II SA/Gl 1149/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. B. i L. B. wnieśli skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Przedmiotem wniosku była legalizacja budynku parterowego murowanego, który został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego z 1991 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę, jednak z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Wcześniej toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, zakończone ostatecznymi decyzjami nakładającymi na skarżących obowiązek sporządzenia projektu zamiennego i wykonania robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, powołując się na powagę rzeczy osądzonej oraz fakt, że przepis art. 49f Prawa budowlanego, wprowadzający uproszczoną legalizację, dotyczy obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, czyli w warunkach samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że skoro w stosunku do spornego budynku toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie postępowanie dotyczące samowoli budowlanej, to nie mógł mieć zastosowania tryb uproszczonej legalizacji z art. 49f Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze i postępowanie legalizacyjne to odrębne procedury, a przepis art. 49f Prawa budowlanego nie może być stosowany do robót budowlanych innych niż te określone w art. 48 ust. 1 i art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że istniała oczywista przeszkoda do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, co uzasadniało odmowę na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozróżnienie między postępowaniem legalizacyjnym (art. 49f P.b.) a postępowaniem naprawczym (art. 50-51 P.b.) oraz zastosowanie art. 61a k.p.a. w przypadku braku podstaw prawnych do wszczęcia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego w ramach legalnie rozpoczętej budowy, a nie czystej samowoli budowlanej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) może być wszczęte w stosunku do obiektu budowlanego, w odniesieniu do którego toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uproszczone postępowanie legalizacyjne nie może być wszczęte, gdy w stosunku do obiektu budowlanego toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, ponieważ przepis art. 49f Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie naprawcze (art. 50-51 P.b.) i postępowanie legalizacyjne (art. 49f P.b.) to odrębne procedury. Art. 49f P.b. ma zastosowanie tylko do samowoli budowlanej, a nie do istotnych odstępstw od projektu budowlanego, które są przedmiotem postępowania naprawczego.
Czy ostateczna decyzja wydana w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 P.b.) stanowi przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego?
Odpowiedź sądu
Choć organy pierwotnie wskazały na powagę rzeczy osądzonej, sąd stwierdził, że kwestia ta nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, ponieważ istniała inna, oczywista przeszkoda do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (brak podstaw prawnych). Niemniej jednak, sąd zaznaczył, że prowadzenie procedur legalizacyjnych w trybie zwykłym nie stanowi przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o ile spełnione są warunki z art. 49f P.b.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o uproszczoną legalizację i sprawa zakończona decyzjami w trybie art. 50-51 P.b. dotyczą różnych trybów postępowania, co wyklucza tożsamość spraw. Jednakże, główną przeszkodą do wszczęcia postępowania było to, że art. 49f P.b. nie miał zastosowania do sytuacji istotnych odstępstw od projektu.
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa zmieniająca art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 49f Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej, a nie do obiektów, w stosunku do których toczyło się postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego z powodu istotnych odstępstw od projektu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie powagi rzeczy osądzonej. • Zarzuty naruszenia art. 53a p.b. poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie może zostać wszczęte uproszczone postępowanie legalizacyjne. • Zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. • Zarzuty naruszenia art. 25 i art. 32 ustawy zmieniającej poprzez ich błędną interpretację i bezzasadne przyjęcie, że uniemożliwiają wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania • tożsamość stosunku administracyjnoprawnego • powaga rzeczy osądzonej • budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia • postępowanie naprawcze • istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego • brak w przepisach prawa materialnego podstawy do rozstrzygnięcia o treści żądania w trybie postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między postępowaniem legalizacyjnym (art. 49f P.b.) a postępowaniem naprawczym (art. 50-51 P.b.) oraz zastosowanie art. 61a k.p.a. w przypadku braku podstaw prawnych do wszczęcia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego w ramach legalnie rozpoczętej budowy, a nie czystej samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego rozróżnienia między różnymi trybami postępowania w prawie budowlanym, co jest kluczowe dla praktyków. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.
“Samowola budowlana czy istotne odstępstwo? Kiedy można ubiegać się o uproszczoną legalizację?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.