II SA/Gl 1009/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że opuszczenie lokalu przez skarżącą było trwałe i dobrowolne, pomimo jej twierdzeń o przemocy domowej.
Skarżąca A. K. wniosła o uchylenie decyzji o wymeldowaniu jej i córki z pobytu stałego, twierdząc, że opuściła lokal z powodu przemocy domowej ze strony ojca i brata, a nie dobrowolnie. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne, ponieważ skarżąca nie podjęła skutecznych kroków prawnych do powrotu, a samo deklarowanie woli zamieszkania nie jest wystarczające do utrzymania zameldowania.
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Wojewody Śląskiego o wymeldowaniu jej i małoletniej córki z pobytu stałego. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal z powodu przemocy domowej i nie mogła do niego wrócić z powodu wymiany zamków, a zatem opuszczenie nie było dobrowolne. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddaliły skargę. Sąd uznał, że kluczowe dla wymeldowania jest faktyczne, trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, a nie tylko deklarowana wola zamieszkania. Podkreślono, że skarżąca nie podjęła skutecznych kroków prawnych (np. powództwa o przywrócenie posiadania) w celu powrotu do lokalu, mimo że wiedziała o możliwościach prawnych i prowadziła inne postępowania. Sąd stwierdził, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i służy rejestracji stanu faktycznego, a nie rozstrzyganiu o tytułach prawnych do lokalu. W związku z tym, że skarżąca faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu od dłuższego czasu i nie wykazała woli powrotu poprzez konkretne działania, sąd uznał decyzje organów za legalne i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, opuszczenie lokalu może być uznane za trwałe i dobrowolne, nawet jeśli było motywowane obawą przed przemocą lub brakiem możliwości powrotu, pod warunkiem, że osoba nie podjęła skutecznych kroków prawnych do powrotu i faktycznie nie zamieszkuje w lokalu, koncentrując swoje centrum życiowe gdzie indziej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i odzwierciedla stan faktyczny. Kluczowe jest trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, co oznacza brak fizycznego przebywania w nim i przeniesienie centrum życiowego. Brak podjęcia skutecznych kroków prawnych do powrotu, mimo możliwości, świadczy o pogodzeniu się z utratą dotychczasowego miejsca pobytu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Przesłanka opuszczenia jest spełniona, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny.
Pomocnicze
u.e.l. art. 2
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Ewidencja ludności polega na rejestracji danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych, w tym danych o miejscu pobytu osób, służąc rejestracji stanu faktycznego.
u.e.l. art. 28 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w miejscu, w którym jest zameldowana.
u.e.l. art. 25
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, co oznacza, że pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całości materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszeń prawa uzasadniających jej uwzględnienie.
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony posiadania, który może być wykorzystany do przywrócenia naruszonego posiadania lokalu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opuszczenie lokalu przez skarżącą było trwałe i dobrowolne. Skarżąca nie podjęła skutecznych kroków prawnych do powrotu do lokalu. Instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i odzwierciedla stan faktyczny. Deklarowana wola zamieszkania nie jest wystarczająca do utrzymania zameldowania, jeśli stan faktyczny jest inny.
Odrzucone argumenty
Opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, lecz wymuszone przemocą domową. Organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego. Brak doręczania korespondencji skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o wymeldowaniu ma charakter deklaratoryjny, potwierdza bowiem istnienie określonego stanu faktycznego, jakim jest opuszczenie lokalu przez dany podmiot. Dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym nie wystarczy wola danej osoby uznania określonego adresu za pobyt stały. Przesądzające znaczenie ma bowiem stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście osoba ta zamieszkuje pod danym adresem. Rezygnacja z właściwego środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu skutkuje przyjęciem tezy, że zainteresowany pogodził się z utratą dotychczasowego miejsca stałego pobytu, jako centrum swoich spraw życiowych. Sądowa kontrola decyzji sprawowana jest wyłącznie w aspekcie legalności, co oznacza, iż sąd administracyjny nie jest władny brać pod uwagę sytuacji osobistej, ekonomicznej, zdrowotnej strony, czy też zasad współżycia społecznego.
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Łucja Franiczek
członek
Elżbieta Kaznowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wymeldowaniu w kontekście przemocy domowej i dobrowolności opuszczenia lokalu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o ewidencji ludności, które mają charakter ewidencyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny społecznie temat przemocy domowej i jej wpływu na sytuację prawną, jednocześnie pokazując ograniczenia prawne w kontekście przepisów ewidencyjnych.
“Czy ofiara przemocy domowej może zostać wymeldowana? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1009/18 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2019-03-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-11-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/ Łucja Franiczek Rafał Wolnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Sygn. powiązane II OSK 3288/19 - Wyrok NSA z 2022-09-14 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1382 art. 35, art. 2 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] r. E. K. wniósł do Urzędu Miasta Wydział Spraw Obywatelskich w C. o wymeldowanie córki A. K. i wnuczki J. K. z pobytu stałego w domu w W. przy ulicy [...] w C. Prezydent Miasta C. pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie, przeprowadził wymagane postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1382) orzekł o wymeldowaniu A. K. i małoletniej J. K. z pobytu stałego w lokalu położnym przy ulicy [...] w C. W uzasadnieniu, organ zacytował treść art. 35 ustawy o ewidencji ludności a następnie wyjaśnił, że wnioskowana do wymeldowania w wymienionym powyżej lokalu na pobyt stały zameldowana została w dniu [...] r., a małoletnia J. K. w dniu [...] r. Z kolei, jak wynika z poczynionych w toku postępowania ustaleń w [...] r. wyprowadziła się lokalu zabierając swoje rzeczy. Początkowo zamieszkała w Ośrodku Interwencji Kryzysowej, a obecnie zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu na terenie C. Nie utrzymuje kontaktów z rodziną - ojcem i siostrą. W toku postępowania stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie oględzin lokalu przy ulicy [...] oraz na podstawie zeznań świadków - ojca i siostry uczestniczki postępowania wnioskowanej do wymeldowania oraz zeznań samej zainteresowanej. Z ustaleń organu wynika, co potwierdziła sama zainteresowana, że wyprowadziła się z domu ok. 2 lata temu wskutek konfliktu z bratem i ojcem. Brat zmarł w [...] r., ale nie wróciła do lokalu. Zainteresowana podniosła też, że do momentu wyprowadzenia się z domu opiekowała się ojcem, a także remontowała lokal. Wobec wymiany zamków nie mogła wejść do lokalu. Dodała, że złożyła do Sądu wniosek o ubezwłasnowolnienie ojca, chcąc się nim dalej opiekować i zamieszkać w lokalu przy ulicy [...]. W wyniku powyższych ustaleń organ uznał, że w przypadku wymienionych do wymeldowania została spełniona przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu. Potwierdziła to sama zainteresowana, wynika to także z zeznań siostry i ojca zainteresowanej. Organ, w odpowiedzi na wniosek zainteresowanej, wyjaśnił, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż toczące się postępowanie o ubezwłasnowolnienie i jego wynik nie stanowią zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy. W podsumowaniu organ podkreślił, że została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, a wola dalszego w nim zamieszkiwania nie jest wystarczającym argumentem do uznania, że nie nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania. Przy orzekaniu o wymeldowaniu znaczenie ma stan faktyczny w postaci nieprzebywania w lokalu i niewykonania obowiązku wymeldowania. Akceptowanie fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania osoby w lokalu, w którym faktycznie nie zamieszkuje, byłoby sprzeczne z celem instytucji zameldowania, przede wszystkim z jej rejestrowym charakterem. Odwołanie od tej decyzji wniosła uczestniczka postępowania – A. K., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty przez organ drugiej instancji, poprzez oddalenie w całości złożonego wniosku o wymeldowanie. Wnosząc o dopuszczenie złożonych dowodów, zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwe stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wymeldowanie uczestniczki postępowania wraz z córką z miejsca stałego pobytu, pomimo iż opuszczenie lokalu nie było aktem dobrowolnym, ale było wymuszone oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w zakresie zasadności przesłanek załatwienia sprawy oraz oparcie się na jednostronnych oświadczeniach i twierdzeniach wnioskodawcy, z pominięciem pozostałych obszernych dowodów. W uzasadnieniu rozwijając zgłoszone zarzuty podkreśliła, że opuszczenie miejsca stałego pobytu nie było dobrowolne ale wymuszone sytuacją w jakiej się znalazła. Została usunięta z lokalu w drodze przymusi fizycznego i psychicznego, a wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej powrót do dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Okoliczność ta nie została przez organ właściwie oceniona. W jej ocenie nie nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenia stałego miejsca pobytu. Zdaniem organu tak należy uznać, gdyż nie skorzystała i nie podjęła środków umożliwiających jej powrót do domu, a te podjęte okazały się nieskuteczne. Jednak okoliczności sprawy potwierdzają bezprawne postępowanie ojca odwołującej, zmuszające ją do opuszczenia stałego miejsca pobytu. W ocenie strony organ pominął istotne okoliczności sprawy. Potwierdzeniem jest zaświadczenie [...] Centrum Interwencji Kryzysowej, z którego wynika, że odwołująca zgłosiła się do ośrodka będąc w trzecim miesiącu ciąży jako ofiara przemocy domowej (psychicznej, fizycznej i ekonomicznej) ze strony brata i ojca. Prowadzono też procedurę Niebieskiej Karty. Zatem jako ofiara przemocy domowej nie mogła wrócić do domu obawiając się o bezpieczeństwo własne i nowonarodzonej córki. Podkreśliła też, że organ pominął całkowicie fakt, iż wniosek o wymeldowanie złożył jej ojciec w stosunku do którego toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie, a reprezentująca go w licznych postępowaniach administracyjnych córka – J. K. leczyła się psychiatrycznie. Opuszczenie przez odwołującą miejsca stałego pobytu jest okresowe. Wynika to m.in. z faktu przyjęcia jej na I rok studiów stacjonarnych II stopnia i zamieszkanie w związku z tym okresowo w "A" w C.. Także te okoliczności zostały pominięte w toku postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. W związku z powyższym odwołanie jest w pełni zasadne. Rozpatrując powyższe odwołanie, Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję organu pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu kolejno przedstawił czynności organu pierwszej instancji podjęte w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, przedstawił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonując jego oceny stwierdził, iż bezspornym pozostaje w sprawie fakt ponad dwuletniego nieprzebywania odwołującej wraz z córką w miejscu stałego zameldowania. Nie kwestionuje tego sama zainteresowana. Stan taki potwierdzony został też w zeznaniach stawających w sprawie świadków. Zatem odwołującą wraz z córką nie zamieszkują w lokalu przy ulicy [...] w C., czyli nie jest to miejsce, gdzie rzeczywiście koncentrują się istotne sprawy życia codziennego odwołującej. Odnosząc się do argumentów odwołania organ przywołał treść art. 25 ustawy zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przebywanie to musi mieć charakter świadczący o tym, iż pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej. Przepisy nie przewidują zameldowania na pobyt stały w wielu miejscach. Dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym nie wystarczy wola danej osoby uznania określonego adresu za pobyt stały. Przesądzające znaczenie ma bowiem stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście osoba ta zamieszkuje pod danym adresem. Znaczenie ma także teść art. 28 ust. 4 cytowanej ustawy, w myśl którego zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w miejscu, w którym jest zameldowana. Organ podniósł, iż w orzecznictwie sądowo- administracyjnym ukształtowała się zasada, że właściwym środkiem - jeśli wystąpiło uniemożliwienie zamieszkania w lokalu- jest wystąpienie do prokuratury lub do sądu w trybie art. 344 Kodeksu cywilnego z powództwem cywilnym o przywrócenie naruszonego posiadania. Rezygnacja z właściwego środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu skutkuje przyjęciem tezy, że zainteresowany pogodził się z utratą dotychczasowego miejsca stałego pobytu, jako centrum swoich spraw życiowych. W niniejszej sprawie odwołująca nie podjęła skutecznych kroków prawnych w zakresie utrudniania jej zamieszkiwania w spornym lokalu. Organ podkreślił, że wniosek o wymeldowanie złożony został w dniu [...] r., a odwołująca opuściła lokal ok. [...] r. Zatem opuszczenie lokalu nie miało charakteru tymczasowego. Organ podkreślił, że o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkiwania w tym lokalu czyni strona pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. Okoliczności te muszą obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, a nie stanowić jednie deklaracji takiej chęci. Organ przyjął, że strona opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny, co było następstwem podjętego zamiaru zorganizowania swojego centrum życiowego poza spornym lokalem. W sprawie oczywisty jest konflikt pomiędzy stronami. Toczy się między m.in. sprawa o ubezwłasnowolnienie wnioskodawcy. Nie pozostaje ona jednak w bezpośrednim związku z toczącą się sprawą. Nie ma także podstawy do zawieszenia z tego powodu niniejszego postępowania. Odwołując się do orzecznictwa sądowego organ podkreślił, że przesłanką wymeldowania osoby z lokalu jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego przed upływem deklarowanego czasu pobytu. Jest to jedyna przesłanka ustawowa określona Przepisy meldunkowe abstrahują od oceny motywacji, kładąc nacisk na skutek w postaci dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter deklaratoryjny, potwierdza bowiem istnienie określonego stanu faktycznego, jakim jest opuszczenie lokalu przez dany podmiot. Organ podkreślił przy tym, iż instytucja zameldowania nie ma związku z uprawnieniem do lokalu. Nie rozstrzyga o tytule prawnym lub roszczeniach związanych z tych lokalem. Ewidencja ludności polega na rejestrowaniu określonych w ustawie podstawowych danych o miejscu pobytu osób, zbieraniu i dokumentowanie informacji o powyższych danych, a więc stanu faktycznego. Zatem pozostawienie w ewidencji ludności danych o zameldowaniu strony wraz z małoletnią córką na pobyt stały w wymienionym powyżej lokalu, podczas gdy faktycznie nie przebywa ona pod tym adresem, pozostawałoby w sprzeczności z funkcją, jaką ma pełnić ewidencja ludności w zakresie rejestracji danych (art. 2 ustawy). Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego nie ma charakteru uznania administracyjnego. Stąd wobec powyższych ustaleń obowiązkiem organu, wobec spełnienia przesłanek z art. 35 ustawy, było orzeczenie o wymeldowaniu wymienionych z pobytu stałego pod wymienionym adresem. W skardze do sądu administracyjnego A. K., działająca w swoim imieniu oraz swej małoletniej córki J. , wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła: - błędną wykładnię, a w rezultacie błędne zastosowanie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, iż do opuszczenia miejsca stałego pobytu doszło dobrowolnie, gdy tymczasem skarżąca opuszczała to miejsce z obawy o życie i zdrowie swoje i córki, z uwagi na powrót do domu wypisanego z Oddziału Psychiatrycznego brata – Z. K., który groził jej i stosował przemoc, podobnie jak ojciec skarżącej, - błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności brak dokładnego ustalenia przesłanek opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącą, brak ustalenia interesów prawnych i faktycznych skarżącej w zakresie ustalenia meldunku stałego w miejscu stałego pobytu w C. przy ulicy [...] oraz nieuwzględnieniu, iż w innych miejscach skarżąca przebywała tylko czasowo, - błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w szczególności: - brak zapisania w protokole wszystkich informacji podanych przez skarżącą, - błędne zinterpretowanie, że u skarżącej nie może istnieć obawa przed ojcem, podczas gdy ten podżegał inne osoby do przestępstwa, - błędne ustalenia faktyczne, gdy tymczasem prawdą jest, że skarżąca opuszczała miejsce pobytu stałego z obawy przed stosowaniem względem niej przemocy, - naruszenie przepisów procedury i brak doręczania jej korespondencji, pomimo podania aktualnego miejsca przebywania. W ocenie skarżącej wszystko to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu rozwinęła postawione zarzuty, powtarzając co do zasady argumentację przedstawioną w odwołaniu. Stanowisko skarżących podtrzymała ich pełnomocnik z urzędu, podkreślając, iż skarżąca konsekwentnie przez cały czas postępowania administracyjnego utrzymywała, iż opuściła lokal w obawie o bezpieczeństwo swoje i córki, trudno więc tu mówić o dobrowolności. Dodała też, że chociaż nie złożyła klasycznego w takiej sytuacji środka - powództwa o przywrócenie posiadania, to jednak prowadziła inne postępowania, m.in. zgłosiła sprawę przemocy w rodzinie czy kwestię pozostawienia rzeczy w stanowiących jej własność. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej, powtarzając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 29 marca 2019 r. pełnomocnik skarżących poparła osobistą skargę skarżących oraz stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] r. Podtrzymała zawarty w nim wniosek dowodowy. Pełnomocnik uczestnika postępowania wnosząc o oddalenie skargi oświadczyła, ze skarżąca wraz z dzieckiem nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Wyjaśniła, że opuściła dom dobrowolnie w [...] r. i od tego momentu tam nie zamieszkuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa, skutkuje uwzględnieniem skargi. Wyjaśnić też przyjdzie, iż decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego nie zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, zaś sądowa kontrola decyzji sprawowana jest wyłącznie w aspekcie legalności, co oznacza, iż sąd administracyjny nie jest władny brać pod uwagę sytuacji osobistej, ekonomicznej, zdrowotnej strony, czy też zasad współżycia społecznego. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1382) ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych, m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Ewidencja ludności polega więc wyłącznie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, zaś osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, w tym obowiązek wymeldowania w razie opuszczenia miejsca pobytu. Ewidencja ludności służy zatem rejestracji stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 4 cytowanej ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w miejscu, w którym jest zameldowana. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności służy także ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich. W myśl art. 35 tej ustawy organ gminy wydaje urzędu lub na wniosek decyzję w sprawie wymeldowania obywatela, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenia ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przesłankę dotyczącą opuszczenia lokalu przez stronę, której postępowanie dotyczy, uznaje się za wypełnioną w sytuacji ustalenia, że osoba opuściła lokal z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swego centrum życiowego w nowe miejsce. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Natomiast rezygnacja z przebywania w tym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez określone zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Dlatego też postępowanie prowadzone przez organy winno zmierzać do jednoznacznego ustalenia, czy dana osoba opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały. W analizowanej sprawie ustalono w sposób jednoznaczny, iż skarżąca A. K. opuściła mieszkanie zajmowane wraz z ojcem i bratem w C. przy ulicy [...] w [...] r. Potwierdził to zarówno ojciec skarżącej, jak i jej siostra, jak również sama skarżąca. Także oględziny przedmiotowego lokalu w dniu [...] r. wykazały, że w parterowym budynku, składającym się z kuchni, łazienki i trzech pokoi zamieszkuje tylko E. K.. Przy niespornym powyżej ustalonym stanie faktycznym, tzn. faktycznym nieprzebywaniu skarżącej pod wskazanym powyżej adresem, odmienne przedstawione zostały przez strony postępowania powody takiego stanu rzeczy. O ile ojciec i siostra skarżącej podnoszą fakt dobrowolnego opuszczenia tego budynku przez skarżącą, o tyle sama skarżąca podczas całego postępowania konsekwentnie twierdziła, iż była zmuszona wyprowadzić się z tego lokalu w obawie przez bratem i ojcem, którzy znęcali się na nią psychiczne, fizycznie i ekonomicznie. Konsekwentnie też podtrzymując, iż opuszczała to miejsce z obawy o życie i zdrowie swoje i córki, twierdziła, iż nadal ma wolę dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. W jej ocenie opuszczenie miejsca stałego pobytu nie było dobrowolne, ale wymuszone sytuacją w jakiej się znalazła. Została zmuszona do opuszczenia lokalu w drodze przymusu fizycznego i psychicznego, a wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej powrót do dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Wskazać w tym miejscu należy zgodnie z treścią art. 25 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy więc przyjąć, że przebywanie to musi mieć charakter świadczący o tym, iż pod danym adresem koncentrują się wszystkie sprawy życiowe osoby zameldowanej. Dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym nie wystarczy więc tylko wola danej osoby uznania określonego adresu za pobyt stały. Przesądzające znaczenie ma bowiem stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście osoba ta zamieszkuje pod danym adresem. "Zamieszkiwanie w lokalu" to taki stan faktyczny, w którym osoba przebywa w określonym lokalu z zamiarem stałego pobytu, ma w nim zgromadzone swoje rzeczy osobiste, przedmioty majątkowe, stołuje się w nim, nocuje, prowadzi gospodarstwo domowe a lokal stanowi jej centrum życiowe. W niniejszym przypadku okoliczności takie nie mają miejsca. Nie jest bowiem sporne, jak stwierdzono powyżej, że od [...] r. skarżąca wraz z córką nie przebywają w przedmiotowym lokalu. Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy przyjęły, że skarżąca opuściła zajmowany lokal. Zasadnie też przyjęto, że skarżąca uczyniła to w sposób świadomy, dobrowolny i trwały. Chociaż bowiem skarżąca przeczy tym faktom, to jednak nie uczyniła nic by ponownie zamieszkać w przedmiotowym lokalu. Mimo, iż jako jedną z przyczyn opuszczenia miejsca stałego pobytu podała obawę przez atakami ze strony brata, to nie powróciła do lokalu po jego śmierci. Podobnie pomimo twierdzenia, iż opuściła lokal pod przymusem, nie podjęła stosownych kroków w celu powrotu do tego domu i to mimo, iż przeciwko ojcu prowadziła inne sprawy sądowe i prokuratorskie. W orzecznictwie sądowo- administracyjnym ukształtowana jest zasada, że właściwym środkiem w takiej sytuacji, tzn. w przypadku uniemożliwienia zamieszkania w danym lokalu, jest wystąpienie z powództwem cywilnym o przywrócenie naruszonego posiadania. Skarżąca chociaż podniosła, że uniemożliwiono jej powrót do domu poprzez fakt wymiany zamków w drzwiach, to nie wystąpiła do sądu ze stosownym powództwem. Rezygnacja z właściwego środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu musi prowadzić do przyjęcia tezy, że pogodziła się z utratą dotychczasowego miejsca stałego pobytu, jako centrum swoich spraw życiowych. Także wnioskowane do przeprowadzenia przez pełnomocnika strony skarżącej dokumenty, tj. m.in. dołączone do pisma z dnia [...] r. postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalające wniosek skarżącej o zobowiązanie do opuszczenia przez Z. K. lokalu przy ulicy [...] w C., potwierdziło fakt Jej zamieszkiwania od [...] r. poza miejscem stałego zameldowania. Zatem w świetle powyższego samo deklarowanie powrotu do lokalu, bez wskazania i udowodnienia działań prowadzących do urzeczywistnienia tego zamiaru, nie może skutecznie przesądzać o takim działaniu. Meldunek jest bowiem potwierdzeniem faktycznego przebywania w danym miejscu, a nie deklarowania zamiaru zamieszkiwania w tym lokalu. Podzielić należy stanowisko wyrażone przez organy, skarżąca nie przebywając w tym lokalu nie może być w nim zameldowana. Uwzględniając okoliczności sprawy nie sposób przyjąć, aby organy administracji dokonały dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można także uznać za zasadny zarzut niepełnego i niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnieść też należy, iż w niniejszej sprawie była sporna nie tyle kwestia faktów, co ocena prawna ich skutków, a mianowicie, czy pobyt skarżącej poza miejscem stałego zameldowania nosi znamiona stałego opuszczenia lokalu. Jednak z uwagi na rejestracyjny charakter ewidencji ludności, podniesione przez skarżącą kwestie, nie mogły wpłynąć na zmianę zaprezentowanego w sprawie stanowiska. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, że kontrolowane decyzje administracyjna nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zawarte w skardze zarzuty nie zdołały podważyć jej legalności. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI