II SA/Gl 1043/24

II SA/Gl 1043/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Renata Siudyka /przewodniczący/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 196/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 15, art. 28a, art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 14 maja 2024 r. nr WINB-WOA.7722.19.2024.DS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 14 maja 2024 r., nr WINB-WOA.7722.19.2024.DS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej "PINB" lub "Organ I instancji") z 5 grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.
Zaskarżone postanowienie ŚWINB zapadło w następującym stanie sprawy.
PINB, po rozpatrzeniu zarzutu wniesionego przez C. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego zgodnie z tytułem wykonawczym z 7 listopada 2023 r., nr [...], oddalił zarzut. Postanowienie wydano w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej postanowienia: Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.; dalej "u.p.e.a.").
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarzut Spółki dotyczył błędu co do zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, z których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. poz. 131; dalej "rozporządzenie z 30 października 2014 r."), a która dotyczy grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, PINB zastosował powyższy przepis, stąd zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia nie jest zasadny i podlega oddaleniu. W związku zaś z faktem, że Spółka jest nowym właścicielem nieruchomości to obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciąża ją jako nowego właściciela nieruchomości.
W zażaleniu na postanowienie Organu I instancji, Spółka zarzuciła, że nie doręczono jej upomnienia zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a. PINB błędnie przyjmuje, że upomnienie zostało doręczone poprzedniemu właścicielowi nieruchomości. Zdaniem Spółki w sprawie nie ma także zastosowania art. 28a u.p.e.a
ŚWINB zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie PINB w całości, uznając zarzuty zażalenia za bezpodstawne. Po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z zarzutami i twierdzeniami podnoszonymi w zażaleniu ŚWINB wskazał, że katalog podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ma charakter wyliczenia enumeratywnego. Tym samym podstawami wniesienia zarzutu mogą być tylko okoliczności wskazane w art. 33 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia wystawionego upomnienia, PINB zasadnie powołał się na § 2 pkt 6-8 rozporządzenia z 30 października 2014 r. Przedmiotowa egzekucja dotyczy grzywny w celu przymuszenia nałożonej w postępowaniu egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, tj. grzywny, która zostanie nałożona postanowieniem w razie dalszego uchylania się od obowiązku rozbiórki budynku hali tartacznej na działkach nr [...] oraz [...] w K..
W skardze do sądu administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Organu odwoławczego z 14 maja 2024 r. i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 15 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie o zobowiązanie do rozbiórki obiektu budowlanego nie jest wymagane doręczenie upomnienia zobowiązanemu;
2) § 2 pkt 8 rozporządzenia z 30 października 2014 r. w związku z art. 15 § 1 i § 5 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu o zobowiązanie do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie jest wymagane wystosowanie upomnienia do zobowiązanego;
3) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i niezbadanie dopuszczalności egzekucji, w sytuacji gdy Skarżącej nie doręczono upomnienia, co skutkować winno umorzeniem postępowania;
4) art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy było ono niedopuszczalne z uwagi na niedoręczenie upomnienia, która to czynność była konieczna dla skutecznego wszczęcia egzekucji.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała m. in., że przedmiotem nałożonego na nią obowiązku jest obowiązek o charakterze niepieniężnym, gdyż egzekwowane jest od Spółki wykonanie rozbiórki budowli. Okoliczność ta przesądza o tym, że przed wszczęciem egzekucji organ powinien doręczyć Spółce upomnienie. Jednocześnie Skarżąca wyjaśniła, że wykonała nałożony obowiązek i dokonała rozbiórki obiektu budowlanego, o czym poinformowała PINB, a to skutkować winno umorzeniem nałożonej grzywny.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, według wskazanych wyżej kryteriów, wykazała, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wskazała, że 24 listopada 2023 r. wierzyciel doręczył jej tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony 7 listopada 2023 r. Tytuł ten został wystawiony w związku z nakazem rozbiórki budynku hali tartacznej zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] w K., orzeczonym decyzją PINB z 2 czerwca 2009 r., nr [...] Spółka wyjaśniła, że nie jest następcą prawnym C. sp. z o.o., co do której spółki wydano poprzedni, błędny tytuł wykonawczy, gdyż ww. działki nabyła od D. sp. z o.o. w likwidacji, co do której spółki nie prowadzono postępowania egzekucyjnego. W sprawie nie ma zatem zastosowania art. 28a u.p.e.a. Nadto Skarżącej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie doręczono pisemnego upomnienia.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.
Powołany przepis art. 28a u.p.e.a. nie wprowadza ograniczeń odnośnie do sposobu przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego. Wobec tego źródłem przejścia tego obowiązku na inny podmiot może być także czynność o charakterze cywilnoprawnym np. umowa sprzedaży. Nie ulega przy tym wątpliwości, że nabycie praw w drodze umowy jest następstwem mającym charakter następstwa szczególnego (tzw. sukcesji syngularnej, tj. nabycia praw pod tytułem szczególnym). Tym samym skoro zbywca prawa własności do nieruchomości przeniósł to prawo na nabywcę, to wraz z przeniesieniem tego prawa zostały przeniesione również ograniczenia prawa własności wynikające z wydanych decyzji administracyjnych. Zbywca prawa własności nie mógł przenieść więcej praw niż mu przysługiwały, a taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby prawo własności ograniczone obowiązkiem znoszenia zachowania innego podmiotu w zakresie objętym obowiązującą decyzją administracyjną, przestało posiadać owe ograniczenia tylko dlatego, że nastąpiło jego zbycie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2019 r., II OSK 3594/18, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wobec tego także nakaz rozbiórki przechodzi na nabywcę prawnego danej nieruchomości pod tytułem syngularnym. Obowiązek rozbiórki nie jest bowiem ściśle powiązany z osobą zobowiązanego, lecz z nieruchomością. Oznacza to, że na każdorazowym właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek jego wykonania czy to dobrowolnie czy w trybie zastosowania środków egzekucyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2018 r., II OSK 78/17 i z 17 grudnia 2024 r., II OSK 880/22 – opubl. w CBOSA).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy spółka D. sp. z o.o. w B. - na którą nałożony został obowiązek rozbiórki budynku hali tartacznej decyzją PINB z 2 czerwca 2009 r. - na mocy umowy sprzedaży z [...] r., Rep. A nr [...] przeniosła na rzecz Skarżącej prawo własności nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] i [...] (wydruk z księgi wieczystej nr [...] znajdujący się w aktach sprawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że następcą prawnym zobowiązanego D. sp. z o.o. w B. w zakresie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z 18 czerwca 2012 r. jest Skarżąca. Wobec tego skutki decyzji PINB z 2 czerwca 2009 r. o nakazie rozbiórki zostały rozciągnięte na Skarżącą z uwagi na zaistniałe na skutek przeniesienia prawa własności ww. działek następstwo prawne.
Jak wynika z akt sprawy PINB przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji przesłał zobowiązanej D. sp. z o.o. w B. upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Upomnienie nr [...] zostało doręczone ww. spółce 11 maja 2012 r. Następnie wierzyciel 18 czerwca 2012 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony zobowiązanej 21 czerwca 2012 r., a zatem z tym dniem doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Do przejścia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym na następcę zobowiązanego doszło w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane z udziałem następcy prawnego zobowiązanego. Wobec tego czynności egzekucyjne wykonane w stosunku do poprzednika prawnego Skarżącej, w tym czynność doręczenia upomnienia, pozostają, zgodnie z przepisem art. 28a u.p.e.a., w mocy. Jak wskazuje się w orzecznictwie czynność doręczenia upomnienia jest jednorazowa, a więc organ egzekucyjny ma obowiązek tylko jednokrotnego przesłania upomnienia. Wobec tego stosując normę art. 28a u.p.e.a. następcy prawnemu zobowiązanego wystarczy doręczyć jedynie nowy tytuł wykonawczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2015 r., II OSK 474/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 16 października 2024 r., II SA/Gd 616/24, opubl. w CBOSA).
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi okazały się niezasadne. Wprawdzie w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozstrzygnięć błędnie powołano się na § 2 pkt 6-8 rozporządzenia z 30 października 2014 r., jednak uchybienie to nie ma wpływu na ocenę zgodności postanowień z prawem. Prawidłowe jest bowiem stanowisko organów o braku obowiązku doręczenia Skarżącej upomnienia wobec kontynuowania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 28a u.p.e.a. Bez znaczenia dla oceny wydanych w sprawie rozstrzygnięć jest okoliczność wystawienia tytułu wykonawczego na C. sp. z o.o. w B. wskutek błędnego przyjęcia, że spółka ta jest następcą prawnym zobowiązanego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.