II SA/Gl 1052/25

II SA/Gl 1052/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-01-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1208
art. 9 ust. 6
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/480/2025/6993 w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z 12 grudnia 2024 r., nr [...] Prezydenta Miasta J. przyznał A. S. (dalej jako strona lub skarżąca) prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko – M.S. urodzonego [...] maja 2024 r., w kwocie 95 zł miesięcznie.
Wnioskiem z 12 grudnia 2024 r. strona zażądała przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia tego dziecka.
Decyzją z 13 stycznia 2025 r., nr [...] Prezydent Miasta J. odmówił przyznania skarżącej tego dodatku podnosząc, że nie spełniła ona przesłanki warunkującej nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia określonej w art. 9 ust. 6 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 1208 ze zm.), a mianowicie nie potwierdziła, że pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. W przedstawionym przez nią zaświadczeniu lekarskim z 4 lipca 2024 r. zawarto bowiem jedynie informację o jej pozostawaniu pod taką opieką od "10/11 tygodnia ciąży" oraz o pobycie w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w J. w okresie od 28 listopada do 2 grudnia 2023 r., z kolei z dokumentacji tego Szpitala wynika, że stwierdzono u niej obecność żywego płodu w 11 tygodniu + 5 dniu. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych innych dokumentów potwierdzających wcześniejsze pozostawanie pod opieką lekarską w związku z ciążą.
Od powyższej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które decyzją z 27 marca 2025 r., nr [...] uchyliło ten akt i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i w tym zakresie podjęcia kroków zmierzających do sprecyzowania treści zaświadczenia lekarskiego z 4 lipca 2024 r., a także zbadania, czy występowały przyczyny obiektywne, które uniemożliwiły skarżącej poddanie się opiece medycznej w terminie wskazanym w art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Decyzją z 17 kwietnia 2025 r., nr [...] wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 8 i art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także w oparciu o przepisy wykonawcze do tej ustawy Prezydent Miasta J. powtórnie odmówił przyznania stronie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wykonując zalecenia organu odwoławczego, wezwaniem z 9 kwietnia 2025 r. zwrócono się do skarżącej o przedłożenie stosownych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do wnioskowanego przez nią świadczenia, a mianowicie zaświadczenia lekarskiego lub innego dokumentu podpisanego przez lekarza wystawiającego dla niej zaświadczenie z 4 lipca 2024 r., wskazującego, od którego tygodnia ciąży pozostawała pod opieką lekarską. W odpowiedzi strona przedstawiła zaświadczenie z 9 kwietnia 2024 r., w którym podano, że pozostawała pod opieką medyczną od "11 + 5" tygodnia ciąży do porodu. Nadto, 25 marca 2025 r. złożyła pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie, że 28 listopada 2023 r. została przyjęta do Szpitala z powodu bólu brzucha oraz infekcji i dopiero wtedy dowiedziała się, że jest w 11 tygodniu ciąży, choć była przekonana, że powyższe dolegliwości oraz [...] spowodowane są zaburzeniami [...]. Równocześnie podkreśliła, że jest osobą niepełnosprawną [...] i [...], leczy się [...] (co potwierdziła stosowną dokumentacją), nie zdawała sobie sprawy z tego, że może być w ciąży a wiadomość o tym fakcie była dla niej szokiem.
Zważywszy powyższe organ pierwszej instancji podniósł, że okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego. Jakkolwiek bowiem spełnia ona wszystkie pozostałe wymogi warunkujące nabycie prawa do tego świadczenia, a zarazem jej sytuacja zdrowotna i fizjologiczna mogła wskazywać na brak świadomości ciąży, która nie dawała charakterystycznych symptomów w jej organizmie, to jednak art. 6 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzależnia to prawo od pozostawania pod opieką lekarską nie później niż od 10 tygodnia ciąży uniemożliwia, a w konsekwencji brak potwierdzenia rzeczonej przesłanki przez lekarza ewentualnie przez dyplomowaną położną wyklucza przyznanie wsparcia w tej formie.
Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oświadczając, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem oraz żądając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka.
Decyzją z 20 czerwca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/480/2025/6993 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu urodzenia dziecka, w jednorazowej wysokości 1.000 zł przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, jednakże w świetle ust. 6 tego przepisu wymogiem warunkującym jego przyznanie jest to, aby kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. W tym kontekście Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji przyznając, że przedstawiona w toku postępowania przez stronę dokumentacja medyczna nie potwierdza spełnienia powyższej przesłanki, gdyż wskazuje na pozostawanie przez nią pod opieką lekarską dopiero od 11 tygodnia ciąży. Równocześnie wywiodło, że analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów nie świadczy o istnieniu wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby przekroczenie określonego w powołanym przepisie terminu a skarżąca nie przedstawiła materiału dowodowego mogącego potwierdzić ewentualne przyczyny późnego rozpoznania ciąży. W sprawie brak jest także okoliczności mogących poddać w wątpliwość treść przedłożonego przez nią zaświadczenia lekarskiego z 9 kwietnia 2024 r., a skoro dokument ten przeczy zachowaniu przez nią wymogu określonego w art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to odmowa przyznania spornego świadczenia była zasadna.
Niezadowolona z powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy, kwestionując prawidłowość odmowy przyznania jej spornego świadczenia oraz podkreślając, że nie była w stanie poddać się opiece lekarskiej przed upływem 10 tygodnia ciąży z przyczyn od niej niezależnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne naruszają przepisy postępowania, a także prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawą kwestionowanej przez stronę decyzji był art. 9 ust. 1, 3 i 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle którego jednorazowy dodatek z tytułu urodzenia dziecka, w kwocie 1.000 zł przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (art. 9 ust. 7 powołanej ustawy).
Brak wykazania przez stronę przesłanki określonej w art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jest potwierdzenia stosownym zaświadczeniem faktu pozostawania przez matkę pod opieką medyczną zasadniczo wyklucza możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia, jednakże - co wymaga podkreślenia - wykładnia celowościowa wskazanego przepisu nie pozwala na to, aby przypisywać temu zakazowi charakter bezwzględny.
Przyjdzie zwrócić uwagę, że wymóg sformułowany w cytowanym art. 9 ust. 6 ustawy z 28 listopada 2003 r. jest tożsamy z przesłanką przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się żywego dziecka określoną w art. 15b ust. 5 tej ustawy. W tym kontekście należy mieć w polu widzenia konkluzje wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 2016 r., sygn. akt SK 2/16, mocą którego drugi z wymienionych przepisów rozumiany w ten sposób, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje także wówczas, gdy kobieta pozostawała pod opieką medyczną później niż od 10 tygodnia ciąży, a opóźnienie to wynikało z przyczyn od niej niezależnych, jest zgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Uzasadniając wspomniany wyrok Trybunał wywiódł, że wykładnia art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może opierać się wyłącznie na wykładni językowej, lecz należy ją uzupełnić wynikami pozostałych rodzajów wykładni. Uwzględniwszy zaś powyższe, wypełnienie obowiązku poddania się opiece lekarskiej przez kobietę w ciąży nie może być oceniane z pominięciem ustaleń co do obiektywnych możliwości jego realizacji w terminie wskazanym przez ustawodawcę, gdyż przyjęcie przeciwnego stanowiska godziłoby w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 czy art. 71 ust. 1 ustawy zasadniczej. Zaprezentowany wyżej wyrok dotyczył wprawdzie art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednak zasygnalizowana wyżej zbieżność określonej w nim przesłanki z wymogiem wynikającym z art. 9 ust. 6 rzeczonej ustawy powoduje, że zawarte w nim rozważania należy brać pod uwagę także przy wykładni tej ostatniej normy. Wyrażone w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanowisko o dopuszczalności przyznania świadczenia nawet pomimo niedochowania ustawowego terminu wynikającego z art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (co należy odnieść także do niespełnienia analogicznej przesłanki z art. 9 ust. 6 tej ustawy) powoduje, że organ administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku z tytułu urodzenia dziecka ma obowiązek ocenienia każdego przypadku pod kątem wystąpienia niezależnych od kobiety przyczyn, które wpłynęły na brak spełnienia wymogu odpowiednio wczesnego poddania się opiece lekarskiej w okresie ciąży (zob. wyroki NSA: z 24 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 19791/24, publ. Lex nr 3850819 oraz z 3 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2510/18, publ. Lex nr 2736997).
Przepisy art. 15b ust. 5 oraz art. 9 ust. 6 zostały wprowadzone do ustawy o świadczeniach rodzinnych na mocy art. 7 pkt 1 i 3 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 237, poz. 1654). Z uzasadnienia projektu niniejszej nowelizacji wynika, że owa zmiana wprowadza warunkowe wypłacanie świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, uzależnione od przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o objęciu odpowiednią opieką w czasie ciąży a jako intencję tych regulacji wskazano zwiększenie rzeczywistego objęcia kobiet ciężarnych opieką lekarską, co może przyczynić się do ograniczenia wysokiego poziomu śmiertelności oraz zmniejszenia odsetka niemowląt posiadających niską masę urodzeniową (por.: materiały legislacyjne Sejmu RP VI kadencji, nr druku 630 i 885). Nie budzi zatem wątpliwości, że ratio legis wspomnianych unormowań polega w istocie na zmobilizowaniu kobiet do szczególnej dbałości o zdrowie, polegającej na poddawaniu się systematycznej kontroli lekarskiej w całym okresie ciąży, już od jej wczesnego etapu (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1170/21, publ. Lex nr 3319233, w Krakowie z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1564/14, publ. Lex 1625646 oraz wyrok tutejszego Sądu z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 948/18, publ. Lex 2616632). Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że organy administracji orzekające w zakresie świadczenia wskazanego w art. 15b ust. 5 (a zatem także świadczenia z art. 9 ust. 6 tej regulacji) zobligowane są do dokonania precyzyjnych ustaleń zarówno w zakresie owej dbałości kobiety o zdrowie w czasie ciąży (pozostawania w tym okresie pod opieką lekarską), jak również w zakresie dołożenia przez kobietę należytej staranności w dochowaniu terminu poddania się tej opiece. Nie można bowiem wykluczyć, że z przyczyn niezależnych od woli i wiedzy kobiety nie będzie ona w stanie dochować określonego w cytowanych przepisach terminu poddania się opiece medycznej. W pewnych przypadkach kobieta, której nie da się zarzucić braku troski o zdrowie własne i płodu, może pozostawać pod opieką medyczną w terminie późniejszym, niż określony w art. 15b ust. 5 czy art. 9 ust. 6 ustawy ze względu na niezależne od niej czynniki. Mogą to być w szczególności czynniki o charakterze biologicznym - np. brak możliwości rozpoznania ciąży w jej wczesnym etapie bądź faktycznym - np. brak możliwości zarejestrowania się na badania lekarskie lub poddania się badaniu lekarskiemu w odpowiednim terminie (por. wyrok NSA z 20 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1003/14, publ. Lex nr 1989800 oraz wyroki WSA: w Opolu z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 612/17, publ. Lex nr 2493373, w Lublinie z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 732/18, publ. Lex nr 2619040, w Łodzi z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 31/15, publ. Lex nr 1792796 oraz w w Kielcach z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 73/14, publ. Lex nr 1500366). Odwołanie się wyłączenie do literalnej wykładni powyższych przepisów może natomiast prowadzić do zróżnicowania sytuacji prawnej kobiety w ciąży ze względu na stan zdrowia, gdyż z uwagi na określone problemy zdrowotne kobieta może nie mieć możliwości (bądź możliwość tę mieć znacznie utrudnioną) samodzielnego rozpoznania ciąży na tak wczesnym jej etapie. Sytuacja taka stanowiłaby naruszenie zasady równości oznaczającej, że wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. W opisanej sytuacji kobiety nie cierpiące na jakiekolwiek dolegliwości uniemożliwiające spostrzeżenie w sposób naturalny, że są w ciąży byłyby bowiem faworyzowane w stosunku do tych kobiet - tak samo jak one będących w ciąży - które jednak z uwagi na określone okoliczności związane z ich stanem zdrowia nie mogłyby w taki sam sposób tego rozeznać. Prowadziłoby to w istocie do nierównego traktowania kobiet będących w ciąży dyskryminując te z nich, które z powodów zdrowotnych (obiektywnych, niezależnych od woli) nie mogłyby stać się beneficjentami pomocy dla rodziny przewidzianej przez ustawodawcę w art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (vide: wyrok NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2101/15, publ. Lex nr 2315160, wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 580/13, publ. Lex nr 1365876 oraz wyrok tutejszego Sądu z 6 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 1107/17, publ. Lex nr 2476023).
W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że zastosowana przez wypowiadające się w sprawie organy wykładnia art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest błędna i dlatego wydane w sprawie decyzje naruszają prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Jest bezsporne, że skarżąca to osoba uprawniona do zasiłku rodzinnego, spełniająca wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie prawa do wnioskowanego dodatku. Poza sporem pozostaje również to, że nie zachowała ona terminu określonego w powołanym art. 9 ust. 6 ustawy z 28 listopada 2003 r., gdyż przedstawione przez nią zaświadczenie lekarskie potwierdza jednoznacznie fakt objęcia opieką medyczną dopiero od 11 tygodnia ciąży. Na marginesie można zauważyć, że pierwsze zaświadczenie lekarskie wskazuje 10/11 tydzień ciąży, a tym samym stwierdzenie w nim nie było jednoznaczne.
Organ pierwszej instancji przyznał, że wyjaśnienia zawarte w oświadczeniach wyżej wymienionej oraz w dołączonej do akt dokumentacji medycznej pozwalają na przyjęcie, że jej sytuacja zdrowotna oraz fizjologiczna mogła wskazywać na brak świadomości ciąży, która nie dawała fizjologicznych symptomów w jej organizmie. Pomimo to jednak odmówił przyznania spornego świadczenia opowiadając się tym samym za nieprawidłową, literalną wykładnią powyższego przepisu. Z kolei Kolegium autoryzowało owo uchybienie utrzymując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy, jednak równocześnie wyraziło stanowisko odmienne stwierdzając, iż "analiza zgromadzonych dokumentów wskazuje, że w sprawie nie zaszły żadne wyjątkowe okoliczności, które usprawiedliwiałyby przekroczenie terminu ustawowego", a strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, które mogłyby na takie okoliczności wskazywać. Tak lakonicznie sformułowane twierdzenie nie zostało przy tym w żaden sposób przez organ odwoławczy umotywowane ani rozwinięte, tymczasem zdaniem Sądu pozostaje ono w sprzeczności z dołączonymi do akt sprawy dokumentami, jak również z treścią oświadczeń składanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Wymaga bowiem podkreślenia, że skarżąca wyraźnie powoływała się na niejednoznaczność objawów mogących wskazywać na istnienie wczesnej ciąży sygnalizując, że "od zawsze" miała zaburzenia [...] (patrz odwołanie złożone jeszcze od wcześniejszej decyzji pierwszoinstancyjnej z 13 stycznia 2025 r.), a także na niepełnosprawność oraz problemy ze zdrowiem [...], które miały jej dodatkowo utrudniać rozeznanie owych symptomów. W aktach sprawy zalega nadto orzeczenie kwalifikujące ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem o potrzebie korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, a także obszerna dokumentacja medyczna potwierdzająca fakt, że pozostaje w regularnym leczeniu [...] i choć obejmuje ona okres od września 2024 r., to jednak może świadczyć o prawdopodobieństwie istnienia tego rodzaju kłopotów zdrowotnych także w okresie wcześniejszym, w tym na początkowym etapie ciąży - co zresztą strona wyraźnie sygnalizowała.
Opisany wyżej materiał dowodowy nie został jednak poddany analizie przez pryzmat istnienia okoliczności świadczących o braku winy czy zaniedbania skarżącej przy rozpoznaniu wczesnych objawów ciąży. Kolegium a priori zakwestionowało istnienie takich okoliczności odstępując od weryfikacji jej oświadczeń np. poprzez zwrócenie się do niej o ewentualną dokumentację medyczną potwierdzającą rzeczone zaburzenia [...] a bądź inne dysfunkcje ginekologiczne, choć na prawdopodobieństwo takowych może wskazywać już choćby sama okoliczność, że urodziła dziecko w warunkach porodu patologicznego (vide: dołączona do akt administracyjnych karta informacyjna leczenia szpitalnego). Tym samym organ odwoławczy naruszył w ocenie Sądu zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to jest tym bardziej niezrozumiałe, że przecież wcześniej, uchylając poprzednią decyzję Prezydenta Miasta J. z 13 stycznia 2025 r. sam zalecił temu organowi dokonanie w powyższym zakresie miarodajnej oceny.
W rezultacie, rozstrzygnięcia wydane w obydwu instancjach należało uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta J. uwzględni wynikające wprost z niniejszego wyroku wskazania co do wykładni art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych i raz jeszcze oceni zebrany materiał dowodowy odnosząc się zarówno do oświadczeń strony dotyczących jej problemów zdrowotnych oraz do dołączonej przez nią na tę okoliczność dokumentacji, po czym podda rzetelnej ocenie jej wyjaśnienia o braku świadomości, że była w ciąży, a także o braku wyraźnych objawów tego stanu. Następnie organ pierwszej instancji odniesie się do wiarygodności podnoszonych przez skarżącą w tych ramach oświadczeń uwzględniając zarazem fakt, że ciąża została u niej stwierdzona w 11 tygodniu ciąży (w związku z dolegliwościami [...]), a więc zaledwie tydzień po upływie terminu określonego w art. 9 ust. 6 powołanej ustawy i od tego momentu bezspornie pozostawała pod kontrolą lekarską aż do dnia porodu, co także świadczy w sposób pośredni o braku po jej stronie złej woli czy niedbalstwa. Organ powinien przy tym mieć w polu widzenia, że nie da się w prosty sposób udowodnić pewnych wynikających z fizjologii okoliczności, które spowodowały, że późniejsze niż przewidują to przepisy, objęcie opieką medyczną nie wynikało z zaniedbania, czy złej woli kobiety, zaś w takiej sytuacji konieczne jest dokonanie oceny w oparciu o całokształt dowodów i zasady doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 947/20, publ. Lex nr 3185258).
Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania albowiem skarżąca nie zgłosiła wniosku w tym zakresie, a nadto nie poniosła w związku z niniejszym postępowaniem jakichkolwiek obciążeń finansowych, gdyż jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a równocześnie nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.