II OSK 1909/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wstrzymania robót budowlanych, uznając istotne odstępstwo od projektu budowlanego za podstawę do interwencji organów nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. G. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Inwestor wznosił budynek magazynowo-produkcyjny w odległości 0,5 m od granicy działki, podczas gdy projekt zakładał budowę w granicy. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty, uznając to za istotne odstępstwo od projektu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że naruszenie przepisów prawa budowlanego stanowi wadę procesu budowlanego, niezależnie od zgodności z prawem cywilnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Sprawa wywodziła się z faktu, że inwestor wznosił budynek magazynowo-produkcyjny w odległości 0,5 m od granicy działki, podczas gdy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał lokalizację w granicy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję, uznając istotne odstępstwo od projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując na naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym kwestionował prymat warunków technicznych nad prawem cywilnym i konstytucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie zostały uzasadnione, a argumentacja dotycząca prawa cywilnego i konstytucyjnego nie miała związku z przedmiotem sprawy. Sąd podkreślił, że niedochowanie wymogów Prawa budowlanego stanowi wadę procesu budowlanego, która nie może być sanowana przez przepisy prawa cywilnego, a organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do wstrzymania robót wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wstrzymanie robót budowlanych jest uzasadnione, gdy roboty są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budowa w odległości 0,5 m od granicy, podczas gdy projekt zakładał budowę w granicy, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wstrzymać takie roboty. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów Prawa budowlanego jest wadą procesu budowlanego, niezależnie od zgodności z przepisami prawa cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Prawo budowlane art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. MI art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 36a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa w odległości 0,5 m od granicy, mimo że projekt zakładał budowę w granicy, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Niedochowanie wymogów Prawa budowlanego stanowi wadę procesu budowlanego, która nie może być sanowana przez przepisy prawa cywilnego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Argumentacja dotycząca prymatu prawa cywilnego i norm konstytucyjnych nad przepisami Prawa budowlanego w kontekście stosunków sąsiedzkich. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 rozp. MI.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy prawa cywilnego i przepisy prawa administracyjnego regulują inne aspekty życia i działalności ludzkiej. Każda z tych gałęzi prawa ma swoje odrębne funkcje do spełnienia. Niedochowanie zatem wymogów stawianych przez przepisy Prawa budowlanego, nawet przy równoczesnym przestrzeganiu reguł zachowania określonych w prawie cywilnym stanowi wadę procesu budowlanego, która nie może być sanowana w drodze czynności cywilnoprawnych.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
sędzia
Jolanta Szaniecka
sprawozdawca
Zygmunt Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego, nawet jeśli nie naruszają bezpośrednio prawa cywilnego, stanowią podstawę do wstrzymania robót budowlanych na gruncie Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odstępstwa od projektu w zakresie lokalizacji budynku względem granicy działki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między przepisami prawa budowlanego a prawem cywilnym w kontekście stosunków sąsiedzkich, co jest częstym problemem w praktyce.
“Budowa za blisko granicy? Prawo budowlane ważniejsze niż sąsiedzkie relacje.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1909/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-01-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj Jolanta Szaniecka /sprawozdawca/ Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 1046/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-07-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 183 par. 1, art. 141 par. 4, art. 176, art. 184, art. 204 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 par. 12 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Jolanta Szaniecka ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 1046/05 w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. G. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 432 (słownie: czterysta trzydzieści dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan faktyczny sprawy: Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatowy w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. G. pozwolenia na budowę budynku magazynowo-produkcyjnego na działkach nr [...] i [...] w P. przy ul. [...]. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dokonał w obecności inwestora oględzin miejsca budowy. W ich wyniku ustalił, że na podstawie w/w decyzji z dnia [...] trwa budowa budynku magazynowo-produkcyjnego - wykonane zostały fundamenty i częściowo ściany parteru. Całość oględzin została utrwalona w formie dokumentacji zdjęciowej. Z wykonanego szkicu w protokole wynikało zaś, że obiekty są usytuowane w odległości 0,5 m od granicy działki, tymczasem zatwierdzony projekt budowlany przewidywał lokalizację tego budynku na działkach nr [...] i [...] przy granicy od strony zachodniej z działkami nr [...] i [...]. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r., nr 20 poz. 2016 ze z,.), wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku magazynowo-produkcyjnego i nakazał zabezpieczyć teren budowy. Po rozpatrzeniu zażalenia R. G. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, iż roboty przy budowie przedmiotowego budynku wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w projekcie budowlanym, zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę, bowiem mimo przewidzianej lokalizacji w granicy działki, obiekt jest wznoszony w odległości 0,5 m od granicy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. G. wniósł o uchylenie wydanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, zarzucając mu wydanie z naruszeniem prawa, poprzez wadliwą interpretację przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 ze zm.). Wedle skarżącego, możliwe jest usytuowanie budynku w odległości zarówno większej jak i mniejszej niż 1,5 m od granicy, W tej drugiej sytuacji za dopuszczalnością takiej lokalizacji przemawia użyte przez prawodawcę słowo "bezpośrednio". Stanowisko swoje skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2006 r. zaznaczając dodatkowi, iż dokonane przez niego odstępstwo nie rodzi żadnych negatywnych skutków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę, podzielił stanowisko organów i wyjaśnił, iż bezsporne w niniejszej sprawie było, że skarżący prowadził roboty budowlane z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę, albowiem budynek zaprojektowany do realizacji w granicy działki wznosił w odległości 0,5 m od granicy, a więc w takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bądź w przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny dodał, iż zgodnie z art. 36a prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, stąd też prawidłowo organy nadzoru oceniły, że w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co spełnia przesłankę wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż za taką kwalifikacją dokonanego odstępstwa przemawia także kwestia naruszenia § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, regulującego sytuowanie budynków względem granicy, gdyż w tej kwestii nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż zwrot "bezpośrednio" przy granicy oznacza dopuszczalność sytuowania budynku w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy. Od tego wyroku Skargę kasacyjną wniósł R. G.. Jako podstawę kasacyjną powołano naruszenie art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 (mylnie oznaczonym jako art. 12 ust. 3) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 po9z. 690 ze zm.) oraz naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu tej skargi stwierdzono, że "skarga kasacyjna nie będzie zawierała cytatów z zaskarżonego orzeczenia, aby wykazywać naruszenie art. 141 § 4 ppsa, lecz dotyczyć wzajemnych relacji między przepisami prawa różnych gałęzi, w celu odrytualizowania zaskarżonych orzeczeń". Dalej wywiedziono, że niepodlegający negacji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/2000 wskazuje, iż żaden przepis prawa budowlanego nie określa normy prawnej dotyczącej zabudowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, a wszelkie ograniczenia i wpływy na prawo własności stanowią materię ustawową. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, przedmiotowa sprawa ukazuje czytelnie jak dochodzi do sytuacji, kiedy warunki techniczne ustanowione w trybie administracyjnym są uznawane za ważniejsze niż normy konstytucyjne i wywodzące się z prawa rzymskiego normy prawa rzeczownego, szczegółowo określone w prawie sąsiedzkim kodeksu cywilnego. Skoro przy tym bezspornym jest, iż nie naruszono żadnego przepisu ustawowego dotyczącego stosunków sąsiedzkich, czy jakiejkolwiek normy konstytucyjnej lub ustawowej, to teza o naruszeniu normy technicznej jest niedopuszczalna jako łamiąca zasadę ustawowej odpowiedzialności. Jako podstawowy zarzut skargi kasacyjnej, wskazano przypisanie pojęciu "wstrzymanie robót budowlanych", w oparciu o pozaustawowy przepis, nadrzędności lub co najmniej administracyjnej równości z roszczeniem o ochronę własności. Przytaczając takie uzasadnienie podstaw kasacyjnych, strona skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik [...] Wojewódzkiego In spektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sformułowany w podstawach skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów procesowych tj. art. 141 § 4 ppsa określającego niezbędne składniki uzasadnienia wyroku nie został poparty żadną argumentacją. Nie wskazano bowiem na czym uchybienie temu przepisowi polegało oraz czy i w jakim stopniu miało ono wpływ na wynik sprawy. To oznacza, że w omówionym wyżej zakresie skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych w art. 176 ppsa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej nie podano czy naruszenie powołanych w niej przepisów polegało na ich błędnej wykładni, czy też niewłaściwym zastosowaniu oraz jaka powinna być prawidłowa wykładania i właściwe zastosowanie. Z kolei uzasadnienie powołanego zarzutu, nawiązujące do problematyki ochrony własności i stosunków międzysąsiedzkich regulowanych przepisami Kodeksu cywilnego oraz odwołujące się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. P 11/00 nie pozostaje w żadnym związku z przedmiotem wyrokowania Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Przepisy prawa cywilnego i przepisy prawa administracyjnego regulują inne aspekty życia i działalności ludzkiej. Każda z tych gałęzi prawa ma swoje odrębne funkcje do spełnienia. Niedochowanie zatem wymogów stawianych przez przepisy Prawa budowlanego, nawet przy równoczesnym przestrzeganiu reguł zachowania określonych w prawie cywilnym stanowi wadę procesu budowlanego, która nie może być sanowana w drodze czynności cywilnoprawnych. Wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej, to z woli ustawodawcy organy nadzoru budowlanego zobowiązane są wstrzymać prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób przewidziany w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego tj. między innymi w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Wskazany natomiast w podstawach kasacyjnych art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie miał w sprawie zastosowania, co wyłącza kasacyjną ocenę zarzutu jego naruszenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł z mocy art. 184 ppsa jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI