II SA/Gl 1070/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczących rekultywacji gruntu, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego przez organ.
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która stwierdziła nieważność decyzji Starosty z 2016 r. w zakresie rekultywacji gruntu. Sąd uznał, że SKO dopuściło się rażącego naruszenia prawa procesowego, wydając dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie, co narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2025 r., która utrzymała w mocy decyzję tegoż organu z 29 kwietnia 2025 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty B. z 2016 r. w zakresie rekultywacji gruntu. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 156 § 1 pkt 2 i 3, wskazując na pozostawanie w obrocie prawnym dwóch sprzecznych decyzji tego samego organu dotyczących tej samej nieruchomości. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się rażącego naruszenia prawa procesowego. Organ dwukrotnie orzekał w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie punktów 1-3, najpierw odmawiając stwierdzenia nieważności (decyzja z 20 stycznia 2025 r., utrzymana w mocy decyzją z 28 kwietnia 2025 r.), a następnie stwierdzając nieważność (decyzja z 29 kwietnia 2025 r.). Taka sytuacja narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), zgodnie z którą ostateczna decyzja wiąże strony i organ. Sąd podkreślił, że organ nie może wydawać sprzecznych rozstrzygnięć w tej samej sprawie, co prowadzi do naruszenia zasady praworządności i pewności obrotu prawnego. W związku z tym, WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO, zwalniając się od merytorycznej oceny ich treści.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może wydać dwóch sprzecznych decyzji w tej samej sprawie, gdyż narusza to zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) oraz zasadę praworządności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się rażącego naruszenia prawa procesowego, wydając najpierw decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności części decyzji z 2016 r., a następnie, na podstawie tego samego wniosku, decyzję stwierdzającą nieważność tej części. Taka sytuacja prowadzi do pozostawania w obrocie prawnym dwóch sprzecznych rozstrzygnięć tego samego organu, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a także decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważności decyzji stwierdza się, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną lub sprawy, którą załatwiono milcząco.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważności decyzji stwierdza się, gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ wydał dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie, naruszając zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, wydając decyzje w sposób niekonsekwentny i sprzeczny.
Godne uwagi sformułowania
organ nie dostrzegł, że orzekł w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją w obrocie prawnym pozostają jednocześnie dwie sprzeczne ze sobą decyzje tego samego organu organ dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie można dopuścić do sytuacji, w której organ wydaje decyzję w sprawie nieważności, na skutek złożonego wniosku, a następnie na podstawie tego samego wniosku uruchamia kolejne odrębne postępowanie i wydaje następną decyzją organ jest niekonsekwentny, albowiem w decyzji z 20 stycznia 2025 r. podtrzymanej decyzją z 28 kwietnia 2025 r. uznaje, że decyzja z 2016 r. w części dotyczącej pkt. 1 – 3 jest zgodna z prawem i nie znajduje podstaw do stwierdzenia nieważności, a następnie kolejnego dnia czyli 29 kwietnia 2025 r. wydaje decyzję, w której stwierdza coś całkowicie przeciwnego
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
sędzia
Beata Kalaga-Gajewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przez organy administracji publicznej, konsekwencje wydawania sprzecznych decyzji, stosowanie art. 156 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej organu administracji, ale zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu administracji mogą prowadzić do chaosu prawnego i jak sądy administracyjne interweniują, aby przywrócić porządek prawny. Jest to przykład ważnej lekcji o konsekwencjach nieprawidłowego stosowania przepisów k.p.a.
“Organ wydał dwie sprzeczne decyzje w tej samej sprawie – sąd stwierdza nieważność!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1070/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-11-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska Grzegorz Dobrowolski Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2025 r. nr SKO.OS.41.9/446/2025/8310/AK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rekultywacji gruntu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr [...], 2. zasądza od organu na rzecz skarżącej spółki kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 21 sierpnia 2024 r. P. S.A. w K. (dalej jako: "skarżąca Spółka") złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z 29 marca 2016 r., nr [...] Mocą wskazanej decyzji organ ten w pkt. 1 zobowiązał K. S.A. Oddział [...] "[...]" do rekultywacji i zagospodarowania terenu po eksploatacji piasku o pow. 6,2 ha na działce nr [...] położonej w J., gmina B.; w pkt. 2 ustalił dla tej działki rolny kierunek rekultywacji gruntów, polegający na niwelacji terenu z równoczesną budową stawu hodowlanego w części wyrobiska, zgodnie z wariantem II przedstawionym w dokumentacji pn. "Ocena oddziaływania na Obszar [...]"; w pkt. 3 wyznaczył termin wykonania rekultywacji do 3 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; w pkt. 4 wygasił decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 czerwca 1988 r., nr [...], którą zobowiązał K. [...]" w M. do rekultywacji w rolnym kierunku zagospodarowania gruntów rolnych położonych w J., gmina B., na działkach nr cz. [...] i cz. [...], zdewastowanych na skutek prowadzonej działalności przemysłowej, wraz z jej zmianami dokonanymi: decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 24 lipca 1990 r., nr [...], oraz decyzją Starosty B. z dnia 14 czerwca 2004 r., nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 20 stycznia 2025 r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Starosty B. z 29 marca 2016 r. w zakresie punktu 4 i odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji co do pkt 1 - 3. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powyższe Kolegium decyzją z 28 kwietnia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z 20 stycznia 2025 r. Skargi na wskazaną decyzję zostały zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Gl 811/25. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z 21 lutego 2025 r. zawiadomiło o wszczęciu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie pkt 1- 3 i decyzją z 29 kwietnia 2025 r., nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Starosty B. z 29 marca 2016 we wskazanym zakresie. W uzasadnieniu zreferowano stan faktyczny sprawy oraz przytoczono podstawy prawne wydanej decyzji. Odniesiono się również do wyjaśnienia czym jest nieważność postępowania podkreślając, że w takim postępowaniu organ administracji publicznej bada czy decyzja administracyjna w dacie jej wydania była prawidłowa, bowiem jeśli ona istnieje, to była już w dacie jej wydania. Wobec tego należy odnieść się do stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji, co do której toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Przywoływane Kolegium stwierdziło, że w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej, albowiem decyzją z 29 marca 2016 r. w jej pkt 1-3 raz jeszcze orzeczono o zobowiązaniu K. S..A. Oddział [...] "[...]" do rekultywacji i zagospodarowania terenu po eksploatacji piasku o powierzchni 6,2 ha, na działce nr [...], położonej w J., gmina B. w kierunku rolnym, podczas gdy okoliczność ta została już orzeczona (dla tego samego podmiotu, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym) ostateczną decyzją z 1988 r. Wyczerpuje to zatem znamiona nieważności decyzji zamieszczone w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeks postępowania administracyjnego. Pismem z 16 maja 2025 r. skarżąca Spółka wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu wskazała, że wnioskiem z 21 sierpnia 2024 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z 2016 r. Przywoływane powyżej Kolegium decyzją z 20 stycznia 2025 r. stwierdziło nieważność pkt 4 tejże decyzji, odmawiając jednocześnie stwierdzenia nieważności w pozostałej części (tj. jej pkt 1 - 3). W wyniku odwołania skarżącej Spółki, która domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r., również w odniesieniu do jej pkt 1 - 3, zapadła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy pierwotne rozstrzygnięcie. Wskazała, że 29 kwietnia 2025 r. przedmiotowy organ, powołując na się na wniosek skarżącej Spółki z 21 sierpnia 2024 r., który był już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż Kolegium z 28 kwietnia 2025 r., stwierdziło nieważność pkt 1 - 3 decyzji z 2016 r. Wywiodła wobec tego, że organ nie dostrzegł, iż orzekł w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z 28 kwietnia 2025 r., co jednocześnie oznacza spełnienie przesłanki nieważności decyzji określonej w art. 7, art. 77 oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Inaczej mówiąc w obrocie prawnym pozostają jednocześnie dwie sprzeczne ze sobą decyzje tego samego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 13 czerwca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję własną z 29 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu ponownie zreferowano stan faktyczny i prawny sprawy stwierdzając, że zaskarżona decyzja tegoż Kolegium zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym, gdyż jej argumentacja jest prawidłowa i zasługuje na uwzględnienie. W obszernym uzasadnieniu podzieliło stanowisko ujęte w decyzji z 29 kwietnia 2025 r. Wskazano, że z uwagi na stwierdzenie decyzją z 20 stycznia 2025 r. nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie pkt 4 zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w jej punktach 1 - 3. Z akt sprawy wynika bowiem, iż decyzją z 1988 r. K. "[...]" w M. została zobowiązana do rekultywacji w rolnym kierunku zagospodarowania 8,30 ha gruntów rolnych położonych w J., gmina B., na działkach nr [...] i [...]. Z kolei decyzją z 2016 r. w punktach 1 - 3 zobowiązano K. S.A. Oddział [...] "[...]", do rekultywacji i zagospodarowania terenu po eksploatacji piasku o powierzchni 6,2 ha na działce nr [...] położonej w J., gmina B. w kierunku rolnym. Przedmiotowe Kolegium stwierdziło, że w tym samym stanie faktycznym i prawnym została wydana identyczna decyzja i zaistniała sytuacja powagi rzeczy osądzonej. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że z chwilą wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty z 2016 r. w zakresie pkt 4 decyzją z 20 stycznia 2025 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją tegoż Kolegium z 28 kwietnia 2025 r. zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie punktów 1 - 3. Zatem odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podało, że w obrocie prawnym nie pozostają jednocześnie dwie sprzeczne ze sobą decyzje tego organu. Natomiast w zakresie wniosku skarżących podkreślenia wymaga raz jeszcze, że wskazane Kolegium wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. nie orzekało co do istoty sprawy rozstrzygniętej w tej decyzji, lecz orzekało jako organ kasacyjny wyłącznie co do nieważności tego orzeczenia albo jego niezgodności z prawem. Pismem z 7 lipca 2025 r. skarżąca Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 kwietnia 2025 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z 13 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu wskazała, że w obrocie prawnym pozostały dwie rozbieżne ze sobą decyzje rekultywacyjne dotyczące tej samej nieruchomości, tj. "cała" decyzja z 1988 r. oraz z pkt 1-3 decyzji z 2016 r. Inaczej mówiąc decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 20 stycznia 2025 r. doprowadziła do powstania sytuacji oznaczającej rażące naruszenie prawa. Nadto, przyczyny, z powodu których przywoływany organ administracji publicznej odmówił stwierdzenia nieważności pkt 1 - 3 decyzji z 1988 r. nie są znane, gdyż uzasadnienie decyzji z 20 stycznia 2025 r. nie odpowiada elementarnym standardom procedury administracyjnej, jest nieczytelne, a co więcej w ogóle nie odnosi się do istoty żądania skarżącej spółki. Podała, że również z decyzji z 28 kwietnia 2025 r. nie jest możliwe ustalenie motywów, jakimi kierował się organ. Skarżąca nadmieniła, że została ona zaskarżona do WSA w Gliwicach, mocą odrębnej skargi. Podkreśliła również, że w obrocie prawnym pozostają dwie sprzeczne ze sobą ostateczne decyzje tego samego organu: z 20 stycznia 2025 r. w części, w jakiej odmawia stwierdzenia nieważności pkt 1-3 decyzji z 2016 r. oraz z 29 kwietnia 2025 r. stwierdzająca nieważność pkt 1 - 3 decyzji z 2016 r. Zwróciła także uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazanego Kolegium z 13 czerwca 2025 r. zawiera argumentację niezgodną z rzeczywistym stanem rzeczy. W części sprawozdawczej uzasadnienia znajduje się bowiem niepełna informacja o treści decyzji z 20 stycznia 2025 r. Sentencja tej ostatniej decyzji składa się z dwóch punktów. W pierwszym z nich stwierdzono nieważność pkt 4 sentencji decyzji z 29 marca 2016 r., natomiast w drugim odmówiono stwierdzenia nieważności pkt 1 - 3 tejże decyzji. Część sprawozdawcza uzasadnienia zaskarżonej decyzji całkowicie pomija tę ostatnią okoliczność co sugeruje, że sentencja decyzji z 20 stycznia 2025 r. ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia nieważności pkt 4 opisanej wyżej decyzji z 2016 r. Pismem z 11 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę i wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 powyższej ustawy stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) wykazała bowiem, że wobec zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zachodzi przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z nimi organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a także dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Dla usystematyzowania stanu faktycznego wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie pierwsza decyzja rekultywacyjna została wydana w 1988 r. Kolejną decyzję wydano w 2016 r. Następnie skarżąca spółka złożyła 21 sierpnia 2024 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w 2016 r. W wyniku rozpoznania tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 20 stycznia 2025 r. stwierdziło nieważność pkt 4 decyzji z 2016 r. o wygaszeniu decyzji z 1988 r. oraz decyzji ją zmieniających, jak również odmówiło stwierdzenia nieważności w zakresie pkt 1 - 3 decyzji z 2016 r. Decyzja ta mocą rozstrzygnięcia wskazanego organu z 28 kwietnia 2025 r. została utrzymana w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach już po wydaniu decyzji z 20 stycznia 2025 r., odwołując się do wniosku skarżącej spółki z 21 sierpnia 2024 r. wszczęło postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie pkt 1 - 3 decyzji z 2016 r. W tym miejscu należy zauważyć, że przed tutejszym Sądem prowadzone jest odrębne postępowanie, w ramach którego rozpoznana została skarga przedmiotowej Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 kwietnia 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z 20 stycznia 2025 r. Skarga ta rozpoznawana jest pod sygn. akt II SA/Gl 811/25. W ramach tego postępowania tutejszy Sąd rozpoznaje skargę przedmiotowej Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 kwietnia 2025 r. utrzymaną następnie w mocy przez ten organ mocą decyzji z 13 czerwca 2025 r. Biorąc pod uwagę powyżej opisany stan faktyczny stwierdzić trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach rozpoznając wniosek skarżącej Spółki z 21 sierpnia 2024 r. wypowiedziało się dwukrotnie co do tej samej kwestii. Zauważyć należy, że mocą decyzją z 20 stycznia 2025 r. wskazany organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. co do pkt 1 - 3 i uczynił to w pkt. 2 sentencji swojej decyzji, a następnie decyzją z 28 kwietnia 2025 r. utrzymał ją w mocy. Podkreślić należy, że w decyzji z 20 stycznia 2025 r. wypowiadający się w sprawie organ skupił się na wykazaniu występowania przesłanek stwierdzenia nieważności pkt. 4 decyzji z 2016 r., natomiast odmówił stwierdzenia nieważności pkt. 1 – 3 decyzji z 2016 r. i nie zamieścił rozważań co do motywów, którymi kierował się podejmując takie rozstrzygnięcie. W tym miejscu wypada podkreślić, że decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 20 stycznia 2025 r. stwierdzającej nieważność pkt. 4 decyzji z 2016 r. i odmawiającej stwierdzenia nieważności pkt. 1 – 3 decyzji z 2016 r. przysługiwał przymiot ostateczności. Złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie niwelował przymiotu ostateczności wskazanej decyzji. Oznacza to, że od 20 stycznia 2025 r. w obrocie prawnym była decyzja rekultywacyjna z 1988 r. oraz pkt. 1 – 3 decyzji rekultywacyjnej z 2016 r. Tym samym począwszy od tego dnia problematyka rekultywacji spornego terenu normowana była dwoma decyzjami ostatecznymi. W konsekwencji wskazany organ dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i okoliczność ta legła u podstaw wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 20 stycznia 2025 r. oraz decyzji z 28 kwietnia 2025 W piśmiennictwie i orzecznictwie dotyczącym instytucji res iudicata zgodnie przyjęto, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Do zaistnienia przypadku res iudicata w ramach podstaw nieważnościowych konieczne jest ustalenie stosunku tożsamości pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją, która ma zostać unieważniona, a sprawą, której dotyczy uprzednio wydana decyzja ostateczna (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt I GSK 761/24). Powołane powyżej tożsamości zaistniały w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Stronami postępowania były te same podmioty, decyzje organu dotyczą tej samej decyzji, a zarazem i podstawy prawnej. Zdaniem Sądu nie można dopuścić do sytuacji, w której organ wydaje decyzję w sprawie nieważności, na skutek złożonego wniosku, a następnie na podstawie tego samego wniosku uruchamia kolejne odrębne postępowanie i wydaje następną decyzją. Uznanie takiego działania organu za prawidłowe prowadziłoby do przyjęcia zbyt daleko idącej dowolności w jego działaniu i sprzyjało obniżeniu pewności obrotu prawnego. Naruszona zostałaby zasada praworządności, tym bardziej, że niniejsze postępowanie jest powiązane z postępowaniem prowadzonym pod sygn. akt II SA/Gl 811/25. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu administracji publicznej przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w decyzji z 20 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uznało, że pkt. 1 – 3 decyzji z 2016 r. są prawidłowe i nie zachodzą przesłanki stwierdzenia ich nieważności. Stanowisko takie zostało podtrzymane w decyzji z 28 kwietnia 2025 r., a kolejną decyzją tegoż organu z 29 kwietnia 2025 r. podtrzymaną decyzją z 13 czerwca 2025 r. ten sam organ uznał, że decyzja z 2016 r. w zakresie pkt. 1 – 3 wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stanowisko wypowiadającego się organu administracji jest nieprawidłowe i to z dwóch powodów. Po pierwsze, co było już powyżej sygnalizowane każdej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach przysługuje przymiot ostateczności, tym samym już decyzja z 20 stycznia 2025 r. legitymowała się takim przymiotem. Zatem już w momencie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpoznanie z 28 kwietnia 2025 r. występowała możliwość wprowadzenia stosownej korekty do kontrolowanej decyzji. Po drugie wskazany organ administracji publicznej podejmując poszczególne rozstrzygnięcia jest niekonsekwentny, albowiem w decyzji z 20 stycznia 2025 r. podtrzymanej decyzją z 28 kwietnia 2025 r. uznaje, że decyzja z 2016 r. w części dotyczącej pkt. 1 – 3 jest zgodna z prawem i nie znajduje podstaw do stwierdzenia nieważności, a następnie kolejnego dnia czyli 29 kwietnia 2025 r. wydaje decyzję, w której stwierdza coś całkowicie przeciwnego i potwierdza to decyzją z 13 czerwca 2025 r. W konsekwencji takie stanowisko organu wyczerpuje przesłanki naruszenia prawa przewidziane treścią art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w realiach rozpoznawanej sprawy wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji zwalnia Sąd od merytorycznej oceny zamieszczonych w niej rozważań. Wyeliminowanie z obrotu prawnego obu wskazanych decyzji powoduje, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji publicznej raz jeszcze rozpozna wniosek z dnia 21 sierpnia 2024 r. i mając na uwadze wskazania zamieszczone w wyroku tutejszego Sądu zawarte w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 811/25. Mając na uwadze powyższe Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI