II SA/Gl 1099/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminy na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, uznając, że uchybienie 30-dniowego terminu na wydanie decyzji odszkodowawczej nie wpływa na jej ważność.
Gmina wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną pod drogę nieruchomość. Głównym zarzutem Gminy było wydanie decyzji odszkodowawczej z ponad 10-letnim opóźnieniem, naruszającym 30-dniowy termin wynikający ze specustawy drogowej. Sąd uznał, że termin ten ma charakter instrukcyjny i jego uchybienie nie powoduje nieważności decyzji ani umorzenia postępowania, a jedynie może być podstawą do skargi na bezczynność organu. W związku z tym skarga Gminy została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy M. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Z. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. Gmina zarzucała naruszenie art. 12 ust. 4b specustawy drogowej, wskazując na wydanie decyzji odszkodowawczej z ponad 10-letnim opóźnieniem, podczas gdy przepis ten stanowi, że decyzja taka powinna być wydana w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że termin wskazany w art. 12 ust. 4b specustawy drogowej ma charakter instrukcyjny, a jego uchybienie nie wpływa na ważność decyzji ustalającej odszkodowanie ani nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Sąd podkreślił, że uchybienie terminu może być podstawą do skargi na bezczynność organu, ale nie do uchylenia decyzji merytorycznej. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a wysokość odszkodowania została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami na podstawie operatu szacunkowego. W związku z tym, mimo naruszenia terminu, nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie 30-dniowego terminu na wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter instrukcyjny i nie wpływa na ważność decyzji ani nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej ma charakter procesowy i instrukcyjny. Jego niedochowanie nie wywołuje skutków prawnych dla organu ani stron postępowania, a jedynie może być podstawą do skargi na bezczynność organu. Brak przepisów sankcjonujących uchybienie terminu oznacza, że nie można odstąpić od wydania decyzji odszkodowawczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4b
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Termin 30 dni na wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie ma charakter instrukcyjny i jego uchybienie nie powoduje nieważności decyzji ani bezprzedmiotowości postępowania.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4f
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 22
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 23
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 113 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 133 § pkt 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wpłata odszkodowania do depozytu sądowego w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 134
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 36 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguły przedłużania terminów procesowych.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dopuszczalność wywłaszczenia na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin 30 dni na wydanie decyzji odszkodowawczej ma charakter instrukcyjny i jego uchybienie nie wpływa na ważność decyzji. Uchybienie terminu nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania. Wysokość odszkodowania została ustalona prawidłowo na podstawie operatu szacunkowego.
Odrzucone argumenty
Decyzja odszkodowawcza wydana z ponad 10-letnim opóźnieniem narusza art. 12 ust. 4b specustawy drogowej i powinna skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej i nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania termin ten ma charakter instrukcyjny, a jego niedochowanie nie wywołuje żadnych następstw prawnych brak działania we właściwym czasie organu zobowiązanego do wydania decyzji mógł być przedmiotem odrębnej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Bonifacy Bronkowski
członek
Tomasz Dziuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że uchybienie terminu na wydanie decyzji odszkodowawczej w postępowaniu wywłaszczeniowym nie wpływa na ważność decyzji i nie jest podstawą do jej uchylenia."
Ograniczenia: Dotyczy specustawy drogowej i postępowań wywłaszczeniowych. Nie wyklucza możliwości skargi na bezczynność organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście wywłaszczeń nieruchomości pod drogi publiczne – wpływu uchybienia terminu na ważność decyzji. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Ponad 10 lat czekania na odszkodowanie za wywłaszczoną działkę – czy to oznacza, że decyzja jest nieważna?”
Dane finansowe
WPS: 11 679 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1099/20 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski Stanisław Nitecki /przewodniczący/ Tomasz Dziuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 848/21 - Wyrok NSA z 2024-09-13 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1363 art. 12 ust. 4b Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Z., działając m.in. na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 80 poz. 721 ze zm.) i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) ustalił lokalizację drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., zgodnie z przebiegiem przedstawionym w załącznikach od nr 1-4 wniosku Wójta Gminy M. znak: [...] z dnia [...] oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] Pismem z dnia 10 marca 2011 r. Starosta Z. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w K. oznaczoną nr 1 o powierzchni 376 m², która powstała z podziału działki nr 2. Po przygotowaniu niezbędnych materiałów dowodowych, w tym operatu szacunkowego, Starosta obwieszczeniem z dnia 7 marca 2017 r. ogłosił, podając do publicznej wiadomości, że materiał w sprawie został zebrany i można się z nim zapoznać. Następnie decyzją z dnia [...] ustalił odszkodowanie z tytułu przejęcia przez Gminę M. nieruchomości nr 1 w łącznej wysokości 13.492,50 zł oraz zobowiązał Wójta Gminy do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego ustalonego odszkodowania. Od powyższej decyzji Wójt Gminy M. wniósł odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na braki przygotowanego w sprawie operatu szacunkowego. Po sporządzeniu nowego operatu szacunkowego oraz po ogłoszeniu obwieszczenia z dnia 19 października 2018 r., informującego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, decyzją z dnia 30 stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 12 ust. 4a, ust. 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1, art. 22 i art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.. Dz.U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.), dalej zwanej jak dotychczas "specustawą drogową" lub "specustawą" Starosta Z. ustalił odszkodowanie w wysokości 11.679,00 zł z tytułu przejęcia z dniem 11 stycznia 2008 r. przez Gminę M. - decyzją Starosty [...] z dnia[...] . - nieruchomości oznaczonej nr 1 o powierzchni 376 m², położonej w K.. W punkcie 2 sentencji decyzji Starosta stwierdził, że ustalone odszkodowanie przyznać należy na rzecz osoby lub osób, które udokumentują swój tytuł prawny (na dzień przed ostatecznością decyzji Starosty[...] ) oraz zobowiązał Wójta Gminy M. do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na złożenie tej kwoty do depozytu sądowego, a następnie przekazania kwoty odszkodowania do depozytu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wobec przejęcia nieruchomości przez Gminę, mając obowiązek ustalenia odszkodowania, próbował ustalić stan prawny nieruchomości. Zgodnie z art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Nie można zatem ustalić osoby czy podmiotu, któremu przysługiwałyby do niej prawa rzeczowe, co skutkowało zastosowaniem w sprawie przepisów dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Przywołując przepisy specustawy drogowej oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wyjaśnił, iż rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny nieruchomości według stanu z daty wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej "[...]". Operat szacunkowy z dnia 28 września 2018 r. przygotowany został po wnikliwej analizie transakcji rynku nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi. Zawiera wszystkie niezbędne, konieczne dane, jest pełny i logiczny. Wartość przedmiotowej nieruchomości określona została na kwotę 11.679 zł. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy. Z uwagi na fakt, iż inwestycja dotyczy drogi gminnej, przedmiotowe odszkodowania wypłacone winno być z budżetu Gminy M. Stosowanie zaś do art. 133 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli odszkodowanie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, wpłaca się je do depozytu sadowego, a złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sadowego jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku odszkodowawczego. Stosowanie do art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, ogłoszono o wydaniu przedmiotowej decyzji poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy w M. oraz Starostwa Powiatowego w Z. oraz opublikowano w BIP przez okres 14 dni. Gmina M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, podkreślając iż decyzję ustalającą wysokość odszkodowanie wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Odwołanie nie przyniosło jednak skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że odszkodowanie ustalono na podstawie art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, a do ustalenia wysokości tego odszkodowania, zgodnie z art. 12 ust. 5 tej ustawy, zastosowano przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. m.in art. 134 czy art. 154. Organ uznał, że przygotowany w sprawie operat szacunkowy, którego aktualność potwierdziła biegła w toku postępowania odwoławczego, przygotowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami i zawiera wszystkie niezbędne dane konieczne do ustalenia podejścia i metody przyjętej przez rzeczoznawcę, za pomocą których dokonano wyceny oraz uzasadnienie dokonanego wyboru podejścia, zestawienie stosownych cen transakcyjnych i wnioski dotyczące określenia wartości nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wydania decyzji ustalającej odszkodowanie z przekroczeniem 30 dniowego terminu, określonego przepisem art. 12 ust. 4b ustawy, organ wskazał, że kwestię tę wyjaśniono już w poprzedniej decyzji z dnia 8 listopada 2017 r. Stwierdzono wówczas, że fakt, iż organ I instancji nie dochował obowiązującego terminu załatwienia sprawy nie może skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w sprawie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej i nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w kwestii ustalenia odszykowania. Odwołując się do art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Wojewoda przypomniał, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Skoro zatem na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., nastąpiło z mocy prawa przejęcie własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę M. to przysługuje za nie odszkodowanie, które winien ustalić organ administracji (Starosta Z) w drodze decyzji. Ani z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani z przepisów specustawy nie wynika, aby odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości mogło ulec przedawnieniu. Pismem z dnia 27 lipca 2020 r. Gmina M., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła w całości decyzję Wojewody Śląskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucono naruszenie art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego błędna wykładnię i uznanie, iż fakt, że organ pierwszej instancji nie dochował obowiązującego terminu załatwienia sprawy nie może skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uwzględniając powyższe skarżąca Gmina wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Starosty [...], ustalająca wysokość odszkodowania za tę nieruchomość wydana została przeszło 10 lat po wydaniu decyzji o przejściu prawa własności. Zgodnie z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Niewątpliwie treść tego przepisu ma na celu zdyscyplinować organ obowiązany do wydania takiej decyzji do szybkiego działania w sprawie. Nie można jednak podzielić stanowiska Wojewody, że uchybienie tego terminu nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej i nie powoduje, iż postępowanie prowadzone z urzędu w sprawie ustalenia odszkodowania stało się bezprzedmiotowe. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja ustalająca odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że ostateczną decyzją z dnia[...]Starosta ustalił lokalizację drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., zatwierdzając jednocześnie projekt podziału wymienionych nieruchomości oraz nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Ustalił też termin wydania nieruchomości do dnia 31 stycznia 2008 r. Natomiast dopiero w dniu 30 stycznia 2019 r. Starosta wydał decyzję nr [ ...], ustalającą odszkodowanie za działkę nr 1 o powierzchni 376 m², zobowiązując Wójta Gminy M. do złożenia ustalonego odszkodowania w wysokości 11.679 zł do depozytu sądowego. Wcześniejsza decyzja Starosty, ustalająca odszkodowanie za tą samą działkę tj. decyzja z dnia [...] nr [...] została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] nr [...] ze względu wady operatu szacunkowego przyjętego za podstawę ustalenia odszkodowania. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ustalająca odszkodowanie wydana została po ponad 10 latach od wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi "[...]" w K.. Wyjaśnić jednak najpierw należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest kontrola legalności decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a nie bezczynność czy przewlekłość postępowania organu w związku z niewydaniem decyzji o odszkodowaniu w ustawowym terminie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1363), dalej w skrócie jak dotychczas "specustawa drogowa" lub "specustawa". Przedmiotem kontrolowanej sprawy administracyjnej było natomiast odszkodowanie ustalone na postawie przepisów tej ustawy w związku z wywłaszczeniem dokonanym na podstawie jej przepisów. Bezsporne jest także to, że wraz z orzeczeniem o wywłaszczeniu nie dokonano jednocześnie przyznania odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną i przejętą na własność przez Gminę M., a uczyniono to dopiero po 11 latach. Istota zarzutów skarżącej Gminy, które zgłaszane były już w odwołaniu na etapie postępowania administracyjnego, sprowadza się do kwalifikacji skutków procesowych i materialnych wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 12 ust. 4b specustawy drogowej. Przepis ten stanowi, że decyzja ustalająca wysokość odszkodowania wydawana jest w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W realiach niniejszej sprawy termin ten nie tylko został przekroczony, ale także przekroczenie to ma znaczący charakter. W związku z tym powstaje pytanie, czy tak znaczny upływ czasu powinien być brany pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Udzielenie odpowiedzi na postawione tutaj pytanie wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, jaki charakter ma termin, o którym mowa w art. 12 ust. 4b specustawy. Zważywszy na to, iż termin ten znajduje się w ustawie regulującej kwestie materialnoprawne, można byłoby przyjąć, że także z tego przepisu wynikają normy materialne. Taka kwalifikacja charakteru terminu skutkowałaby tym, że jego upływ należałoby wiązać się określonymi konsekwencjami prawnomaterialnymi, a sam termin należałoby zakwalifikować jako nieprzekraczalny. Poleganie jednak na charakterze aktu prawnego, w którym znajduje się dany przepis jest podejściem zawodnym, gdyż na gruncie prawa administracyjnego normy procesowe wynikają zarówno z aktów normatywnych, posiadających charakter procesowym, jak i nie rzadko z aktów normatywnych, posiadających charakter ściśle materialnoprawny. To samo zresztą dotyczy norm materialnoprawnych. W celu oceny charakteru prawnego danego przepisu sięgnąć należy do jego brzmienia. Uwzględniając zaś brzmienie spornego przepisu stwierdzić należy, iż ma on charakter procesowy. Przepis ten stanowi bowiem skierowaną do organu dyrektywę, nakazującą wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści (a więc ustalającego odszkodowanie) w wyznaczonym czasie. Na temat procesowego charakterze powyższego terminu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 1621/12 oraz z dnia 15 maja 2014 r. sygn. I OSK 2440/12. Analiza treści zarówno art. 12 specustawy, jak i pozostałych przepisów tego aktu nie daje podstaw do uznania tezy, iż uchybienie wspomnianemu terminowi wiąże się z jakimikolwiek następstwami (czy to materialnoprawnymi, czy też procesowymi) zarówno dla organu jak i dla stron toczącego się postępowania. Stąd oczywisty wniosek, że wspomniany termin ma charakter instrukcyjny, a jego niedochowanie nie wywołuje żadnych następstw prawnych dotyczących możliwości ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość. Zważywszy zatem na to, że trzydziestodniowy termin z art. 12 ust. 4b specustawy ma charakter instrukcyjny, to uchybienie temu terminowi, bez względu na długość okresu oczekiwania na wydanie decyzji, nie oddziałuje na prawa i obowiązki organu oraz odpowiadające im uprawnienia i obowiązki stron postępowania. W konsekwencji nie mógł być uznany za trafny zarzut naruszenia prawa materialnego - przywołanego wyżej przepisu specustawy drogowej, skoro zarazem nie da się ustalić normy, z której dałoby się wywieść prawo lub uprawnienie, które, w wyniku wydania decyzji po 11 latach od momentu, w którym winna być wydana, zostało naruszone. Sam fakt upływu czasu i zmian na rynku nieruchomości, które mogłyby przyczynić się do innej wyceny wartości nieruchomości nie kreuje jeszcze po stronie Gminy interesu prawnego, który wobec konieczności zapłaty wyższego odszkodowania byłby naruszony. W tym przypadku zresztą ustalone odszkodowanie w kwestionowanej decyzji jest niższe niż to, które wynikało z decyzji wydanej w dniu [...] uchylonej decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] Nie można zatem dopatrywać się nawet ewentualnego naruszenia interesu faktycznego - związanego z koniecznością wypłaty wyższego odszkodowania i tym samym uszczuplenia budżetu Gminy o kwotę wyższą aniżeli hipotetyczna wartości nieruchomości. O terminie z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej sądy administracyjne wielokrotnie się wypowiadały, wskazując, iż wymieniony 30-dniowy termin, jest terminem procesowym, który może ulegać przedłużaniu według reguł określonych w art. 36 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z reguły bowiem przeprowadzenie procedury zmierzającej do ustalenia wysokości odszkodowania będzie wymagało dłuższego czasu, a to m.in. z uwagi na konieczność przeprowadzenia procedury przetargowej celem wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego, a także konieczność sporządzenia samego operatu szacunkowego, co powoduje wydłużenie postępowania. Nie można wykluczać, że w wyniku różnych zdarzeń, w tym zawinionych lub niezawinionych, ale zaistniałych już po wywłaszczeniu, w praktyce może dojść do powstania zwłoki lub opóźnienia w ustaleniu i wypłacie należnego odszkodowania. Nie ma jednak przepisów, które umożliwiałyby w takiej sytuacji odstąpienie od wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Stąd też za niezasadny należy uznać zarzuty naruszenia wymienionego powyżej art. 12 ust. 4b specustawy drogowej. Reasumując należy stwierdzić, że decyzja ustalająca odszkodowanie za nieruchomość nie została wydana w sprawie w terminie określonym przez ustawodawcę w art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jednakże powyższe nie zmienia niczego w zakresie konieczności przestrzegania przez organ wydający decyzję o ustaleniu odszkodowania zasady praworządności - w tym wynikającej z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady, iż "wywłaszczanie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cel społeczny i za słusznym, odszkodowaniem". W sprawie prawidłowo ustalono wysokość odszkodowania opierając się na wycenie zawartej w operacie szacunkowym sporządzonym zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. i zaktualizowanym w toku postępowania odwoławczego. W konsekwencji, choć nie można zaprzeczyć, iż w sprawie został naruszony przepis art. 12 ust. 4b specustawy drogowej, a to wobec niewydania decyzji w przewidzianym w tym przepisie terminie. Jednak okoliczność ta nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Brak działania we właściwym czasie organu zobowiązanego do wydania decyzji mógł być przedmiotem odrębnej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, po wcześniejszym wyczerpaniu środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Mając na względzie dotychczasowe rozważania Sąd stwierdził, że organy dokonały, wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia, ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalony zaś w ten sposób stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy. W konsekwencji zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Skoro w ramach przeprowadzonej kontroli Sąd w zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszeń prawa, które w świetle cytowanego na wstępie art. 145 § 1 p.p.s.a. dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu II instancji, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), w związku z § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI