II SA/Gl 1061/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowygospodarstwo domowewspólne ogrzewanieodrębny adressamodzielny lokalprawo administracyjneświadczenia socjalneKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że mimo zamieszkiwania pod jednym adresem, skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i korzysta ze współdzielonego źródła ciepła, co kwalifikuje ją do świadczenia.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego I. S., która zamieszkuje w jednym budynku pod tym samym adresem co inne gospodarstwo domowe. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełnia warunków, ponieważ nie podjęła formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu dla swojego lokalu. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że zgodnie z przepisami, w przypadku gdy pod jednym adresem funkcjonują odrębne gospodarstwa domowe korzystające ze współdzielonego źródła ciepła, dodatek może zostać przyznany każdemu z nich, nawet bez formalnego wyodrębnienia adresu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy H. odmawiającą przyznania dodatku węglowego I. S. Skarżąca złożyła wniosek o dodatek, wskazując na jednoosobowe gospodarstwo domowe i kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ogrzewania. Wywiad środowiskowy wykazał, że pod wskazanym adresem funkcjonują dwa odrębne gospodarstwa domowe, posiadające odrębne wejścia, kuchnie i łazienki, jednak korzystające ze współdzielonego źródła ogrzewania oraz wspólnego licznika wody i deklaracji odpadów. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, argumentując, że skarżąca nie podjęła formalnych działań w celu nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania, powołując się na przepisy ustawy o własności lokali oraz art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym. Sąd uznał tę interpretację za błędną. Podkreślono, że zgodnie z art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym, w sytuacji gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., dodatek może zostać przyznany każdemu gospodarstwu, jeśli korzysta ono z oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła. Sąd wskazał, że kluczowe jest faktyczne istnienie odrębnych lokali, co zostało potwierdzone w wywiadzie środowiskowym. Brak formalnego wyodrębnienia adresu nie powinien stanowić przeszkody w przyznaniu świadczenia, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi uwzględnienie przedstawionej wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany każdemu odrębnemu gospodarstwu domowemu, jeśli spełnione są przesłanki dotyczące odrębnych lokali i współdzielonego źródła ciepła, nawet jeśli nie nadano formalnie odrębnego adresu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 3c-3e) pozwalają na przyznanie dodatku dla odrębnych gospodarstw domowych pod jednym adresem, jeśli korzystają one ze współdzielonego źródła ciepła i istnieją odrębne lokale, niezależnie od braku formalnego wyodrębnienia adresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.w. art. 2 § ust. 1, 2, 3a, 3b, 3c, 3d, 3e, 15, 15a, 15b, 15c, 15d, 15f, 16

Ustawa o dodatku węglowym

Przepisy te regulują zasady przyznawania dodatku węglowego, w tym sytuacje zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem oraz możliwość przyznania świadczenia w przypadku współdzielonego źródła ciepła i odrębnych lokali.

Pomocnicze

u.w.l. art. 2 § ust. 1, 2, 3

Ustawa o własności lokali

Przepis ten definiuje samodzielny lokal, którego stwierdzenie należy do kompetencji starosty, jednak w kontekście dodatku węglowego sąd wskazał na możliwość weryfikacji stanu faktycznego przez organ gminy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 50 § pkt 1 lit. b

Ustawa o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych art. 26 § pkt 1 lit. a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 6m

Ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 2, 8

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 4

Ustawa o dodatku osłonowym art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych art. 2

Ustawa o ewidencji ludności art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności art. 6a § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w odrębnym lokalu pod tym samym adresem. Istnienie odrębnych lokali i współdzielonego źródła ciepła kwalifikuje do przyznania dodatku węglowego na podstawie art. 2 ust. 3c-3e u.d.w., nawet bez formalnego nadania odrębnego adresu. Organy dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie podjęła formalnych działań w celu nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla swojego lokalu. Brak formalnego wyodrębnienia adresu uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego dla odrębnego gospodarstwa domowego.

Godne uwagi sformułowania

"nie podjęła działań formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania" "nie jest organem uprawnionym do urzędowego potwierdzenia, że lokal położony w [...] spełnia warunki [...] ustawy o własności lokali" "wnioskodawca powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, jakie podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania" "rozstrzygnięcie w tej sprawie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa procesowego i w konsekwencji materialnego" "nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych" "nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła" "Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali." "Ustawodawca nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego."

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego dla odrębnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście braku formalnego wyodrębnienia adresu i współdzielonego źródła ciepła."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i jego nowelizacjami, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych świadczeń socjalnych przyznawanych na gospodarstwo domowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu z dostępem do świadczeń socjalnych w sytuacji nieformalnego podziału gospodarstw domowych i może być interesująca dla osób w podobnej sytuacji oraz prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Dodatek węglowy dla sąsiadów z tej samej klatki? Sąd wyjaśnia, kiedy można dostać świadczenie mimo jednego adresu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1061/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 3a, 3b i 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr SKO.4117.264.2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako: "organ II instancji" lub "Kolegium") decyzją z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr SKO.4117.264.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3c, ust. 3d, ust. 15, ust. 15a i 15b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141, dalej jako "ustawa" lub "u.d.w.") po rozpatrzeniu odwołania I. S. (dalej jako: "strona skarżąca" lub "skarżąca") od decyzji nr [...] Wójta Gminy H. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 16 grudnia 2022 r. odmawiającej przyznania I. S. dodatku węglowego – utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 28 listopada 2022 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego wskazując, że tworzy pod adresem: ul [...], [...], jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania jest kocioł zasilany paliwem stałym.
Ponieważ organ I instancji ustalił, że dla podanego adresu jeden dodatek już przyznano, w dniu 12 grudnia 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy
z którego wynika, że pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, posiadające odrębne wejścia, kuchnie, łazienki, pomieszczenia mieszkalne oraz liczniki prądu. Gospodarstwa nie posiadają osobnych liczników wody i deklaracji odpadów. W budynku możliwe jest niezakłócone korzystanie z poszczególnych lokali.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r., nr [...], Wójt Gminy H., powołując się na art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) odmówił I. S. przyznania prawa do dodatku węglowego bowiem nie podjęła działań formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem, ponieważ zamieszkuje w osobnym lokalu, co prawda korzysta ze współdzielonego źródła ciepła, wspólnego licznika wody
i wywozu śmieci, ale wszystko opłaca samodzielnie.
Kolegium uzasadniając opisane na wstępie rozstrzygnięcie wskazało, że stosownie do art. art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, samodzielnym lokalem jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 3 tego przepisu ustawodawca wyraźnie wskazał, że spełnienie powyższych wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
Zdaniem organu II instancji z powołanych przepisów wynika, że zarówno organ I instancji jak i Kolegium nie jest organem uprawnionym do urzędowego potwierdzenia, że lokal położony w [...], ul [...] spełnia warunki
o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.
Ponadto Kolegium wskazało, że znowelizowane przepisy ustawy o dodatku węglowym pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania zgodnie z art. 2 ust. 3c-3d u.d.w. Organ II instancji podkreślił, że ustawodawca pozostawił art. 2 ust. 3a i 3b ustawy mówiące o tym, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, a w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy.
Jak wskazuje Kolegium, współistnienie tych przepisów sugeruje,
że wnioskodawca powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, jakie podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawić np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Z powyższego wynika, że ww. wnioskodawcy muszą podjąć realne starania celem wyodrębnienia różnych adresów zamieszkania dla osobnych lokali dotychczas mieszczących się pod tym samym adresem lub wykazać, że nie było to możliwe z obiektywnych i jednoznacznie potwierdzonych przyczyn.
Jak wskazuje organ II instancji, z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że I. S. nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Tym samym, skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku węglowego.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu II instancji wniosła o uchylenia decyzji i przyznanie jej dodatku węglowego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że przepisy ustawy nie nakładają na nią obowiązku legitymowania się zaświadczeniem o samodzielności lokali, tylko wymagają oględzin pracownika organu wydającego decyzję. Jak podaje, w jej przypadku obowiązek ten jest spełniony i wyraża pogląd, iż spełnienie przesłanki
o niemożliwości wyodrębnienia lokali może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2023 r., poz. 1634; zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa procesowego i w konsekwencji materialnego. W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zasadności odmowy wypłaty dodatku węglowego stronie skarżącej.
Wskazać należy, że dla prawidłowego ustalenia prawa do dodatku niezbędne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a z niego jednoznacznie wynika, że skarżąca prowadzi na parterze budynku odrębne gospodarstwo domowe; na piętrze budynku jest odrębnie prowadzone gospodarstwo; oba gospodarstwa domowe mają odrębne wejścia do lokali, kuchnie, łazienki oraz liczniki prądu; wykorzystywane jest przez te gospodarstwa współdzielone źródło ogrzewania; posiadają wspólny licznik wody i deklarację odpadów. Mimo to organy stwierdziły, że strona skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku węglowego, bowiem nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 2 ust. 1 u.d.w., który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561
i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 3 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Stosownie do treści art. 2 ust. 9 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). Natomiast wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.). Na mocy art. 2 ust. 15a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę dane zamieszczone w tym przepisie – tj. m.in.:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców,
o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku
o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.).
W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku
o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.). Jak stanowi art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.
Powyższe przepisy regulują szczegółowo zasady i tryb procedowania
w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f u.d.w.). Z powyższego wynika więc, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
W orzecznictwie podkreśla się, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, iż ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem
w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23, z 31 maja 2023 r., II SA/Gl 474/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca dopełniła formalności
i złożyła wniosek o sporny dodatek. W wywiadzie środowiskowym wykazano, że strona mieszka na parterze budynku, gdzie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W budynku pod wskazanym wyżej adresem znajdują się dwa oddzielne gospodarstwa domowe. Budynek ogrzewany jest wspólnym źródłem ciepła. Skarżąca potwierdziła, że nie podjęła kroków formalnych do nadania odrębnego adresu dla jej lokalu. Organy obu instancji odmówiły wypłaty dodatku węglowego z uwagi na fakt, że Skarżąca nie podjęła kroków formalnych w celu nadania adresu dla lokalu, w którym mieszka.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym. Dodatek węglowy przysługuje na gospodarstwo domowe rozumiane jako gospodarstwo umiejscowione pod tym samym adresem. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie z art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Tak więc wyjątek ten odnosi się między innymi do sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy źródło ciepła jest współdzielone. Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 11 października 2017 r. (sygn. akt: II OSK 2920/16) lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu,
a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca.
W takiej sytuacji na podstawie art. 2 ust. 3d u.d.w., a więc istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego z osobna, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił dodatkowo wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową.
Procedura ta w niniejszej sprawie została zastosowana przez organ I instancji i w jej wyniku stwierdzono, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w odrębnym lokalu.
W orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali.
Również w wyroku WSA w Lublinie z 23 listopada 2023 r. (sygn. akt II SA/Lu 675/23) wyrażono pogląd, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego. Brak złożenia takiego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela te stanowiska. Organy orzekające w sprawie podjęły działania zmierzające do sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w., ale dokonały nieprawidłowej jego wykładni co doprowadziło w konsekwencji również do naruszenia obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach obowiązane jest uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI