II SA/Gl 1139/21

II SA/Gl 1139/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2058/22 - Wyrok NSA z 2023-07-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 29 ust. 2 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. i P. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] roku, znak [...]oraz nakazał J. S. i P. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanych fundamentów pod instalację fotowoltaiczną, zlokalizowanych w .miejscowości W., ul.[...], gmina M..
Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 19 lutego 2018 r. I. i Z. B. (dalej: skarżący) zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: "PINB") z prośbą o kontrolę inwestycji budowy elektrowni fotowoltaicznej przy ul. [...] w W. Gmina M. Jak wskazali w tym piśmie, od strony południowej na całej długości działki sąsiedniej, należącej do uczestników postępowania, w odległości ok. 1 m od ich działki znajdują się dwa rzędy instalacji fotowoltaicznej, która w najwyższym punkcie osiąga ok. 4,5 metra wysokości.
W dniu 7 marca 2018 r. na wezwanie PINB w C. stawił się P. S. Nie przedstawił żadnych dokumentów na prowadzoną inwestycję, twierdząc jednocześnie, że zgodnie z Prawem budowlanym takie nie były wymagane.  Ponadto oświadczył, że (cyt.) "elektrownia fotowoltaiczną jest zbudowana w oparciu o skręcane profile stalowe posadowione na stalowych słupach, które są przykręcone do stóp fundamentowych. Całość konstrukcji jest ażurowa dzięki czemu nie będzie stawiała oporu dla wiatru. Ruchomość konstrukcji w dwóch osiach w każdej chwili umożliwi dostosowanie jej układu do aktualnie panujących warunków pogodowych. Konstrukcja jest uziemiona dzięki czemu eliminuje to potencjalne ściąganie piorunów. Dzięki zastosowanej pętli indukcyjnej system nie będzie podatny na przepięcia jak również nie będzie ich powodował. Na konstrukcji zainstalowane zostaną panele fotowoltaiczne w ilości 96 sztuk. Maksymalna moc każdego z paneli to 270 Watt, co łącznie daje moc ok. 26KVv. Panele fotowoltaiczne są japońskiej produkcji Sharp i są przygotowane na rynek niemiecki. Instalacja falowników fotowoltaicznych jest wykonana w oparciu o holenderski system Yictron Energy oraz amerykański system Solar Edge."
Decyzją nr [...] z dnia [...]w C. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy elektrowni fotowoltaicznej na posesji w miejscowości W. przy ul.[...] , gmina M.
Wskutek złożonego odwołania decyzją znak: [...] z dnia [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ŚWINB") uchylił powyższą decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu [...] PINB przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że "na działce w odległości ok. 2 m od osi istniejącego ogrodzenia międzysąsiedzkiego zlokalizowano 6 stóp fundamentowych o wym. 08 x 06 m, na których ustawione są słupy stalowe konstrukcji paneli fotowoltaicznych. Dwa zestawy po 24 płyty fotowoltaiczne o mocy 270 Watt każda, za tym rzędem w odległości 3,75 m ustawiony identyczny rząd konstrukcji z płytami. W sumie ustawiono 96 paneli. Na dachu budynku mieszkalnego 15 paneli (...) Po obwodzie ogrodzenia (w podmurówce zabetonowane rury) (...) pomierzono wysokość słupa do osi obrotu 2,10 m. Wysokość ramienia do osi obrotu 1,80 m. Wysokość konstrukcji do osi obrotu od strony działki wynosi 3,45 m. "
Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej Inwestycji i Zamówień Publicznych Urzędu Gminy w M. wyjaśnił, że "Nieruchomość położona przy uł. [...]w W. znajduje się na terenie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] i opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr[...], poz. [...]z dnia [...] Zgodnie z ustaleniami w/wym. planu miejscowego nieruchomość składająca się z działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 km. 6 położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MRMN - dla którego ustala się: - przeznaczenie podstawowe - zabudowa zagrodowa w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, rolnych I ogrodniczych, - przeznaczenie uzupełniające - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, - funkcja uzupełniająca - agroturystyka. Zapisy § 14 dotyczące ustaleń planu w zakresie infrastruktury technicznej nie zawierają żadnych unormowań dotyczących budowy urządzeń odnawialnych źródeł energii w związku z czym organ nadzoru budowlanego w ramach posiadanych kompetencji w zakresie kontroli przestrzegania I stosowania przepisów prawa budowlanego winien rozpoznać legalność wzniesionej instalacji w oparciu o obowiązujące przepisy. "
Decyzją nr [...] PINB w C. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej instalacji fotowoltaicznej w miejscowości W. przy ul.[...], gmina M., którą ŚWINB decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Kolejna decyzją PINB w C. decyzją nr [...] z dnia [...] roku umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy elektrowni fotowoltaicznej, którą ŚWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Sprzeciw od decyzji organu II instancji został oddalony wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II SA/G 183/19).
Decyzją z dnia [...] PINB w C. J. i P. S. rozbiórkę wybudowanej naziemnej instalacji fotowoltaicznej, którą ŚWINB decyzją z dnia [...] uchylił decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
PINB w C. decyzją nr [...] z dnia [...] znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy elektrowni fotowoltaicznej na posesji w miejscowości W. przy ul.[...], gmina M..
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli pismem z dnia 9 grudnia 2019 r. skarżący podnosząc, iż zaskarżona rozstrzygnięcie jest błędne i wnosząc o orzeczenie przez ŚWINB co do meritum sprawy.
W dniu 25.02.2020 r. ŚWINB przeprowadził oględziny instalacji fotowoltaicznej. W oględzinach udział wzięły wszystkie strony postępowania. Ze sporządzonego w trakcie oględzin protokołu wynika, że: "Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczną leżąca na działkach7, 6 oraz 5, 1, 2, 3, 2, 4 składa się z następujących elementów: 96 sztuk paneli fotowoltaicznych ustawionych na stalowej konstrukcji wsporczej, umocowanej na 14 słupach stalowych (przedni rząd od strony posesji [...] słupów, drugi rząd - 8 słupów). 6 słupów wysokości 1,8 m przymocowanych za pomocą kotew stalowych do 6 fundamentów betonowych o wymiarach 60 x 80 cm, 8 słupów wysokości około 3 m na konstrukcji jezdnej przymocowanej za pomocą kotew do 8 fundamentów o wymiarach 40 x 250 cm. Według oświadczenia inwestora przedmiotowe stopy fundamentowe posadowione są na głębokości 1 m. Ponadto przedmiotowa instalacja składa się z 15 paneli fotowoltaicznych zamocowanych na dachu budynku przy ul.[...] . Dodatkowo wg oświadczenia inwestora w skład instalacji wchodzi: 1. okablowanie znajdujące się w podmurówkach ogrodzeń na granicy z działką przy ul. [...] oraz przy granicy z działką drogową, 2. falowniki fotowoltaiczne wraz z zestawem akumulatorów. Pomiędzy stopami fundamentowymi znajduje się warstwa kruszywa grubości ok. 10 cm. Stopy fundamentowe znajdują się w odległości, ok. 2 m od granicy z działkami własności Państwa B. oraz ok. 2,3-2,4 m od granicy z działką drogową".
Decyzją z dnia [...] ŚWINB uchylił rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. ŚWINB wskazał, iż: "w dalszym ciągu podtrzymuje swoje stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wykonania robót, które wykraczają poza montaż instalacji fotowoltaicznej. ŚWINB zauważa, że instalacja ta została umocowana na konstrukcji, która w ocenie organu odwoławczego stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. "
W wyniku wniesienia sprzeciwu od powyższej decyzji ŚWINB, WSA w Gliwicach wydał wyrok w dniu 6 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/GI 685/20, którym oddalił powyższy sprzeciw. WSA wskazał, iż uznaje za słuszne stanowisko ŚWINB, według którego postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie nie jest bezprzedmiotowe. Wyrok ten został następnie utrzymany przez NSA, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2831/20 oddalił skargę kasacyjną, wniesioną przez J. i P. S.
Postanowieniem z dnia [...] PINB nałożył na J. i P. S. obowiązek przestawienia w terminie do dnia 17 lutego 2021 r. dokumentów koniecznych do legalizacji obiektu budowlanego. Termin ten został następnie przez PINB przedłużony do 17 marca 2021 r.
W dniu[...] . PINB wydał decyzję nr[...], znak: [...] nakazującą J. i P. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych fundamentów pod instancję fotowoltaiczną, zlokalizowanych w miejscowości W., przy ul.[...], gm. M.
W wyniku wniesionego odwołania ŚWINB podjął wymienioną na wstępie decyzję podzielając, co do zasady, stanowisko organu I instancji
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdza, że doszło do wykonania robót, które wykraczają poza montaż instalacji fotowoltaicznej. Instalacja ta została umocowana na fundamencie, który stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przez budowlę należy rozumieć "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Definicja budowli pozostaje niezmienna zarówno w stanie przed nowelizacją, jak i po nowelizacji ustawy Prawo budowlane.
Definicja ustawowa wyraźnie wskazuje, iż budowlą są fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Dla uzasadnienia swojego stanowiska ŚWINB przytacza pogląd wyrażony przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 1195/15): "Pod pojęciem budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Mając powyższą definicję budowli, a zwłaszcza ostatni fragment tej definicji zgodnie z którym budowlą jest także fundament pod urządzenia lub maszyny, jeżeli tenże fundament stanowi odrębną pod względem technicznym część danego urządzenia lub maszyny (przedmiotu), a przy tym fundament wraz ze znajdującym się na nim urządzeniem lub maszyną stanowią całość użytkową niezbędną do prawidłowego funkcjonowania. (...) sam sposób wykonania owych fundamentów nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie, istotą fundamentu jest stabilizacja urządzenia łub pozostałej części obiektu. Fundament stanowi element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn i z reguły wykonany jest z betonu, żelbetu, murowany z cegieł łub kamieni a nawet z drewna. Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli lub urządzenia zamontowanego na fundamencie.(...) Skoro ponad wszelką wątpliwość organy prawidłowo ustaliły, że inwestor realizując obiekt budowlany (fundamenty) nie posiadał pozwolenie na budowę, to należało wdrożyć procedurę legalizacyjną."
Wobec tego jeżeli inwestor nie dysponuje takim pozwoleniem, a inwestycja tego typu nie była zwolniona z konieczności jego uzyskania - zarówno w uprzednim stanie prawnym, jak i obecnym, koniecznym było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z powyższym PINB w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] którym nałożył na J. i P. S. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 17 lutego 2021 r. dokumentów koniecznych do legalizacji obiektu budowlanego. Termin przedłożenia dokumentów został następnie przez PINB przedłużony do 17 marca 2021 r.
Z akt postępowania wynika, iż inwestor nie przedłożył wskazanej w powyższym postanowieniu dokumentacji, wobec czego PINB orzekł rozbiórkę przedmiotowych fundamentów, wskazując w uzasadnieniu decyzji na treść art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji (mając na względzie przepisy intertemporalne, o czym była mowa powyżej),
W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę, w pierwszej kolejności należy podjąć próbę legalizacji tej samowoli. Dopiero brak możliwości legalizacji skutkować będzie nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest więc zasadniczym środkiem prawnym. Nakaz rozbiórki jest najdalej idącą, najbardziej dotkliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz ten był ostatecznością. Decyzja nakazująca rozbiórkę może być więc podjęta dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji, tj. gdy nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z tym oczywiście zastrzeżeniem, że legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora, wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest bowiem jego obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem (por. wyrok
WSA w Łodzi z dnia 3 listopada, II SA/Łd 990/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2011 r., II S/\/Gd 503/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2011 r., II SA/Kr 153/11).
W niniejszej sprawie, w wyznaczonym przez organ terminie skarżący nie przedłożyli wymaganej dokumentacji. W tej sytuacji na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Pb zasadnym było orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych. Podkreślić należy, że wymienione przepisy, w wypadku ziszczenia się opisanego w nich stanu faktycznego, zobowiązują organ do wydania orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego, innymi słowy decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy ma charakter związany, a organ nie ma możliwości odstąpienia od wydania orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego. Wymaga również podkreślenia fakt, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem a uprawnieniem inwestora.
ŚWINB stwierdza, iż skarżący nie przedłożyli stosownych dokumentów, a więc obowiązkiem organu I instancji było w tej sytuacji wydanie decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
ŚWINB zauważa, iż organ pierwszej instancji wskazał, iż orzeka na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w znowelizowanym brzemieniu ustawy Prawo budowlane. Biorąc pod uwagę powyżej wskazane przepisy przejściowe należy stwierdzić, iż takie działanie PINB jest błędne, jednakże naruszenie podstawy prawnej w niniejszej sprawie nie ma istotnego wpływu na wynik postępowania, tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji PINB przywołuje już powyższy przepis w brzmieniu dotychczasowym.
Jednakże wobec powyższych okoliczności ŚWINB zdecydował ze względów formalnych o wydaniu decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wydając rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłową podstawę prawną.
W skardze z dnia 10 sierpnia 2021 r., J. i P. S. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, podnoszą zarzuty:
1/ naruszenia art. 29 ust.4 pkt 3 pr. bud. poprzez jego wadliwą interpretację i uznanie, że prefabrykowane betonowe elementy stabilizujące zamontowane przy użyciu koparki, błędnie nazwane przez ŚWINB fundamentami, nie są częścią mikro instalacji fotowoltaicznej i wymagają pozwolenia na budowę i zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem brak pozwolenia na budowę wywołuje konieczność wydania decyzji o rozbiórce.
2/ naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 pr. bud. poprzez uznanie, iż zachodzi przypadek samowoli budowlanej podczas gdy mikro instalacja fotowoltaiczną nie wymaga uzyskania
pozwolenia na budowę.
3/ naruszenia art. 7 a §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy interpretacja art. 29 ust.4 pkt 3 pr. bud. w ocenie różnych organów jest sprzeczna.
W oparciu o te zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto wnoszą o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 27.7.2021 r, oraz stanowiska Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 1.4.2021 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosi o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca rozbiórkę fundamentów, wydana w sytuacji, w której inwestor pomimo wszczęcia procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 pr. bud. nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Spór idzie o to, czy słupy, na których posadowiona jest instalacja fotowoltaiczna są fundamentami w rozumieniu art. 3 pr. bud. i czy w związku z tym ich budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt. 16 pr. bud. ( w wersji obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania w sprawie), pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na montażu pomp ciepła, urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz wolno stojących kolektorów słonecznych. Prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW, nie wymagało także zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt. 16 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt. 2 pr. bud.).
"Urządzenie fotowoltaiczne" to, zdaniem Sądu, urządzenie techniczne, w znaczeniu przyjętym art. 3 pkt. 3 pr. bud. ( tym samym stanowiące jeden z rodzajów budowli tam wymienionych). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wynikach wykładni art. 142 u.g.n., zgodnie z którym, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia II SA/Gl 230/15, sformułował tezę, podzielaną przez skład orzekający: Systemowa wykładnia terminu "urządzenia infrastruktury technicznej" znajduje oparcie w art. 143 ust. 2 u.g.n. oraz w art. 3 pkt 7 i 9 p.e. W efekcie zasadne jest przyjęcie, że urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej stanowią urządzenia infrastruktury technicznej. Do podobnych wniosków prowadzi analiza art. 61 ust. 3 u.p.z.p., zwłaszcza po zmianie tego przepisu. Przed zmianą przepis, wyłączający wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.a. wymieniał urządzenia infrastruktury technicznej (obok linii kolejowych, obiektów liniowych), co do interpretacji którego były różne opinie, zwłaszcza jeśli chodzi o urządzenia przeznaczone do wytwarzania energii elektrycznej. Wątpliwości wyjaśniła zmiana ustawy z w lipcu 2019 r. w zakresie brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Przepisy prawa energetycznego, dodajmy, operują pojęciem "urządzenia energetycznego".
W przepisie art. 29 ust. 2 pkt. 16 pr. bud. chodzi zatem o prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu tak rozumianego urządzenia infrastruktury technicznej (urządzenia energetycznego). Samo pojęcie montażu odnoszone jest do m.in. zakładania, instalowania urządzeń technicznych Montaż to taki rodzaj robót budowlanych, które polegają na wytworzeniu obiektu z gotowych, połączonych (montowanych) w jedną funkcjonalną całość elementów. Sąd stanął na stanowisku, że pojęcie montażu jest adekwatne do procesu powstawania budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy (WSA wyrok WSA w Krakowie w z dnia 15 stycznia 2008 r. (sygn. II SA/Kr 912/07).
Niesporne jest, że to urządzenie energetyczne zostało zamontowane na przygotowanych słupach składających się z bloczków betonowych, umieszczonych w ziemi. Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczną składa się z 96 sztuk paneli fotowoltaicznych ustawionych na stalowej konstrukcji wsporczej, umocowanej na 14 słupach stalowych (przedni rząd od strony posesji [...] -6 słupów, drugi rząd - 8 słupów). 6 słupów wysokości 1,8 m przymocowanych za pomocą kotew stalowych do 6 fundamentów betonowych o wymiarach 60 x 80 cm, 8 słupów wysokości około 3 m na konstrukcji jezdnej przymocowanej za pomocą kotew do 8 fundamentów o wymiarach 40 x 250 cm. Według oświadczenia inwestora przedmiotowe stopy fundamentowe posadowione są na głębokości 1 m.
Słupy te, zdaniem Sądu, stanowią fundamenty będące pewną postacią budowli w rozumieniu art. 3 pkt. 3 pr. bud. pojęcie budowli, poza innymi obiektami, obejmuje także: fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt. 3 in fine).
Przyjąć zatem trzeba, że w świetle art. 29 ust. 2 pkt. w zw. z art. 3 pkt. 3 pr. bud. skarżący (inwestor) prowadził roboty budowlane polegające na montażu urządzenia energetycznego na fundamentach. Nie ma przy tym znaczenia, to że tak fundamenty, jak urządzenie fotowoltaiczne, jak i fundamenty stanowią odrębne budowle. Po połączeniu (po montażu) stanowią jedną funkcjonalna całość (jeden obiekt budowlany).
Wykonywanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia fotowoltaicznego, jak zauważono wyżej, nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że wykonanie budowli w postaci fundamentów po przyszłe urządzenie techniczne, nie jest objęte żadna z tych form reglamentacji. Wręcz przeciwnie, analiza art. 29 w zw. z art. 30 pr. bud prowadzi do wniosku o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Roboty budowlane, jak stanowi art. 28 ust. 1 pr. bud., można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Wobec tego, urządzenie fotowoltaiczne (o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW) zostało posadowione na fundamentach w rozumieniu art. 3 pkt. 3 pr. bud., a tym samym na budowli wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd, w kontekście poczynionych wyżej ustaleń, nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze. Nie doszło do naruszenia art. 29 ust. 4 pkt 3 pr. bud., bowiem organy stosowały przepis zawarty w art. 29 ust. 2 pkt. 16 pr. bud. w wersji obowiązującej w dacie wszczęciu postępowania w sprawie. Mimo tego, że treść przepisu jest inna, istota zarzutu odnosi się także do niego poprzez jego wadliwą interpretację i uznanie, że prefabrykowane betonowe elementy stabilizujące zamontowane przy użyciu koparki, błędnie nazwane przez ŚWINB fundamentami, nie są częścią mikro instalacji fotowoltaicznej i wymagają pozwolenia na budowę i zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem brak pozwolenia na budowę wywołuje konieczność wydania decyzji o rozbiórce. Z tych względów mamy do czynienia z przypadkiem samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 pr. bud. w części dotyczącej fundamentów. Sąd nie dostrzegł podstaw do zastosowania art. 7 a § 1 k.p.a. bowiem nie miał wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 29 ust. 2 pkt. 16 pr. bud. ( a nie w art. 29 ust.4 pkt 3 pr. bud.).
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.