II SA/Gl 1132/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2014-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwałaregulaminwybieg dla psówrozstrzygnięcie nadzorczeWojewodakompetencjeKonstytucja RPustawa o samorządzie gminnymprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że zakazy dotyczące psów na wybiegu są zgodne z prawem.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Miasta Ustroń na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie regulaminu korzystania z wybiegów dla psów. Wojewoda zarzucił sprzeczność z prawem i przekroczenie kompetencji. Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że zakazy dotyczące przebywania osób pod wpływem alkoholu lub posiadających środki odurzające na wybiegu dla psów są dopuszczalne i nie naruszają Konstytucji ani innych ustaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Miasta Ustroń na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie regulaminu korzystania z wybiegów dla psów. Wojewoda zarzucił m.in. sprzeczność z Konstytucją RP (art. 32) w zakresie zakazu przebywania osób pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, a także przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Sąd uznał, że zakaz przebywania na wybiegu dla psów osób pod wpływem alkoholu lub środków odurzających nie narusza zasady równości wobec prawa, gdyż bezpieczeństwo innych użytkowników obiektu jest priorytetem. Podkreślono, że zakaz ten nie jest dyskryminacją, a wynika z troski o porządek i bezpieczeństwo. Sąd zgodził się również ze stroną skarżącą, że rada gminy ma kompetencje do uregulowania kwestii spożywania alkoholu na terenach użyteczności publicznej w ramach uchwały dotyczącej zasad korzystania z tych obiektów, nawet jeśli istnieją odrębne przepisy dotyczące alkoholu. Sąd stwierdził również, że zarzut dotyczący braku legitymacji do wprowadzenia zakazu posiadania środków odurzających jest niezasadny, gdyż ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii reguluje odpowiedzialność karną, a nie kwestie korzystania z obiektów publicznych. Wreszcie, sąd uznał, że wskazanie organu do zgłaszania uwag dotyczących funkcjonowania wybiegu mieści się w szeroko pojętych zasadach korzystania z obiektu, a nawet jeśli stanowiłoby uchybienie, to nie było ono istotne, co wykluczałoby stwierdzenie nieważności uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz taki nie narusza zasady równości, gdyż bezpieczeństwo innych użytkowników obiektu jest priorytetem i nie można wymagać, aby osoby w stanie nietrzeźwości miały takie same uprawnienia jak osoby trzeźwe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada równości nie oznacza absolutnej równości i nie gwarantuje osobom nietrzeźwym takich samych uprawnień jak osobom trzeźwym, zwłaszcza w miejscach publicznych, gdzie bezpieczeństwo innych użytkowników jest kluczowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.s.g. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Umożliwia radzie gminy wydawanie aktów prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

u.w.t.p.a. art. 14 § 6

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Upoważnia radę gminy do ustanowienia zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych w określonych miejscach.

Konst. RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.

p.p.s.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia aktu nadzoru przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.u.c.p.g. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Uzasadnia obowiązek posprzątania po psie.

u.p.n. art. 62 § 1

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Wprowadza odpowiedzialność karną za posiadanie środków odurzających.

Konst. RP art. 31

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada poszanowania i ochrony wolności człowieka.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakazy dotyczące przebywania osób pod wpływem alkoholu lub środków odurzających na wybiegu dla psów są zgodne z prawem i nie naruszają Konstytucji RP. Rada gminy ma kompetencje do uregulowania kwestii spożywania alkoholu w ramach zasad korzystania z obiektów użyteczności publicznej. Zakaz posiadania środków odurzających na wybiegu dla psów jest dopuszczalny. Wskazanie organu do zgłaszania uwag mieści się w zasadach korzystania z obiektu.

Odrzucone argumenty

Zakaz przebywania osób pod wpływem alkoholu lub środków odurzających na wybiegu dla psów jest sprzeczny z art. 32 Konstytucji RP. Zakaz spożywania alkoholu lub posiadania środków odurzających stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. Regulamin korzystania z wybiegu dla psów jest sprzeczny z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ustroń.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać takiego zakazu za przejaw dyskryminacji i nierównego traktowania nie można uznać, że ustawa zasadnicza statuuje równość absolutną wszystkim obywatelom i gwarantuje osobom nietrzeźwym bądź będącym pod wpływem narkotyków te same uprawnienia jakie posiadają osoby nie będące pod wpływem wskazanych używek celowe jest kompleksowe uregulowanie w jednym akcie prawa miejscowego zasad i trybu korzystania z określonych obiektów, w tym także w zakresie odnoszącym się do kwestii związanych z zakazem spożywania i wnoszenia alkoholu uchybienie takie nie stanowi uchybienia istotnego

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Iwona Bogucka

członek

Maria Taniewska-Banacka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji rady gminy w zakresie tworzenia regulaminów korzystania z obiektów użyteczności publicznej, w tym zakazów dotyczących zachowania użytkowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wybiegu dla psów, ale zasady interpretacji przepisów o samorządzie gminnym i prawie administracyjnym są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu regulacji miejsc publicznych i praw obywateli, a także interpretacji przepisów dotyczących samorządu terytorialnego. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory między organami nadzoru a samorządami.

Czy zakaz spożywania alkoholu na wybiegu dla psów jest legalny? Sąd administracyjny rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1132/14 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2014-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka
Maria Taniewska-Banacka /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 148 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. sprawy ze skargi Miasta U. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu korzystania z wybiegów dla psów uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
Uzasadnienie
W dniu 29 maja 2014 r. Rada Miasta Ustroń podjęła uchwałę Nr XLV/485/2014 w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z wybiegów dla psów należących do Miasta Ustroń. Uchwała, jak wynika z jej części nagłówkowej, podjęta została na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie, gminnym (t. j.: Dz. U. 2013, Nr 594 z późn. zm.) oraz art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.: Dz. U. 2013, Nr 1399 z późn. zm.), jej załącznikiem zaś jest wskazany wyżej Regulamin korzystania z wybiegów dla psów.
Uchwała została opublikowana w Dz. Urz. Woj. Śl. z dnia 6 czerwca 2014 r., poz. 3157.
Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność ww. uchwały, w częściach określonych w:
- ust. 2 pkt 2 Załącznika do Uchwały jako sprzecznej z przepisem § 17 Uchwały NR XXVII/313/2012 Rady Miasta Ustroń z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ustroń (Dz. Urz. Woj. Śl. 2013, poz. 390),
- ust. 3 pkt 1 Załącznika, jako sprzecznej z art. 32 Konstytucji RP,
- ust. 3 pkt 2 Załącznika jako sprzecznej z art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j.: Dz. U. 2012, poz. 1356 z późn. zm.), oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j.: Dz. U. 2012, poz. 124 z późn. zm.),
- ust. 4 Załącznika, jako sprzecznej z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu Wojewoda Śląski omówił nieprawidłowości, jakimi jego zdaniem, obarczona jest ww. uchwała. Wskazał, że podstawę prawną do przyjęcia ww. regulaminu stanowi przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Zgodnie z powyższym Rada Miasta Ustroń była uprawniona do uregulowania w drodze uchwały zasad i trybu korzystania z wybiegów dla psów należących do miasta Ustroń. Użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym pojęcie "zasady i tryb korzystania" oznacza w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w przywołanej normie. Należy jednak pamiętać, iż powyższy przepis wskazuje nie tylko zagadnienia powierzone radzie gminy do uregulowania w formie uchwały, ale określa jednocześnie granice kompetencji prawotwórczej przyznanej w tym zakresie organowi gminy. Uchwała podjęta na podstawie wymienionego wyżej przepisu należy do kategorii aktów prawa miejscowego. Z kolei uznanie powyższej uchwały za akt prawa miejscowego przesądza o konieczności zawierania w niej postanowień precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową. Postanowienia te nie mogą tej delegacji ani zawężać, ani przekraczać. Tymczasem, zdaniem Wojewody Śląskiego, postanowieniem wykraczającym poza ustalony przez ustawodawcę zakres jest ust. 2 pkt 2 Załącznika, dotyczący materii, która została już uregulowana § 17 Uchwały Rady Miasta Ustroń w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ustroń. Natomiast w treści ust. 3 pkt 1 Załącznika Rada zakazała na terenie wybiegu dla psów przebywania osób będących pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających. W ocenie organu nadzoru regulacja ta stoi w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP, który stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zdaniem Wojewody przedmiotowy obiekt jest miejscem powszechnie dostępnym, stąd ograniczenie możliwości przebywania na jego terenie osobom w stanie nietrzeźwym należy uznać za niedopuszczalne, w przypadku, gdy osoby te nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Nadto za przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym należy uznać ustanowienie zakazów związanych ze spożywaniem alkoholu lub innych środków odurzających. Sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały szczegółowo w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ustawa ta wprawdzie upoważnia radę gminy do ustanowienia - na podstawie art. 14 ust. 6 - czasowego lub stałego zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych w niewymienionych w ustawie miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, lecz wprowadzanie tego rodzaju zakazów nie może następować w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Kwestie posiadania zaś środków odurzających zostały już wyczerpująco uregulowane w treści art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zdaniem nadto organu nadzoru regulacja zawarta w ust. 4 Załącznika nie znajduje uzasadnienia w treści art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Nie można jej bowiem uznać za zasadę korzystania z obiektu użyteczności publicznej.
W związku z powyższym zdaniem Wojewody Śląskiego, stwierdzenie nieważności uchwały Nr XLV/485/2014 Rady Miasta Ustroń z dnia 29 maja 2014 r. we wskazanych częściach jest konieczne i w pełni uzasadnione.
Pismem z dnia 23 lipca 2014 r. reprezentowane przez Burmistrza Miasto Ustroń wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Śląskiego wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Burmistrz Miasta, odnosząc się do poszczególnych zarzutów Wojewody wskazał, że zasady i tryb korzystania z obiektów użyteczności publicznej są uchwalane przez organ stanowiący gminy dla konkretnego, wskazanego obiektu użyteczności publicznej - w tym przypadku dla wybiegów dla psów na terenie Miasta Ustroń. W związku z tym uregulowania zawarte w uchwałach dotyczących zasad i trybu korzystania z takich obiektów należy traktować jako przepisy szczególne w stosunku do ogólnych zasad wynikających z uchwał obowiązujących na obszarze gminy, jak np. regulamin utrzymania czystości i porządku. Nietrafny jest zatem zarzut sprzeczności pomiędzy aktami. Burmistrz nie podzielił nadto przekonania Wojewody, iż zakaz przebywania na terenie wybiegu osób będących pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających jest sprzeczny z art. 32 Konstytucji RP dopóki osoby te nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem Burmistrza nie można uznać takiego zakazu za przejaw dyskryminacji i nierównego traktowania. Przebywanie w obiektach użyteczności publicznej osób, które znajdują się w stanie odbiegającym od powszechnie przyjętych norm nie może naruszać praw innych użytkowników. Wprowadzając przedmiotowy zakaz Rada Miasta Ustroń kierowała się profilaktyką oraz starała się nie dopuścić do sytuacji, w której porządek prawny i bezpieczeństwo innych osób może być potencjalnie zagrożone. Nie można zresztą czynić zarzutu naruszenia równości wobec prawa w stosunku do osób, które same poprzez swoje zachowanie (wprawienie się w stan nietrzeźwości lub odurzenia) naruszają powszechnie przyjęte normy i zasady. Podzielając stanowisko Wojewody należałoby uznać, iż ustawodawca analogicznie naruszył prawo do równego traktowania osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających zakazując im prowadzenia samochodu i nie wprowadzając dodatkowej przesłanki w postaci spowodowania naruszenia porządku prawnego.
Z powołanych wyżej przyczyn nie można również zdaniem strony skarżącej podzielić poglądu Wojewody dotyczącego przekroczenia delegacji ustawowej poprzez wprowadzenie zakazu związanego ze spożywaniem alkoholu lub innych środków odurzających na terenie wybiegu dla psów. To, że uprawnienie do wyznaczenia innych miejsc, w których zakazuje się spożywania alkoholu przysługuje radzie gminy na podstawie przepisu art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wyklucza kompetencji rady gminy do ustalenia zasad dotyczących przebywania osób w obiektach użyteczności publicznej w trybie przepisów szczególnych na podstawie przepisu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut Wojewody odnośnie braku legitymacji Rady Miasta Ustroń do wprowadzenia zakazu przebywania osób posiadających środki odurzające w obiektach użyteczności publicznej z uwagi na fakt, iż "kwestie posiadania środków odurzających zostały już wyczerpująco uregulowane w treści art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii". Tymczasem powołany przepis wprowadza odpowiedzialność karną za posiadanie środków odurzających i nie normuje kwestii związanych z zakazem przebywania takich osób w obiektach użyteczności publicznej.
Burmistrz Miasta wskazał nadto, że zasady korzystania z obiektów to między innymi ustalenie norm i zasad prawidłowego postępowania. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia pogląd, iż wskazanie organu, do którego należy zgłaszać uwagi związane z funkcjonowanie wybiegu dla psów, nie stanowi zasady korzystania z tego obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym argumentację. Dodatkowo zaakcentował, że to regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie określa szczegółowe zasady dotyczące między innymi obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe. Wprowadzenie zatem obowiązku posprzątania po psie, jako jednego z obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, swoje uzasadnienie znajduje w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Rada Miasta Ustroń dokonała zatem nieuprawnionej modyfikacji zapisów § 17 Uchwały w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Ustroń, w zakresie, w jakim nakłada się na osoby, pod nadzorem których pozostaje pies, obowiązek posprzątania po nim. Wojewoda podkreślił też ponownie, że przedmiotowy obiekt jest miejscem powszechnie dostępnym, stąd ograniczenie możliwości przebywania na jego terenie osobom w stanie nietrzeźwym lub znajdujących się pod wpływem innych środków odurzających należy uznać za niedopuszczalne, w przypadku, gdy osoby te nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Brak jest nadto podstaw do uznania, że każdoczesne przebywanie na terenie obiektów użyteczności publicznej osób pod wpływem alkoholu lub środków odurzających będzie skutkować naruszeniem praw innych osób do swobodnego i bezpiecznego przebywania w tych obiektach. Wojewoda podkreślił nadto, że ograniczenie przebywania osób nienaruszających porządku publicznego na terenie "wybiegu dla psów" w sposób istotny narusza zasadę poszanowania i ochrony wolności człowieka wyrażoną w art. 31 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zdaniem składu orzekającego skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego musiała zostać uwzględniona albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie z kolei do art. 148 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd administracyjny uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt, przywołany przepis nie przewiduje bowiem w sytuacji stwierdzenia niezgodności rozstrzygnięcia nadzorczego z prawem innego rozstrzygnięcia. Podkreślić nadto należy, iż w literaturze powszechnie przyjmuje się, że podstawą do uchylenia tego aktu winno być każde naruszenie prawa, bez względu na jego materialnoprawny lub procesowy charakter – por. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.466; A. Kabat /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 341. W szczególności podstawę taką stanowić powinno stwierdzenie, iż organ nadzorczy, poprzez błędną interpretację norm prawnych wadliwie zakwestionował legalność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego bądź też sformułował swoje zarzuty w sposób nieprecyzyjny, nie pozwalający na kontrolę prawidłowości kierujących organem nadzoru motywów i poprawności podjętego przezeń rozstrzygnięcia.
Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż formułując w osnowie rozstrzygnięcia nadzorczego zarzuty w stosunku do poszczególnych postanowień przedmiotowej uchwały Wojewoda Śląski w pierwszej kolejności wskazał, że ust. 2 pkt 2 stanowiącego Załącznik Regulaminu korzystania z wybiegów dla psów ("Osoba, pod której nadzorem pozostaje pies obowiązana jest po nim posprzątać") jest sprzeczny z przepisem § 17 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ustroń. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Śląski o sprzeczności takiej jednak w ogóle nie wspomina, stawiając zarzut odmiennej natury. Wskazał bowiem, iż uznanie powyższej uchwały za akt prawa miejscowego przesądza o konieczności zawierania w niej postanowień precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową. Zaakcentował następnie że "postanowieniem wykraczającym poza ustalony przez ustawodawcę zakres będzie, zdaniem organu nadzoru, ust. 2 pkt 2 Załącznika, dotyczący materii, która została już uregulowana § 17 Uchwały Rady Miasta Ustroń w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ustroń".
W konsekwencji niejasnym jest czy zarzut Wojewody wobec wskazanego ustępu dotyczy bliżej niewyjaśnionej sprzeczności pomiędzy aktami prawa miejscowego, tak jak to wskazano w osnowie rozstrzygnięcia nadzorczego, czy też wykroczenia przez Radę Miasta Ustroń poza granice delegacji ustawowej, jak to wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie pozwala to Sądowi na kontrolę prawidłowości kierujących organem nadzoru motywów i poprawności podjętego przezeń w odniesieniu do inkryminowanego ustępu rozstrzygnięcia.
Kolejny zarzut Wojewody dotyczy ust. 3 pkt 1 stanowiącego Załącznik do uchwały Regulaminu "Na terenie wybiegu dla psów zabrania się przebywania osób będących pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających", jako sprzecznego, zdaniem organu nadzoru, z art. 32 Konstytucji RP. Jak bowiem w uzasadnieniu stwierdza Wojewoda art. 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Według zaś orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego konstytucyjna zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm) charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Przedmiotowy obiekt jest miejscem powszechnie dostępnym, stąd ograniczenie możliwości przebywania na jego terenie osobom w stanie nietrzeźwym należy, zdaniem Wojewody, uznać za niedopuszczalne w przypadku, gdy osoby te nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Poglądu takiego Sąd nie podziela, zdaniem składu orzekającego z art. 32 Konstytucji w żadnym razie nie można bowiem wyprowadzać wniosku, że ustawa zasadnicza statuuje równość absolutną wszystkim obywatelom i gwarantuje osobom nietrzeźwym bądź będącym pod wpływem narkotyków te same uprawnienia jakie posiadają osoby nie będące pod wpływem wskazanych używek, w tym pełny niezakłócony dostęp do obiektów publicznych. Tego typu interpretacja, prowadząca do wniosku, iż dopóki osoba której zachowanie pod wpływem ograniczających świadomość używek jedynie potencjalnie powoduje zagrożenie, nie naruszyła jednak jeszcze prawa, ma mieć nieograniczony dostęp do obiektów publicznych (nie tylko w konsekwencji wybiegów ale też np. obiektów przeznaczonych dla dzieci, osób chorych, obiektów kultury itp.) pozbawia tym samym możliwości ochrony przed zagrożeniami innych użytkowników obiektu faworyzując tym samym osoby będące pod wpływem wymienionych używek. Nie ulega wątpliwości, że osoba w stanie pozbawionym świadomości z powodu odurzenia, bądź przynajmniej w stanie ograniczonej świadomości, zagraża innym użytkownikom obiektu, których bezpieczeństwo uchwałą organ winien zapewnić. Sam zresztą Wojewoda wskazuje, że zasada konstytucyjnej równości oznacza nakaz jednakowego traktowania nie wszystkich lecz tylko tych podmiotów prawa, które charakteryzują się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną). Wyprowadzanie zatem z zasady tej wniosku, że zarówno osoby nie będące pod wpływem ograniczających świadomość używek, jak i te które wskutek spożycia alkoholu bądź użycia narkotyków w stanie takim się znajdują zagrażając potencjalnie innym użytkownikom, mają mieć równe uprawnienia w zakresie dostępu do każdego obiektu publicznego - nie stanowi zdaniem Sądu wykładni właściwej.
Podkreślenia wymaga, że w odróżnieniu od odpowiedzi na skargę w stanowiącym przedmiot kontroli rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda, oprócz sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP, nie wskazał żadnych innych argumentów przemawiających przeciwko umieszczeniu w uchwale zakwestionowanego zapisu.
Kolejny zarzut Wojewody Śląskiego dotyczy ust. 3 pkt 2 Załącznika "Na terenie wybiegu dla psów zabrania się spożywania alkoholu lub innych środków odurzających" jako sprzecznego z art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zdaniem Wojewody ustanowienie zakazów związanych ze spożywaniem alkoholu lub innych środków odurzających stanowi nadto przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały szczegółowo w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ustawa ta wprawdzie upoważnia radę gminy do ustanowienia - na podstawie art. 14 ust. 6 - czasowego lub stałego zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych w niewymienionych w ustawie miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, lecz wprowadzanie tego rodzaju zakazów nie może, zdaniem Wojewody Śląskiego, następować w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Natomiast kwestie posiadania środków odurzających zostały już wyczerpująco uregulowane w treści art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zgodzić się w tej mierze należy z Burmistrzem Miasta wywodzącym w skardze, że uprawnienie do wyznaczenia innych miejsc, poza określonymi ustawowo, w których zakazuje się spożywania alkoholu, przysługujące radzie gminy na podstawie przepisu art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wyklucza kompetencji rady do ustalenia zasad dotyczących przebywania osób w obiektach użyteczności publicznej w trybie przepisów szczególnych na podstawie przepisu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Żaden przepis nie wymaga bowiem ażeby ustawowe upoważnienie przewidziane w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. musiało zostać zrealizowane w formie odrębnej uchwały i nie mogło stanowić części regulaminu korzystania z konkretnego obiektu lub typu obiektów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 453/11, który to pogląd obecny skład orzekający w całej rozciągłości podziela, "celowe jest kompleksowe uregulowanie w jednym akcie prawa miejscowego zasad i trybu korzystania z określonych obiektów, w tym także w zakresie odnoszącym się do kwestii związanych z zakazem spożywania i wnoszenia alkoholu". Skoro art. 14 ust. 1 i 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie reguluje zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych na teren obiektów, o których mowa w regulaminie przyjętym przedmiotową uchwałą, to należy dojść do wniosku, że organ uchwałodawczy miał podstawy do uregulowania tej kwestii.
Osobną sprawą jest czy charakter wybiegu dla psów istotnie uzasadniał wprowadzenie ww. zakazu, ale ponieważ kwestia ta nie była przedmiotem zainteresowania organu nadzoru również sąd w niniejszym postępowaniu jej nie badał.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut Wojewody odnośnie braku legitymacji Rady Miasta Ustroń co do wprowadzenia zakazu przebywania osób posiadających środki odurzające w obiektach użyteczności publicznej z uwagi na fakt, iż kwestie posiadania środków odurzających zostały już wyczerpująco uregulowane w treści art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przywołany przez Wojewodę przepis wprowadza bowiem odpowiedzialność karną za posiadanie środków odurzających natomiast w żadnej mierze nie normuje kwestii związanych z korzystaniem w gminnych obiektach publicznych ze środków odurzających.
Wątpliwy jest zdaniem Sądu także zarzut wykroczenia przez Radę poza zakres delegacji ustawowej wskazując w ust. 4 Załącznika, iż "Wszelkie uwagi związane z funkcjonowaniem psiego wybiegu należy zgłaszać do Urzędu Miasta Ustroń Wydziału Ochrony Środowiska", zdaniem bowiem Wojewody regulacji takiej nie można bowiem uznać za zasadę korzystania z obiektu użyteczności publicznej. Kwestia istotnie jest dyskusyjna jednak można jak się wydaje uznać, że wskazanie trybu zgłaszania uwag (zastrzeżeń, postulatów itp.) co do funkcjonowania przedmiotowych obiektów mieszczą się, pełniąc funkcję informacyjną, w szeroko pojętych "zasadach korzystania z obiektu". Nawet jednak w razie uznania, że wskazując użytkownikom obiektu gdzie mogą zgłaszać swoje uwagi Rada wykroczyła poza pojęcie "zasad korzystania" to niewątpliwie uchybienie takie nie stanowi uchybienia istotnego. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały może zaś odnosić się jedynie do istotnych przypadków naruszenia prawa.
W konsekwencji powyższych uwag zaskarżone rozstrzygnięcie musiało zostać w całości wyeliminowane z obrotu prawnego.
Sąd podkreśla nadto, że w odróżnieniu od spraw, w których przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy, którą tym samym Sąd uprawniony jest i zobligowany skontrolować, w niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi jest jedynie rozstrzygnięcie nadzorcze. W konsekwencji Sąd nie jest władny dokonać samodzielnej oceny formalnej i merytorycznej prawidłowości uchwały, winien bowiem jedynie zbadać i ocenić prawidłowość podjętego przez Wojewodę Śląskiego rozstrzygnięcia nadzorczego.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 148 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Pomimo zawartego w skardze wniosku Sąd nie rozstrzygał w wyroku o kosztach postępowania, albowiem zgodnie z art. 100 u.s.g. postępowanie sądowe w sprawie ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze jest wolne od opłat sądowych, zaś strona skarżąca nie wykazała, aby poniosła w niniejszej sprawie jakiekolwiek inne koszty.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI