II SA/Gl 1143/24

II SA/Gl 1143/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 47a ust. 1,  art. 47a ust. 5
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. T. (T.) na czynność Wójta Gminy P. z dnia 27 czerwca 2024 r. nr GN.6624.28.2024 w przedmiocie zmiany numeru porządkowego nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2024 r. nr [...] Wójt Gminy P. (dalej – organ, Wójt Gminy) – działając na podstawie art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm. – dalej u.p.g.k.) oraz § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1368 – dalej r.e.m.a.) - poinformował W. T. (dalej – Skarżący) i J. T. o zmianie numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w miejscowości Z. gmina P.. Wskazano, że nieruchomość ta oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] obręb Z.. Organ podał dotychczasowy adres - Z- ul. [...], [...] P., a także obecny adres - Z.- ul. [...], [...] P..
W skardze 23 lipca 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Skarżącego zarzucił czynności materialno-technicznej Wójta Gminy naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, a to art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej) poprzez nieuzewnętrznienie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia w zgodzie z praworządnością, art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów) i art. 11 (zasady przekonywania) k.p.a.;
2) przepisów prawa materialnego, a to art. 47a ust. 5 u.p.g.k. poprzez błędne ustalenia faktyczne i nieuzasadnioną zmianę adresu należącej do Skarżącego nieruchomości, w sytuacji w której nie istniały realne przesłanki do dokonania zmiany numeracji nieruchomości.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności materialno-technicznej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Na wstępie uzasadnienia wyjaśniono, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości, jako czynność materialno-techniczna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W dalszej części wskazano, że organ zobligowany jest do podania motywów tego rodzaju działania, gdyż wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Tymczasem Wójt Gminy nie przedstawił uzasadnienia podjętej czynności. W tej sytuacji – zdaniem pełnomocnika – zaniedbanie to czyni ją bezskuteczną, jako niepoddającą się ocenie pod kątem jej zasadności. Pełnomocnik Skarżącego podkreślił przy tym, że nie każda wadliwość numeracji uzasadnia wprowadzenie jej zmiany. Mianowicie wadliwość ta musi mieć określony skutek, tj. utrudniać wykorzystywanie numeracji. Według pełnomocnika, Wójt powinien w motywach podjętej czynności przedstawić racje, które przemawiały za nadaniem nowego numeru porządkowego budynkowi Skarżącego i przedstawić w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania organu, który doprowadził go do podjęcia określonej czynności, przedstawiając ocenę poszczególnych dowodów. Nadto, powinien także przedstawić, że istnieją (bądź nie istnieją) okoliczności zachowania dotychczasowej, ukształtowanej w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości, które także mogą prowadzić do utrudnienia wykorzystywania numeracji. W końcowej części skargi wskazano, że organ nie zapewnił Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto zaznaczono, że zmiana numeru porządkowego wiązać się będzie z koniecznością wymiany dokumentów (np. prawa jazdy), a także zmianą danych w wielu organach (np. bankach, ZUS-ie). Generować będzie to znaczne koszty.
W odpowiedzi na skargę z dnia 13 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Żądanie odrzucenia uzasadniono tym, że zmiana numeru porządkowego należy do zadań gminy. Natomiast od zawiadomienia o tej czynności nie przysługuje ani odwołanie, ani zażalenie. Argumentując wniosek o oddalenie skargi podniesiono, że działka Skarżącego zlokalizowana jest przy drodze dojazdowej bez nazwy, łączącej się z ul. [...]. Według organu, w obszarze, w którym posadowiona jest nieruchomość Skarżącego, winny być nieparzyste numery porządkowe, a numer określany jako ul. [...] powinien funkcjonować dla budynku mieszkalnego posadowionego na działce o nr [...], położonego w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości (działka nr [...]) określonej jako ul. [...], kolejny numer to [...]. W związku z tym dokonano zmiany w numeracji, która odpowiada ciągłości numeracji nieruchomości. Wójt Gminy zaznaczył, że sukcesywnie z urzędu reguluje nieprawidłowości numeryczne. Działania te wprowadzają ład numeryczny, który ułatwia szybką lokalizacje danego budynku, np. przez służby medyczne. Organ wyjaśnił również, że nie odniósł się do ukształtowania historycznego numeracji porządkowej nieruchomości, gdyż budowa budynku mieszkalnego została zakończona w 2008 r., a zatem nie wykazuje historycznych uwarunkowań lokalizacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu podlegała czynność materialno-techniczna Wójta Gminy polegająca na zmianie numeru porządkowego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
Na wstępie należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi na czynność zmiany numeru porządkowego. W tej kwestii należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 430/15, Lex nr 2254574; z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 6/07, Lex nr 447879; z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 30/11, Lex nr 1149370). Tą samą formę czynności materialno-technicznej przybiera także zmiana numeru porządkowego. Oznacza to, że czynność ta, jako podlegająca kognicji sądów administracyjnych, może być zaskarżona w drodze skargi sądowoadministracyjnej. Brak jest zatem podstaw do odrzucenia skargi, o co wnioskował organ.
Przechodząc do dalszych rozważań wskazać przyjdzie, że nadawanie i zmienianie numerów porządkowych budynków na nieruchomościach uregulowane zostało w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów.
Zgodnie z art. 47a ust. 1 u.p.g.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości ulic i adresów zawiera m.in. dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a u.p.g.k.). W myśl art. 47a ust. 5 u.p.g.k., kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Wskazany wcześniej organ administracji w przypadkach sprecyzowanych w § 9 r.e.m.a. dokonuje także z urzędu aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany, co następuje w trybie czynności materialno-technicznej. Wśród przypadków tam zawartych wymienia się m.in. sytuację, gdy istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie (pkt 6).
Właśnie przyczyna określona w § 9 pkt 6 r.e.m.a. została wskazana w podstawie prawnej zawiadomienia z dnia 27 czerwca 2024 r. Wystąpienie tej okoliczności nie zostało uzasadnione w zawiadomieniu w wymiarze, który pozwalałby na jednoznaczną ocenę zasadności podjęcia skarżonej czynności materialno-technicznej. Ograniczono się bowiem do stwierdzenia, że poprzedzona została ona kontrolą numeracji nieruchomości, a także analizą dokumentacji. Tymczasem – jak trafnie zauważa to pełnomocnik Skarżącego – z racji na to, że czynność ta oddziałuje na prawa i obowiązki Skarżącego, organ winien wykazać zasadność jej podjęcia. Nie można jednak przy tym tracić z pola widzenia tego, że "(...) oceniając prawidłowość tego rodzaju czynności, sąd administracyjny musi posiadać pewną wiedzę związaną z powodami dokonania tego rodzaju czynności, ale nie można jednak w takim przypadku wymagać, by uzasadnienie podjęcia ww. czynności spełniało takie wymagania, jakie przepisy procedury administracyjnej przewidują dla wydania decyzji. Czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie kończy bowiem żadnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony postępowania a zatem nie mają w tym przypadku zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 1061/22, Lex nr 3568522). Zatem uchybienie w zakresie uzasadnienia czynności zmiany numeru porządkowego, przy dostarczeniu akt zawierających dokumenty pozwalające na jej ocenę, nie stanowi podstawy do stwierdzenia bezskuteczności czynności. Ponieważ w tego typu sprawach nie prowadzi się postępowania administracyjnego nie można również mówić o naruszeniu zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.).
Wracając do przesłanki warunkującej zmianę numeru porządkowego z § 9 pkt 6 r.e.m.a. zauważyć należy, że nie każda wada numeracji uzasadnia dokonanie takiej czynności, a wyłącznie taka, która utrudnia jej wykorzystywanie. Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy trzeba przede wszystkim przywołać § 6 ust. 11 r.e.m.a., który reguluje zasady nadawania numerów porządkowych związanych z określoną ulicą. W jego pkt 3 stwierdza się, że numery porządkowe po lewej stronie ulicy, w kierunku zwiększających się numerów, oznacza się liczbami nieparzystymi, a po prawej stronie liczbami parzystymi. Wynika stąd, że po jednej stronie ulicy muszą znajdować się parzyste numery porządkowe, a po drugiej stronie numery nieparzyste.
W świetle tych uwag bezspornym jest, że budynek Skarżącego opatrzony został numerem parzystym (tj. [...]), po stronie ulicy, gdzie występował ciąg nieparzystych numerów porządkowych. Z pewnością już ten fakt wprowadzał utrudnienie w wykorzystywaniu pierwotnego oznaczenia budynku. Otóż każdy poszukując budynku, posiadającego parzysty numer porządkowy, zgodnie z zasadą logiki, swą uwagę kierowałby na stronę ulicy, na której posadowione są budynki posiadające właśnie numery parzyste. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że odległość pomiędzy drogą dojazdową, przy której znajduje się nieruchomość Skarżącego, a budynkiem przy ul. [...] nr [...], w sąsiedztwie którego należałoby się spodziewać lokalizacji budynku oznaczonego nr [...], wynosi ok. 250 m. Stanowi to kolejny argument za wystąpieniem okoliczności z § 9 pkt 6 r.e.m.a. Jednak najistotniejsze jest to, że budynek Skarżącego położony jest przy drodze dojazdowej bez nazwy, w odległości ok. 160 m od ul. [...]. Oznacza to, że budynek Skarżącego może być niewidoczny z ul. [...], co jednoznacznie przemawia za prawidłowością czynności polegającej na zmianie numeru porządkowego budynku Skarżącego. Świadczy to o tym, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, w tym art. 47a ust. 5 u.p.g.k.
Wójt Gminy nie przeanalizował uwarunkowań historycznych dla istniejącego poprzednio numeru porządkowego budynku Skarżącego. Niemniej jednak trudno mówić o uwarunkowaniach historycznych, skoro jego budowa została zakończona w 2008 r. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że uwarunkowania historyczne powinny być zasadniczo brane pod uwagę przy ocenie zasadności zmiany numeru porządkowego, jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku mają one mieć decydujące, przesądzające znaczenie (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 700/23, Lex nr 3648692). W kontekście wcześniejszych uwag dotyczących utrudnienia w wykorzystywaniu starego oznaczenia budynku, stosunkowo krótki okres funkcjonowania poprzedniego numeru, nie może zaważyć nad zasadnością dokonania zaskarżonej czynności materialno-technicznej.
Końcowo jedynie należy zasygnalizować, że kwestie związane koniecznością poinformowania przez Skarżącego poszczególnych instytucji i organów administracji o zmianie adresu, czy potrzeba wymiany dokumentów, są okolicznościami pozaprawnymi, które pozostają bez znaczenia dla oceny czynności.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona czynność nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Skarżącego w tym zakresie i brakiem żądania organu o przeprowadzenie rozprawy.