II SA/Łd 506/01

II SA/Łd 506/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /sprawozdawca/
Ewa Markiewicz
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień (spr.), Ewa Markiewicz, Protokolant : ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. C.-K., P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz E. C.-K. i P. K. kwotę 30 złotych (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 97 § 2 i 105 k.p.a. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego przy ul. A. 11, oznaczonego jako działka nr 36/9 uregulowanego w księdze wieczystej KW [...] , stanowiącego własność Gminy Ł., a będącego w użytkowaniu wieczystym P. K. i E. C. – K. na prawach wspólności ustawowej, oraz umorzył to postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji podał, że użytkownicy wieczyści na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz.U. z 1999r. Nr 65, poz. 746 ) wystąpili z wnioskiem z dnia 10 stycznia 2000r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego do posiadanego gruntu w prawo własności.
Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia czynności inwentaryzacyjnych i przejęcia nieruchomości na rzecz Gminy Ł.
P. K. i E. C. – K. wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W odpowiedzi na pismo użytkowników wieczystych z dnia 28 sierpnia 2000r., Wydział Geodezji, Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta Ł. pismem z dnia 5 września 2000r. poinformował ich, iż wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2000r. Trybunał Konstytucyjny ( Dz.U. Nr 28, poz. 352 ) uznał, że art. 1 ust. 2a, 5, 5a, 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746 ) są niezgodne z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej.
Wyjaśniono też, że wydanie stosownej decyzji zgodnie ze wskazaną ustawą możliwe będzie po wprowadzeniu nowych uregulowań prawnych dotyczących ustalania opłaty za przekształcenie. Podał również, że pismem z dnia 12 października 2000r. P. K. i E. C. – K. wystąpili o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie na warunkach obowiązujących przez wydaniem powołanego wyroku przez Trybunał Konstytucyjny. Jednakże, z uwagi na utratę mocy obowiązującej wskazanych przepisów mających stanowić podstawę decyzji wydanej zgodnie z żądaniem użytkowników wieczystych i nie wydanie nowych regulujących te kwestie, Prezydent Miasta Ł., wobec niemożności wydania decyzji merytorycznej, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie powyższego wniosku.
P. K. i E. C. – K. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem, które to organ I instancji złamał przez swoją opieszałość i tym samym naruszył art. 77 pkt 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 35 i 36 k.p.a.
Ponadto uważają oni, że swej strony spełnili wszystkie warunki, aby powyższe przekształcenie odbyło się na warunkach obowiązujących przed wydaniem wskazanego wyżej orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, tym bardziej, iż jedyną przyczyną wydania przez Prezydenta Miasta Ł. postanowienia z dnia [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowienia z dnia [...] było zakończenie czynności inwentaryzacyjnych i przejęcie nieruchomości na rzecz Gminy Ł. Po zakończeniu tych czynności organ administracji miał dużo czasu, bowiem od 27 maja 1990r. stała się ona z mocy prawa własnością Gminy Ł. i dopiero w wyniku interwencji użytkowników wieczystych czynności te rozpoczęto i zakończono w 2000 r.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
W jej uzasadnieniu organ II instancji, powołując się na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000r., wskazał, iż dotychczas nie uchwalono nowych przepisów w miejsce przepisów, które utraciły moc. Z tego względu nie jest obecnie możliwe wydanie decyzji o przekształceniu i dlatego postępowanie administracyjne zostało umorzone.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż organ I instancji opieszale rozpoznawał ich wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w wydanym przez nie postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2000r. wyjaśniło już, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992r., sygn. akt III CZP 157/92 (niepubl.), konieczność komunalizacji gruntu i dokonanie wpisu do księgi wieczystej Gminy Ł. jako właściciela gruntu, przed wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
P. K. i E. C. – K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywodząc jak w opisanym powyżej odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, że postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stało się bezprzedmiotowe z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000r. sygn. K. 8/98 ( OTK ZU nr 3 z 2000r., poz. 87 ).
Istotnie, wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 ust. 2a ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( tekst jedn. Dz.U. nr 65 z 1999r., poz. 746 ) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , natomiast art. 5, art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 tejże ustawy są niezgodne z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Jednakże w ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę, fakt ten nie sprawiał, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku skarżących, stało się bezprzedmiotowe, a w związku z tym podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed rozstrzygającym w sprawie organem I instancji ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 kwietnia 1995r. sygn. SA/Łd 2424/94 – ONSA nr 2 z 1996r., poz. 80 oraz z dnia 6 sierpnia 1999r. sygn. IVSA 1167/97 – LEX nr 47913 ).
Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował wprawdzie uchylenie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego (...), jednakże nie uczynił postępowania administracyjnego prowadzonego na skutek wniosku skarżących, bezprzedmiotowym.
Utrata mocy obowiązującej dotknęła bowiem jedynie część przepisów ustawy – przede wszystkim dotyczących opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i sposobu jej naliczania.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, do czasu wprowadzenia w to miejsce nowej regulacji prawnej, co nastąpiło z dniem 28 lipca 2001r. w wyniku ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności – Dz.U. nr 72, poz. 749, opłaty za przekształcenie należało ustalać na zasadach ogólnych, tzn. przy zastosowaniu przepisów działu II rozdziału 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2003r. sygn. IISA/ Łd 1708/00, nie publik. ).
Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżących, iż w ich sprawie, mimo utraty mocy przepisów w/w ustawy na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ winien rozstrzygnąć wniosek na zasadach obowiązujących sprzed tego wyroku.
Na ocenę tę nie ma wpływu okoliczność, iż skarżący przedmiotowy wniosek złożyli do organu w okresie obowiązywania przepisów, które później utraciły moc na skutek wyroku TK z dnia 12 kwietnia 2000r. Organ jest bowiem obowiązany orzekać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji.
Inną kwestią jest naruszenie przez organ uregulowań przewidzianych w art. 35 i 36 kpa, dotyczących terminów załatwiania spraw, jednakże skarżącym przysługiwało wówczas prawo wniesienia zażalenia i skargi na bezczynność organu, z którego nie skorzystali.
Reasumując, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 97 § 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) – Dz.U. nr 153, poz. 1271 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ).
Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji ( umorzenie postępowania administracyjnego ) Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) za bezprzedmiotowe.