II SA/Gl 1002/25

II SA/Gl 1002/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1197
art. 8 ust. 1, art. 33a pkt 4,5,6
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 czerwca 2025 r. nr GKII.7213.1.4.2025 w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr GKII.7213.1.4.2025 z dnia 6 czerwca 2025 r., Wojewoda Śląski (Wojewoda, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania R. W. (strona skarżąca) na decyzję Starosty R. (Starosta, organ I instancji) nr [...] z dnia 13 marca 2025 r. orzekającej o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P. o łącznej powierzchni ewidencyjnej 847,9174 ha, utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postępowanie scaleniowe wszczęte zostało postanowieniem Starosty z dnia 22 maja 2023 r. na wniosek właścicieli gruntów położonych na projektowanym obszarze scalenia, których łączny obszar przekroczył połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Scalaniem objęto obszar o powierzchni 846,8606 ha. W posiadaniu uczestników scalenia, którzy złożyli wnioski o przeprowadzenie przedmiotowego postępowania znajdowało się łącznie 743,9838 ha gruntów, co stanowiło 88 % powierzchni projektowanego obszaru scalenia.
Postanowienie wywieszone zostało na okres 14 dni na tablicach ogłoszeń we wsi P. i Z., w Urzędzie Gminy P., w Starostwie Powiatowym w R. oraz na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w R.. Na postanowienie nie wpłynęło żadne zażalenie. Uczestnicy scalenia zawiadamiani byli o terminach zebrań uczestników scalenia, o wyłożeniu do publicznego wglądu wyników oszacowania gruntów, o terminach okazania projektu scalenia gruntów poprzez obwieszczenie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
Podstawą projektowania rozłogu pól i przebiegu dróg transportu rolnego są założenia do projektu scalenia, które stanowiły załącznik do wniosku o przyznanie pomocy finansowej na realizację operacji pn.; "Scalanie gruntów na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P.", opracowane w październiku 2015 r. przez [...] Biuro [...] w Z. (wykonawcę prac scaleniowych) wraz z późniejszymi aneksami do założeń. Z obszaru scalenia wyłączony został obszar terenów zabudowanych w obu wsiach, zgodnie z opracowanymi założeniami do projektu scalenia gruntów. Z obszaru scalenia wyłączony został obszar terenów zabudowanych w obu wsiach.
Na zebraniu ogólnym w dniu [...] r. podjęto uchwałę nr [...] w sprawie określenia zasad szacunku gruntów na obszarze scalenia na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z. jednostka ewidencyjna P..
Uchwałą nr [...] z dnia [...] r., na zebraniu ogólnym, wyrażono zgodę na dokonany szacunek gruntów dokonany zgodnie z zgodnie z opracowanymi założeniami do projektu scalenia gruntów. Zarówno w trakcie zebrania, jak i w okresie wyłożenia na dokonany szacunek nie wpłynęły żadne zastrzeżenia.
W oparciu o sporządzony i przyjęty szacunek gruntów objętych scaleniem wykonany został rejestr gruntów przed scaleniem. W dniach od 9 do 12 stycznia 2024 r. w budynku OSP w Z. oraz w dniach od 16 do 19 stycznia 2024 r. wykonawca prac scaleniowych wraz z geodetą - projektantem scalenia zaznajomili przybyłych uczestników z powierzchnią i wartością szacunkową posiadanych gruntów objętych pracami. W okresie tym zbierane były również życzenia uczestników, co do lokalizacji projektowanych działek. Życzenia przybyłych uczestników spisane zostały w kwestionariuszach życzeń. Projekt scalenia gruntów został opracowany przez upoważnionego geodetę - projektanta scalenia. Uczestnicy scalenia powiadomieni zostali ponadto o możliwości złożenia zastrzeżeń do projektu scalenia w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia. Okazanie projektu odbyło się w dniach od 19 do 21 sierpnia 2024 r. w Z. oraz w dniach od 26 do 29 sierpnia 2024 r. w P.. Na projekt scalenia gruntów nie wpłynęły żadne zastrzeżenia.
Warunki objęcia w posiadanie gruntów objętych decyzją, wydzielonych w wyniku scalenia opracowane i ustalone zostały przez geodetę - projektanta scalenia wraz z komisją doradczą ds. scalenia gruntów. Złożone zostały 3 wnioski o przyznanie gruntów na powiększenie obszaru gospodarstwa w obszarze scalenia w obrębie ewidencyjnym Z. oraz 2 wnioski w sprawie zmniejszenia obszaru gospodarstw, w tym na terenie obrębu ewidencyjnego Z. i na terenie obrębu ewidencyjnego P., które znajdują się w obszarze scalenia. Wnioski te rozpatrzono pozytywnie, po czym dokonano rozliczenia dopłat. Przy czym grunty wydzielone na cele użyteczności publicznej przeszły z mocy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów na własność gminy P..
W toku prac scaleniowych dokonano korekty powierzchni ogólnej obszaru scalenia gruntów na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z. w gminie P.. Projekt scalania objęty niniejszą decyzją wyznaczono i utrwalono na gruncie na obszarze 839,8230 ha.
Wobec powyższego na podstawie art. 2 ust. 1 i 4, art. 3 ust. 1, art.8 art. 17, art. 27 ust. 1, 3, 4, art. 28 ust. 1 i 2, art. 29, art. 32 i 33 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j Dz. U. z 2023 r., poz. 1197 – dalej "ustawa"), art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej "k.p.a."), postanowienia Starosty R. nr [...] z 22 maja 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie scalania gruntów położonych na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P. organ I instancji orzekł:
1. skorygować łączną powierzchnię gruntów objętych scaleniem położonych na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P. z 846,8606 ha na 847,9174 ha,
2. zatwierdzić w części projekt scalenia gruntów, o powierzchni 839,8230 ha. znajdujących się w obszarze scalenia na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P., a które nie zostały objęte decyzją zatwierdzającą w części projekt scalenia gruntów nr [...] z dnia 4 listopada 2024 r.
3. zatwierdzić warunki objęcia w posiadanie gruntów objętych niniejszą decyzją, wydzielonych w wyniku scalenia, dla obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P.,
4. zobowiązać uczestników scalenia, wymienionych w załączniku nr 21 do niniejszej decyzji do uiszczenia dopłaty z tytułu wydzielenia gruntów o zwiększonej wartości szacunkowej w terminie do dwóch miesięcy od daty zakończenia scalenia, tj. od daty ostateczności niniejszej decyzji. Przyznać i wypłacić, ze środków powiatu tytułem wyrównania ekwiwalentu za grunty o mniejszej wartości szacunkowej od gruntów posiadanych przed scaleniem uczestnikom scalenia, dopłaty (zgodnie z załącznikiem nr 21 do niniejszej decyzji) w terminie dwóch miesięcy od daty zakończenia scalania,
5. o przejściu, z mocy ustawy na własność Gminy P. gruntów wydzielonych w wyniku scalenia na cele miejscowej użyteczności publicznej w P. oraz w Z. z chwilą nadania niniejszej decyzji waloru ostateczności,
6. o zniesieniu współwłasności gruntowej działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] obręb ewidencyjny P., jednostka ewidencyjna P.,
7. o zniesieniu bez odszkodowania służebności gruntowe obciążające grunty objęte scalaniem, które utraciły dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, które wyszczególnione zostały w załącznikach nr 25 i 26 do niniejszej decyzji,
8. o przeniesieniu służebności gruntowych wpisanych do ksiąg wieczystych na działki zaprojektowane w wyniku scalenia gruntów, zgodnie z załącznikami nr 27 i 28 - oraz załącznikami nr 25 i 26 do niniejszej decyzji, dla P. i dla Z.,
9. o przeniesieniu obciążeń wpisanych do ksiąg wieczystych urządzonych dla nieruchomości objętych scaleniem, na grunty wydzielone w wyniku scalenia gruntów,
10. nadać niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,
11. ujawnić nowy stan prawny w księgach wieczystych zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, zamknąć księgi wieczyste wyszczególnione w załącznikach nr 31 i 32.
Decyzja nie narusza praw osób trzecich do gruntów wydzielonych w zamian za grunty posiadane przed scaleniem.
W odwołaniu skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła w części decyzję Starosty zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca wskazał, że nie wyraziła zgody, aby jej działka nr [...] została objęta scaleniem oraz by przyznano ją na własność sąsiada - prywatnego właściciela nieruchomości. W opinii skarżącej tym zakresie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zaakcentowała, że jej pełnomocnik nie został poinformowany o końcowym terminie spotkania, na którym przedłożono skarżącej do podpisu protokół, nie wytłumaczono skarżącej jego treści i doniosłości prawnej, w konsekwencji czego działała pod wpływem błędu. Ponadto zarzuciła, że decyzja zawiera projekt scalenia działki skarżącej o nr [...] nie na rzecz podmiotu publicznego, lecz na rzecz jej sąsiada będącego właścicielem prywatnym.
Wojewoda decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej będącej właścicielką gospodarstwa nr [...], od decyzji Starosty z dnia 13 marca 2025 r., utrzymał w mocy w całości rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wyjaśnił, że w roku 2015 (uzupełniony w latach 2021 i 2022) do Starosty wpłynął wniosek od mieszkańców wsi P. i Z. podpisany przez rolników indywidualnych o przeprowadzenie scalenia gruntów na obszarze ww. obrębów ewidencyjnych, położonych w gminie P.. Według danych ewidencji gruntów i budynków w obrębach ewidencyjnych P. i Z. występuje łącznie 417 (Z. - 163, P. - 254) jednostek rejestrowych dot. właścicieli gospodarstw rolnych, z czego właściciele 193 jednostek złożyli wnioski o przeprowadzenie scalenia gruntów. Łączny obszar gruntów objętych wnioskami wynosił 743,9838 ha, co stanowi 88% powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Po rozpatrzeniu wyżej wymienionych wniosków Starosta postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r., wszczął postępowanie scaleniowe gruntów obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P. o łącznej powierzchni 846,8606 ha. Jako uczestników scalenia przyjęto podmioty wymienione w ewidencji gruntów i budynków. Jak zauważył Wojewoda postanowienie Starosty z dnia 22 maja 2023 r. zawiera wszystkie elementy, o których mowa w ww. art. 7 ust. 1 ustawy. Powyższe postanowienie wywieszone zostało na tablicach ogłoszeń:
- we wsi P. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- we wsi Z. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- w Urzędzie Gminy P. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- w Starostwie Powiatowym w R. w dniach od 24 maja do 12 czerwca 2023 r.,
oraz umieszczone zostało w dniu 25 maja 2023 r., na stronie internetowej BIP Starostwa Powiatowego w R., ponadto zostało odczytane na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez Starostę R. w dniu 3 lipca 2023 r. Wobec braku wniesionych na przywołane postanowienie zażaleń, stało się ono ostateczne w dniu 16 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że celem scalenia jest poprawa struktury obszarowej i uzyskanie korzystnych warunków gospodarowania, co jednak nie oznacza, że cel ten zostanie w równym stopniu osiągnięty w stosunku do każdego z uczestników scalenia. Wojewoda dokonał analizy należących w chwili rozpoczęcia prac scaleniowych działek do skarżącej, stanowiących gospodarstwo składające się z sześciu działek ewidencyjnych.
W ocenie Wojewody, wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzja Starosty spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy. Zawiera niezbędne - poza wymienionymi w k.p.a. - elementy tj. określa obszar scalenia gruntów, terminy i zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, sposoby rozliczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, art. 8, art. 14 ust. 1 oraz w art. 23 ust. 1 ustawy.
Zauważył, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów podaje się do publicznej wiadomości przez wywieszenie na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicy ogłoszeń we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia i zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa powiatowego, Z chwilą upływu terminu, o którym mowa powyżej, decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów uważa się za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia (art. 28 ust. 2 ustawy). Przy czym, przy obliczaniu czternastodniowego terminu, o jakim mowa w ww. art. 28 ust. 1, obliczając jego upływ nie uwzględnia się dnia wywieszenia decyzji na tablicy ogłoszeń. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewoda doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Starosty została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Na decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła skarżąca reprezentowana jak dotychczas przez adwokata zaskarżając ją w części zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli poprzez ustalenia w treści i uzasadnienia decyzji, iż na projekt scalenia gruntów nie wpłynęły żadne zastrzeżenia w sytuacji, gdy skarżąca nie wyraziła zgody na scalenie działki nr [...], a taki stan faktyczny narusza prawo i słuszny interes skarżącej; art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli poprzez ustalenia w treści uzasadnienia decyzji, iż na projekt scalenia gruntów nie wpłynęły żadne zastrzeżenia w sytuacji, gdy skarżąca za pośrednictwem swojego pełnomocnika pismem z dnia 3 lutego 2025 r. celem zgłoszenia ostatecznych wniosków i zastrzeżeń w zakreślonym terminie przed wydaniem decyzji oświadczyła, iż od samego początku wszczęcia postępowania sygn. akt [...] nie wyrażała i nie wyraża zgody na objęcie postępowaniem scaleniowym jej działki nr [...], czego świadkami w trakcie spotkania były inne osoby, w tym jej syn oraz pełnomocnik. Potwierdzeniem tego jest również fakt, iż pełnomocnik w piśmie z dnia 21 marca 2024 r. nie wyraził w jej imieniu zgody na scalenie działki nr [...]; art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli w sytuacji, gdy skarżąca złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli pod wpływem błędu; art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. W uzasadnieniu skargi, tak samo jak w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia 13 marca 2025 r. skarżąca wskazała, że nie jest zadowolona z decyzji scaleniowej i że w wyniku postępowania scaleniowego doszło do naruszenia jej prawa własności. Ponownie podkreśliła, że nie wyraziła zgody, aby jej działka nr [...] została przyznana na własność sąsiada - prywatnego właściciela nieruchomości. Nie zgodziła się z treścią uzasadnienia decyzji, iż jakoby na projekt scalenia gruntów nie wpłynęły żadne zastrzeżenia w sytuacji, gdy skarżąca nie wyraziła zgody na scalenie działki nr [...]. Dodatkowo złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli pod wpływem błędu tj. rzekomego wyrażenia przez nią zgody na scalenie działki nr [...] w sytuacji, gdy od samego początku wszczęcia postępowania scaleniowego nie wyrażała zgody na objęcie tym postępowaniem działki nr [...], czego świadkami w trakcie spotkania były inne osoby, w tym jej syn oraz pełnomocnik. Ponadto stwierdziła, że jej pełnomocnik nie został poinformowany o końcowym terminie spotkania, na którym przedłożono jej do podpisu protokół, nie wytłumaczono jego treści i doniosłości prawnej, w konsekwencji czego działała pod wpływem błędu.
Wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną. Zauważył, że skarga zawiera de facto te same zarzuty jakie zostały sformułowane w odwołaniu od decyzji Starosty, a do zarzutów tych tut. organ odniósł się szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 6 czerwca 2025 r. Wskazał, że skarżąca jest jedyna z uczestników scalenia, która kwestionuje jego wynik oraz, która złożyła zarówno odwołanie od decyzji Starosty jak i skargę na decyzję organu II instancji.
Wojewoda wskazał na specyfikę postępowania scaleniowego, w którym uczestniczy wiele podmiotów, oraz który obejmuje zwykle rozległy z definicji obszar, co nie pozwala na uwzględnienie każdego interesu indywidualnego oraz stanowi naturalną przesłankę do oceny każdego takiego interesu w świetle interesu ogólnego, spełniającego podstawowy cel scalenia. W ocenie Wojewody poczucie nieuwzględnienia indywidualnych interesów, nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia, bowiem organ scaleniowy "waży" wiele spornych interesów. Podkreślił, że skarżąca była jednym z inicjatorów postępowania scaleniowego na terenie obrębów ewidencyjnych P., Z. gmina P.. Przed scaleniem gospodarstwo skarżącej składało z sześciu działek ewidencyjnych, a łączna powierzchnia wszystkich gruntów należących do właścicielki gospodarstwa nr [...] wyniosła przed scaleniem 3,3892 ha, a ich wartość wyniosła 313,01 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia gruntów w zamian za dotychczasową nieruchomość składającą się z sześciu działek ewidencyjnych wydzielono ekwiwalent składający się z trzech działek ewidencyjnych o powierzchni 3,3938 ha oraz wartości szacunkowej wynoszącej 312,46 jednostek szacunkowych. Pole powierzchni sprzed scalenia zwiększyło się o 0,0046 ha, co stanowi 0,14 %, natomiast wartość szacunkowa uległa zmniejszeniu o 0,55 jednostki szacunkowej tj. o 0,18%. Zatem spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 8 ust. 2 ustawy. W związku z powyższym Wojewoda uznał za bezzasadny zarzut, że skarżąca została scaleniem pokrzywdzona.
Odnosząc się z kolei do podniesionej przez skarżącą kwestii, dotyczącej wyłączenia ze scalenia działki [...] w trakcie postępowania scaleniowego Wojewoda zauważył, że uwzględnienie żądania skarżącej, oznaczałoby zmianę treści postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego w zakresie granic i powierzchni obszaru scalenia oraz wykazu uczestników scalenia. Wojewoda zaakcentował, że z chwilą ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego Starosta jest na mocy art. 110 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. związany jego treścią, a więc jest związany ustalonymi granicami i powierzchnią obszaru scalenia. Jakichkolwiek modyfikacji elementów postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego nie dopuszcza żaden z przepisów ustawy. Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu okazania na gruncie projektu scalenia obrębu ewidencyjnego Z., które miało miejsce w dniach 19 - 21 sierpnia 2024 r. właścicielka gospodarstwa nr [...] (obecnie skarżąca) nie wzięła w nim udziału. Termin składania zastrzeżeń do projektu scalenia, wynikający z art. 24 ust. 1 ustawy, upłynął w dniu 4 września 2024 r. Z akt sprawy wynika, że o powyższym uczestnicy scalenia zostali poinformowani zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami. We wskazanym terminie do organu prowadzącego scalenie nie wpłynęło żadne zastrzeżenie od skarżącej. Dopiero w dniu 7 listopada 2024 r., a więc ponad dwa miesiące po terminie do składania zastrzeżeń do projektu scalenia, do Starostwa wpłynęło pismo, w którym skarżąca oświadczyła, że "nigdy nie wyrażała zgody na objęcie scaleniem działki nr [...]". Wojewoda wskazał, że termin do wniesienia zastrzeżeń do projektu scalenia ma charakter materialny, co oznacza, że nie może on być przez organ administracji publicznej skracany lub wydłużany.
W ocenie Wojewody zarówno zasady procedury scaleniowej, jak i zasady przyznawania ekwiwalentów, nie zostały naruszone, zaś organy obydwu instancji uwzględniły w swoich rozstrzygnięciach w równym stopniu przepisy ustawy (legalizm) jak i cel scalenia (względy celowościowe) tj. stworzenie optymalnych warunków gospodarowania na nowo utworzonych działkach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Wyznaczony powyższymi przepisami zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne oznacza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest możliwa ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego słuszności, czy zgodności z zasadami współżycia społecznego, a oczekiwania strony skarżącej mogą się przełożyć na uwzględnienie skargi tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa przez organy.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i analizy akt administracyjnych, Sąd podziela wyrażoną przez Wojewodę ocenę, że przebieg postępowania scaleniowego odpowiadał prawu.
Zaznaczenia również wymaga, że Sąd kontrolował jedynie tę część zaskarżonej decyzji, która dotyczyła działek skarżącej. W pozostałym zakresie rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się.
Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (test jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1197 - dalej "ustawa", "ustawa scaleniowa").
Zauważyć należy, iż cechą charakterystyczną postępowania scaleniowego jest to, że organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie, scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo - rolnego (gospodarczego). Cechują je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości, uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. W toku postępowania scaleniowego rodzą się zwykle liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe. Wydana decyzja o scaleniu jest wynikiem pewnego kompromisu, niekiedy bowiem kosztem jednej działki, czy też jednego uczestnika scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Istotne i konieczne jest, aby cel scalenia, czyli stworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstwa rolnego, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów oraz dostosowanie granic nieruchomości do systemu dróg oraz rzeźby terenu, został zrealizowany odnośnie do każdego z wydzielonych w wyniku scalenia gospodarstw rolnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt I OSK 135/21).
Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach. W tym zakresie rozstrzygnięcia organów zawierają elementy uznania administracyjnego, a kontrola sądu polega jedynie na tym, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia nie posiadają cech dowolności, a więc czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób. Nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowana pozostaje podstawowa zasada wydzielenia gruntów określona w art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej. Słusznie zauważa się przy tym w orzecznictwie, że nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, o ile pozostaje zachowana podstawowa zasada wydzielenia gruntów zawarta w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 695/21; z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1706/16; z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 123/05).
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem organy przeprowadziły postępowanie scaleniowe z poszanowaniem procedury przewidzianej w ustawie scaleniowej, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak też w postępowaniu zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy.
W sytuacji, gdy sytuacja skarżącej jako uczestniczki scalenia nie uległa pogorszeniu, a generalny cel scalenia został osiągnięty, nie można także mówić o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego skarżącej.
Dodać należy przy tym, że zgodnie art. 20 ustawy scaleniowej stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów. Z powyższego przepisu wynika więc wprost, że w postępowaniu scaleniowym stan własności i posiadania gruntów oraz ich powierzchnię, którą wyznaczają granice nieruchomości, określa się według danych ewidencji gruntów.
W sprawie zasadnicze zarzuty i wywody skargi koncentrują się na kwestionowaniu objęcia postępowaniem scaleniowym działki, która przed scaleniem miała nr ewid. [...] i stanowiła własność skarżącej. Skarżąca nie zgodziła się również, by wskazaną działkę w wyniku postępowania scaleniowego objęła osoba prywatna. Zauważyć należy przy tym, że skarżąca nie zgłosiła zastrzeżeń do projektu scalenia.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że o ile zachowano przepisy procedury, to uczestnik scalenia, który ma możliwość korzystać ze swych uprawnień, a tego nie czyni, występując z zarzutami po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, musi się liczyć z tym, że nie zostaną one uwzględnione (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1404/18).
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy scaleniowej uczestnicy scalenia, w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia gruntów, mogą zgłaszać na piśmie staroście zastrzeżenia do tego projektu. Zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów rozpatruje starosta, po zasięgnięciu opinii komisji, o której mowa w art. 10 ust. 1 (art. 24 ust. 2 ustawy scaleniowej). W sprawie skarżąca nie zgłosiła zastrzeżeń do projektu scalenia. Przy czym chybiony jest podnoszony przez skarżącą zarzut, że jej pełnomocnik nie został powiadomiony o terminie okazania projektu scalenia gruntów, gdyż wszelkie zawiadomienia były ogłaszane zgodnie z przepisami ustawy scaleniowej.
Wprawdzie Skarżąca na etapie wstępnym postępowania scaleniowego nie zgłaszała zarzutów, co do prawidłowości procedury scaleniowej, jednak konieczność jej prześledzenia z urzędu przez Sąd wynika z powołanego już wcześniej art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy scaleniowej postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz art. 4 ust. 2.
Postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia (ust. 2), przy czym przez właścicieli rozumie się również posiadacza samoistnego (art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy scaleniowej).
W niniejszej sprawie w wyniku analizy wniosku o wszczęcie postępowania scaleniowego, złożonego w roku 2015 (uzupełnionego w latach 2021 i 2022) do Starosty R. przez mieszkańców wsi P. i Z. podpisanego przez rolników indywidualnych przeprowadzenie scalenia gruntów na obszarze ww. obrębów ewidencyjnych, położonych w gminie P. stwierdzono, że łączny obszar gruntów objęty wnioskami wynosił 743,9838 ha, co stanowi 88% powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Według danych ewidencji gruntów i budynków w obrębach ewidencyjnych P. i Z. występuje łącznie 417 (Z. - 163, P. - 254) jednostek rejestrowych dot. właścicieli gospodarstw rolnych, z czego właściciele 193 jednostek złożyli wnioski o przeprowadzenie scalenia gruntów.
Zatem wymóg określony w art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej został spełniony. Z przepisu tego wynika bowiem, że postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy scaleniowej, wszczęcie postępowania scaleniowego lub wymiennego następuje w drodze postanowienia starosty.
Postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego lub wymiennego w szczególności powinno zawierać:
1) określenie granic i powierzchni obszaru scalenia lub wymiany gruntów;
2) wykaz uczestników scalenia lub wymiany gruntów;
3) przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych lub wymiennych (ust. 2).
Postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego odczytuje się na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez starostę, a ponadto wywiesza się je na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach, których grunty tworzą obszar scalenia (ust. 3). Z chwilą upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego uważa się za doręczone wszystkim uczestnikom scalenia (ust. 4).
Dalszy przebieg postępowania scaleniowego przeprowadzony został w zgodzie z art. 33a pkt 4, 5 i 6 ustawy scaleniowej.
Stosownie do tych przepisów, uczestnicy scalenia mogą wnosić zastrzeżenia do dokonanego szacunku w okresie wyłożenia wyników oszacowania gruntów do publicznego wglądu (pkt 4), przy czym do zapoznania się uczestników scalenia z wynikami ustaleń komisji rozpatrującej zastrzeżenia do szacunku gruntów stosuje się odpowiednio pkt 3 (pkt 5). Starosta zawiadamia o terminie objęcia w posiadanie przez uczestników scalenia nowo wydzielonych gruntów w formie obwieszczenia, które wywiesza się na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicy ogłoszeń we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, i zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa powiatowego, co najmniej na 7 dni przed terminem objęcia w posiadanie; za datę objęcia w posiadanie uważa się termin wskazany w zawiadomieniu (pkt 6).
W obecnie rozpatrywanej sprawie wymogi te zostały zachowane.
Po rozpatrzeniu wniosków organ I instancji postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r., wszczął postępowanie scaleniowe gruntów obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P. o łącznej powierzchni 846,8606 ha. Jako uczestników scalenia przyjęto podmioty wymienione w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z załącznikami nr 3 i 4 do ww. postanowienia.
W treści postanowienia wskazano, że zakończenie prac scaleniowych nastąpi do czerwca 2025 r. Ponadto organ I instancji upoważnił pracownika [...] Biura [...] posiadającego uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obowiązujący wówczas jednolity tekst Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), do oszacowania gruntów objętych scaleniem oraz opracowania projektu scalenia gruntów obrębów ewidencyjnych P. i Z., jednostka ewidencyjna P.. Zatem nie budzi wątpliwości, że postanowienie z dnia 22 maja 2023 r. zawiera wszystkie elementy, o których mowa w ww. art. 7 ust. 1 ustawy scaleniowej. Powyższe postanowienie wywieszone zostało na tablicach ogłoszeń:
- we wsi P. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- we wsi Z. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- w Urzędzie Gminy P. w dniach od 24 do 28 maja 2023 r.,
- w Starostwie Powiatowym w R. w dniach od 24 maja do 12 czerwca 2023 r., oraz umieszczone zostało w dniu 25 maja 2023 r., na stronie internetowej BIP Starostwa Powiatowego w R., oraz zostało odczytane na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez Starostę R. w dniu 3 lipca 2023 r.
Wobec braku wniesionych na ww. postanowienie zażaleń, stało się ono ostateczne.
Następnie wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy scaleniowej, jeżeli liczba uczestników scalenia przekracza 10 osób, postępowanie scaleniowe prowadzi się z udziałem rady uczestników scalenia w składzie 3-12 osób, jako społecznego organu doradczego, wybieranego i odwoływanego przez uczestników scalenia z każdej wsi objętej scaleniem. Rada uczestników scalenia jest wybierana na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez starostę (art. 9 ust. 2).
Obwieszczeniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Starosta powiadomił, że w dniu 10 sierpnia 2023 r. odbędzie się zebranie, którego celem będzie powołanie rady uczestników scalenia.
Powyższe obwieszczenie wywieszone zostało na tablicach ogłoszeń:
- we wsi P. w dniach od 2 do 10 sierpnia 2023 r.,
- we wsi Z. w dniach od 2 do 10 sierpnia 2023 r..
- w Urzędzie Gminy P. w dniach od 2 do 10 sierpnia 2023 r.,
- w Starostwie Powiatowym w R. w dniach od 2 do 10 sierpnia 2023 r. oraz umieszczone zostało w dniu 2 sierpnia 2023 r., na stronie internetowej BIP Starostwa Powiatowego w R..
W niniejszej sprawie, rada uczestników scalenia wybrana została na zebraniu, które odbyło się w dniu 10 sierpnia 2023 r. Jak wynika z treści protokołu z zebrania, zebrani jednogłośnie wybrali spośród siebie jedenastoosobową radę uczestników scalenia.
Zgodnie z art. 33a pkt 2 ustawy scaleniowej, jeżeli liczba uczestników scalenia jest większa niż 10 osób zespół do spraw scaleń na zebraniu zwołanym przez starostę, określa w formie uchwały zasady szacunku gruntów, o których mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, oraz wyraża w formie uchwały zgodę, o której mowa w art. 13 ust. 1. Uchwały zapadają większością trzech czwartych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków zespołu do spraw scaleń.
Obwieszczeniem z dnia 18 października 2023 r., Starosta powiadomił, że w dniu 26 października 2023 r. odbędzie się zebranie, którego celem będzie podjęcie uchwały określającej zasady szacunku porównawczego gruntów objętych postępowaniem scaleniowym.
W dniu 26 października 2023 r. w remizie OSP w P. odbyło się zebranie komisji doradczej dotyczące określenia zasad szacunku gruntów objętych scaleniem na terenie obrębów ewidencyjnych P. i Z. jednostka ewidencyjna P.. Jak wynika z treści protokołu, komisja jednogłośnie opracowała i przyjęła zasady szacunku gruntów objętych scaleniem. Ponadto obecni na zebraniu uczestnicy scalenia podjęli jednogłośnie decyzję, aby wartość 1 jednostki szacunkowej została ustalona w wysokości 500 zł. (protokół z zebrania w aktach sprawy).
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy scaleniowej wyniki oszacowania gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych ogłasza się na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez starostę, a następnie udostępnia się je do publicznego wglądu na okres 7 dni we wsiach objętych scaleniem. Na zebraniu tym oraz w okresie wyłożenia wyników oszacowania gruntów do publicznego wglądu, uczestnicy scalenia mogą wnosić zastrzeżenia do dokonanego szacunku (art. 12 ust. 2). Zastrzeżenia do szacunku gruntów bada komisja, o której mowa w ww. art. 10 ust. 1, która z wynikami swoich ustaleń zapoznaje uczestników scalenia na zebraniu zwołanym przez starostę. W razie utrzymywania się zastrzeżeń do szacunku gruntów, uczestnicy scalenia mogą na tym zebraniu powołać dodatkowy zespół, składający się z osób niezainteresowanych, który przedstawi swoją opinię (art. 12 ust. 3).
W dniu 20 listopada 2023 r., zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy scaleniowej, odbyło się zebranie ogólne uczestników scalenia, którego przedmiotem było ogłoszenie wyników oszacowania gruntów. Wyniki oszacowania w postaci map szacunkowych wyłożone następnie zostały do publicznego wglądu od 21 do 27 listopada 2023 r. u sołtysów wsi P. i Z.. Zarówno w trakcie zebrania, jak i w okresie wyłożenia na dokonany szacunek nie wpłynęły żadne zastrzeżenia.
Zgodę na dokonany szacunek przyjęto w drodze uchwały nr [...] z dnia [...] r. na zebraniu ogólnym. Przyjęcie zasad szacunku odbyło się na zebraniu zwołanym w drugim terminie z uwagi na niewystarczającą frekwencję obecnych na zebraniu zwołanym w pierwszym terminie (zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy). W oparciu o sporządzony i przyjęty szacunek gruntów objętych scaleniem wykonany został rejestr gruntów przed scaleniem.
Starosta [...] obwieszczeniem 22 grudnia 2024 r. zawiadomił uczestników scalenia gruntów, że w dniach od 9 do 12 stycznia 2024 r. w budynku OSP w Z. oraz w dniach od 16 do 19 stycznia 2024 r. wykonawca prac scaleniowych wraz z geodetą - projektantem scalenia zaznajomili przybyłych uczestników z powierzchnią i wartością szacunkową posiadanych gruntów objętych pracami. W okresie tym zbierane były również życzenia uczestników, co do lokalizacji projektowanych działek. Życzenia przybyłych uczestników spisane zostały w kwestionariuszach życzeń.
Na podstawie art. 31 ustawy scaleniowej, obwieszczeniem Starosty z 11 kwietnia 2024 r. uczestnicy scalenia zawiadomieni zostali o wyłożeniu do wglądu wstępnego projektu rozmieszczenia działek. Wyłożenie projektu do wglądu odbyło się w dniach od 22 do 23 kwietnia w Z. oraz w dniach od 24 do 26 kwietnia 2024 r. w P..
Na podstawie art. 31 i 33 ustawy scaleniowej, obwieszczeniem Starosty z 9 sierpnia 2024 r. uczestnicy scalenia zawiadomieni zostali o okazaniu projektu scalenia, objętego decyzją. Projekt scalenia gruntów został opracowany przez upoważnionego geodetę - projektanta scalenia. Uczestnicy scalenia powiadomieni zostali ponadto o możliwości złożenia zastrzeżeń do projektu scalenia w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy scaleniowej. Okazanie projektu odbyło się w dniach od 19 do 21 sierpnia 2024 r. w Z. oraz w dniach od 26 do 29 sierpnia 2024 r. w P.. Na projekt scalenia gruntów nie wpłynęły żadne zastrzeżenia.
Zgodnie z art. 8 ustawy scaleniowej złożone zostały 3 wnioski o przyznanie gruntów na powiększenie obszaru gospodarstwa w obszarze scalenia w obrębie ewidencyjnym Z. oraz 2 wnioski w sprawie zmniejszenia obszaru gospodarstw, w tym 1 na terenie obrębu ewidencyjnego Z. i 1 na terenie obrębu ewidencyjnego P., które znajdują się w obszarze scalenia. Wnioski te rozpatrzono pozytywnie.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że projekt scalenia gruntów zatwierdza, w drodze decyzji, starosta (art. 27 ust. 3 ustawy scaleniowej).
W konsekwencji dalszych prac scaleniowych organ I instancji wydał decyzję z dnia 13 marca 2025 r., której szczegółowa analiza pozwala na stwierdzenie, że spełnia wszystkie wymogi określone w art. 27 ust. 1- 4 ustawy scaleniowej.
Decyzja organu I instancji została podana do publicznej wiadomości zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy scaleniowej i tym samym doręczona wszystkim uczestnikom scalenia (art. 28 ust. 2). Spełnia również wymogi określone w art. 27 ustawy scaleniowej. Zawiera niezbędne - poza wymienionymi w k.p.a. - elementy tj. określa obszar scalenia gruntów, terminy i zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, sposoby rozliczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, art. 8, art. 14 ust. 1 oraz w art. 23 ust. 1.
Postępowanie scaleniowe zostało zatem przeprowadzone bez naruszenia przepisów postępowania
Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji należy zaakcentować, że prawo własności nie jest prawem bezwzględnym, które nie podlega żadnym ograniczeniom, również w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ustawa scaleniowa jest jedną z ustaw, która przewiduje procedurę ingerującą w prawo własności, natomiast decyzja o scaleniu gruntów ma charakter aktu rzeczowego, który rozstrzyga status całego terenu objętego scalaniem, a nie poszczególnych działek ewidencyjnych.
Osoba będąca uczestnikiem postępowania scaleniowego poddana jest reżimowi tej ustawy, dlatego w wyniku postępowania może otrzymać własność innej działki (działek) niż dotychczas o mniejszej powierzchni lub wartości punktowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3165/14).
Reasumując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem organy przeprowadziły postępowanie scaleniowe z poszanowaniem procedury przewidzianej w ustawie scaleniowej, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak też zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej.
W sytuacji, gdy skarżąca jako uczestniczka scalenia otrzymała w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym, a generalny cel scalenia został osiągnięty, nie można także mówić o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego skarżącej.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 1, art. 8, art. 14, art. 24 i art. 27 ustawy scaleniowej, w tym prawidłowo zastosowały regulacje odnoszące się do zasad przyznawania ekwiwalentów za scalane grunty.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).