Orzeczenie · 2025-02-19

II SA/Gl 1106/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-02-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćzwolnienie z opłatpostępowanie administracyjneprawo proceduralneprawo materialnedecyzja administracyjnaSKOWSA

Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej A. S. o całkowite zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt jej ojca w Domu Pomocy Społecznej (DPS) na przyszłość. Prezydent Miasta C. decyzją z 13 lipca 2022 r. zwolnił skarżącą z opłat za okres od 11 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. Następnie, wniosek skarżącej z 8 sierpnia 2022 r. o uzupełnienie tej decyzji w zakresie zwolnienia na przyszłość został potraktowany przez organ I instancji jako wniosek o uzupełnienie decyzji, a następnie postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r. odmówiono jego uzupełnienia. Mimo to, Prezydent Miasta C. wydał decyzję z 25 stycznia 2023 r. odmawiającą zwolnienia z opłat za okres od 1 stycznia 2018 r. na przyszłość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność obu decyzji. Sąd uznał, że organy administracji błędnie rozpatrzyły wniosek skarżącej, który powinien być traktowany jako żądanie uzupełnienia decyzji lub jako element postępowania o ustalenie opłaty. Sąd podkreślił, że złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania, a odmowa uzupełnienia powinna być rozpatrzona w formie postanowienia, od którego biegnie termin do wniesienia odwołania. Organy nieprawidłowo wydały merytoryczną decyzję w sprawie, która została już częściowo rozstrzygnięta, naruszając tym samym zasady postępowania i res iudicata. Sąd wskazał również na potrzebę właściwego stosowania przepisów dotyczących zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania decyzji administracyjnych, zasady res iudicata oraz postępowania w sprawach dotyczących odpłatności za pobyt w DPS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o uzupełnienie decyzji i jego błędnym potraktowaniem przez organy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o uzupełnienie decyzji w zakresie zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS, złożony po terminie do wniesienia odwołania, powinien być traktowany jako odwołanie lub wszczynać nowe postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o uzupełnienie decyzji, złożony w terminie do wniesienia odwołania, wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania, a odmowa uzupełnienia powinna być rozpatrzona w formie postanowienia. Organy błędnie wydały merytoryczną decyzję w tej samej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania, a odmowa uzupełnienia następuje w formie postanowienia. Organy administracji nieprawidłowo wydały merytoryczną decyzję, ignorując procedurę uzupełniania decyzji i zasady res iudicata.

Czy można odmówić zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS, jeśli nie zostało wcześniej ustalone konkretne zobowiązanie do ponoszenia tej odpłatności?

Odpowiedź sądu

Zwolnienie z opłat może nastąpić po wcześniejszym ustaleniu opłaty, ale wniosek o zwolnienie może być złożony również w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty. Jednakże, jeśli strona nie jest zobowiązana do ponoszenia opłat z powodu spełnienia kryteriów dochodowych, nie można jej zwolnić z opłat, których nie ma.

Uzasadnienie

Sąd odniósł się do interpretacji art. 64 u.p.s. i orzecznictwa, wskazując, że zwolnienie z opłat jest fakultatywne i może nastąpić po ustaleniu opłaty lub w toku postępowania o jej ustalenie. W sytuacji, gdy strona nie ponosi opłat z uwagi na spełnienie kryteriów dochodowych, nie można jej zwolnić z opłat, które nie zostały ustalone.

Czy organ administracji ma obowiązek sprecyzować zakres żądania strony, jeśli jego treść jest niejasna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku wątpliwości co do zakresu wniosku, organ powinien zastosować art. 63 k.p.a. i wezwać stronę do jego sprecyzowania, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z jej intencją i interesem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił zasadę ograniczonego formalizmu postępowania administracyjnego i obowiązek organu do wyjaśnienia intencji strony w przypadku niejasności wniosku, zgodnie z art. 63 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 111 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje możliwość żądania uzupełnienia decyzji.

u.p.s. art. 61 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS.

u.p.s. art. 61 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS.

u.p.s. art. 64

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Reguluje możliwość fakultatywnego zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

k.p.a. art. 111 § 1b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia.

k.p.a. art. 111 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia.

u.p.s. art. 110 § 7

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dotyczy ustalania odpłatności za pobyt w DPS.

u.p.s. art. 110 § 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dotyczy ustalania odpłatności za pobyt w DPS.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 63

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące podania.

k.p.a. art. 37 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie w przypadku bezczynności organu.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada sprawowania kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji błędnie rozpatrzyły wniosek skarżącej o uzupełnienie decyzji, traktując go jako odwołanie lub nowe postępowanie, zamiast zastosować procedurę uzupełniania decyzji. • Złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji wstrzymuje bieg terminu do wniesienia odwołania. • Wydanie merytorycznej decyzji w sprawie, która została już częściowo rozstrzygnięta, narusza zasadę res iudicata.

Godne uwagi sformułowania

organy obydwu instancji błędnie podjęły się merytorycznego rozpatrzenia sprawy i nie dostrzegły, że została ona już rozstrzygnięta w sposób jednoznaczny z uwzględnieniem treści przepisów prawa materialnego. • Samo żądanie uzupełnienia decyzji... zostało unormowane w art. 111 k.p.a. • Złożenie żądania uzupełnienia decyzji powoduje wstrzymanie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania decyzji administracyjnych, zasady res iudicata oraz postępowania w sprawach dotyczących odpłatności za pobyt w DPS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o uzupełnienie decyzji i jego błędnym potraktowaniem przez organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do wadliwych decyzji i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów k.p.a. w kontekście wniosków o uzupełnienie decyzji.

Błąd proceduralny organów administracji doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odpłatności za pobyt w DPS.

Sektor

pomoc społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst