II SA/Gl 1153/25

II SA/Gl 1153/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2025 r. sprawy ze sprzeciwu B. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 29 lipca 2025 r. nr SKO.4203.10.2025 w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 29 maja 2025 r. nr [...] ustalił dla E. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo-Usługowa [...] dopuszczalny poziom hałasu "A" w środowisku emitowanego z terenu prowadzonej działalności myjni samochodowej w M. przy ul. [...], a także określił rozkład czasu pracy myjni samochodowej samoobsługowej.
Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Podniosła, że organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy, a w szczególności okoliczności zaprzestania prowadzenia myjni samochodowej samoobsługowej przez odwołującą. Odwołująca wskazała również, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., a organ nie odniósł się do różnic w wynikach przeprowadzonych badaniach hałasu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia 29 lipca 2025 r. nr SKO.4203.10.2025 uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że Starosta [...] nie poddał analizie i całościowej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyników dwóch badań pomiarów hałasu z terenu myjni samochodowej. Odwołująca słusznie wskazała na konieczność wyjaśnienia przyczyn różnic w wynikach obu pomiarów. Organ był zobligowany do wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy powinny być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
Kolegium podniosło, że w zaskarżonej decyzji zabrakło jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Organ ograniczył się do wskazania art. 115a Prawa ochrony środowiska w podstawie prawnej. Starosta [...] nie wyjaśnił jakie przepisy prawa materialnego zastosował - czy zastosował przepisy obowiązujące w sprawie, a wynikające z przepisów przejściowych. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia. Organ administracji nie może zatem ograniczyć się do powołania artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinien w uzasadnieniu zawrzeć umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Co istotne, organ nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie podmiotu, do którego powinna być skierowania przedmiotowa decyzja. Zakład, o którym mowa w art. 115a ust. 1 i 3 ustawy, to jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami (art. 3 pkt 48 powyższej ustawy). Z treści powyższych przepisów wynika, że adresatem powyższej decyzji może być jedynie zakład, w ramach którego działalności dochodzi do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Brzmienie przywołanych przepisów prowadzi bowiem do wniosku, że dopuszczalne poziomy hałasu ustala się "dla danego zakładu" powodującego jego emisję. Ustalenie adresata obowiązku w osobie emitenta hałasu nie powinno rodzić wątpliwości również z tego powodu, że obowiązek przestrzegania wymagań w zakresie dopuszczalnej emisji hałasu ma charakter publicznoprawny i jako taki kierowany jest do podmiotu, który w ramach swojej działalności wytwarza taki hałas. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 41 ustawy, przez użyty w ustawie termin "tytuł prawny", należy rozmieć prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo własności albo stosunek zobowiązaniowy. W niniejszej sprawie organ nie podjął żadnych ustaleń w zakresie podmiotu prowadzącego instalację, mimo, że aktach sprawy znajdują się umowa dzierżawy, która niewątpliwie mieści się w ww. katalogu. Co więcej organ nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie zaprzestania prowadzenia myjni samochodowej samoobsługowej przez odwołującą. Pełnomocnik E. P. wprost wskazał na zaprzestanie prowadzenia działalności przez odwołującą, do której to okoliczności organ w żaden sposób się nie odniósł.
Sprzeciw od tej decyzji złożyła strona postępowania B. J. reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia zaskarżonego aktu i zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Częstochowie naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy.
Podniosła, że postępowanie w sprawie toczy się już prawie 10 lat i przez cały ten okres skarżąca narażona jest na nadmierny hałas emitowany z samoobsługowej myjni samochodowej co narusza art. 12 k.p.a. Organ II instancji naruszył też art. 10 § 1 k.p.a albowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia nie doręczył skarżącej odwołania od decyzji Starosty [...] czym uniemożliwił jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i zajęcia stanowiska w przedmiocie zarzutów podniesionych w odwołaniu. Pani E. P. przez cały okres postępowania w sprawie, reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który aktywnie w nim uczestniczy i zawiadamiany jest o wszystkich czynnościach w których zajmuje stanowisko.
W ocenie składającej sprzeciw pomiar hałasu to wykonany został przez akredytowane laboratorium, które udzieliło wyjaśnień dotyczące wyników badania. Badanie zostało przeprowadzone w czasie gdy czynne było jedno stanowisko i niedostępny był odkurzacz. Udostępnianie stanowisk odbywa się na zasadzie ewentualnego zagradzania taśmą dojazdu do stanowisk, natomiast nie ma charakteru trwałego. Na wynik pomiaru może też mieć wpływ ingerowanie przedsiębiorcy w sposób pracy instalacji. O terminach badań poziomu hałasu właścicielka myjni zawsze była zawiadamiana.
Organ I instancji dokonał również szczegółowych ustaleń co do podmiotu, do którego ma być skierowana decyzja. Przeprowadził wyjaśnienia z dzierżawcą terenu a następnie w związku z milczeniem dzierżawcy, uzyskał od właścicielki myjni oświadczenie, że umowa dzierżawy została rozwiązana. W powszechnie dostępnym rejestrze Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem M. ul. [...] widnieją dwie firmy prowadzące działalność gospodarczą:
- FIRMA HANDLOWO-USŁUGOWA [...] - m.in. przedmiot działania - 45.20.Z Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli - status działalności – aktywny,
- T. [...] - przedmiot działania 15.20.Z Produkcja obuwia - status działalności - aktywny
W ocenie autorki sprzeciwu jednoznacznie można stwierdzić, że decyzja Starosty [...] została skierowana do prawidłowego podmiotu albowiem instalacja emitująca hałas do środowiska należy do FIRMY HANDLOWO-USŁUGOWEJ [...] a organ I instancji od samej właścicielki instalacji uzyskał informację, że umowa dzierżawy, na którą powołuje się organ II instancji, została rozwiązana.
Odpowiadając na sprzeciw organ administracji wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że stwierdzone braki postępowania nie były możliwe do usunięcia w trybie art. 136 k.p.a., organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Zasada dwuinstancyjności postępowania wyłączyła przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazywał, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji, w szczególności związanych z prowadzeniem przez stronę działalności myjni samochodowej. W tym zakresie - wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie - nie jest wystarczająca sama analiza zapisów CEIDG.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: - "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na przedmiot kontroli - decyzję Wojewody Śląskiego wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., skarżąca wniosła do tutejszego Sądu sprzeciw, o jakim mowa art. 3 § 2a p.p.s.a.
Zakreślając kwestie, będące przedmiotem badania przez sąd administracyjny w razie wniesienia sprzeciwu, prawodawca dwukrotnie - zmieniając ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) także ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazał, że przedmiotem kontroli jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (dodane art. 64e oraz 151a § 1 p.p.s.a.). Przy rozumowaniu a contrario, wyłączono tym samym na danym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie § 2a art. 138 k.p.a. Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że - w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd - jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Względy wykładni językowo-logicznej, celowościowej i systemowej, przemawiają za uznaniem, że przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów, zakreślonych w art. 138 § 2 k.p.a. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter niejako procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem. Wobec wyżej wskazanych uwarunkowań Sąd uznał, że jak wyżej wskazano, nie jest dopuszczalna w rozpatrywanej sprawie - na etapie wniesienia sprzeciwu - ocena jej uwarunkowań materialnoprawnych. Oznacza to, że poza zakresem sądowej kontroli w niniejszej sprawie pozostawało zagadnienie odnoszące się do konieczności zawieszenia przez skarżącego renty socjalnej. Kwestia powyższa pozostaje bowiem kwestią materialną, odnoszącą się do warunków przyznania wnioskowanego świadczenia.
Na początku należy zgodzić się z argumentacją SKO w Częstochowie, że uzasadnienie uchylonej przez nie decyzji składa się praktycznie wyłącznie z przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz opisu podjętych działań. Brak w niej jakiejkolwiek interpretacji przepisów prawa materialnego. To zaś nie pozwala na dokonanie ich prawidłowej subsumpcji. W dalszej kolejności uniemożliwia to dokonanie kontroli zaskarżonego aktu przez organ odwoławczy, jak i sąd administracyjny. To jedno uchybienie w pełni uzasadnia wydanie przez organ administracji wydanie orzeczenia kasatoryjnego.
Organ I instancji nie wyjaśnił również, do kogo obowiązki wynikające z jego decyzji powinny być skierowane. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte 6 grudnia 2023 r. "przeciwko" FHU [...] (choć faktycznie trwało od 2015 r.). Jednakże z uzasadnienia decyzji organu I instancji może wynikać, że instalacja w tym czasie mogła być dzierżawiona przez B. S.A. z siedzibą w W.. Tuż przed wydaniem decyzji przez organ I instancji umowa dzierżawy miała zostać rozwiązana. Wszelkie zatem ustalenia odnośnie adresata decyzji uczyniono w oparciu o wpisy w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, gdzie jako podmioty prowadzące działalność na nieruchomości widnieją dwa podmioty. Ma zatem rację SKO w Częstochowie, że wyjaśnienia w tym zakresie są wysoce niewystarczające.
Ostatni z argumentów podniesionych w zaskarżonej obecnie decyzji to brak odniesienia się przez organ I instancji do kwestii rozbieżności pomiarów dokonywanych przez WIOŚ i akredytowane laboratorium. Stwierdzenie, że to ostatnie
"nie ma wpływu na obłożenie myjni podczas pomiarów i nie odpowiada za sprawność urządzeń w tym ciśnienia roboczego myjni oraz innych urządzeń powiązanych technologicznie". Prowadzący laboratorium sam stwierdził, że "myjnia jest obiektem, kiedy obłożenie może być różne w zależności od użycia programów myjni, wielkości i sposobu mycia aut i wielu innych czynników". W jego ocenie hałas mogą powodować także urządzenia do czyszczenia dywaników - wytrzepywania kurzu oraz zamykanie i otwierane drzwi w samochodach.
Powyższe wskazuje, że brak odniesienia się do metodologii pomiarów, oraz różnic w ich wynikach stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Nie pozwala również na stwierdzenie, czy decyzja organu I instancji spełnia zasadę prawdy materialnej.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.