II SA/Gl 111/25

II SA/Gl 111/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt.1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 568
art. 15zzr ust. 1
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 136 ust. 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 22 listopada 2024 r. nr NWXIV.7581.3.22.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 27 września 2024 r. nr [...] 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. (dalej jako: "Prezydent" lub "organ I instancji") prowadził z wniosku F. M. (dalej jako: "skarżący", "strona"), J. M. i A. G. postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości oznaczonej obecnie jako część działki nr [...], położonej w M., przy ul. [...], przejętej jako działki nr [...], [...] i [...], o powierzchni 45.030 m2. Został wyznaczony do prowadzenia tego postępowania na mocy postanowienia Wojewody Śląskiego (dalej jako: "organ odwoławczy" albo "Wojewoda") z dnia 8 czerwca 2020 r. nr [...]
Decyzją z dnia 27 września 2024 r. nr [...], [...] Prezydent, działając w oparciu o art. 136, 137 i 216 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 2024, poz. 1145 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.g.n.", umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 136 ust. 7 u.g.n. uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony do zwrotu nie złożył stosownego wniosku. Dodatkowo Prezydent zauważył, że w myśl art. 2 Ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r. poz. 801) - jeżeli termin wskazany w art. 136 ust. 7 u.g.n. upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. 14 maja 2019 r.) albo gdy od jej wejścia w życie do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Tym samym ostatnim dniem terminu dla składania wniosków o zwrot nieruchomości był 14 maja 2020 r. Po wejściu w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. zaistniały jednak okoliczności szczególne. W związku z ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 lutego 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-10, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, termin do składania wniosków o zwrot nieruchomości wygasał z dniem 7 lipca 2020 r.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwrot nieruchomości datowany jest na dzień 6 lipca 2020 r., jednak nadany został w dniu 7 lipca 2020 r. (pieczęć pocztowa na kopercie nadania wniosku), a zatem po ustawowym terminie do składania wniosków o zwrot nieruchomości.
W świetle powyższych ustaleń Prezydent stwierdził, iż wobec uchybienia terminu do złożenia wniosku, postępowanie powinno zostać umorzone.
W odwołaniu od powyższej decyzji fachowy pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi I instancji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wadliwe uznanie, że skoro wniosek został złożony w dniu 7 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego), zaś termin na składanie wniosków upływał w dniu 7 lipca 2020 r., to wniosek został złożony z uchybieniem terminu, podczas gdy wniosek ten złożono w terminie.
Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy wskazując, że termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowi termin prawa materialnego, co oznacza, że brak podjęcia przez byłego właściciela nieruchomości (bądź jego spadkobierców) czynności zmierzających do odzyskania prawa własności nieruchomości w terminie określonym przepisem prawa powoduje przedawnienie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Po upływie ww. terminu podmioty uprawnione tracą uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż uprawnienie to wygasa.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli urzędnika czy też uznania organu, gdyż ma miejsce w dniu złożenia żądania. W sprawach wszczynanych na wniosek złożenie wniosku jest przesłanką uzyskania prawa, o które zabiega strona, a czynność złożenia wniosku ma charakter materialnoprawny.
Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że dzień 7 lipca 2020 r. był dniem upływu terminu do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, po upływie którego roszczenie to wygasło, przy czym dla zachowania tego terminu istotny był dzień złożenia podania, a zatem dzień wpływu wniosku do organu administracji publicznej, a nie dzień jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Wniosek skarżącego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości datowany jest na 6 lipca 2020 r. Został on nadany 7 lipca 2020 r., a żądanie strony wpłynęło do organu 9 lipca 2020 r. W tym stanie rzeczy został on złożony po upływie terminu, a umorzenie postępowania było prawidłowe.
W skardze sądowej na powyższe rozstrzygnięcie fachowy pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi:
- wydanie decyzji z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 136 ust. 7 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że dla dochowania terminu na wykonanie uprawnienia do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości istotna jest data złożenia wniosku (wpływu) do organu, a nie data jego wysłania (nadania), pomimo że wykonanie uprawnienia jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;
- wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 57 § 1, art. 57 § 3 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie wbrew treści wskazanych przepisów, że wniosek nadany ostatniego dnia wyznaczonej liczby dni terminu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tj. Poczty polskiej) nie został wniesiony w terminie
- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżący uchybił terminowi na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości, który upłynął 7 lipca 2020 r., podczas gdy nadanie pisma z wnioskiem za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego, tj. operatora wyznaczonego (co miało miejsce w tym dniu) uznać należy za wystarczające dla terminowego wniesienia wniosku.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że 7 lipca 2020 r. był ostatnim dniem ustawowego terminu na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości, a nadanie pisma za pośrednictwem Poczty Polskiej jest równoznaczne z wniesieniem wniosku. Nie było, wobec tego przesłanek do ustalenia, że skarżący nie dochował terminu. Realizacja uprawnienia byłego właściciela następuje właśnie przez złożenie wniosku, a pogląd, jakoby termin wynikający z art. 136 u.g.n. jako termin prawa materialnego wymagał wpływu wniosku do organu przed jego upływem, a nie było wystarczające nadanie pisma na poczcie, nie ma wystarczających podstaw prawnych. Należy mieć na uwadze, że ani ustawa o gospodarce nieruchomościami, ani jej nowelizacja z 4 kwietnia 2019 r. nie normują wprost skutku upływu terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jako przedawnienia ani nie stanowią, że uprawnienie wygasa, gdy wniosek nie wpłynął do organu w terminie. Pozostaje zatem stosować przepis ustawowy określający sposób dochowania ustalonego terminu, a jest nim art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Odmienne rozumowanie oznaczałoby konieczność działania obywateli w sferze domysłów, albowiem żaden przepis nie nakazuje im wprost składania wniosków w organie w ustawowym terminie pod rygorem utraty uprawnienia. Odróżnienie terminu prawa materialnego i procesowego nie jest również jednoznaczne w administracji publicznej, na co wskazuje prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania po 9 lipca 2020 r. do czasu jego nagłego i nieprzewidzianego umorzenia decyzją Prezydenta S. z 27 września 2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż wyartykułowane w jej treści.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Jak stanowi art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).
Termin wynikający z art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 zm.u.g.n. jest niewątpliwie terminem prawa materialnego, przewidzianym do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki. Ponadto z jego upływem łączy się skutek w postaci wygaśnięcia uprawnienia do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co oznacza, że jest to termin zawity (prekluzyjny).
Powyższy przepis został dodany ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r. poz. 801), która weszła w życie 14 maja 2019 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, w przypadku, gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z powyższych regulacji wynika, że termin na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości upływał co do zasady 14 maja 2020 r.
W dniu 31 marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), którą do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (ustawy COVID-19) dodano m.in. przepis art. 15zzr ust. 1. Zgodnie z jego treścią w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
W przytoczonej wyżej regulacji ustawodawca określił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg.
Termin wynikający z art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 zm.u.g.n. jest niewątpliwie terminem prawa materialnego, przewidzianym do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, a z jego upływem łączy się skutek w postaci wygaśnięcia uprawnienia do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co oznacza, że jest to termin zawity.
Przytoczony powyżej przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 5 z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zawiesił z dniem 31 marca 2020 r. bieg 12-sto miesięcznego terminu wynikającego z art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Problem wstecznego obowiązywania ustawy był przedmiotem oceny sądów administracyjnych. W wyroku z 5 października 2021 r. sygn. akt I OSK 456/21 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że skoro norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 specustawy COVID odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów. Zdaniem NSA fakt wejścia w życie powyższej regulacji z dniem 31 marca 2020 r. oznacza, że od tego momentu na przyszłość możliwe jest powoływanie się na skutki prawne, które norma ta wiąże z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", a zwłaszcza brak podstaw do twierdzenia, że doszło do sytuacji działania prawa wstecz w sposób niezgodny z zasadami demokratycznego państwa prawnego. NSA wskazał, że w polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie - art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1461). Podkreślono, że retrospektywne wiązanie skutków prawnych z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" pozostaje w związku z potrzebą gwarancji prawa do sądu w sytuacji nadzwyczajnej i jako takie nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. NSA zaakcentował również, że zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) jest fundamentalną zasadą porządku prawnego, chroniącą bezpieczeństwo prawne i wymagającą bezwzględnego i jednolitego przestrzegania. Zasada ta nie ma jednak charakteru absolutnego i można od niej wyjątkowo odstępować, z usprawiedliwionych względów. Przepisy działające wstecz można bowiem wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: 1) nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe); 2) mają one rangę ustawową; 3) ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; 4) spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; 5) nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie - poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej; 6) problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.
NSA podniósł, że działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (zob. M. Makowski, Terminy prawa administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego według specustawy koronawirusowej, LEX/el. 2020 i powołane tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego).
Zdaniem NSA wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 specustawy COVID prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Przyjęcie wykładni, gdzie ograniczono by moc obowiązującego przepisu art. 15zzr ww. ustawy do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy.
NSA stanął tym samym na stanowisku, że chociaż art. 15zzr ust. 1 specustawy COVID wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r. to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał w nim, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Skoro stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze RP od 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej.
NSA wskazał, że analogiczny pogląd odnoszący się do przedstawionego zakresu czasowego zawieszenia i braku rozpoczęcia terminów w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19, prezentowany był wielokrotnie w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3191/21, z 26 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3068/21 i III OSK 3113/21, z 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3119/21 i III OSK 3153/21, a także postanowienia: z 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II FZ 364/20, II FZ 365/20 i II FZ 366/20, z 10 września 2020 r. sygn. akt I GSK 1002/20, z 17 września 2020 r. sygn. akt II GZ 258/20, z 7 października 2020 r. sygn. akt II OZ 738/20, z 17 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 892/20, z 13 października 2020 r. sygn. akt II FZ 360/20 i II OZ 762/20, z 11 grudnia 2020 r. sygn. akt II GZ 360/20 i II GZ 368/20, z 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OZ 99/21 i III OSK 3570/21, z 26 lutego 2021 r. sygn. akt III FZ 181/21, z 10 marca 2021 r. sygn. akt II OZ 137/21, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OZ 283/21, z 10 czerwca 2021 r. sygn. akt III FZ 276/21, z 14 lipca 2021 r. sygn. akt I GZ 191/21, z 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OZ 546/21 czy WSA w Lublinie z 9 kwietnia 2024 r. II SA/Lu 4/24 i WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 497/24, CBOSA) i choć orzeczenia te odnosiły się do wykładni art. 15zzs ust. 1 specustawy COVID w zakresie ustalenia zawieszenia i braku rozpoczęcia biegu terminów w postępowaniach sądowych, to z uwagi na praktycznie tożsame rozwiązania przyjęte w art. 15zzs ust. 1 i art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, prezentowane w nich stanowisko ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie.
Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że wstrzymanie lub zawieszenie biegu terminów nastąpiło z dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego tj. 14 marca 2020 r. Zawieszenie biegu terminu trwało do 23 maja 2020 r., z upływem którego wszedł w życie przepis art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) - zgodnie z jej art. 76, który stanowi, że terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1, rozpoczęły swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Przyjmując, że termin został zawieszony z dniem 14 marca 2020 r. (ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego), termin zawieszenia wynosił 71 dni, więc termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, licząc od 24 maja 2020 r. upływał w dniu 24 lipca 2020 r. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego został doręczony organowi I instancji 9 lipca 2020 r., a więc w terminie ustawowym na jego złożenie.
W związku z powyższym należało przyjąć, że wydając decyzję w dniu 27 września 2024 r. organ I instancji miał kompetencję do merytorycznego orzeczenia, albowiem w sprawie należało uwzględnić trwający od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. okres zawieszenia terminu, o którym mowa w art. 15zzr ust. 1 pkt 2 specustawy COVID, który zakończył się 24 lipca 2020 r., a nie 6 lipca 2020 r. jak przyjęły organy orzekające w sprawie.
Z uwagi na powyższe zarówno zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą pozostać w obiegu prawnym i muszą zostać uchylone. Orzekając ponownie w sprawie organ I instancji uwzględni stanowisko Sądu wynikające z uzasadnienia wyroku.
W konsekwencji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 przywołanej ustawy.