II SA/Gl 1132/24

II SA/Gl 1132/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Edyta Kędzierska
Tomasz Dziuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2024 r. nr SKO.UL/41.7/174/2024/8507/KO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
iUzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. nr SKO.UL/41.7/174/2024/8507/KO Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po rozpatrzeniu wniosków P. Sp. k. z siedzibą w K. oraz R. Sp. z o.o. z siedzibą w K., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., o ustaleniu warunków zabudowy dla osiedla 8 budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (4 zespoły), 10 budynków wielorodzinnych oraz mostu w rejonie ul.[...], [...] i [...] na działkach nr [...] i [...] (km.[...]) w K., orzekło o uchyleniu powyższej decyzji własnej z dnia 17 kwietnia 2024 r. (pkt 1). Jednocześnie orzekło co do istoty sprawy (pkt 2) poprzez stwierdzenie nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., o ustaleniu warunków zabudowy dla osiedla 8 budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (4 zespoły), 10 budynków wielorodzinnych oraz mostu w rejonie ul.[...], [...]i [...] na działkach nr [...] i[...] (km.[...]) w K.), przeniesionej na R. Sp. z o.o. (decyzją z dnia 18 lipca 2023 r. sprostowanej postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 r.)
W tej samej decyzji, w pkt 3, Kolegium umorzyło w części dotyczącej P. Sp. K. z siedzibą w K., postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 grudnia 2022 r nr[...].
Jako podstawę prawną Kolegium wskazało m.in. na art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2024 poz. 572, dalej w skrócie k.p.a.), art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 977, dalej w skrócie u.p.z.p.).
W uzasadnieniu Kolegium wskazało m.in., że decyzja o warunkach zabudowy została wydana na wniosek P. Sp. K. z siedzibą w K. Zaś decyzją z dnia 18 lipca 2023 r. wydano decyzję o jej przeniesieniu na R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Poprzednio wydana decyzja własna Kolegium stwierdzająca nieważność została jednak błędnie skierowana do poprzedniego adresata decyzji o warunkach zabudowy. Obecny zaś adresat decyzji o warunkach zabudowy nie brał udziału w postępowaniu. Z tych względów poprzednia decyzja Kolegium stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie warunków zabudowy musiała zostać wyeliminowana z obrotu.
W ramach analizy zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności Kolegium główną uwagę skupiło na podniesionym we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzucie błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego. W tym zakresie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w brzmieniu na dzień wydania badanej decyzji: w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1 tejże ustawy. Według art. 61 ust. 5a zdanie drugie u.p.z.p. przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ I instancji jako front terenu uznał cały południowy bok działki nr[...]. Ponieważ jego długość wynosi 285 m, to granice obszaru analizowanego zostały oddalone od granic terenu inwestycji o 855 m. W konsekwencji powierzchnia terenu inwestycji wynosi około 300 ha. Takie działanie Kolegium uznało, za niezgodne z ww. definicją frontu terenu. Prawodawca za front terenu uznaje bowiem tylko tę część działki budowlanej, która przylega do drogi. Będzie to zatem fragment granicy (boku działki) o szerokości równej szerokości drogi dojazdowej lub równej szerokości wspólnej granicy z drogą publiczną. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, zatem nie jest to całość granicy przylegającej do drogi, a jedynie część granicy. W konsekwencji, według Kolegium, nie jest prawidłowe uznanie za front terenu całego południowego boku działki nr [...]. Uznanie za front terenu całej południowej granicy działki również w tej części, w której nie przylega do drogi publicznej rażąco naruszyło definicję frontu terenu zawartej w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Doprowadziło to do nieprawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego. Jak zaś wskazuje analiza orzecznictwa sądów administracyjnych nieprawidłowo wyznaczony obszar analizowany nie może stanowić podstawy do przeprowadzenia prawidłowej analizy funkcji oraz cech zagospodarowania terenu, a następnie do wyznaczenia parametrów architektonicznych i urbanistycznych planowanej inwestycji
Według Kolegium konsekwencją błędnego wyznaczenia frontu terenu przez Prezydenta Miasta jest nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego, stanowiące rażące naruszanie prawa tj. art. 61 ust. 5a u.p.z.p, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej uregulowaną w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Takie naruszenie powoduje, że nie jest możliwe zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie parametrów zabudowy, w tym wysokości elewacji frontowej.
Odnosząc się do innych zarzutów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności Kolegium stwierdziło, że z punktu widzenia spełnienia przesłanki dostępu do drogi publicznej nie mają znaczenia ewentualne wątpliwości co do możliwości korzystania z działki nr [...] oraz działek przylegających do działki [...]. Ponadto dopiero na etapie pozwolenia na budowę podlega badaniu kwestia, czy dostęp do działki budowlanej spełnia wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej i przepisy techniczno-budowlane. W tym zakresie nie zachodzą więc podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Jednak za względu na błędne wyznaczenie frontu terenu, a co za tym idzie nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego, badana przez Kolegium decyzja o warunkach zabudowy została uznana za wydaną z rażącym naruszaniem prawa tj. art. 61 ust. 5a u.p.z.p., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności ze względu na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniosła R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), wskazując, że zaskarża ją w zakresie pkt 2 tj. w zakresie, w jakim Kolegium orzekło co do istoty sprawy. W skardze zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Kolegium w zaskarżonym zakresie z rażącym naruszeniem prawa, które polega na pozbawieniu skarżącej (i) prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz (ii) prawa do czynnego udziału w postępowaniu, w wyniku orzeczenia przez Kolegium co do istoty o mocy prawnej decyzji Prezydenta ,która nie była przedmiotem zaskarżenia we wniosku Skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy dnia 30 kwietnia 2024 roku oraz w wyniku nierozpatrzenia przez Kolegium zarzutów podniesionych w tym wniosku, w konsekwencji czego stanowisko Skarżącej nie tylko nie zostało dwukrotnie ocenione przez Kolegium, ale w ogóle Kolegium do tego stanowiska się nie odniosło.
Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez niewykazanie:
a) wady kwalifikowanej w postaci rażącego naruszenia prawa, tkwiącej w samej Decyzji Prezydenta;
b) dostrzeżonych przez Kolegium przesłanek rażącego naruszenia prawa - art. 61 ust. 5a u.p.z.p. - w postaci: oczywistości naruszenia, charakteru tego przepisu i społeczno-gospodarczych skutków, jakie wywołuje decyzja Prezydenta, które wykładane wyłącznie ściśle, a nie rozszerzająco, mogłyby dawać podstawę do oceny wystąpienia wady kwalifikowanej w decyzji Prezydenta;
c) wyjątkowo ciężkiego charakteru naruszenia prawa - art. 61 ust. 5a u.p.z.p. - w niniejszej sprawie - pozwalającego na jego ocenę jako rażącego naruszenia prawa;
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. - poprzez błędną kwalifikację jako rażącego naruszenia prawa wykładni art. 61 ust. 5a u.p.z.p. prowadzającej do przyjęcia, że frontem terenu jest cały południowy bok działki nr [...], w sytuacji, gdy taka wykładnia jest powszechnie stosowana i aprobowana przez sądy administracyjne;
3. art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez wąską wykładnię frontu terenu, prowadzącą do uznania, że może być nim wyłącznie fragment granicy (boku działki) o szerokości równej szerokości drogi dojazdowej lub równej szerokości wspólnej granicy z drogą publiczną, w sytuacji gdy wykładnia frontu terenu powinna uwzględniać cel tego przepisu oraz treść art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.;
4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. - poprzez ocenę, że może dojść do rażącego naruszenia prawa w wyniku błędnego określenia frontu terenu, a następnie obszaru analizy i w konsekwencji sporządzenia błędnej analizy urbanistycznej bez wykazania naruszenia/niespełnienia w niniejszej sprawie zasad: kontynuacji funkcji/dobrego sąsiedztwa i innych uwarunkowań z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Kolegium w części t.j. w zakresie pkt 2, w jakim Kolegium orzekło co do istoty sprawy, tj. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta, przeniesionej na Skarżącą decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2023 roku, nr [...] sprostowaną postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 roku, z uwagi na to, że w odniesieniu do zaskarżonej decyzji Kolegium w ww. części zachodzi przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 145 §3 p.p.s.a o umorzenie postępowania administracyjnego.
Na zasadzie żądania ewentualnego skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 2., w jakim Kolegium orzekło co do istoty sprawy, tj. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta przeniesionej na Skarżącą decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lipca 2023 roku, sprostowaną postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 roku, z uwagi na to że w odniesieniu do zaskarżonej decyzji w ww. części zachodzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W skardze zawarty został także wniosek o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał skargę. Uczestniczka A. O. wniosła natomiast o oddalenie skargi, podnosząc, że w odniesieniu do przedmiotowego obszaru organ I instancji przygotował projekt kolejnej decyzji o warunkach zabudowy, gdzie w sposób odmienny od niniejszej sprawy wyznaczono front działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935– dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym. W związku z tym zasadnym jest najpierw poczynienie kilku istotnych uwag dotyczących tego trybu postępowania.
Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji jedynie pod kątem, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych określonych w przywołanym przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzeka wyłącznie kasacyjnie, nie jest natomiast kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum.
Wniosek o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, który dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi. W orzecznictwie akcentuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco, a ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1380/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998 r. sygn. akt IV SA 912/97, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2021). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1079/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1646/97). W rezultacie ustalenia czynione celem wyeliminowania ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być jednoznaczne i bezsporne. Ustawodawca w art. 156 § 1 k.p.a. wskazuje enumeratywny katalog przesłanek nieważności decyzji.
W wyniku prowadzonego przez organ postępowania nie dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1021/13).
Jednocześnie należy mieć na uwadze przyznaną treścią art. 16 § 1 k.p.a. cechę trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1415/09, wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2381/19).
W realiach rozpoznawanej sprawy w ocenie Kolegium wadliwe wyznaczenie obszaru analizy spowodowane niewłaściwym wyznaczeniem długości frontu terenu przemawiać ma za wystąpieniem przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. "rażącego naruszenia prawa". Zaakcentować jednak należy uwagę, że kwestia wadliwości sporządzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej w aspekcie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, była już przedmiotem ocen i analiz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym podziela i przyjmuje za własne stanowisko przedstawione m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r. sygn. II OSK 1105/19, w którym powołując się na inny wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1698/10, wskazano, że wady analizy, nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji. Jedynie tylko całkowite zaniechanie przeprowadzenia analizy lub nieusprawiedliwione odstąpienie od określenia koniecznych parametrów nowej zabudowy można byłoby traktować za rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Inne natomiast uchybienia, w szczególności te, które związane są z ujawnieniem procesu decyzyjnego, jak braki w uzasadnieniu czy szczegółowości i kompletności analizy urbanistycznej lub jej wyników, można uznać za rażące naruszenie prawa tylko w przypadku, gdy wydane rozstrzygniecie w ogóle nie znajduje odzwierciedlenia w zebranych materiałach, a porównanie planowanego zamierzenia budowlanego z otoczeniem, nasuwa oczywisty wniosek o naruszeniu zasady dobrego sąsiedztwa lub ładu przestrzennego (por. także wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2071/15 oraz wyroki WSA w Poznaniu z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1050/19 oraz z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 592/13). Nawet załączenie do decyzji o warunkach zabudowy niewłaściwie wykonanego załącznika graficznego nie stanowi uchybienia o cechach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2559/12). Co zaś szczególnie istotne w realiach rozpoznawanej sprawy - błędne wyznaczenie obszaru analizowanego nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2380/18, LEX nr 3197331). Nawet brak dokonania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ ustalający warunki zabudowy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, gdy jednocześnie nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1305/16, LEX nr 2560203).
Już z samej zasady wadliwość sporządzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej mająca wynikać z wadliwego wyznaczenia długości frontu terenu nie mogły mieć w kontrolowanej sprawie wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, bez jednoczesnego wykazania, że dopuszczona zabudowa narusza istniejący na danym terenie ład urbanistyczny. O rażącym naruszeniu prawa w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy można by mówić dopiero w przypadku, gdyby wynik nawet najbardziej ogólnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu był w sposób oczywisty sprzeczny z warunkami zabudowy ustalonymi w decyzji administracyjnej albo gdyby planowana zabudowa była oczywiście sprzeczna z dotychczasowym zagospodarowaniem terenu i w jakikolwiek sposób nie dawała się z nim pogodzić. W tej natomiast sprawie Kolegium nie przedstawiało argumentów wykazujących na zaistnienie powołanych wyżej wadliwości analizy, które mogłyby wpływać na dopuszczalność stwierdzenia nieważność decyzji ustalającej warunki zabudowy. Brak kompleksowej oceny parametrów przyjętych w decyzji o warunkach zabudowy dla przyszłej inwestycji, w stosunku do istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym, która wskazywałaby, że inwestycja ta narusza ład przestrzenny i z tym ładem się nie komponuje, wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Nie sposób także nie dostrzec i tego, że sposób rozumienia pojęcia frontu terenu nie jest jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych. Co więcej, w uzasadnieniu skargi zasadnie wskazano na orzeczenia tutejszego Sądu, w świetle których organ I instancji prawidłowo wyznaczył front terenu. Tymczasem w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania pogłębionej wykładni przepisów prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy rozstrzygnięcie nim dotknięte wywołuje skutki niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Przyjmuje się również często, że skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie uznane za rażąco naruszające prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie go, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 roku, OSK 1134/04, wyrok NSA z 18 listopada 2011 r., II OSK 1638/10).
W ocenie Sądu opisana sytuacja rażącego naruszenia prawa nie zachodzi w odniesieniu do wskazanej na wstępie decyzji.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kolegium nie dostrzegło problemów interpretacyjnych dotyczących sposobu wyznaczenia frontu terenu, a także tego, że kwestia prawidłowego wyznaczenia obszaru analizy stanowi materię do analizy w ramach postępowania odwoławczego, a nie w ramach trybu nadzwyczajnego jakim jest postępowanie nieważnościowe. Kolegium nie działało zatem wystarczająco wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.), a uzasadnienie decyzji nie zawiera wszechstronnych rozważań (art. 107 §1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.).
Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania, stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia Kolegium z dnia 17 kwietnia 2024 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200, art. 202 § 2 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składał się wpis sądowy w kwocie 500 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.