II SA/GL 1049/22

II SA/Gl 1049/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 1815/23 - Wyrok NSA z 2024-08-08
II OZ 749/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 24, art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 maja 2022 r. nr SOIa.621.59.2021 w przedmiocie zameldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2021 r. S. G. (uczestniczka postępowania) zwróciła się do Prezydenta Miasta J. (organ I instancji) o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu obecnie skarżącego H. C. w jej lokalu mieszkalnym, znajdującym się przy ul. [...] w J. Podała, że skarżący nigdy nie zamieszkiwał pod tym adresem i nigdy nie znajdowały się tam jego rzeczy osobiste. Wskazała również, że skarżący został zameldowany w jej mieszkaniu, gdyż meldunek na pobyt stały był mu potrzebny do zarejestrowania działalności gospodarczej, a w wynajmowanym mieszkaniu miał meldunek tymczasowy.
W dniu 7 maja 2021 r. skarżący, w ramach jego przesłuchania, oświadczył, że pod ww. adresem zamieszkiwał parę lat temu lecz nie pamięta dokładnie kiedy. Wskazał, że pod tym adresem odbiera korespondencję. Podał również, że wymelduje się z przedmiotowego lokalu jak skończy budowę domu w D. i zakończy się jego sprawa o rozwód. Wskazał, że uiszcza należne opłaty, a klucze do mieszkania zostawił w przedpokoju tego mieszkania.
W czerwcu i lipcu 2021 r. odbyły się przesłuchania uczestniczki postępowania oraz dwóch innych świadków. Z zeznań tych wynika, że skarżący nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Jeden ze świadków wskazał, że go nie zna, mimo że jest sąsiadem uczestniczki postępowania.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r. organ I instancji uchylił czynność materialno-techniczną polegającą na zameldowaniu skarżącego pod wskazanym adresem.
Na skutek odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda Śląski decyzją z dnia 9 listopada 2021 r. uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując organowi I instancji zgromadzić materiał dowodowy w sposób prawidłowy, tj. rozszerzyć go.
W ponownym postępowaniu przesłuchano wcześniej przesłuchanych świadków oraz tych zupełnie nowych. Dodatkowo, jeden ze świadków złożył oświadczenie na piśmie. Z zeznań tych wynika, że skarżący nigdy nie zamieszkiwał w lokalu uczestniczki postępowania. Nadto, był tam widywany rzadko, gdyż jedynie odbierał pod tym adresem korespondencję. Nie posiadał kluczy do mieszkania i nie znajdowały się w nim jego przedmioty osobiste. Żona skarżącego wskazała, że meldunek ten był przysługą jaką wykonała uczestniczka postępowania, będąca jej ciotką. Podała, że w czasie wyjazdów wakacyjnych w mieszkaniu ciotki skarżący pozostawiał cenne przedmioty na przechowanie. Nadto z zeznań tych wynika, że skarżący przebywał w tym mieszkaniu okazjonalnie w czasie wizyt rodzinnych.
W toku postępowania skarżący w dniu 3 stycznia 2022 r. zapoznał się z aktami sprawy i wykonał kopie protokołów z przesłuchania świadków, do których odniósł się w piśmie z dnia 17 stycznia 2022 r., wnosząc o ponowne przesłuchanie świadków w jego obecności, gdyż nie brał on udziału w przesłuchaniach w dniu 16 grudnia 2021 r. Następnie, w dniu 8 marca 2022 r. zapoznał się z aktami sprawy i wniósł o uzupełniające przesłuchanie uczestniczki postępowania, która w wyniku tego oświadczyła, że wnosi o wydanie decyzji (rozmowa telefoniczna z pracownikiem organu I instancji oraz pismo z dnia 15 marca 2022 r.).
Decyzją 5 kwietnia 2022 r. organ I instancji uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu mieszkalnym uczestniczki postępowania.
W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił szczegółowo zebrany materiał dowodowy. W konkluzji organ stwierdził, że w dniu zameldowania ([...] r.) skarżący nie zamieszkiwał w lokalu uczestniczki postępowania ani też nigdy później. Organ I instancji podkreślił przy tym, że przesłanką zameldowania jest stan faktyczny "zamieszkiwania", a w sprawie brak jest na to jednoznacznych dowodów.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, zawierającego liczne zarzuty dotyczące zebrania materiału dowodowego oraz jego oceny, które powielone zostały później w skardze do tut. Sądu, Wojewoda Śląski zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako materialnoprawną podstawę swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał przepisy art. 27 ust. 1, art. 28 w zw. z art. 25 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 1191), zwanej dalej u.e.l.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan sprawy i kolejno odniósł się do poczynionych ustaleń, stwierdzając, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Stwierdził też, że nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżący ani w dacie zameldowania, ani później nie zamieszkiwał w lokalu uczestniczki postępowania. Poparł to odpowiednimi fragmentami zeznań świadków. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowym lokalu skarżący nigdy nie zamieszkiwał, nie nocował, nie stołował się ani też nie realizował swoich podstawowych funkcji życiowych. Lokal ten nie stanowił, i obecnie również nie stanowi, centrum jego spraw życiowych. Zatem w sytuacji stwierdzenia, że czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest niezgodna ze stanem faktycznym, tzn. nie odzwierciedla faktycznego miejsca pobytu osoby zameldowanej w chwili jej dokonania pod oznaczonym adresem, organ meldunkowy uprawniony jest do anulowania tejże czynności.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a.; art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a.; art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 15 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.; art. 67 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a.; art. 138 § 2a k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. Wskazał, że organ administracji publicznej nie dopuścił go do udziału we wszystkich przesłuchaniach świadków, a nadto nie dopuścił jego wniosku o uzupełnienie przesłuchania uczestniczki postępowania. Ponadto organ odwoławczy poddał analizie tylko i wyłącznie argumenty wskazane przez organ I instancji bez poczynienia ustaleń własnych oraz nie odniósł się do zarzutów odwołania, jak i pominął jego wnioski. W ocenie skarżącego organy nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie dokonały rzetelnej oceny zeznań uczestniczki postępowania oraz jej córki. Wskazał również, że dopuszczono w trakcie przesłuchania przez organ I instancji do kierowania przez jednego ze świadków w stosunku do skarżącego gróźb, które wzbudziły w nim obawę i lęk o to, co zostało odnotowane w protokole przesłuchania. Zaznaczył, że organy nie zrealizowały wytycznych organu odwoławczego poprzez analizę materialnych przesłanek zameldowania na dzień dokonania zameldowania skarżącego i jego żony. W konsekwencji powyższego skarżący wskazał, że spowodowało to utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia.
Skarżący zarzucił ponadto, że organ odwoławczy naruszył także art. 10 ust. 1 i art. 31 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.e.l., poprzez brak zbadania czy w dacie rejestracji pobytu stałego skarżącego, tj. na dzień [...] r. skarżący faktycznie zamieszkiwał w lokalu uczestniczki postępowania, podczas gdy fakt ten wynikał z jego zeznań.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 24 u.e.l. obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Do takiego obowiązku zalicza się m.in. zameldowanie się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 24 ust. 2 pkt 1 u.e.l.). Jako pobyt stały określa się zaś zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.).
Takich cech pobytu stałego nie można jednak przypisać działaniom podejmowanym przez skarżącego, albowiem organy administracji publicznej bezspornie ustaliły, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu uczestniczki postępowania ani w chwili zameldowania, ani też później.
Wskazać należy, że czynność materialno-techniczna zameldowania jest stwierdzeniem pewnej okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących osobie uprawnień do lokalu. Właściwy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest zobowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu oraz innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeśli przesłanka powyższa nie jest spełniona, to czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uchylona w drodze decyzji (por.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II SA/GI 345/17). Nadto uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest możliwe, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w lokalu. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Czynność ta nie ma cech ostateczności ani prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu (por.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 483/15; wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II OSK 386/21).
W tej sytuacji, wobec wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, w kontrolowanym postępowaniu musiało dojść do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że intencją skarżącego było uzyskanie meldunku stałego celem możliwości założenia i prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący jednak ani w dacie zameldowania, ani nigdy później pod tym adresem nie zamieszkiwał. Tym samym lokal uczestniczki postępowania nie stanowił jego centrum życiowego. Nie posiadał kluczy do tego lokalu, nie przechowywał tam swoich rzeczy osobistych. W lokalu tym przebywał okazjonalnie w związku z odbywanymi wizytami rodzinnymi. Oddawał także czasami uczestniczce postępowania na przechowanie przedmioty, które najprawdopodobniej były związane z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą.
W ramach toczącego się postępowania administracyjnego, poza stronami postępowania, przesłuchano licznych świadków, tj. żonę skarżącego oraz partnera, córkę i koleżanki uczestniczki postępowania. Zeznania te jednoznacznie potwierdzają, że skarżący nie miał nawet zamiaru zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a sam fakt zameldowania stanowił rodzaj przysługi wyświadczonej przez uczestniczkę postępowania swojej siostrzenicy, będącej żoną skarżącego. Część z tych świadków podało, że nie zna skarżącego w ogóle, a część wskazało, że widywało go okazjonalnie.
Z kolei argumenty skarżącego mające uzasadniać bezpodstawność anulowania zameldowania, nie znajdują usprawiedliwienia. Nie jest istotne to, że jedno z przesłuchań w toku postępowania administracyjnego odbyło się bez obecności skarżącego. Nie można również podzielić poglądu skarżącego, że organ odwoławczy nie dokonał ustaleń własnych, albowiem w ocenie Sądu, organ ten rozważył szczegółowo wszystkie okoliczności sprawy oraz podjął wszelkie możliwe czynności celem zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Wobec tego organy administracji publicznej obu instancji dokonały rzetelnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Stąd też nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego w kontekście wskazanych naruszeń procesowych. Przyjdzie także zaznaczyć, że skarżący skorzystał ze swojego prawa i zawnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Korzystał także z prawa zapoznawania się z aktami sprawy. Składał pisma procesowe. Jednak mimo powyższego, skarżący nie wskazał na żaden dowód mający potwierdzić fakt zamieszkiwania przez niego w lokalu uczestniczki postępowania ani w dniu zameldowania, ani później. W tym stanie rzeczy trudno stwierdzić, by doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania, w tym także wskazanego przez skarżącego art. 10 k.p.a., albowiem nie wykazał on w żaden sposób, by został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie wskazanemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując wskazać trzeba, że w takim stanie faktycznym zasadnym było przeprowadzenie postępowania z zakresu anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania i wydanie decyzji o takiej treści. Stąd też zarzuty skargi, skupiające się głównie wokół błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie znajdują potwierdzenia, gdyż zostało ono przeprowadzone wnikliwie. Organ I instancji wypełnił także zalecenia decyzji kasacyjnej. Podkreślić przyjdzie, że wnioskowane przez skarżącego ponowne przesłuchanie uczestniczki postępowania w obecności skarżącego, w kontekście poczynionych już ustaleń i wielości przeprowadzonych przesłuchań stron postępowania, jak i świadków, nie doprowadziłoby do żadnych nowych ustaleń. Nadto, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność kierowania gróźb pod adresem skarżącego. Natomiast fakt regularnego odbierania korespondencji przez skarżącego pod adresem uczestniczki postępowania, czy też regulowania płatności związanych z utrzymaniem mieszkania, nie może być poczytywany za fakt potwierdzający zamieszkiwanie w lokalu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259).
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl