II SA/Gd 959/23

II SA/Gd 959/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r. znak: SKO Gd/3585/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w Gdańsku na rzecz skarżącej O. Y. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
O. Y. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska, o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w tytułu opieki nad niepełnosprawną córką.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 3 listopada 2022 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, Y. Y.
Z dołączonego do wniosku orzeczenia z dnia 24 października 2022 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku wynika, że Y. Y. (ur. 9 czerwca 2018 r.) została zaliczona do osób niepełnosprawnych ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie wydano do dnia 31 października 2024 r., symbol niepełnosprawności: 10-N, 07-S. W aktach sprawy znajduje się także tłumaczenie poświadczone z języka ukraińskiego orzeczenia nr [[.] z 10 października 2019 r. Lekarskiej Komisji Konsultacyjnej [..]", stwierdzające diagnozę Y.Y.- porażenie mózgowe, diplegia spastyczna. W orzeczeniu zalecono rozwiązanie kwestii dot. otrzymania pomocy społecznej.
W złożonym wniosku strona stwierdziła, że nigdy nie była zatrudniona, naukę skończyła w roku 2019. Wnioskodawczyni codziennie pielęgnuje córkę, pomaga w karmieniu, podawaniu leków, rehabilitacji u lekarza, pomaga także w codziennych czynnościach, masażu.
Z dodatkowego pisma wnioskodawczyni z dnia 20 grudnia 2022 r. wynika ponadto, że pobiera ona świadczenie z tytułu niepełnosprawności dziecka w Ukrainie oraz świadczenie w związku z brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu opieki nad córką Y. Y. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie świadczenia te są wypłacane, nie posiada jednak dokumentu potwierdzającego przyznanie świadczenia w Ukrainie i nie ma możliwości jego pobrania z uwagi na stan wojenny w Ukrainie.
Ustalono ponadto, że wnioskodawczyni przekroczyła granicę wraz z dzieckiem w dniu 16 marca 2022 r.
Decyzją z dnia 17 marca 2023 r. Prezydent Miasta Gdańska, działając m. in. na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r.") w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583 ze zm.), odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia organ wskazał okoliczność, że wnioskodawczyni pobiera za granicą świadczenie o charakterze podobnym do świadczenia pielęgnacyjnego, na pokrycie wydatków związanych z opieką. W ocenie organu nie jest możliwa kumulacja świadczeń o podobnej funkcji z kilku państw równocześnie. Przyjęcie poglądu, że osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem miałaby prawo do pobierania tych samych świadczeń z dwóch państw, z których każde stanowiąc namiastkę wynagrodzenia za prace ma na celu pokrycie wydatków związanych z opieką, stawiałoby taką osobę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych osób, które z powodu rezygnacji z zatrudnienia z powodu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną otrzymują tylko jedno świadczenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 12 września 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Kolegium wskazało, że nabycie przez wnioskodawczynię na terenie Ukrainy prawa do świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawną córką, uniemożliwia przyznanie na terenie Polski świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem, tj. świadczenia tego samego rodzaju (o tym samym charakterze). W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przyznania żądanego świadczenia. Kolegium zwróciło jednocześnie uwagę, że podstawę odmowy stanowi przepis art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., a nie jak błędnie wskazał organ I instancji, na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 6 u.ś.r.
W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten znajduje zastosowanie również w odniesieniu do innych, aniżeli świadczenie pielęgnacyjne uregulowane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczeń pobieranych przez opiekuna osoby niepełnosprawnej, w szczególności do świadczeń przyznanych na podstawie prawa obcego.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu wskazano, że odniesieniu do świadczeń przyznawanych na Ukrainie (poza świadczeniami emerytalnymi i rentowymi, których przyznawanie i wypłata jest regulowane umową międzynarodowa pomiędzy Polska a Ukrainą), brak jest odrębnych przepisów stanowiących o braku możliwości pobierania równocześnie świadczenia pielęgnacyjnego w Polsce i innego podobnego świadczenia przyznanego na podstawie prawa ukraińskiego. Rozszerzenie stosowania art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. na takie przypadki, zarówno w odniesieniu do obywateli Polski, jak i Ukrainy nie znajduje uzasadnienia. Fakt pobierania jakiegokolwiek świadczenia przyznanego na podstawie prawa obcego, zarówno przez skarżącą, jak i przez niepełnosprawnego, nawet jeżeli byłoby to świadczenie rodzajowo do świadczenia pielęgnacyjnego podobne, pozostaje bez wpływu na prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś zaskarżona decyzja, jako naruszająca przepisy prawa materialnego, nie może się ostać i powinna zostać uchylona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w graniach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 12 września 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 marca 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej na jej wniosek świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką, stwierdził, że narusza ona prawo.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Ustawodawca określił również katalog przesłanek negatywnych, wykluczających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłanki te, mogące wystąpić zarówno po stronie osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, jak i po stronie osoby wymagającej opieki, zostały ujęte w art. 17 ust. 5 pkt 1-6 u.ś.r.
Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżąca jako matka dziecka niepełnosprawnego, legitymującego się stosownym orzeczeniem, sprawuje nad nim opiekę w zakresie wykluczającym jej aktywność zawodową.
Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, uznając że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 6 u.ś.r., bowiem zgodnie z oświadczeniem skarżącej (złożonym w trakcie wywiadu środowiskowego) pobiera ona świadczenie z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką na terenie Ukrainy. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że przeszkodę w przyznaniu wnioskowanego świadczenia stanowi pobieranie przez skarżącą świadczenia socjalnego związanego z niepełnosprawnością dziecka, a więc świadczenia tego samego rodzaju i o tym samym charakterze, co świadczenie pielęgnacyjne.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 6 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Sąd podziela wyrażany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że przez "inną osobę", o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 6 u.ś.r. rozumieć należy innego członka rodziny, tj. ani wnioskodawcę świadczenia, ani też osobę, na którą świadczenie to ma być pobierane. Powyższe potwierdza bowiem relacja ust. 5 do ust. 1 art. 17 u.ś.r. Skoro w ust. 1 wyraźnie zaznaczono komu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, trudno osoby te włączyć do zakresu podmiotowego poszczególnych punktów ust. 5. W art. 17 ust. 5 pkt 1-6 u.ś.r. określono sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Pkt 1 tego ustępu odniesiono do osoby sprawującej opiekę (wnioskodawcy), a dalszą część regulacji odniesiono do osoby wymagającej opieki. W konsekwencji do kręgu "innych osób" nie można włączyć ani wnioskodawcy, ani też osoby wymagającej opieki, bowiem ustawodawca wyraźnie tego nie wskazał. Za powyżej przedstawionym rozumieniem wyrażenia "inna osoba" przemawia wykładnia językowa, którą potwierdzają wyniki przeprowadzonej wykładni systemowej. Ustawodawca bowiem omawianą negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego umieścił w odrębnym punkcie art. 17 ust. 5 u.ś.r. Nadto, za takim rozumieniem tego pojęcia przemawia również wykładnia funkcjonalna, bowiem względy sprawiedliwości społecznej wymagają, by każda osoba, która rezygnuje z zatrudnienia lub go nie podejmuje celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uzyskała odpowiednie świadczenie z tym związane (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 marca 2023 r., II SA/Gl 1545/22; wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2023 r., IV SA/Po 191/23, wszystkie przywoływane orzeczenia są dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, skoro w niniejszej sprawie wnioskodawcą jest matka sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, która co do zasady jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, to nie można jej włączyć do kręgu osób będących "inną osobą" (innym członkiem rodziny). Zasadnie zatem Kolegium uznało, że wskazany przez organu I instancji przepis art. 17 ust. 5 pkt 6 u.ś.r. nie mógł w okolicznościach niniejszej sprawy stanowić podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
Nie oznacza to jednak, że fakt pobierania przez skarżącą świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką w Ukrainie, nie pozostaje bez wpływu na możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w Polsce.
Wymaga bowiem podkreślenia, że wprowadzenie negatywnych przesłanek w art. 17 ust. 5 pkt 1-6 u.ś.r. ma na celu wykluczenie kumulacji świadczeń na tę samą osobę wymagającą opieki oraz zapobieganie sytuacjom, gdy jedna osoba pobierałaby dwa świadczenia. Dlatego przy interpretacji art. 17 ust. 5 u.ś.r. należy mieć na względzie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 103), zgodnie z którym obywatele Ukrainy przebywający legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostali zrównani z obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej pod względem możliwości uzyskania świadczeń rodzinnych. Niewłaściwym byłoby zatem dopuszczenie do sytuacji nieuzasadnionego ich uprzywilejowania względem obywateli RP, w której mogliby oni pobierać jednocześnie dwa niezależne świadczenia na tę samą osobę wymagającą opieki, zarówno w Ukrainie, jak i w Polsce (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 listopada 2023 r., II SA/Gl 1382/23).
W art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. ustawodawca wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Oznacza to zatem, że jeśli na osobę wymagającą opieki jest już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, osobie wnioskującej o przyznanie takiego świadczenia nie przysługuje do niego prawo. Zdaniem Sądu, objęcie zakresem zastosowania powyższego przepisu również świadczenia socjalnego uzyskowego z Ukrainy z tytułu opieki sprawowanej nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką nie wypacza intencji ustawodawcy odzwierciedlonych w treści art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Dyspozycja tego przepisu zmierza bowiem do eliminacji sytuacji, w której świadczenie związane z rezygnacją z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki pobierałyby inne osoby niż faktyczny opiekun bądź pobierałyby w większej ilości niż jedno świadczenie. Innymi słowy, powyższy przepis pozwala na uniknięcie ustalenia na osobę niepełnosprawną więcej niż jednego świadczenia pielęgnacyjnego (bądź stanowiącego jego odpowiednik, tak jak w niniejszej sprawie świadczenie pobierane w Ukrainie), co czyni zadość zakazowi kumulacji świadczeń.
Organ odwoławczy słusznie zatem wskazał, że pobieranie przez skarżącą w Ukrainie świadczenia socjalnego związanego z niepełnosprawnością córki, a więc świadczenia tego samego rodzaju i o tym samym charakterze, co świadczenie pielęgnacyjne, uniemożliwia co do zasady, przyznanie na terenie Polski świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konstytucyjna zasada równości oraz brak możliwości kumulacji świadczeń, o której mowa w u.ś.r. nie pozwala bowiem na pobieranie dwóch świadczeń pielęgnacyjnych, w tym przypadku jednego w Ukrainie, drugiego – w Polsce (por. wyrok WSA w Krakowie z 22 maja 2023 r., III SA/Kr 1910/22).
W takich uwarunkowaniach prawnych i faktycznych, a zwłaszcza w sytuacji prawnego zrównania sytuacji socjalnej obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytoriom Ukrainy, Kolegium powinno było umożliwić skarżącej wybór świadczenia korzystniejszego, tj. wybór pomiędzy świadczeniem uzyskiwanym z Ukrainy a wnioskowanym w Polsce świadczeniem pielęgnacyjnym. W tym celu organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, powinien poinformować skarżącą o jej sytuacji prawnej, w szczególności o spełnieniu przez nią pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego w Polsce oraz wyjaśnić, że fakt pobierania przez skarżącą świadczenia w Ukrainie stanowi w okolicznościach sprawy jedyną przeszkodę w przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 9 i art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako "k.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że w świetle art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości.
Jak wynika z akt sprawy, po wpłynięciu odwołania, Kolegium nie podjęło żadnych czynności, mających na celu wyjaśnienie skarżącej jej sytuacji prawnej, w szczególności brak jest zawiadomienia wystosowanego do strony w trybie art. 79a k.p.a. Wobec wynikającego z ustaleń wywiadu środowiskowego faktu pobierania przez skarżącą w Ukrainie świadczenia socjalnego związanego z niepełnosprawnością córki, organ odwoławczy kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić skarżącej, że przepisy u.ś.r. nie pozwalają na pobieranie dwóch świadczeń pielęgnacyjnych (jednego w Ukrainie, drugiego – w Polsce). Prawidłowe działania informacyjne organu pozwoliłyby skarżącej na dokonanie wyboru świadczenia. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jeśli zatem skarżąca podejmie decyzję o rezygnacji z prawa do świadczenia związanego z opieką nad niepełnosprawną córką na terenie Ukrainy i w odpowiedni sposób to udokumentuje, zaktualizuje się możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na terenie Polski, przy uwzględnieniu, że spełnia ona wszystkie pozostałe przesłanki.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przedwcześnie odmówił przyznania skarżącej świadczenia z uwagi na pobieranie przez nią świadczenia socjalnego związanego z niepełnosprawnością córki w Ukrainie, bez uprzedniego prawidłowego pouczenia o jej sytuacji prawnej i ewentualnego wezwania do wykazania, że zrezygnowała z tego prawa bądź że wstrzymano wypłatę tego świadczenia. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy nie sprostał wymaganiom wynikającym z przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje reformatoryjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Nawet ewentualna potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego nie wykracza poza kompetencje Kolegium wynikające z art. 136 § 1 k.p.a.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem wniosek w tym przedmiocie złożyła skarżąca, a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800), zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.