II SA/Gl 1101/24

II SA/Gl 1101/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 43, art. 63
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1215/2024/9171 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 lipca 2024 r. M. P. (dalej jako: "skarżący" lub "strona"), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), opisaną w rubrum nn. wyroku. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z 24 kwietnia 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta S. (dalej jako: "organ I instancji" lub "Prezydent"), działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz.U. z 2023, poz. 390 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.ś.r." oraz art. 43 i 63 Ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), dalej jako: "u.ś.w.", odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że choć matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 1 stycznia 2024 r., a więc w chwili składania wniosku, tj. 31 grudnia 2023 r., nie legitymowała się takim orzeczeniem. Dodatkowo organ I instancji zauważył, że w orzeczeniu o niepełnosprawności matki skarżącego wskazano, od kiedy datuje się stopień niepełnosprawności, zaś ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, od kiedy niepełnosprawność istnieje.
Dalej Prezydent podniósł, że w toku postępowania ustalono, że skarżący sprawuje opiekę nad matką. Osoba wymagająca opieki jest wdową, jej rodzice nie żyją. Z przeprowadzonego 27 lutego 2024 r. wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącego w listopadzie 2023 r. uległa wypadkowi w domu, co spowodowało pogorszenia stanu jej zdrowia (przed wypadkiem funkcjonowała samodzielnie). Jest osobą leżącą, przy pomocy skarżącego siada na łóżku aby spożyć posiłki. Wymaga pomocy w przygotowaniu posiłków, podaniu leków, utrzymaniu higieny. Skarżący pomaga matce we wszystkich czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego tj. pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, przygotowanie i podanie posiłków.
Nie negując faktu, że skarżący sprawuje stałą i ciągłą opiekę nad matką Prezydent wskazał, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia, a to z uwagi na fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającego opieki nie powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (w świetle art. 17 ust. 1b u.ś.r., a ponadto w chwili składania wniosku matka skarżącego nie legitymowała się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, co jednak nie skutkuje utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wynikający z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP ostateczny i powszechnie obowiązujący charakter orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przesądza o tym, że wiążą one wszystkich adresatów bez wyjątku, a zatem winny być przez nie respektowane. Zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie o sygn. akt K 38/13 nie może być uznane za prawidłowe i stanowi naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
W dalszej kolejności skarżący podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.), przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. W tym okresie przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że zawieszenie działalności gospodarczej wiąże się dla przedsiębiorcy z utratą możliwości zarobkowania i osiągania dochodów, a konsekwencje tego stanu rzeczy są tożsame z utratą zatrudnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za rezygnację z zatrudnienia należy uznać również zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 2425/19). Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest zatem tożsame z rezygnacją z innej pracy zarobkowej. Zawieszenie działalności gospodarczej należy zatem uznać za faktyczną rezygnację z jej wykonywania. Skarżący podkreślił, że od 30 grudnia 2023 r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona i nadal nieprzerwanie ma taki status.
Dalej skarżący argumentował, że w obowiązujących przepisach prawnych nie znajduje się doprecyzowanie co oznacza sformułowanie "legitymować się" orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym nie powinno się domniemywać, że sformułowanie to oznacza konieczność wydania orzeczenia przed datą złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, a więc szczególnie ważna jest data złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz data ustalenia stopnia niepełnosprawności zapisana w wydanym orzeczeniu. Wskazał dodatkowo, że zgodnie z pkt V wydanego orzeczenia o niepełnosprawności: "ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od: 18.12.2023 r." co dowodzi, że na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jego matka (osoba wymagająca opieki) posiadała ustalony stopień niepełnosprawności.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał treść przepisów, znajdujących zastosowanie w sprawie i wskazał, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym, wprowadzająca m.in. zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 43 tej ustawy zmianie uległ art. 17 u.ś.r. Ponadto, zgodnie z art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r" stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odwoławczy podniósł, że ze względu na datę uzyskania przez matkę skarżącego orzeczenia o niepełnosprawności w rozpatrywanej sprawie nie znajdą zastosowania ww. przepisy przejściowe. Wniosek o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego został co prawda złożony w dniu 31 grudnia 2023 r., ale prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do tego dnia, albowiem orzeczenie o niepełnosprawności ma datę [...] r.
Oznacza to, że w tym przypadku nie powstało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. na podstawie przepisów dotychczasowych. Tym samym nie znajduje w sprawie zastosowania art. 63 ust.
Kolegium wskazało dalej, że stronie nie może zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, gdyż strona sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, która ukończyła 18. rok życia. W związku z powyższym odmowa przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.
W skardze sądowej od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:
a) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 187 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a." poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym bezpodstawnie nie ustalenie, że skarżący spełnia wszelkie przesłanki do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji;
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym niezastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
c) art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż świadczenie pielęgnacyjne na dotychczasowych zasadach nie przysługuje, gdy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane po 1 stycznia 2024 r., nawet jeżeli nastąpiło to z przyczyn leżących po stronie organu, podczas gdy rzeczone przepisy należy wykładać z uwzględnieniem przepisów systemu prawa, w tym art. 32 Konstytucji RP (konstytucyjnej zasady równości), a to w ten sposób, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunom osób niepełnosprawnych nawet jeżeli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie zostało wydane przed 1 stycznia 2024 r. - jeżeli nastąpiło to z przyczyn leżących po stronie organu, lecz z treści ww. orzeczenia wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na dzień 18 grudnia 2023 r., co skutkowało wadliwym zastosowaniem rzeczonego przepisu i błędnym odmówieniem przyznania Skarżącemu przedmiotowego świadczenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o przyznanie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, że stanowisko organu o braku zastosowania przepisów przejściowych, określonych w art. 63 u.ś.w. jest błędne.
Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony dnia 18 grudnia 2023 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] r. zaliczył matkę skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, gdzie daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 18 grudnia 2023 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Skarżący złożył w dniu 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Nadto stosownie do art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie tej ustawy, albo od dnia wejścia w życie tej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Nadto stosownie do art. 24 ust. 2a u.ś.r., jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, że powyższe przepisy nie ograniczają możliwości stosowania ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. jedynie w odniesieniu do postępowań prawomocnie zakończonych przed tą datą. Art. 63 ust. 2 u.ś.w. wyraźnie określa, że stosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym dotyczy nie tylko osób, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, ale również osób, którym "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego". Ustawodawca nadając takie brzmienie ww. przepisowi jednoznacznie dał do zrozumienia, iż nie chodzi jedynie o przypadki osób, którym świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane, lecz również osób, które złożyły wnioski o jego przyznanie w okresie do 31 grudnia 2023 r., a wobec których postępowania nie zdążyły się zakończyć przed końcem 2023 r. W odniesieniu do takich osób, mimo wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym i wynikających z tego faktu zmian w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy dalej prowadzić postępowania na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Nawet jeśli postępowanie w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego zakończyłoby się w 2024 r., to o ile wniosek o jego przyznanie albo wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności złożony został najpóźniej w dniu 31 grudnia 2023 r., to możliwe będzie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od tego dnia, a zatem możliwe będzie retroaktywne stworzenie uprawnienia, które będzie mogło zostać uznane za powstałe do dnia 31 grudnia 2023 r.,
Zdaniem pełnomocnika skarżącego w pierwszej kolejności należało ustalić, czy skarżącemu będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz czy spełnione są, co najmniej na dzień 31 grudnia 2023 r., przesłanki przyznania świadczenia, które wskazane zostały w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W przypadku ustalenia, że skarżący spełniał wszystkie przesłanki do przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień 31 grudnia 2023 r. powstał obowiązek, wynikający z art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyznać świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o przepisy dotychczasowe u.ś.r.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego u.ś.w. nie ogranicza możliwości dalszego prowadzenia postępowania na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. w odniesieniu do spraw, w których świadczenie pielęgnacyjne albo zostało przyznane przed tą datą, albo w których możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z wsteczną od miesiąca złożenia wniosku o jego przyznanie albo od miesiąca założenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, tj. zgodnie z art. 24 ust. 2 lub 2a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Brak jest jakiegokolwiek konstytucyjnego uzasadnienia różnicowania sytuacji skarżącego, w sytuacji, gdy brak było przed 1 stycznia 2024 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jego matki z przyczyn leżących po stronie organu, od sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, których podopieczni uzyskali przedmiotowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przed 1 stycznia 2024 r.
W ocenie pełnomocnika skarżącego art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy wykładać z uwzględnieniem przepisów systemu prawa, w tym art. 32 Konstytucji RP (konstytucyjnej zasady równości), a to w ten sposób, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunom osób niepełnosprawnych nawet jeżeli organ nie zdążył orzec o zaliczeniu osoby niepełnosprawnej do znacznego stopnia niepełnosprawności przed 1 stycznia 2024 r. - jeżeli nastąpiło to z przyczyn leżących po stronie organu, lecz z treści ww. orzeczenia wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się przed 2024 r., a to w niniejszej sprawie na dzień 18 grudnia 2023 r.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego rzeczone uchybienia skutkowały wadliwym zastosowaniem art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. i utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji. Konsekwencją wadliwej wykładni było wadliwe ustalenie stanu faktycznego - organy obu instancji naruszyły art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., i nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym bezpodstawnie nie ustaliły, że skarżący spełnia wszelkie przesłanki do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowym zagadnieniem dla sprawy jest wykładnia art. 63 ust. 1 u.ś.w., tj. przepisu intertemporalnego regulującego jakie brzmienie ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie do określonego stanu faktycznego. Zauważyć przy tym należy, że aktualnie art. 17 ust. 1 u.ś.r. zawęża krąg uprawnionych do tego świadczenia, tj. do osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, którzy nie ukończyli 18. roku życia. Tymczasem żądanie skarżącego związane jest z opieką nad matką, a więc osobą, która przekroczyła wskazany cenzus wiekowy.
Przystępując do rozważań przytoczyć należy treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. Stanowi on, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 u.ś.w. (tj. ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 190/24, Lex nr 3708448). Oznacza to, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy administracji rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 105/24, Lex nr 3696430, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 632/24, Lex nr 3754419). O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem regulacja z art. 63 u.ś.w. umożliwia przyznanie świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać (vide wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 291/24, Lex nr 3755258, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 828/24, Lex nr 3794261).
Zgadzając się z powyższym stanowiskiem podkreślić zatem należy, że stosowanie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2023 r. uzależnione jest nie tylko od spełnienia wymagań warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w tamtym okresie, ale również warunkowane jest złożeniem wniosku przed zmianą przepisów, a więc przed 1 stycznia 2024 r. Wniosek Skarżącego wpłynął do organu I instancji w dniu 31 grudnia 2023 r., i powinien zostać rozpatrzony przy uwzględnieniu zasad obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Warunkiem podstawowym jest więc, odwołując się do wcześniejszych rozważań, aby osoba, która składa wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed 31 grudnia 2023 r. spełniała wszystkie przesłanki ustawowe do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym opiekowała się osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jeżeli osoba ubiegająca o przyznanie prawa do świadczenia nie wykaże, że osoba, którą się opiekuje legitymuje się stosownym orzeczeniem uzyskanym przez 31 grudnia 2023 r. to nie spełnia jednej z podstawowych przesłanek do jego uzyskania. Powoływany wyżej przepis art. 63 ust.1 u.ś.w. wyraźnie stanowi, że w sprawach do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. - a nie mogło powstać - stosujemy przepisy dotychczasowe. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że matka skarżącego uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności [...]r. Składając wniosek skarżący nie wiedział czy jego matka uzyska znaczny stopień niepełnosprawności. W konsekwencji oznacza to, że skarżący w dniu 31 grudnia 2023 r. nie spełniał przesłanek ustawowych do przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad niepełnosprawną matką.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Skarżącej w tym zakresie i brakiem żądania Kolegium o przeprowadzenie rozprawy.