II SA/GL 115/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za sierpień 2024 r. Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o zwrocie świadczenia. Głównym argumentem skarżącego było to, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności jego syna, które spowodowało ustanie prawa do zasiłku, nie jest jeszcze prawomocne, ponieważ zostało zaskarżone do sądu powszechnego. Skarżący podnosił również, że świadczenie zostało wypłacone przed doręczeniem mu nowego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustaje z dniem, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności staje się ostateczne, a nie prawomocne. W tym przypadku orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 31 lipca 2024 r. było ostateczne, co skutkowało ustaniem prawa do zasiłku od 1 sierpnia 2024 r. Sąd podkreślił również, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, a wypłata zasiłku nastąpiła po zaistnieniu okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując na konieczność łącznego spełnienia przesłanek uznania świadczenia za nienależnie pobrane, w tym prawidłowego pouczenia świadczeniobiorcy. Sąd zaznaczył, że możliwość złożenia odwołania do sądu powszechnego i uzyskania świadczenia z datą wsteczną nie wpływa na ocenę ostateczności orzeczenia administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie znaczenia ostateczności orzeczenia administracyjnego dla prawa do świadczeń, w odróżnieniu od jego prawomocności sądowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach i wpływu ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności na jego dalsze pobieranie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasiłek pielęgnacyjny wypłacony po wydaniu ostatecznego, lecz nieprawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności, stanowi świadczenie nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasiłek pielęgnacyjny wypłacony po wydaniu ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności, które spowodowało ustanie prawa do świadczenia, stanowi świadczenie nienależnie pobrane, nawet jeśli orzeczenie to nie jest jeszcze prawomocne.
Uzasadnienie
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustaje z dniem, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności staje się ostateczne. Ostateczność orzeczenia w toku instancji administracyjnej jest wystarczająca do stwierdzenia ustania prawa do świadczenia, niezależnie od jego późniejszej prawomocności sądowej. Kluczowe jest również prawidłowe pouczenie świadczeniobiorcy o skutkach zaistnienia takich okoliczności.
Czy dla ustalenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego wystarczające jest ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności, czy też wymagana jest jego prawomocność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające jest ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych wiąże ustanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z ostatecznością orzeczenia o niepełnosprawności, a nie z jego prawomocnością. Ostateczność oznacza brak możliwości dalszego zaskarżenia w toku instancji administracyjnej, co jest wystarczające do stwierdzenia ustania prawa do świadczenia.
Czy skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący został prawidłowo pouczony.
Uzasadnienie
Treść decyzji zmieniającej okres przyznania zasiłku pielęgnacyjnego zawierała jasne pouczenie o obowiązku powiadomienia organu o uzyskaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności, pod rygorem powstania świadczeń nienależnie pobranych. Sąd uznał, że pouczenie było zrozumiałe i wystarczające.
Przepisy (20)
Główne
u.ś.r. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje orzeczenie ostateczne jako takie, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji.
k.p.a. art. 16 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje orzeczenie prawomocne jako orzeczenie ostateczne, którego nie można zaskarżyć do sądu.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 25 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Reguluje możliwość nabycia prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności za okres wsteczny, jeśli wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożono w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia.
u.ś.r. art. 30 § ust. 9
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przewiduje możliwość umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 14a
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczność orzeczenia o niepełnosprawności, a nie jego prawomocność, jest podstawą do stwierdzenia ustania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. • Skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. • Wypłata zasiłku nastąpiła po zaistnieniu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia.
Odrzucone argumenty
Nowe orzeczenie o niepełnosprawności nie jest prawomocne, zatem prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie ustało. • Świadczenie zostało wypłacone przed doręczeniem skarżącemu nowego orzeczenia o niepełnosprawności.
Godne uwagi sformułowania
Ostatecznym orzeczeniem o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności jest orzeczenie, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. • Orzeczenie prawomocne to orzeczenie ostateczne, którego nie można zaskarżyć do sądu. • Wobec tego orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności może być ostateczne, ale jeszcze nieprawomocne. • Utrata prawa do zasiłku pielęgnacyjnego została zatem powiązana z ostatecznością, a nie prawomocnością orzeczenia. • Skoro w stosunku do syna Skarżącego wydano nowe ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności to zaistniała okoliczność powodująca ustanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. • Fakt, że orzeczenie to nie jest prawomocne nie ma znaczenia w sprawie.
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Krzysztof Nowak
członek
Tomasz Dziuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia ostateczności orzeczenia administracyjnego dla prawa do świadczeń, w odróżnieniu od jego prawomocności sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach i wpływu ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności na jego dalsze pobieranie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia istotną różnicę między ostatecznością orzeczenia administracyjnego a jego prawomocnością sądową, co ma bezpośrednie przełożenie na prawo do świadczeń. Jest to kluczowe zagadnienie dla osób pobierających świadczenia zależne od orzeczeń o niepełnosprawności.
“Ostateczne czy prawomocne? Kiedy naprawdę tracisz prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 215,84 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.