II SA/GL 1130/22

II SA/Gl 1130/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Artur Żurawik /sprawozdawca/
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 1401/23 - Wyrok NSA z 2024-07-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 510
art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 1 lipca 2022 r. nr SOIa.621.21.2022 w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 29 marca 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej - k.p.a.), art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. G. (dalej: strona, skarżąca) z dnia 29 listopada 2021 r. orzekł o odmowie wymeldowania Z. G. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że wnioskodawczyni twierdziła, iż jej mąż dobrowolnie opuścił mieszkanie. Właścicielami lokalu pozostają Z. G. oraz W. G. Nagrania wideo na nośniku CD z kamery znajdującej się w pokoju mieszkania jw. ukazują obraz z jednego pomieszczenia. Pojawia się tam strona z dziećmi i Z. G., widziany na nagraniu w swobodnym ubraniu domowym. Dowód w postaci nagrań nie daje podstaw do uznania, iż doszło do całkowitego, dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu oraz że mąż strony nie ma zamiaru z tego lokalu korzystać. Żadne przepisy prawa nie stanowią, w jaki sposób oraz z jaką częstotliwością osoba zameldowana na pobyt stały ma przebywać w lokalu.
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazała, że od stycznia 2021 roku jej mąż koncentruje swoją aktywność życiową w mieszkaniu swojej matki położonym w S. przy ul. [...] i nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania przy ul. [...]. O fakcie przebywania męża poza miejscem zameldowania świadczą również inne dokumenty zgromadzone w toku różnych postępowań, w tym sądowych.
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., nr SOIa.621.21.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że pomiędzy stronami istnieje konflikt. Wyrok rozwodowy nie jest prawomocny. Przedstawione zeznania świadków nie potwierdzają, ale też nie zaprzeczają zamieszkiwaniu uczestnika w miejscu zameldowania na pobyt stały, jednakże można z nich wywieść wniosek, że osoby te widują go, z różną częstotliwością, w miejscu zameldowania na pobyt stały. Z dokumentów wynika co prawda, że uczestnik przebywa znaczną część czasu u swojej matki, jednakże nie potwierdzają one, że ww. trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały i całkowicie zerwał z tym miejscem więzi. Organ odwoławczy nie kwestionuje częstych i licznych pobytów uczestnika w mieszkaniu swojej matki (na co wskazują znajdujące się w aktach sprawy np. notatki dzielnicowego), jednakże całokształt materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że uczestnik trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania.
Strona złożyła skargę na ww. decyzję Wojewody. Zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l., polegające na błędnym przyjęciu, że uczestnik nie wyprowadził się w sposób dobrowolny i trwały z lokalu jw., pomimo że dobrowolnie nie zamieszkuje już tam od ponad 2 lat;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez niedokładne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu w postaci wywiadu z faktycznego miejsca zamieszkania uczestnika w S. przy ul. [...].
Wniesiono o uchylenie w całości decyzji obu instancji oraz zasądzenie od Wojewody Śląskiego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podano m. in., że skarżąca przedstawiła wyroki sądowe z których wynika, że sądy przy ich wydawaniu oparły się na przeciwnych ustaleniach niż Prezydent Miasta i Wojewoda odnośnie stałego pobytu uczestnika w innym miejscu, niż z adres przy ul. [...]. Zacytowano również fragmenty zeznań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W świetle art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Jak wielokrotnie trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, postępowanie o wymeldowanie ma na celu doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o zameldowaniu nie daje żadnych praw do lokalu ani też takich praw, jeśli strona jest w ich posiadaniu, nie pozbawia (np. prawa własności). Ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. np. wyroki NSA z 28 lutego 2018 r., II OSK 1166/16; z 28 września 2016 r., II OSK 439/15).
W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że zeznania świadków nie potwierdzają, ale też nie zaprzeczają zamieszkiwaniu uczestnika w miejscu zameldowania na pobyt stały. Można z nich jednak wywieść wniosek, że osoby te widują go, z różną częstotliwością, w miejscu zameldowania. Z dokumentów faktycznie wynika, że uczestnik przebywa znaczną część czasu u swojej matki, jednakże nie potwierdzają one, że ww. trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały i całkowicie zerwał z tym miejscem więzi. Nawet jeśli przebywa on często w mieszkaniu swojej matki (na co wskazują znajdujące się w aktach sprawy notatki policyjne, bądź dokumentacja kuratora sądowego), to całokształt materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że uczestnik trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania.
Przykładowo, w notatkach policyjnych mowa jest o tym, że uczestnik "prawie w ogóle nie sypia w domu" (np. k. 41, 42 akt administracyjnych). Zatem użyto tu słowa "prawie". Choć rzadko, to jednak w tym lokalu – jak wynika ze wskazanych dokumentów – przebywa.
Właścicielami lokalu pozostają skarżąca i uczestnik. Nagrania wideo z kamery znajdującej się w pokoju mieszkania ukazują obraz z jednego pomieszczenia. Pojawia się tam strona z dziećmi i uczestnik. Dowód w postaci nagrań nie daje podstaw do uznania, że doszło do całkowitego, dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu oraz że mąż strony nie ma zamiaru z tego lokalu korzystać.
Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie i merytorycznie uzasadnionej (art. 107 §3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo. Nie byłoby właściwe uwzględnianie jedynie dowodów dla skarżącej korzystnych, a pomijanie milczeniem dowodów dających inny obraz sytuacji.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.