II SA/Gl 1121/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą uchylenia decyzji stwierdzającej nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący domagał się uchylenia decyzji z 13 stycznia 2025 r. na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), powołując się na swoją trudną sytuację życiową i krzywdę. Organy administracji oraz sąd uznały, że art. 154 KPA, dotyczący uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych, ma zastosowanie tylko do decyzji, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzja stwierdzająca nienależnie pobrane świadczenie i nakładająca obowiązek zwrotu jest decyzją obciążającą, a nie tworzącą prawa dla strony, co wyklucza zastosowanie tego przepisu. Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 154 KPA nie jest instancją odwoławczą ani środkiem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące meritum sprawy oraz przesłanek interesu społecznego i słusznego interesu strony nie mogły być rozpatrzone. Sąd zaznaczył również, że organ odwoławczy prawidłowo pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 154 KPA w kontekście decyzji obciążających stronę, w szczególności dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 KPA, gdy decyzja nakłada obowiązek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja stwierdzająca nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne i nakładająca obowiązek zwrotu może zostać uchylona na podstawie art. 154 § 1 KPA, jeśli strona nie nabyła na jej mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nakładająca obowiązek zwrotu świadczenia nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, co wyklucza zastosowanie art. 154 § 1 KPA.
Uzasadnienie
Przepis art. 154 § 1 KPA dotyczy decyzji ostatecznych, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest decyzją obciążającą, a nie tworzącą prawa dla strony, dlatego nie może być uchylona w tym trybie.
Czy postępowanie na podstawie art. 154 KPA służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie na podstawie art. 154 KPA nie jest instancją odwoławczą ani nie służy ponownej weryfikacji legalności decyzji, a jedynie ocenie przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Uzasadnienie
Postępowanie w trybie art. 154 KPA ma charakter nadzwyczajny i nie stanowi trzeciej instancji administracyjnej. Jego celem nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz ocena, czy uchylenie lub zmiana decyzji jest uzasadniona interesem społecznym lub słusznym interesem strony.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 154 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczy decyzji ostatecznych, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Nie ma zastosowania do decyzji obciążających stronę obowiązkiem zwrotu świadczenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznej.
k.p.a. art. 16 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji prawomocnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
u.ś.w. art. 63 § ust. 11
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Przesłanka do orzeczenia o nienależnie pobranym świadczeniu.
u.ś.rodz. art. 30 § ust. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Możliwość umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 154 KPA do uchylenia decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. • Argumenty dotyczące meritum sprawy nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego (nieświadomość pobierającego, przeznaczenie środków, nadmierna uciążliwość zwrotu).
Godne uwagi sformułowania
art. 154 k.p.a. nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną • decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona • pojęcie nabycia praw użyte w art. 154 i 155 k.p.a. rozumie się szeroko • decyzja Prezydenta z 13 stycznia 2025 r. jako nadkładająca na Skarżącego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 KPA w kontekście decyzji obciążających stronę, w szczególności dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 KPA, gdy decyzja nakłada obowiązek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy i sądy interpretują przepisy KPA dotyczące nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje też, że nawet trudna sytuacja życiowa nie zawsze pozwala na obejście przepisów proceduralnych.
“Czy można uchylić decyzję o zwrocie świadczenia, nawet jeśli jest się w trudnej sytuacji? Sąd wyjaśnia ograniczenia art. 154 KPA.”
Dane finansowe
WPS: 33 060,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.