1130

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina posiada władztwo planistyczne i może kształtować przeznaczenie terenów w planie miejscowym. Prawo własności może być ograniczane w sposób proporcjonalny i zgodny z ustawą. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma pierwszeństwo przed decyzjami o warunkach zabudowy. Działka skarżącej znajdowała się na pograniczu terenów zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej, a jej przeznaczenie pod zabudowę jednorodzinną było uzasadnione analizą przestrzenną. Realizacja zabudowy wielorodzinnej na działce skarżącej mogłaby spowodować przesunięcie linii zabudowy wielorodzinnej w głąb terenu, czego organ planistyczny chciał uniknąć.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady proporcjonalności poprzez ograniczenie zabudowy do jednorodzinnej. Nadużycie władztwa planistycznego przez gminę. Sprzeczność ustaleń planu miejscowego z wcześniejszą decyzją o warunkach zabudowy na budynek wielorodzinny. Interes publiczny przemawia za dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej.

Godne uwagi sformułowania

władztwo planistyczne nie może być utożsamiane z dowolnością działania gminy ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych właściciel nieruchomości objętej ustaleniami tego planu niewątpliwie legitymowanym do wniesienia skargi nie budzi wątpliwości, że zarówno przeznaczenie podstawowe, jak i parametry zabudowy przyjęte w planie, różnią się od tych przyjętych w decyzji WZ realizacja zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczyła decyzja o warunkach zabudowy na gruncie ustaleń planu miejscowego dotyczących działki skarżącej jest zaś wykluczona pozbawienie właściciela nawet znacznej części atrybutów korzystania z rzeczy nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności w sytuacji, w której jest działką niezabudowaną lokalny prawodawca, korzystając z władztwa planistycznego mógł, co do zasady, przypisać teren tej działki zarówno do jednego jak i drugiego obszaru wymogi jakie na gruncie u.p.z.p. statuowane są w odniesieniu do analizy urbanistyczno-architektonicznej, od wyników której uzależnione jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie znajdują zastosowania przy wyznaczeniu zakresu władztwa planistycznego przysługującego lokalnemu prawodawcy przy uchwalaniu planu miejscowego

Skład orzekający

Tomasz Dziuk

przewodniczący sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

sędzia

Edyta Kędzierska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy oraz zakresu władztwa planistycznego gminy w kształtowaniu ładu przestrzennego, nawet kosztem interesu indywidualnego właściciela."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przestrzennej, gdzie działka znajdowała się na pograniczu różnych typów zabudowy. Interpretacja władztwa planistycznego może być różna w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między planami inwestycyjnymi właścicieli nieruchomości a ustaleniami planów miejscowych, pokazując, jak sądy interpretują granice władztwa planistycznego gminy.

Plan miejscowy kontra decyzja o pozwoleniu na budowę: Kto wygrywa w sądzie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1155/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Edyta Kędzierska
Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 1344/LXXXV/2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 lipca 2024 r. P. M. (skarżąca) wniosła skargę na Uchwałę Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 1344/LXXXV/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sosnowca dla obszaru ograniczonego ulicą Orląt Lwowskich oraz granicą administracyjną miasta Mysłowice. Uchwałę tę zaskarżono w części - w zakresie jej § 16 w zakresie symbolu "7MN".
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności w wyniku istotnego i nadmiernego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a to wskutek ustanowienia przeznaczenia podstawowego jako zabudowę jednorodzinną oraz ustanowienia parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu o maksymalnej wysokości budynku mieszkalnego 10 m oraz maksymalnej wysokości zabudowy 16 m, podczas gdy dla terenu skarżącej objętej wskazanym przeznaczeniem tj. działki o nr [...] obręb [...], położonej przy ul. Orląt Lwowskich, Prezydent Miasta S. w dniu [...] grudnia 2023 r. wydał decyzję o warunkach zabudowy nr [...] dla inwestycji skarżącej pn.: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. Orląt Lwowskich w Sosnowcu, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 marca 2024 r. nr [...], gdzie m.in. wysokość planowanego budynku wielorodzinnego ustalono do 12 m;
2. art. 6 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 oraz 6, w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 9, w zw. z art. 4 ust. 1, w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) poprzez nadużycie władztwa planistycznego, to jest nieuzasadnione względami interesu publicznego, a wręcz z jego pokrzywdzeniem, ograniczenie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości przez skarżącą oraz całkowite zakazanie wznoszenia budynków powyżej 12 m, zakazanie zabudowy szeregowej czy wielorodzinnej, podczas gdy w bliskim sąsiedztwie nieruchomości, tj. m.in., na ul. Orląt Lwowskich [...] znajduje się budynek wielorodzinny z czteroma kondygnacjami, potwierdza to również zaskarżona uchwała, która dla terenu graniczącego z działką o nr [...], tj. terenu oznaczonego symbolem "2U" przewiduje teren przeznaczony dla usług oraz dla terenu oznaczonego symbolem "3MW-U" przewiduje teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług.
W związku z podniesionymi zarzutami strona na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów:
a) decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2006 roku o warunkach zabudowy i zagospodarowanie terenu nr [...],
b) decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 roku w sprawie ustalenia warunków zabudowy
c) wydruku zupełnego treści księgi wieczystej o nr [...],
d) warunkowej umowy sprzedaży użytkowania wieczystego z dnia [...] roku,
- na okoliczność: posiadania przez skarżącą interesu prawnego we wniesieniu przedmiotowej skargi, pierwotnego oznaczenia przedmiotowej działki o nr [...] numerem [...], ustalenia dla przedmiotowej działki warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na zabudowę wielorodzinną, pierwotnego nie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego dla działki skarżącej, planów poprzedników prawnych skarżącej do prowadzenia inwestycji budynku wielorodzinnego na nieruchomości skarżącej,
e) uchwały Rady Miejskiej w Sosnowcu nr 1344/LXXXV/2024 z dnia 25 stycznia 2024r.
f) zrzuty ekranu ze strony google.com/maps/ dot. nieruchomości skarżącej i jej okolic;
- na okoliczność uchwalenia przeznaczenia terenu nieruchomości skarżącej na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, bezpośredniego graniczenia nieruchomości wnioskodawczyni z terenami usług oraz poprzez drogę z terenami zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług, rzeczywistej zabudowy znajdującej się w okolicy nieruchomości skarżącej,
g) decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2024 roku nr [...], na okoliczność stwierdzenia wygaśnięcia przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...] grudnia 2023 roku w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości skarżącej.
Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła, o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części co do jej § 16, a ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono wywód zmierzający do wykazania zasadności podniesionych w niej zarzutów. Ponadto w celu wykazania posiadania przez skarżącą interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały wskazano na okoliczność, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...], wcześniej oznaczonej numerem [...].
Skarżącą przywołała m.in. treść decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], akcentując, że w związku z tą decyzją rozpoczęła przygotowania do rozpoczęcia budowy i poniosła znaczne koszty, jednak jej plany inwestycyjne zostały zniweczone poprzez uchwalenie zaskarżonego planu miejscowego. Według skarżącej wprowadzona planem miejscowym zmiana przeznaczenia terenu na zabudowę jednorodzinną jest sprzeczna z wcześniejszymi decyzjami administracyjnymi. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę na to, że w otoczeniu jej nieruchomości znajduje się zabudowa wielorodzinna oraz usługowa. Ustalenie zaś zabudowy jednorodzinnej w planie dla terenu skarżącej jest nieuzasadnione i odbiega od rzeczywistego charakteru okolicy. Nie znajduje to racjonalnego uzasadnienia w kontekście istniejącej zabudowy i prowadzi do nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności skarżącej.
Ponadto według skarżącej również interes publiczny przemawia za dopuszczeniem na terenie działki stanowiącej jej własność zabudowy wielorodzinnej. Taka zabudowa mogłaby przyczynić się do bardziej efektywnego wykorzystania przestrzeni. Ograniczenie zabudowy do jednorodzinnej prowadzi zaś do marnotrawstwa przestrzeni i może utrudnić realizację zasady zrównoważonego rozwoju, która wymaga zrównoważonego wykorzystania przestrzeni miejskiej, w tym odpowiedniego bilansu między zabudową mieszkaniową, usługową i innymi funkcjami. Ponadto budowa nowego, atrakcyjnego budynku wielorodzinnego na nieruchomości skarżącej mogłaby przynieść znaczące korzyści dla interesu publicznego. Rozwój tego typu infrastruktury mieszkaniowej jest szczególnie istotny w kontekście wyzwań demograficznych i zmniejszającej się liczby mieszkańców Sosnowca. Budowa nowoczesnego i atrakcyjnego budynku wielorodzinnego w Sosnowcu może stanowić alternatywę dla mieszkańców rozważających przeprowadzkę na tereny podmiejskie. Nowe mieszkania o wysokim standardzie mogą przyciągnąć zarówno młode rodziny, jak i osoby starsze szukające komfortowych warunków mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Sosnowca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Rada podniosła m.in. że według § 16 ust. 9 planu miejscowego dla terenu 7MN dopuszczono wysokość budynków do 12 m. Odnosząc się zaś do decyzji o warunkach zabudowy nr [...] m.in. zwrócono uwagę na zawarte w niej pouczenie, zgodnie z którym, jeżeli dla terenu objętego tą decyzją uchwalony zostanie plan miejscowy, którego ustalenia będą inne niż zawarte w decyzji WZ, to w przypadku, gdy na inwestycję objętą niniejszą decyzją nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, organ, który wydał decyzję stwierdzi jej wygaśnięcie. Zauważono przy tym, że do dnia dzisiejszego dla działki nr [...] nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę, a decyzja lokalizacyjna nie stanowi samodzielnie podstawy do realizacji jakiekolwiek inwestycji, dla której wymagane jest pozwolenie na budowę. To skarżąca podjęła decyzję wysokiego ryzyka rozpoczynając przygotowania do inwestycji opierając się tylko na decyzjach lokalizacyjnych
Zwrócono uwagę także na to, że przy planie miejscowym organ nie ogranicza się, jak w przypadku decyzji lokalizacyjnych, do konkretnego, wyznaczonego graficznie obszaru, a analizuje powiązania funkcjonalne, rzeczywiste z sąsiednimi terenami, jak i powiązania funkcjonalne ustalone w sąsiadujących miejscowych planach zagospodarowania, tak, aby ustalenia planu były spójne, dając możliwość powiązań przestrzennych, funkcjonalnych, drogowych, ochrony przed uciążliwościami itp. Analizie poddana była również struktura zabudowy, komunikacja, sposób dostępności do danych terenów. W opinii organu analiza została dokonana poprawnie, a zakres terenu 7MN posiada właściwe granice, które obejmują spokojną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz nowe tereny zabudowy jednorodzinnej przy ul. [...]. Teren 7MN od północy graniczy z terenem 3MW-U obejmującym zabudowę wielorodzinną - kamienice mieszkalne usytuowane w pierwszej linii zabudowy od ul. Orląt Lwowskich i usługi. W szerszym kontekście przestrzennym niezabudowana działka nr [...] jednoznacznie wpasowuje się pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a jej objęcie funkcją terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej nie znajdowałoby, w kontekście analizy, uzasadnienia. Działka ta znajduje się w drugiej linii zabudowy od strony ul. Orląt Lwowskich i realizacja na niej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej spowodowałaby przesunięcie linii zabudowy dla budynku o przeznaczeniu podstawowym - zabudowy wielorodzinnej w głąb terenu od strony ul. Orląt Lwowskich, a tego organ pragnął uniknąć w niniejszym przypadku.
Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej, że narzucenie zabudowy jednorodzinnej na jej nieruchomości zaburza harmonijne przejście między różnymi typami zabudowy, tworząc niekonsekwencję w strukturze przestrzennej, m.in. dlatego, że stanowisko to nie jest poparte żadną analizą. Nie zgadza się również z zarzuceniem organowi niedbałości o interes społeczny, który zdaniem skarżącej został pogwałcony ustaleniami planu. Powszechną wiedzą, zdaniem organu, jest fakt, że współczesny rynek jest przesycony zabudową deweloperską, lokalizowaną na skraju lub w sprzeczności z lokalnym zagospodarowaniem i interesami społecznymi mieszkańców, którzy są ograniczani nową deweloperską zabudową. Dlatego też to plan miejscowy jest jednym z tych narzędzi, które pozwalają na wczesnym etapie zadbać o harmonię, ekonomię i ergonomię przestrzenną. Zadaniem gminy jest dbanie o zagospodarowanie przestrzenne i jakość życia mieszkańców (art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
W odpowiedzi na skargę przywołano również zorganizowaną w dniu 16 października 2023 r. dyskusję publiczną w sprawie projektu planu, wskazując, że skarżąca nie skorzystała z prawa uczestnictwa w tej dyskusji, nie wniosła również uwag do projektu planu.
Odnosząc się do zarzutu nadużycia władztwa planistycznego zwrócono uwagę na to, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego posiadają hierarchiczną wyższość nad decyzjami o warunkach zabudowy, przy czym plan w przeciwieństwie do decyzji WZ zawiera przepisy powszechnie obowiązujące.
Na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest Uchwała Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 25 stycznia 2024 r. Uchwałę Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 1344/LXXXV/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sosnowca dla obszaru ograniczonego ulicą Orląt Lwowskich oraz granicą administracyjną miasta Mysłowice.
Skarżąca wywodzi swój interes prawny z prawa własności przysługującego jej w odniesieniu do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] przy ul. Orląt Lwowskich w Sosnowcu. Odnosząc się więc w pierwszej kolejności do legitymacji skarżącej do wniesienia skargi wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem niewątpliwie legitymowanym do wniesienia skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest właściciel nieruchomości objętej ustaleniami tego planu (art. 140 k.c.). Interes osoby posiadającej taką nieruchomość znajduje bowiem ochronę w przepisach k.c. Skoro zaś skarżąca posiada w sprawie interes prawny, wynikający z przysługującego jej prawa własności do przedmiotowej działki, to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały, które oddziaływać mają na zakres uprawnień właścicielskich strony skarżącej.
Zaakcentować jednocześnie należy, że czym innym jest naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) strony skarżącej, które stanowi podstawę legitymacji skargowej, a czym innym jest podstawa do uwzględnienia skargi. Naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) strony skarżącej przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie powoduje jeszcze uwzględnienia skargi.
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały w części, jaka objęta została skargą, wskazać trzeba, że ocena, czy plan miejscowy obarczony jest wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") dokonuje się przez pryzmat przesłanek z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Według tego przepisu nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powoduje naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie doszukał się ani istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, ani naruszenia właściwości organów, toteż wskazać trzeba, że pozostałe użyte w przywołanym art. 28 ust. 1 u.p.z.p. pojęcie: "zasad sporządzania planu miejscowego" – których uwzględnienie stanowi przesłankę materialnoprawną zgodności planu z przepisami prawa – wiązać należy z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08, z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, CBOSA).
Odnosząc się do zaistniałego w niniejszej sprawie sporu, w kontekście zachowania zasad sporządzania planu miejscowego, przypomnieć trzeba, że skarżąca nie zgadza się z ustanowionym w tym planie, w odniesieniu do jej działki, przeznaczeniem podstawowym oraz ustanowionymi parametrami zabudowy. Działka skarżącej zlokalizowana jest w terenie oznaczonym symbolem 7MN, dla którego przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa jednorodzinna. Zgodnie z §16 ust. 9 dla terenu 7 MN dopuszczono wysokość budynków do 12 m. Tymczasem skarżąca oczekiwałaby, aby na terenie jej działki dopuszczono zabudowę wielorodzinną i wyższą wysokość budynków. Zasadność tego oczekiwania skarżąca wywodzi z decyzji o warunkach zabudowy wydanej przed uchwaleniem spornego planu miejscowego. Chodzi o decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2023 r. Wskazuje także na wcześniejszą decyzję o warunkach zabudowy z [...] kwietnia 2006 r. Nie budzi wątpliwości, że zarówno przeznaczenie podstawowe, jak i parametry zabudowy przyjęte w planie, różnią się od tych przyjętych w decyzji WZ dnia [...] grudnia 2023 r. Realizacja zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczyła decyzja o warunkach zabudowy na gruncie ustaleń planu miejscowego dotyczących działki skarżącej jest zaś wykluczona. Jednak w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do tego aby uwzględniając żądanie skargi w odniesieniu do działki skarżącej stwierdzić nieważność § 16 planu miejscowego.
Prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), jednak nie jest ono prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń, które dopuszcza Konstytucja RP, przewidując w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, to jest zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągniecia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. W rozpatrywanej sprawie takimi przepisami ustawowymi są przepisy u.p.z.p. upoważniające gminę do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 tej ustawy).
Wbrew zarzutom skargi w realiach rozpoznawanej sprawy nie doszło do nadużycia władztwa planistycznego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy, co wynika już z art. 3 ust. 1 u.p.z.p.
Ostatnio przywołane przepisy wprowadzają tzw. "władztwo planistyczne", w ramach którego gmina samodzielnie rozstrzyga w planie miejscowym o przeznaczeniu danego terenu, czy określeniu sposobu jego zagospodarowania i warunków zabudowy. Władztwo planistyczne nie może być utożsamiane z dowolnością działania gminy. Kształtowanie ładu przestrzennego, w tym przez ustalenia planu miejscowego, powinno pozostawać w zgodzie z podstawowymi w tym zakresie zasadami konstytucyjnymi, uwarunkowaniami wynikającymi z ustaw odrębnych oraz z zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego określonymi w przepisach u.p.z.p., w tym zasadą uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wartości wysoko cenionych, wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2852/19, CBOSA). Wśród tych wartości w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przewidziano akcentowane przez skarżącą prawo własności.
Zakres władztwa planistycznego gminy nie został precyzyjnie określony przez ustawodawcę, każdorazowo wymaga wobec tego oceny w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego danej sprawy, przy uwzględnieniu zasady ochrony praw podmiotowych jednostek z jednej strony i zasady samodzielności samorządu terytorialnego z drugiej. Pozbawienie właściciela nawet znacznej części atrybutów korzystania z rzeczy nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Przewidziany zaś w art. 6 ust. 1 u.p.z.p. aspekt współkształtowania prawa własności do nieruchomości przez postanowienia planu miejscowego oznacza konieczność wyważenia interesu prywatnego właściciela z interesem publicznym. O ważeniu tych interesów świadczyć powinno przeprowadzenie przez organ rozważań jakie są możliwości ich pogodzenia w okolicznościach istniejącego na terenie objętym planem stanu zagospodarowania (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2527/19, CBOSA).
Kreowanie przez plan miejscowy polityki przestrzennej na szczeblu gminy niejednokrotnie wymaga rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym. Dostrzega to zresztą strona skarżąca i próbuje wykazywać, że kwestionowane przez nią ustalenia planu miejscowego naruszają nie tylko jej interes indywidulany lecz także interes publiczny. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez stronę nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Odwoływanie się do interesu publicznej już z samej zasady jest zawodne, jeżeli służyć ma uzasadnieniu dla przeznaczenia terenu pod zabudowę wielorodzinną, objętą zamierzeniem inwestycyjnym strony, która na tak rozumiany interes publicznych się powołuje. Choć strona skarżąca próbuje wykazywać, że preferowana przez nią zabudowa wielorodzinna miałaby służyć interesowi publicznemu, to w istocie chodzi tutaj wyłącznie o jej interes indywidualny, uwarunkowany jej wcześniejszymi, nie zrealizowanymi zamierzeniami inwestycyjnymi.
Na aprobatę zasługuje natomiast argumentacja przedstawiona przez organ w odpowiedzi na skargę, wedle której teren 7MN obejmuje spokojną zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną oraz nowe tereny zabudowy jednorodzinnej przy ul. [...]. Teren ten od północy graniczy z terenem 3MW-U, obejmującym zabudowę wielorodzinną, z tym, że są to kamienice mieszkalne usytuowane w pierwszej linii zabudowy od ul. Orląt Lwowskich i usługi. Zgodzić się należy z organem, że niezabudowana działka skarżącej (nr [...] ob. [...]), jednoznacznie wpasowuje się pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną. Rację ma organ, że patrząc od strony ul. Orląt Lwowskich realizacja na niej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej spowodowałaby przesunięcie linii zabudowy dla budynku o przeznaczeniu podstawowym - zabudowy wielorodzinnej w głąb terenu. Organ wskazuje, że takiego przesunięcia linii zabudowy wielorodzinnej chciał uniknąć i w ocenie Sądu, korzystając z przysługującego mu władztwa planistycznego, był do tego uprawniony. Nadużycia władztwa planistycznego można byłoby się dopatrywać co najwyżej wtedy, gdyby dana działka otoczona była z każdej strony zabudową wielorodzinną, a lokalny prawodawca w odniesieniu do niej bez żadnego dodatkowego uzasadnienia uczyniłby wyjątek, przeznaczając ją pod zabudowę jednorodzinną bez żadnego nawiązania do sąsiedniej zabudowy. Jednak taka sytuacja nie miała miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy, gdyż sporna działka znajduje się w istocie na pograniczu obszaru zabudowy wielorodzinnej i obszaru zabudowy jednorodzinnej. W sytuacji, w której jest działką niezabudowaną lokalny prawodawca, korzystając z władztwa planistycznego mógł, co do zasady, przypisać teren tej działki zarówno do jednego jak i drugiego obszaru. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy z tej możliwości nie skorzystał w sposób dowolny, gdyż posiłkował się wspomnianym już wyżej argumentem o dążeniu do uniknięcia przesunięcia linii zabudowy wielorodzinnej względem ul. Orląt Lwowskich, która po tej stronie ulicy w najbliższym sąsiedztwie jest sytuowana wyłącznie w pierwszej linii zabudowy.
Za chybioną należało uznać argumentację skarżącej odwołującą się do wydanych dla jej działki decyzji o warunkach zabudowy. Wymogi jakie na gruncie u.p.z.p. statuowane są w odniesieniu do analizy urbanistyczno-architektonicznej, od wyników której uzależnione jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie znajdują zastosowania przy wyznaczeniu zakresu władztwa planistycznego przysługującego lokalnemu prawodawcy przy uchwalaniu planu miejscowego. Tym samym wydanie decyzji o warunkach zabudowy, na które próbuje się powoływać skarżąca nie miało znaczenia dla zakresu swobody z jakiego lokalny prawodawca mógł skorzystać przy wyznaczeniu w planie miejscowym przeznaczenia spornej działki.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI