II SA/Gl 1108/23

II SA/Gl 1108/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Artur Żurawik
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 59 ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 129 par. 1, par. 2, art. 138 par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg W. G., A. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 czerwca 2023 r. nr SKO.II/426/48/2023 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od organu na rzecz skarżącej W. G. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego A. G. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4) zasądza od organu na rzecz skarżącej J. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 maja 2023 r. nr [...] znak [...] Burmistrz Miasta W., na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") nakazał W. G., J. G., K. K. oraz A. G. - współwłaścicielom nieruchomości stanowiącej działkę nr 1, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą KW [...], przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako ciągu pieszo jezdnego.
Organ ustalił, że przedmiotowa działka nr 1 powstała w wyniku podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją z dnia 2 września 2002 r. nr [...], i została wydzielona pod istniejący chodnik przy ul. [...] w W..
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym obszar "W." (Uchwała Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] r., opubl. Dz. Urz. Woj. Śl. z dnia [...] r., poz. [...]) działka nr 1 usytuowana jest w jednostce strukturalnej: "E 4 KP - tereny komunikacji, w tym teren ciągu pieszego", natomiast zgodnie z poprzednio obowiązującym planem miejscowym dla obszaru "W." (Uchwała Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] r., opub. Dz. Urz. Woj. Śl. z dnia [...] r., Nr [...] poz. [...]) usytuowana była w jednostce strukturalnej "6 KP- tereny placów, chodników, i ciągów o wyłącznym i dominującym ruchu pieszym".
W odpowiedzi na zapytanie organu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 29 listopada 2022 r. poinformował o przeprowadzeniu w dniu 15 listopada 2022 r. czynności kontrolnych na terenie w/w działki nr 1. Kontrola wykazała zlokalizowanie na jej terenie trzech obiektów budowlanych o funkcji handlowej, nieposiadających dokumentacji potwierdzającej legalność budowy.
Następnie organ wskazał, iż analiza ortofotomap pozwala na stwierdzenie, że w 1997 roku nieruchomość, której dotyczy postępowanie, była niezagospodarowana i użytkowana jako ciąg pieszy. W 2009 roku na działce zaczęły pojawiać się parasole gastronomiczne. Porównanie ortofotomap z 2017 roku i 2021 roku uwidacznia wzrost powierzchni działki zajmowanej przez obiekty budowlane o funkcji handlowej. W ocenie organu te okoliczności wskazują, że zmiana sposobu zagospodarowania terenu nie miała charakteru jednorazowego i trwa już dłużej niż rok. Wobec tego organ nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, ponieważ nieruchomość leży w terenach ciągu pieszego i nie przewiduje się jej przeznaczenia pod zabudowę.
Decyzja została doręczona stronom postępowania: K. K. w dniu 17 maja 2023 r., A. G. w dniu 23 maja 2023 r., pełnomocnikowi J. K. w dniu 9 maja 2023 r. Z akt sprawy nie wynika data doręczenia decyzji W. G. oraz J. G..
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji (w dniu 10 maja 2023 r.) wniósł J. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzję w części - w zakresie nieokreślenia terminu jej wykonania przez zobowiązanych, wnosząc o jej zmianę poprzez uzupełnienie polegające na wskazaniu terminu - 14 dni od wydania decyzji ostatecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, działając na podstawie art. 17, art. 18 i art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. nr SKO.II/426/48/2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte dotychczas w sprawie, zwracając uwagę, że postępowanie zostało wszczęte na skutek pisma Odwołującego się J. K. - właściciela sąsiedniej nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] - działka o nr 2, przytoczył brzmienie art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. oraz wyjaśnił, że przepis powyższy znajduje również zastosowanie w przypadku nieruchomości, na których obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a następnie wskazał na ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji oraz podzielił zasadność wydanej decyzji. Odnosząc się do odwołania podkreślił, że przepis art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. nie wymaga określenia, w decyzji dotyczącej nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania w przypadku samowolnej zmiany zagospodarowania terenu, terminu wykonania tego obowiązku. Wskazał, w oparciu o art. 130 k.p.a., że w momencie, gdy decyzja stanie się ostateczna będzie z mocy prawa podlegała wykonaniu, a w sytuacji braku jej dobrowolnego wykonania, możliwe stanie się zastosowanie przymusu administracyjnego.
Decyzja została doręczona: W. G. w dniu 9 czerwca 2023 r., K. K. w dniu 23 czerwca 2023 r., J. G. w dniu 27 czerwca 2023 r. (dwukrotnie awizowana), A. G. w dniu 22 czerwca 2023 r., pełnomocnikowi J. K. w dniu 14 czerwca 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się W. G. (dalej: "Skarżąca"). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wniesionej dnia 26 czerwca 2023 r.) podkreśliła, że zaskarżona decyzja została wydana przed złożeniem odwołań przez pozostałych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, co pozbawiło Skarżącą udziału w toczącym się postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację przedstawioną w decyzji. Ponadto podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 157 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w dniu 30 czerwca 2023 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z dnia 2 czerwca 2023 r. nr SKO.II/426/48/2023. Po rozpatrzeniu sprawy z odwołania J. K. i wydaniu decyzji, w dniu 12 czerwca 2023 r. wpłynęły bowiem kolejne odwołania - wniesione przez A. G. oraz K. K.. Jednocześnie, mając na względzie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17, postanowieniem nr SKO.II/426/54/2023 z dnia 30 czerwca 2023 r. Kolegium na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło w/w postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Ponadto postanowieniem nr SKO.II/426/54/2023 z dnia 30 czerwca 2023 r. Kolegium w oparciu o art. 159 § 1 k.p.a. wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.
Skargę (nadaną dnia 19 lipca 2023 r.) wniósł również A. G. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z pominięciem udziału i argumentacji zawartej w odwołaniu pozostałych stron, a także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie Skarżącego możliwości rozpoznania złożonego odwołania i wydanie decyzji przed terminem do jego złożenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gl 1328/23.
Postanowieniem z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1328/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach połączył sprawę o sygn. akt II SA/Gl 1328/23 ze sprawą ze skargi W. G. prowadzoną pod sygn. akt II SA/Gl 1108/23.
Decyzja została zaskarżona także przez J. G.. W treści skargi (nadanej dnia 11 lipca 2023 r.) sformułowano zarzut naruszenia art. 133 k.p.a. poprzez nieprzekazanie akt sprawy z wszystkimi odwołaniami do organu odwoławczego, na skutek czego doszło do wydania decyzji z pominięciem części odwołań, oraz naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, tj. niewyjaśnieniu czy działka nr 1 stanowi pas drogowy, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Skarżąca zwróciła również uwagę, że organy nie przeprowadziły w zasadzie żadnego postępowania dowodowego, a organ pierwszej instancji przedstawił swoje stanowisko w sposób stronniczy, zaś organ odwoławczy kierował się jedynie jak najszybszym zakończeniem sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Sprawie została nadana sygn. II SA/Gl 1329/23.
Postanowieniem z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1329/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach połączył sprawę o sygn. akt II SA/Gl 1329/23 ze sprawą ze skargi W. G. prowadzoną pod sygn. akt II SA/Gl 1108/23.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargi A. G. oraz J. G. podtrzymał argumentację zawartą w piśmie - odpowiedzi na skargę skierowanym do sprawy ze skargi W. G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Nadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 czerwca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Burmistrza Miasta W. z dnia 4 maja 2023 r. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu.
Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego zastosowanie kompetencji kasatoryjnych względem zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja została oparta o art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji) - w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2 (która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku), bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Przywołany przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zmiany zagospodarowania terenu niezwiązanej z wykonywaniem robót budowlanych lub zmianą sposobu użytkowania obiektu budowalnego lub jego części (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 208/19).
Odnotowania wymaga, iż zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą, przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. może mieć zastosowanie również do terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjmuje się bowiem, że bez względu na to, czy podnoszona w sprawie jako niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem miejscowym, czy też na terenie, dla którego uchwalono taki plan, to takie zdarzenie prawne wymaga oceny w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), i odpowiedniego, jeżeli jest to uzasadnione stanem sprawy przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa. Odmienne przyjęcie doprowadziłoby do uznania, że w przypadku faktycznego zaistnienia niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę nie byłoby możliwe uruchomienie postępowania w przedmiocie likwidacji skutków samowoli w powyższym znaczeniu.
Podkreśla się też, że nie sposób założyć, aby racjonalnie działający ustawodawca - z jednej strony - wyłączył spod jakiejkolwiek kontroli sprawdzenie zgodności zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę z ustaleniami planu miejscowego, z drugiej zaś strony stworzył prawną możliwość dokonania takiej kontroli w przypadku robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającej zgłoszenia, czy też tylko zmiany sposobu zagospodarowania terenu na terenie nieobjętym planem miejscowym (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 6/08, z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1250/15, z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2882/15, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, w: wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1028/16; także wyrok z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2345/18).
Wskazana podstawa normatywna art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. może zatem znaleźć zastosowanie również w warunkach niniejszej sprawy, o ile spełnione zostaną jej przesłanki, co wymaga jednak wnikliwej oceny merytorycznej.
Pamiętać należy, że podstawowe znaczenie dla zastosowania przepisu art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. ma kwestia, czy doszło do funkcjonalnego przekształcenia terenu. A oceny, czy dane zamierzenie skutkuje zmianą zagospodarowania terenu, należy dokonywać w każdym przypadku indywidualnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2763/17).
W pierwszej kolejności należało jednak dostrzec, akcentowane również przez Skarżących, uchybienie przepisom postępowania, które stało się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2).
Jak wynika natomiast z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronom: K. K. w dniu 17 maja 2023 r., A. G. w dniu 23 maja 2023 r., pełnomocnikowi J. K. w dniu 9 maja 2023 r. Akta nie pozwalają na ustalenie daty doręczenia decyzji W. G. oraz J. G..
W dniu w dniu 10 maja 2023 r. J. K., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. N., wniósł odwołanie od decyzji organu. W dniu 2 czerwca 2023 r. organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania J. K., wydał decyzję zaskarżoną w niniejszym postępowaniu.
W sprawie zostały również złożonego odwołania przez pozostałe strony postępowania: A. G. oraz K. K., które nie zostały rozpoznane przez organ odwoławczy.
Dla Skarżącego A. G., wobec doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu 23 maja 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy znak SKO.II/426/54/2023) termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 6 czerwca 2023 r., zatem nadane dnia 30 maja 2023 r. odwołanie, sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata K. D., zostało wniesione w terminie otwartym na jego złożenie. Odwołanie wpłynęło do organu w dniu 6 czerwca 2023 r.
W odniesieniu do Skarżącej K. K., wobec doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu 17 maja 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy znak SKO.II/426/54/2023) termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 31 maja 2023 r., zatem nadane dnia 31 maja 2023 r. odwołanie, sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata Z. A., zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego złożenia. Odwołanie wpłynęło do organu w dniu 2 czerwca 2023 r.
Względem żadnego z ww. odwołań nie zostało wydane postanowienie o niedopuszczalności odwołania bądź uchybienia terminu do jego wniesienia.
Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w pełni podziela wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy od decyzji organu pierwszej instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 i 2 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozpoznać wszystkie wniesione odwołania. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednaj strony, to podjęte orzeczenie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji w ogóle wyłączona jest możliwość rozpoznania pozostałych odwołań wniesionych przez pozostałe strony postępowania.
Nie pozostawia zatem wątpliwości, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym do uchylenia decyzji organu odwoławczego (podobnie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 460/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 450/07).
Naruszenie to ma charakter oczywistego i bezspornego naruszenia prawa, a także pociąga za sobą niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności skutki w postaci przedwczesnego zakończenia postępowania odwoławczego oraz związanej z tym niemożności rozpoznania pozostałych odwołań wniesionych w sprawie. Powyższe skutkowało powstaniem doniosłych następstw procesowych sprowadzających się do wyłączenia możliwości rozpoznania sformułowanych w odwołaniach zarzutów względem decyzji organu pierwszej instancji.
Obowiązek łącznego rozpoznania odwołań wniesionych od decyzji organu pierwszej instancji akcentowany jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1198/09, z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2146/11, z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 2437/16), a nawet zauważa się obronę poglądu, że taka decyzja dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej (wyrok z dnia 1 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1230/04).
W rozpoznawanej sprawie niedopełnienie przez organ odwoławczy wskazanego obowiązku stanowiło konsekwencję wydania zaskarżonej decyzji przed upływem terminu do wniesienia w/w odwołań.
Nie zostało rozpoznane zarówno odwołanie A. G. jak i K. K..
Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd nie miał wątpliwości, że w sprawie doszło do naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Tego rodzaju wada postępowania obligowała Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W rezultacie sformułowane w skargach zarzuty oscylujące wokół kwestii nierozpoznania przez organ odwoławczy wszystkich wniesionych w sprawie odwołań pozostawały zasadne.
Jednocześnie brak było podstaw do odniesienia się na aktualnym etapie postępowania do pozostałych zarzutów podniesionych w skargach. Rola organu odwoławczego będzie ponowne przeprowadzenie postępowania odwoławczego z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu.
Mając na względzie toczące się już postępowania względem przedmiotowej działki, w tym rozstrzygnięcia tut. Sądu, organ winien mieć również w polu widzenia, że zdecydowanie należy odróżnić samowolę budowlaną od samowoli urbanistycznej, o której mowa w art. 59 ust. 3 u.p.z.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 208/19). Kolegium powinno również rozpatrzyć wszystkie podnoszone przez Skarżących okoliczności, zaś rozważenia w tym względnie powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku – uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz Skarżącej W. G. zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 500,00 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Strony będącego adwokatem w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego A. G. zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 980,00 zł (pkt 3 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 500,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Strony będącego adwokatem w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz Skarżącej J. G. zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500,00 zł (pkt 4 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.