II SA/GL 1044/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nakazu demontażu pieca kominkowego, wskazując na istotne błędy proceduralne i merytoryczne w postępowaniu.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję nakazującą demontaż pieca kominkowego w lokalu mieszkalnym, uznając ją za niezgodną z prawem. Organy nadzoru budowlanego uznały montaż pieca za przebudowę niezgodną z warunkami technicznymi (§ 132 rozporządzenia WT). WSA w Gliwicach uchylił obie decyzje, wskazując na nieprecyzyjne sformułowanie sentencji, brak rozważenia zabezpieczenia kanału dymowego, nieuwzględnienie obowiązku zapewnienia ogrzewania lokalu oraz kwestię właściwego adresata decyzji (inwestor vs. właściciel).
Sprawa dotyczyła skargi D.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą demontaż pieca kominkowego na drewno w lokalu mieszkalnym. Organy uznały montaż pieca za niezgodny z § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ budynek miał 5 kondygnacji, a przepis dopuszcza piece na paliwo stałe w budynkach do 3 kondygnacji. Skarżąca argumentowała, że wymiana pieca kaflowego na piec wolnostojący nie stanowiła istotnej ingerencji i że inne lokale w budynku również posiadają piece. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na szereg nieprawidłowości, w tym nieprecyzyjne oznaczenie lokalu w sentencji decyzji, brak rozważenia kwestii zabezpieczenia kanału dymowego po demontażu pieca, nieuwzględnienie obowiązku zapewnienia ogrzewania lokalu zgodnie z § 132 ust. 1 WT, a także nieprawidłowe ustalenie adresata decyzji (właściciel zamiast inwestora). Sąd podkreślił, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli budynek ma więcej niż 3 kondygnacje, z zastrzeżeniem braku sprzeczności z planem miejscowym. Jednakże, organy nadzoru budowlanego nie rozważyły wszystkich aspektów prawnych i proceduralnych związanych z nakazem demontażu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na nieprawidłowości w postępowaniu organów, w tym nieprecyzyjne oznaczenie lokalu, brak rozważenia zabezpieczenia kanału dymowego, nieuwzględnienie obowiązku zapewnienia ogrzewania oraz kwestię właściwego adresata decyzji, co skutkowało uchyleniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
w.t. § § 132 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza się stosowanie pieców na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty lub uchyla decyzję i orzeka o niedopuszczalności jej wykonania.
Pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Pomocnicze
w.t. § § 132 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami.
w.t. § § 132 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kominki opalane drewnem z zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające z uzasadnienia wyroku sądu.
Pr. bud. art. 29 § ust. 4 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach.
Pr. bud. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze może być wszczęte, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.
Pr. bud. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze może być wszczęte, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Pr. bud. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy art. 50 i 51 stosuje się również do robót budowlanych lub obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2, wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4.
Pr. bud. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprecyzyjne oznaczenie lokalu w sentencji decyzji. Brak rozważenia kwestii zabezpieczenia kanału dymowego po demontażu pieca. Nieuwzględnienie obowiązku zapewnienia ogrzewania lokalu zgodnie z § 132 ust. 1 WT. Nieprawidłowe ustalenie adresata decyzji (właściciel zamiast inwestora).
Odrzucone argumenty
Argumenty organów nadzoru budowlanego dotyczące niezgodności montażu pieca z § 132 ust. 2 WT zostały uznane za niewystarczające z uwagi na błędy proceduralne i merytoryczne w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Sentencja powinna być sformułowane jasno i precyzyjnie, w ten sposób by rozstrzygnięcie było zrozumiałe dla stron nawet bez uzasadnienia, a także pozwalała na ewentualne wykonanie zastępcze. Jest wiedzą powszechną, niewymagającą posiadania wiadomości specjalnych, że piec, kominek lub inne tego rodzaju urządzenie nie może funkcjonować bez przewodu kominowego. Pozostawanie w budynkach powstałych w latach 50.-60. rozwiązań nieodpowiadających aktualnym standardom technicznym, nie uprawnia do podejmowania w obrębie budynku nowych inwestycji, które nie odpowiadałyby aktualnie obowiązującym warunkom technicznym.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Artur Żurawik
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania naprawczego, obowiązków organów w zakresie kontroli stanu technicznego budynków, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji montażu pieca w starszym budynku wielorodzinnym i błędów proceduralnych popełnionych przez organy niższych instancji. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są szczegóły proceduralne i merytoryczne w postępowaniach administracyjnych, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących instalacji grzewczych. Uchylenie decyzji z powodu błędów formalnych jest pouczające dla prawników i urzędników.
“Sąd uchyla nakaz demontażu pieca: błędy organów budowlanych kosztują.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1044/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Artur Żurawik /przewodniczący/ Grzegorz Dobrowolski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1225 par. 132 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 51 ust. 1, ust. 7, art. 50 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.365.2023.AT w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 1 września 2023 r. nr [...]. Uzasadnienie Pismem z dnia 16 lipca 2024 r. (nadanym w dniu 18 lipca 2024 r.) D.K. (dalej: Skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB, organ odwoławczy) z dnia 26 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.365.2023.AT w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 26 września 2022 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W., o przeprowadzenie kontroli w lokalu mieszkalnym nr [...], do którego przedłożono opinię mistrza kominiarskiego nr [...] z dnia [...] 2022 r. z uwagami, że urządzenie grzewczo-kominkowe w ww. lokalu jest niezgodne z warunkami technicznymi. Podczas przeprowadzonych w dniu 15 listopada 2022 r. czynności kontrolnych PINB ustalił, że lokal mieszkalny nr [...] znajduje się w 5-kondygnacyjnym budynku mieszkalnym, w pokoju dziennym mieści się piec na paliwo stałe o mocy 4,5 kW. Według oświadczenia Strony w miejscu obecnego pieca kominowego do 1998 r. stał piec kaflowy, który został zastąpiony piecem typu "koza", następnie wymieniono "kozę" na obecne urządzenie grzewcze. Strona nie okazała protokołu z okresowej kontroli przeglądu pieca i jego podłączenia do przewodu kominowego, na piecu nie stwierdzono tabliczki znamionowej. W odpowiedzi na wystosowane zapytania, PINB uzyskał informację, że Wójt Gminy W., M. sp. z o.o., ani też B. sp. z o.o. nie pozostają w posiadaniu dokumentacji związanej z budową przedmiotowego obiektu, który powstał na przełomie lat 50-60. Wobec tych ustaleń, PINB decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 1 września 2023 r., w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: Pr. bud.) nakazał Stronie zdemontować piec kominkowy na drewno w lokalu nr [...] na oś. [...] w W. w terminie do 30 września 2023 r. W motywach tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że montaż pieca kominkowego na paliwo stałe w lokalu [...] kondygnacyjnego bloku stanowi przebudowę istniejącego budynku, o której mowa w art. 3 pkt 7a Pr. bud., która nie obejmowała przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych, dlatego po myśli art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a Pr. bud. nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę czy też zgłoszenia, zatem nie doszło do samowolnego wykonania robót budowlanych. Jednakże, zapis § 132 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm., dalej: w.t.), dopuszcza stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przedmiotowy budynek ma 5 kondygnacji nadziemnych. Z tego wzglądu, oraz uwzględniając, że roboty zostały już zakończone, organ zastosował regulację art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 Pr. bud. celem usunięcia stanu niezgodnego z warunkami technicznymi oraz stanu stanowiącego zagrożenie życia lub zdrowia. Organ podkreślił przy tym, że lokal nr [...] ma możliwość przyłączenia do istniejącej sieci ciepłowniczej w budynku. Decyzję doręczono Stronie w dniu 18 września 2023 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w ustawowym terminie (dnia 20 września 2023 r.), Strona podała, że wybudowany w latach 50-60. budynek był ogrzewany piecami kaflowymi i kuchennymi, zatem montaż pieca w mieszkaniu nr [...] nie stanowił ingerencji w istniejące przewody kominowe, nastąpiła wymiana z pieca kaflowego na piec wolnostojący marki [...] służący do tego samego celu, nadto 15 innych mieszkań w tym budynku posiada piece kaflowe oraz kominki, które nie zostały objęte nakazem odłączenia. Strona wyraziła niezrozumienie dla sytuacji, w której jako jedyna lokatorka została zobowiązana do zdemontowania pieca. Do odwołania przedłożyła: protokół Nr [...] z dnia [...] 2022 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych wraz z wykazem mieszkań w których znajdują się podłączenia pieców na opał stały, protokół zdawczo-odbiorczy z [...] 1988 r., wybrane strony umowy najmu dotyczące obowiązków najemcy. Po rozpoznaniu odwołania, ŚWINB decyzją z dnia 26 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.365.2023.AT, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 83 ust. 2 Pr. bud., uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu, wyznaczył nowy termin realizacji zobowiązania do dnia 31 lipca 2024 r. oraz utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadnienia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał treść art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. oraz wyjaśnił, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem ŚWINB, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wykonane roboty budowlane, tj. montaż pieca kominkowego na paliwo stałe stanowi przebudowę, która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, stosownie do brzmienia ar. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a Pr. bud. Następnie ocenił, że wykonane roboty są niezgodne z § 132 ust. 2 w.t., zatem prawidłowo nałożono na właściciela lokalu obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja została doręczona w dniu 15 lipca 2024 r. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzuciła błędne przyjęcie, że montaż pieca jest niezgodny z przepisami oraz błędną wykładnię § 132 ust. 2 w.t. przez przyjęcie, że niedopuszczalne jest zamontowanie pieca w lokalu Skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie rozprawy oraz sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponownie podkreśliła, że w budynku każde mieszkanie było wyposażone w trzon kuchenny oraz w każdym pokoju znajdował się piec kaflowy, na potwierdzenie czego przedłożyła protokół zdawczo-odbiorczy z 1988 r. oraz protokół kominiarski z 2010 r. z wykazem mieszkań i sposobem ogrzewania. Podała, że dokonując montażu pieca nie zostały przeprowadzone żadne przeróbki budowlane. Zdaniem Skarżącej montaż pieca wolnostojącego w miejsce pieca kaflowego stanowił jedynie zamianę starego urządzenia na nowe służące do tego samego celu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SPP/Gl 157/24 zwolniono Skarżącą z wpisu od skargi oraz oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. W oparciu o wymienione kryterium legalności, kontroli sądowoadministracyjnej została poddana opisana na wstępie decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2024 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tryb naprawczy, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Pr. bud., znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f Pr. bud., jeżeli roboty budowalne zostały wykonane m.in.: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 omawianego prawa), w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 omawianego prawa). Celem postępowania naprawczego jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dlatego, w toku postępowania należy ustalić, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa, a jeśli nie to jakie ewentualnie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W tym przypadku organ, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Natomiast w przypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ ma obowiązek orzec na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nakaz zaniechana dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ponieważ roboty budowlane nie prowadziły do realizacji nowego obiektu budowlanego ani jego części a stanowiły inny przypadek niż wskazany w art. 48 i 49b ustawy, to niewątpliwie rozważenia wymagał przepis art. 51 ust. 1 Pr. bud. Przypomnieć również w tym miejscu należy treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. w sprawie II OPS 1/16, w której wskazano, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy jeżeli roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowym lokalu uprzednio zamontowany i użytkowany był piec kaflowy (m.in. protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] 1988 r. "opis urządzenia: trzon kominowy przenośny, piec pokojowy kaflowy, brak pieca w małym pokoju", oświadczenie przedstawicieli Wspólnoty Mieszkaniowej - protokół z dnia [...] 2022 r.), a następnie dokonano montażu pieca na paliwo stałe (wykaz mieszkań z dnia [...] 2022 r. w których znajdują się podłączenia pieców na opał stały, oświadczenie Strony - protokół z dnia [...] 2022 r.). Obecny piec opalany jest drewnem i stanowi główne źródło ogrzewania lokalu. Ponadto jak wynika z informacji przekazanej przez Wójta Gminy, na przełomie lat 80-90. Został wybudowany kolektor ciepłowniczny dla obiektów osiedla [...]. W aktach sprawy zalega protokół Nr [...] z dnia [...] 2022 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, wentylacyjnych i dymowych (w ramach uwag ogólnych, w powołaniu na § 132 ust. 1 i 2 w.t., zapisano: "odłączyć wszystkie piece i kominki od przewodów kominowych", zaś w ramach wykazu mieszkań w których znajdują się podłączenia pieców na opał stały, sporządzonego przez mistrza kominiarskiego i załączonego do ww. protokołu, wymieniono m.in. lokal nr [...] należący do Skarżącej: "[...] – kominek"), a także opinia mistrza kominiarskiego nr [...] z dnia [...] 2022 r. w której przywołano brzmienie § 132 w.t. oraz stwierdzono podłączenie pieca (kominka) w mieszkaniu nr [...] niezgodnie z warunkami technicznymi. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego badały czy wykonane przez Skarżącą roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami, w tym przepisami warunków technicznych. Regulacją wymagającą analizy w przedmiotowej sprawie stał się § 132 w.t. Zgodnie z tym przepisem, dopuszcza się stosowanie pieców na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2) natomiast kominki opalane drewnem z zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych (ust. 3). W uprzednio obowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62, stan na dzień wejścia w życie), w § 87 ustawodawca przewidział, że budynki powinny być ogrzewane za pomocą instalacji centralnego ogrzewania (ust. 2), natomiast w budynkach do 3 kondygnacji włącznie, z wyjątkiem budynków służby zdrowia i opieki społecznej, budynków przeznaczonych dla dzieci i młodzieży oraz budynków, w których nie jest dopuszczane ze względów technologicznych, mogą być stosowane trzony kuchenne i piece opalane paliwem stałym (ust. 3). Jednocześnie zauważyć należy, że pozostawanie w budynkach powstałych w latach 50.-60. rozwiązań nieodpowiadających aktualnym standardom techniczny, nie uprawnia do podejmowania w obrębie budynku nowych inwestycji, które nie odpowiadałyby aktualnie obowiązującym warunkom technicznym. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu kryterium legalności, Sąd dostrzegł nieprawidłowości uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności Sąd zauważa nieprecyzyjne sformułowanie sentencji decyzji nakładającej na Skarżącą obowiązek w postępowaniu naprawczym. W części utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, PINB decyzją z dnia 1 września 2023 r. "nakazał Stronie zdemontować piec kominkowy na drewno w lokalu nr [...] na oś. [...] w W.". W ocenie składu orzekającego takie sformułowanie sentencji wskazuje, że przedmiotowy piec podlegający ww. obowiązkowi znajduje się w lokalu "nr [...]". Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że oznaczenie lokalu mieszkalnego Skarżącej to "nr [...]", zaś "nr [...]" to numer porządkowy budynku (m.in. wykaz mieszkań załączony do protokołu Nr [...] z dnia [...] 2022 r. - przedmiotowy lokal określono zapisem: "[...]– kominek"). Nie ma wątpliwości, że uzasadnienie jest częścią decyzji administracyjnej, ale nie ulega też wątpliwości, że przepis rozróżnia uzasadnienie decyzji od jej rozstrzygnięcia (sentencji). Sentencja powinna być sformułowane jasno i precyzyjnie, w ten sposób by rozstrzygnięcie było zrozumiałe dla stron nawet bez uzasadnienia, a także pozwalała na ewentualne wykonanie zastępcze. Inaczej rzecz ujmując, rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 586/10). Organ winien zatem w sposób precyzyjny określić zarówno numer lokalu mieszkalnego, w którym znajduje się piec zrealizowany w ocenie organu - niezgodnie z przepisami, a także numer porządkowy budynku, w którym lokal ten się znajduje. Tego rodzaju nieścisłość, nawet dokonana przez organ omyłkowo, nie może zostać pominięta w toku kontroli sądowoadministracyjnej. Po drugie - jest wiedzą powszechną, niewymagającą posiadania wiadomości specjalnych, że piec, kominek lub inne tego rodzaju urządzenie nie może funkcjonować bez przewodu kominowego. Tym samym należało uznać, że orzekające w sprawie organy nie uczyniły przedmiotem rozważań zabezpieczenia kanału dymowego mającego pozostać kanałem otwartym na skutek wykonania nałożonego obowiązku zdemontowania pieca w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Organ powinien zatem rozstrzygnąć również w kwestii istniejącego otworu przyłączeniowego do kanału dymowego. Po trzecie – organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., nałożył sprecyzowany w decyzji obowiązek "zdemontowania pieca kominkowego na drewno" celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie rozważył jednak czy usunięcie przedmiotowego urządzenia grzewczego nie doprowadzi do innego stanu niezgodnego z prawem w kontekście § 132 ust. 1 w.t. Stosownie do tej regulacji, budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami. Analizy w tym zakresie nie zawiera żadne z uzasadnień zapadłych w wprawie. W dalszej kolejności - Sąd zauważa również, że w aktach sprawy pojawia się informacja, że właścicielem lokalu jest również D.W. (karta nr 2 akt administracyjnych). Stosownie natomiast do treści art. 52 ust. 1 Pr. bud., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale Rozdział 5b omawianej ustawy (Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy), nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W judykaturze jednolicie zauważa się, że w pierwszej kolejności adresatem winien być inwestor, a dopiero, gdy nałożenie nakazu na inwestora nie jest możliwe, nakaz winien zostać nałożony na właściciela obiektu budowlanego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3190/18, z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 273/20). Zgodzić należy się jednocześnie, że okoliczności konkretnej sprawy mogą przemawiać za zasadnością nałożenia obowiązku na jednego lub kilku współwłaścicieli, co nie będzie stanowiło naruszenia art. 52 Pr. bud. Kwestia ta jednak powinna zostać jednoznacznie ustalona, ma bowiem bezpośredni wpływ na adresata decyzji, zatem adresata nałożonych obowiązków z art. 51 ust. 1 Pr. bud. Przestawione nieprawidłowości nie zostały zauważone przez organ odwoławczy. Świadczy to niewątpliwie o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uznanie decyzji organu za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, uwzględnienie w toku postępowania treści art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy oraz wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek kierować się zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by dalej w ramach swobodnej oceny dowodów ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a po dokonaniu prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót, podejmie rozstrzygnięcie uzasadniając swoje stanowisko jak reguluje to art. 107 § 3 k.p.a. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, iż powołanie się w skardze na urządzenia grzewcze w innych mieszkaniach w przedmiotowym budynku nie wpływa na ocenę zaskarżonej decyzji. Postępowanie obejmuje powiem jedynie kontrolę prawidłowości dokonania robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...], a czynności kontrolne i dalsze działania w odniesieniu do wspomnianych pozostałych lokali w budynku, pozostają w zakresie właściwości organów nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI