II SA/Gl 1107/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z 1963 r. Skarżący, jako spadkobierca pierwotnego właściciela, domagał się wypłaty odszkodowania, argumentując, że pierwotne odszkodowanie nie zostało wypłacone i powinno zostać zwaloryzowane. Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił wypłaty odszkodowania. Wojewoda argumentował, że po ponad 60 latach od wydania decyzji wywłaszczeniowej odnalezienie dowodów potwierdzających wypłatę odszkodowania lub jego złożenie do depozytu jest niemożliwe lub bardzo trudne. Brak dowodów świadczących o tym, że odszkodowanie nie zostało wypłacone, stanowił podstawę do odmowy waloryzacji i wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że upływ czasu znacząco utrudnia odnalezienie dokumentów, a brak dowodów na niewypłacenie odszkodowania nie może automatycznie prowadzić do jego przyznania, zwłaszcza gdy strona sama nie przedstawiła dowodów na brak wypłaty lub złożenia do depozytu. Sąd uznał, że organy podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość po upływie bardzo długiego okresu od wywłaszczenia, w sytuacji braku dowodów na niewypłacenie pierwotnego odszkodowania.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wywłaszczeniem w czasach PRL i trudnościami dowodowymi wynikającymi z upływu czasu. Interpretacja przepisów dotyczących archiwizacji dokumentacji i ciężaru dowodu może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po upływie ponad 60 lat od wydania decyzji wywłaszczeniowej, brak dowodów potwierdzających wypłatę lub złożenie do depozytu pierwotnego odszkodowania, uzasadnia odmowę wypłaty jego zwaloryzowanej kwoty na rzecz spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak dowodów świadczących o tym, że odszkodowanie nie zostało wypłacone, stanowi podstawę do odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącego, zwłaszcza gdy organy podjęły wszelkie możliwe kroki w celu wyjaśnienia sprawy, a strona sama nie przedstawiła dowodów na brak wypłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upływ czasu ponad 60 lat od wywłaszczenia znacząco utrudnia odnalezienie dokumentów potwierdzających wypłatę odszkodowania lub jego złożenie do depozytu. Brak takich dowodów, przy jednoczesnym braku dowodów na niewypłacenie odszkodowania, pozwala na odmowę waloryzacji i wypłaty, ponieważ nie można domniemywać niewypłacenia świadczenia, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa również na stronie wnioskującej.
Czy organ administracji w postępowaniu o waloryzację odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może badać zasadność i legalność pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu o waloryzację odszkodowania organy administracji nie są uprawnione do badania treści ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, która weszła do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Postępowanie o waloryzację odszkodowania jest odrębną sprawą administracyjną od postępowania o ustalenie odszkodowania. Organy właściwe do waloryzacji nie badają legalności pierwotnej decyzji, a jedynie ustalają, czy żądanie wypłaty odszkodowania w kwocie wcześniej ustalonej zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania.
u.g.n. art. 130
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania.
u.g.n. art. 132 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis stanowiący, że wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Sąd uznał, że brak dowodów na niewypłacenie odszkodowania stanowi podstawę do odmowy waloryzacji.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 12 § ust. 2
Regulował sposób wypłaty odszkodowania w momencie wywłaszczenia.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 26 § ust. 2
Stanowił, że sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy złożyć do depozytu sądowego, jeżeli wypłata osobie uprawnionej napotyka przeszkody.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 26 § ust. 3
Stanowił, że suma odszkodowania złożona do depozytu sądowego przechodzi na własność Państwa, jeżeli osoby uprawnione nie podjęły jej w ciągu 5 lat.
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Regulował obwieszczanie decyzji w przypadku braku informacji o miejscu pobytu strony.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Regulacje dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.c. art. 470
Kodeks cywilny
Skutki złożenia świadczenia do depozytu sądowego.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do własności i jego ograniczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na niewypłacenie odszkodowania po ponad 60 latach od wywłaszczenia uzasadnia odmowę jego waloryzacji i wypłaty. • Organy administracji podjęły wszelkie możliwe kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. • Upływ czasu znacząco utrudnia odnalezienie dokumentów potwierdzających wypłatę odszkodowania lub jego złożenie do depozytu.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji błędnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. • Organ I instancji nie powinien szukać dowodu wypłaty, gdyż odszkodowanie nie zostało wypłacone. • Organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe działał bezprawnie. • Decyzja o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania narusza art. 132 ust. 3 u.g.n., art. 128 ust. 1 u.g.n., art. 129 ust. 1 u.g.n. • Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7 k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i aprobatę działań prowadzących do szkody obywatela. • Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza.
Godne uwagi sformułowania
brak dowodów świadczących o tym, że odszkodowanie nie zostało wypłacone stanowi także podstawę do odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącego • nie można wykluczyć, że kwota odszkodowania została złożona do depozytu sądowego, jednak wobec niepodjęcia jej w określonym terminie przeszła na własność Państwa • nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę • w postępowaniu, którego przedmiotem jest waloryzacja ustalonego w przeszłości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organy administracji nie są uprawnione do badania treści ostatecznej decyzji PWRN USW w K. z dnia 31 sierpnia 1963 r.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Dziuk
sędzia
Agnieszka Kręcisz-Sarna
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość po upływie bardzo długiego okresu od wywłaszczenia, w sytuacji braku dowodów na niewypłacenie pierwotnego odszkodowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wywłaszczeniem w czasach PRL i trudnościami dowodowymi wynikającymi z upływu czasu. Interpretacja przepisów dotyczących archiwizacji dokumentacji i ciężaru dowodu może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak upływ czasu i trudności dowodowe mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw majątkowych, nawet jeśli pierwotne wywłaszczenie było wadliwe. Jest to przykład złożoności prawnej związanej z dziedzictwem PRL.
“Ponad 60 lat po wywłaszczeniu: czy spadkobierca odzyska pieniądze za ziemię?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.