II SA/Gl 1099/23

II SA/Gl 1099/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Artur Żurawik
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 81c ust. 1 i  ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi S. B. i M. W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 5 maja 2023 r. nr WINB-WOA.7722.6.2023.AJ w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB), postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7722.6.2023.AJ, rozpoznaniu zażalenia M.W. i S.B. (inwestorzy, skarżący), na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) z dnia 7 grudnia 2022 r. numer [...], nakładające na skarżących jako właścicieli nieruchomości- obowiązek dostarczenia ekspertyzy budynku, położonego w R. przy ul. [...], na działce nr [...], w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej uchylił zaskarżone postanowienie PINB w zakresie wyznaczonego terminu wykonania obowiązków, wyznaczył nowy termin wykonania tych obowiązków oraz utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałej części.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznymi prawnym.
Podczas postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB, dotyczącego zbadania zgodności z obowiązującymi przepisami budowy budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] sąsiadującej z działką nr [...] - będącej przedmiotem niniejszego postępowania, stwierdzono, iż budynek został usytuowany około 4 metry od granicy z działką sąsiednią, posiada ścianę zwróconą w stronę tej granicy z drewna, który jest materiałem rozprzestrzeniającym ogień.
Wobec powyższego w dniu 6 października 2022 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego mającego na celu ewentualne doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
PINB stwierdził, że wykonane roboty budowlane są zrealizowane w sposób odbiegający w sposób istotny od obowiązujących przepisów technicznych w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego, tj. odległości między budynkami, oraz prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie budowy. Niezależnie od tego, że budowa domu została zakończona i dokonano skutecznego zgłoszenia do PINB tego faktu, roboty polegające na dociepleniu ścian zgodnie z oświadczeniem skarżących, miały zostać wykonane w terminie późniejszym, ze względów finansowych. Pozostawienie budynku w takiej postaci jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami i zachodzi konieczność przeanalizowania, jakie roboty należy wykonać w celu jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem PINB zachodzi konieczność wykonania takich robót budowlanych, które doprowadzą ściany budynku, lub przynajmniej ścianę zwróconą w stronę działki sąsiedniej, do stanu odpowiadającego ówczesnym i obecnym przepisom technicznym.
W celu uzupełnienia zabranego materiału dowodowego, konieczne jest zatem przedstawienie ekspertyzy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, która będzie określała sposób, w jaki należy doprowadzić istniejący budynek drewniany, zlokalizowany ok. 4 m. od granicy z działka sąsiednią i ok. 8,3 m. od budynku budowanego na tej działce, do stanu prawidłowego pod względem ochrony przeciwpożarowej.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r. numer [...] PINB zobowiązał skarżących jako właścicieli nieruchomości do dostarczenia ekspertyzy budynku, położonego w R. przy ul. [...], na działce nr [...], w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, z uwagi na wykonanie budynku ze ścianą z materiału rozprzestrzeniającego ogień, w odległości 4 metrów od granicy z działką nr [...], wyznaczając termin na 30 kwietnia 2023 r.
W zażaleniu na postanowienie PINB skarżący zarzucili, iż jest ono bezzasadne z uwagi na to, że budynek położony na działce nr [...], został oddany do użytku ponad 12 lat temu, a odbioru dokonał ten sam inspektorat i budynek uzyskał zezwolenie na użytkowanie. Ponadto przepis, na który powołuje się PINB odnosi się do prawidłowej odległości pomiędzy budynkami, a nie odległości budynku od granicy działki. W uzasadnieniu wskazali, że nie widzą podstaw do wykonania ekspertyzy budynku położonego na działce nr [...]. Zgodnie z art. 34 ust.3 oraz z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm. – dalej "P.b.") obowiązek usytuowania nowo budowanego budynku w odpowiedniej odległości od istniejących budynków spoczywa na właścicielach działki [...] oraz ich projektancie. Zauważyli, że inwestycja na działce sąsiedniej nie została wstrzymana do czasu wyjaśnienia sprawy
Wnieśli o uchylenie postanowienia PINB z dnia 7 grudnia 2022 r., uchylenie decyzji PINB dnia 28 października 2022 r. umarzającej postępowanie usytuowania nowo budowanego budynku jednorodzinnego na działce nr [...] w R. przy ul. [...] oraz rozpatrzenie sprawy prowadzonej przez PINB związanej z poprawnością usytuowania nowo budowanego domu jednorodzinnego na działce nr [...] w R. przy ul. [...].
SWINB postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r. po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, uchylił zaskarżone postanowienie PINB w zakresie wyznaczonego terminu wykonania obowiązków, wyznaczył nowy termin wykonania tych obowiązków na dzień 28 sierpnia 2023 r. oraz utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu przestawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń wskazując, że za podstawę swojego postanowienia PINB przyjął art. 81 c ust. 2 P.b., który stanowi, iż organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, których koszty ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Stwierdził, że nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej na zasadzie art. 81 c ust. 2 P.b. znajduje uzasadnienie wyłącznie w przypadkach w nim wskazanych. Działania organów podejmowane w oparciu o przepis art. 81 c ust. 2 P.b. mają na celu tylko i wyłącznie ustalenie stanu faktycznego sprawy, a wydane postanowienie ma charakter dowodowy i podejmowane jest z reguły w ramach toczącego się już postępowania
Zauważył, że w trakcie przedmiotowego postępowania ustalono, iż budynek skarżących znajdujący się na działce nr [...] jest w całości wykonany z drewna. Zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy i obecnie przepisami § 271 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 Nr 75, poz. 690 z późn. zm.-dalej "rozporządzenie"), odległości pomiędzy budynkami ZL, o obciążeniu ogniowym do 1000 MJ/m2, ustalona na 8 metrów powinna, zgodnie z ust. 2 zostać w tym przypadku zwiększona o 50 %. Wskazano w nim bowiem, że: "Jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków- o 100%."
Przedmiotowy budynek został wybudowany niezgodnie z przepisami oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Elewacje miały zostać wykończone materiałem nierozprzestrzeniającym ognia, i wówczas jego odległość od granicy mogła wynosić 4 m., jak to jest obecnie. Roboty elewacyjne nie zostały jednak ukończone, a nakaz dokończenia robót zgodnie z projektem budowlanym mógł być już wcześniej zawarty w pozwoleniu na użytkowanie, które winno być udzielone z uwagi na niewykonanie wszystkich robót przez inwestora.
Ponadto w obecnym stanie prawnym nie jest wymagane wykonanie elewacji z białego tynku, gdyż aktualny plan zagospodarowania przestrzennego nie nakłada już takiego obowiązku w stosunku do inwestycji realizowanych na terenie gdzie znajduje się przedmiotowy obiekt. Możliwe jest zastosowanie innych rozwiązań w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami ochrony przeciwpożarowej. Zakres robót niezbędny do wykonania powinien wynikać z wymaganej ekspertyzy. Realizując daną inwestycję inwestor, właściciel lub zarządca musi się liczyć, z określonymi konsekwencjami wynikającymi z P.b., w tym chociażby obowiązkiem dostarczania ekspertyzy o jakiej mowa w art. 81 c ust. 2 P.b.
Analiza akt sprawy wykazała, iż budynek zlokalizowany na działce numer [...], wykonany w części nadziemnej w całości z drewna, miał mieć wszystkie elewacje docieplone wełną mineralną oraz otynkowane tynkiem cienkowarstwowym. Powyższe wynikało z zatwierdzonego projektu budowlanego, a warunek ten wynikał między innymi z zapisów obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectwa R. (wypis nr [...] z dnia 8 maja 2007 r.).
Nie ulega, bowiem, wątpliwości, iż przedmiotowy drewniany budynek mieszkalny w obecnym stanie nie spełnia wymogów przeciwpożarowych może stanowić zagrożenie pożarowe dla obecnych i przyszłych budynków na działkach sąsiednich, a przede wszystkim dla osób mieszkającym w nim. Sporny obiekt może zagrażać życiu, zdrowiu oraz bezpieczeństwu ludzi i mienia. Wątpliwości organu nadzoru budowlanego, w świetle art. 81 c ust. 2 P.b. są uzasadnione.
Nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego jest konieczne z uwagi na określenie sposobu, w jakim należy doprowadzić istniejący budynek drewniany, zlokalizowany o około 4 metry od granicy z działką sąsiednią i około 8,3 metry od budynku budowlanego na tej działce, do stanu zgodnego z prawem.
W myśl przepisu art. 81 c ust. 4 P.b., w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Zauważył dodatkowo, iż SWINB na obecnym etapie postępowania badał aktualnie jedynie kwestię wpadkową w ramach postępowania głównego, tzn. sprawę zasadności nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej. Zdaniem SWINB PINB przeprowadził postępowanie dowodowe w możliwym zakresie, a wydane rozstrzygniecie odpowiada przepisom prawa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżyli postanowienie SWINB w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 11 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie w zakresie obowiązku wyjaśnienia przez organ administracji wszystkich przesłanek stanowiących podstawę dla zobowiązania skarżących do dostarczenia ekspertyzy budynku położonego w R. przy ul. [...], na działce [...]; art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie wobec faktu, iż organ zobowiązując skarżących do dostarczenia ekspertyzy budynku położonego w R. przy ul. [...], na działce [...] nie posługiwał się najprostszymi środkami do załatwienia sprawy; art. 15 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 oraz art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego naruszenie, a to podważenie trwałości prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego pomimo faktu, iż przeprowadzona została obowiązkowa kontrola stwierdzająca legalność obiektu budowlanego, jego zgodność z przepisami prawa budowlanego oraz potwierdzono brak zastrzeżeń organu nadzoru budowlanego co do wykorzystanych wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa pożarowego; art. 77 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1, art. 59a ust. 1 i 2 oraz art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie, a to niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ administracyjny w sprawie wobec faktu, iż wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która usuwa wszelkie wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego położonego w R. przy ul. [...], na działce [...]; art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i brak uwzględnienia oczywistej okoliczności, iż to budynek projektowany na działce nr [...], jako usytuowany w odległości 8 m od sąsiedniego powinien na etapie projektowania uwzględniać uwarunkowania istniejące w terenie, a w szczególności uwzględniać, iż na działce sąsiedniej stoi wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę budynek konstrukcji drewnianej, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 81c ust. 2 P.b. w związku z art. 59 ust. 1 P.b. oraz art. 59a ust. 1 i 2 P.b. poprzez jego naruszenie, a to zobowiązanie skarżących do dostarczenia ekspertyzy budynku położonego w R. przy ul. [...], na działce [...], pomimo faktu, iż nie zachodziły uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego; § 271 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię, a to przyjęcie, iż projekt architektoniczno-budowlany wznoszonego budynku na sąsiedniej działce nr [...] nie musiał uwzględniać wymaganej przez przywołany przepis rozporządzenia odległości pomiędzy budynkami znajdującymi się na działkach sąsiednich oraz, że skarżący zobowiązani byli do usytuowania obiektu budowlanego znajdującego się na działce [...] - zwróconego drewnianą ścianą ku sąsiedniej działce nr [...], w sposób nieutrudniający zagospodarowanie sąsiedniej działki oraz błąd w poczynionych ustaleniach faktycznych, a to ustalenie, że projekt architektoniczno-budowlany sporządzony dla wznoszonego budynku na sąsiedniej działce nr [...] nie musiał uwzględniać wymaganych prawem odległości pomiędzy budynkami w przypadku, kiedy jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku na działce nr [...] jest rozprzestrzeniająca ogień, wobec tego, że skarżący zobowiązani byli na podstawie nieobowiązującego już planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectwa R. do docieplenia elewacji wełną mineralną oraz otynkowania tynkiem cienkowarstwowym, podczas gdy taki obowiązek, wobec uchylenia miejscowej uchwały, wygasł; ustalenie, iż jakość wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, budzą uzasadnione wątpliwości organu administracji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zobowiązanie organu administracji publicznej przez Sąd do przedłożenia dokumentów z zgromadzonych w ramach kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej celem dopuszczenia do użytkowania ww. obiektu budowlanego na wykazanie, iż stwierdzona została legalność obiektu budowlanego, jego zgodność z przepisami prawa budowlanego oraz potwierdzono brak zastrzeżeń organu nadzoru budowlanego co do wykorzystanych wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa pożarowego. W uzasadnieniu skargi nie zgodzili się z postanowieniem i jego uzasadnieniem. Wskazali, że postanowienie zostało wydane w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym zbadania zgodności z obowiązującymi przepisami budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] w R., przy czym stwierdzono, iż nieprawidłowości mogły wystąpić przy budowie budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w R., którego właścicielem są skarżący. Wyjaśnili, iż obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] został zrealizowany w latach 2008 - 2010, przy czym prawidłowość realizacji obiektu budowlanego w świetle zgodności ze sporządzonym projektem architektoniczno-budowlanym, jak i zgodność zrealizowanego obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami nie były dotychczas kwestionowane. W ocenie skarżących brak jest podstaw do uznania, iż obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] został zrealizowany nieprawidłowo - z naruszeniem § 271 rozporządzenia, skoro na sąsiedniej działce nie było wzniesionego, podczas realizacji obiektu budowlanego na działce nr [...], żadnego obiektu budowlanego. Powyższy przepis znajduje zastosowanie w odniesieniu do odległości między budynkami, a nie pomiędzy budynkiem, a granicą działki. Podkreślili, że dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu pod kątem legalności wybudowania przez organy nadzoru budowlanego.
Zdaniem skarżących działanie organu polegające na zobowiązaniu skarżących do dostarczenia ekspertyzy budynku położonego w R. przy ul. [...], na działce [...] jest niezgodne z prawem, jako że nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Ponadto organ niewystarczająco wyjaśnił przesłanki stanowiące podstawę zobowiązania skarżących do dostarczenia ekspertyzy.
W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją (postanowieniem), czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.
Wyjaśnić przy tym należy, że rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów możliwe było na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia.
Przedmiotem kontroli Sąd w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 5 maja 2023 r, zapadłe na skutek zażalenia skarżących postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) z dnia 7 grudnia 2022 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia na skarżących jako właścicieli nieruchomości- obowiązek dostarczenia ekspertyzy budynku, położonego w R. przy ul. [...], na działce nr [...], w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, którą uchylono postanowienie PINB w zakresie wyznaczonego terminu wykonania obowiązków, wyznaczono nowy termin wykonania tych obowiązków na dzień 28 sierpnia 2023 r. oraz utrzymano w mocy w pozostałej części zaskarżonego postanowienie PINB.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a co za tym idzie skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Na obecnym etapie postępowania Sąd badał jedynie kwestię wpadkową w ramach postępowania głównego, tzn. sprawę zasadności nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia ekspertyzy budynku w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.-dalej "P.b"). Zgodnie z art. 81c ust. 1 P.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
Stosownie zaś do art. 81c ust. 2 P.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie za ugruntowany przyjmuje się pogląd, że postanowienie wydawane w trybie powołanego art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego postępowania bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Nałożenie takiego obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej czy ekspertyzy w formie postanowienia nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, ale służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. W orzecznictwie przyjmuje się, że za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 P.b. muszą przemawiać wątpliwości uzasadnione, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć.
Dokonując analizy akt sprawy z perspektywy powołanego art. 81c ust. 2 P.b., w ocenie Sądu w składzie niniejszym, należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy technicznej we wskazanym zakresie.
W tym względzie organy wykazały, że wątpliwości w sprawie, leżące u podstaw nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy dotyczą kwestii prawidłowości wykonanych robót budowlanych, które zostały zrealizowane w sposób niezgodny z projektem budowlanym, gdyż budynek zlokalizowany na działce numer [...], miał mieć wszystkie elewacje docieplone wełną mineralną oraz otynkowane tynkiem cienkowarstwowym. Powyższe wynikało z zatwierdzonego projektu budowlanego. Zatem elewacje miały zostać wykończone materiałem nierozprzestrzeniającym ognia. Z oświadczenia kierownika budowy z dnia 19 listopada 2010 r. (karta 5 akt administracyjnych) wynika, że "budowa została wykonana ze względów finansowych bez docieplenia ścian, posadzki docelowej w garażu, docelowych schodów zewnętrznych. Prace zostaną wykonane po zgromadzeniu możliwości finansowych w latach 2011- 2013 r.". Roboty elewacyjne nie zostały jednak ukończone, co nie jest kwestionowane przez skarżących.
Z ustaleń organów wynika jednoznacznie i co nie jest przedmiotem sporu, że budynek został dopuszczony do użytkowania, a sąsiednie działki nie były zabudowane. PINB dopiero zawiadomieniem z dnia 6 października 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w R., na działce [...].
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, iż przedmiotowy drewniany budynek mieszkalny w obecnym stanie nie spełnia wymogów przeciwpożarowych może stanowić zagrożenie pożarowe dla obecnych i przyszłych budynków na działkach sąsiednich, a przede wszystkim dla osób mieszkającym w nim. Sporny obiekt może zagrażać życiu, zdrowiu oraz bezpieczeństwu ludzi i mienia. Słusznie organy uznały, że istnieje konieczność wykonania takich robót budowlanych, które doprowadzą ściany budynku, lub przynajmniej ścianę zwróconą w stronę działki sąsiedniej, do stanu odpowiadającego ówczesnym i obecnym przepisom technicznym. Ponadto organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie wymagane są dodatkowe informacje w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a w związku z tym wymagana jest ekspertyza wykonana przez uprawnionego rzeczoznawcę w zakresie ochrony przeciwpożarowej uzgodniona z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W celu uzupełnienia zebranego materiału dowodowego, konieczne jest zatem przedstawienie ekspertyzy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, która będzie określała sposób, w jaki należy doprowadzić istniejący budynek drewniany, do stanu prawidłowego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Sąd podziela przy tym w pełni stanowisko organów, że wykazane okoliczności nie mogą pozostać poza spektrum oceny organów nadzoru budowlanego, bowiem chodzi o bezpieczeństwo użytkowania tego budynku, budynku sąsiedniego, jak i ewentualnie wybudowanych budynków sąsiednich.
W tym stanie rzeczy, jak trafnie stwierdził SWINB, PINB orzekając nakaz wykonania ekspertyzy technicznej stworzył skarżącym możliwość wyboru wykonawcy takiej ekspertyzy, co może być dla właścicieli bardziej korzystne, niż wykonanie takiej ekspertyzy na zlecenie organu i obciążenie skarżących kosztami jej wykonania.
Sąd uznał, że SWINB- wbrew zarzutom skarżących - dokonały wystarczających ustaleń dla podjęcia rozstrzygnięcia w kwestii obowiązku przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 11 k.pa., art. 12 k.p.a, art. 16 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności - art. 81c ust. 2 P.b. oraz § 271 rozporządzenia dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły prawidłowy wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniającym wymogi z art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.
Z tych względów, Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.