II SA/Gd 949/24

II SA/Gd 949/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 49e pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2024 r. nr WOP.7721.73.2023.TA w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Pismem z 6 czerwca 2022 r. K. Z. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") o weryfikację samowoli budowlanej polegającej na budowie garażu na terenie działki
nr [...] w miejscowości B., obręb B., gmina Ż.
Pismem z 20 czerwca 2022 r. PINB, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego
w sprawie budowy garażu na terenie działki nr [...] w miejscowości B., obręb B., gmina Ż., oraz o oględzinach tej działki zaplanowanych na 22 sierpnia 2022 r.
W dniu 22 sierpnia 2022 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na działce
nr [...], w trakcie której ustalono, że zostało na niej zrealizowanych 13 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z instalacjami na podstawie decyzji Starosty Kartuskiego z 14 grudnia 2017 r. wydanej na rzecz "M." Sp. z o.o. W protokole oględzin odnotowano, że we wrześniu 2021 r. właściciel budynku przy
ul. S. [...] w B. (oznaczonego na projekcie zagospodarowania działki, stanowiącego załącznik do ww. decyzji, literą "[...]"), tj. T. S. (dalej: "Inwestor", "Skarżący") rozpoczął budowę pomieszczenia gospodarczego o konstrukcji drewnianej, przytwierdzonej do ściany istniejącego budynku mieszkalnego, trwale związanej z gruntem. Odnotowano, że w dniu kontroli została wykonana konstrukcja obita membraną wiatrochłonną na betonowej posadzce, z blachą na dachu. Reprezentujący Inwestora pełnomocnik oświadczył, że nie posiada on pozwolenia na budowę tego obiektu, jak również nie zgłaszał jego budowy.
Postanowieniem z 25 października 2022 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", wstrzymał Inwestorowi prowadzenia robót budowlanych dotyczących rozbudowy lokalu nr [...] istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego o pomieszczenie gospodarcze na terenie działki nr [...] w B., obręb B., gmina Ż. (posesja przy ul. S. [...]), oraz poinformował Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację rozbudowy tego budynku i o wysokości opłaty legalizacyjnej.
Pismem z 9 listopada 2022 r. Inwestor wystąpił do PINB o przeprowadzenie ponownej kontroli na działce nr [...] wskazując, że pomieszczenie gospodarcze zostało przekształcone w wiatę wolnostojącą i nie jest połączone z budynkiem.
W dniu 18 stycznia 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na działce
nr [...], w trakcie której ustalono, że w listopadzie 2022 r. Inwestor wykonał roboty budowlane polegające na demontażu kotw mocujących konstrukcję pomieszczenia gospodarczego z istniejącym budynkiem mieszkalnym, w wyniku czego pomieszczenie gospodarcze jest wolnostojące (wymiary budynku gospodarczego się nie zmieniły).
Decyzją z 9 marca 2023 r. PINB, na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorowi rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego wraz z płytą fundamentową o wymiarach wynoszących 2,75 m x 9 m dobudowanego samowolnie w 2021 r. do lokalu nr [...] istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego usytuowanego na terenie działki nr [...] w B., obręb B., gmina Ż. (posesja przy
ul. S. [...]).
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Inwestora Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 11 lipca 2024 r. uchylił ją i nakazał Inwestorowi rozbiórkę rozbudowanej części budynku jednorodzinnego dwulokalowego - o wymiarach w rzucie 2,50 m x 9 m wraz z płytą fundamentową o wymiarach 2,75 m x 9 m, o funkcji gospodarczej, dobudowanej samowolnie w 2021 r. do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego nr [..], usytuowanego na terenie działki nr [....]
w B., obręb B., gm. Ż. (posesja przy ul. S. [...]).
W uzasadnieniu PWINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że na etapie postępowania odwoławczego zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowych oględzin w celu jednoznacznego wyjaśnienia sposobu połączenia obiektu
z gruntem i z przylegającym budynkiem jednorodzinnym dwulokalowym "[..]" (obecnie oznaczonym nr [...]).
Organ odwoławczy podał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych 21 czerwca 2023 r. ustalono, że przedmiot postępowania to parterowy obiekt budowlany gospodarczy, konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 2,5 m x 9 m (ściana długości 9 m przylega do ściany szczytowej budynku jednorodzinnego nr [...]) i wysokości 2,5 m - posadowiony jest na płycie betonowej (betonowej wylewce) o wymiarach w rzucie 2,75 m x 9 m. Obiekt przylega do ściany budynku jednorodzinnego dwulokalowego nr [...], natomiast nie ma od strony tego budynku swojej ściany i nie jest z nim połączony za pomocą kotew (usunięto kotwy łączące obiekt w budynkiem nr [...]). Obecnie obiekt posiada trzy "własne" ściany, a przy ścianie budynku jednorodzinnego nie posiada ściany, tylko samą konstrukcję.
Mając powyższe na uwadze PWINB uznał, że w sprawie mamy do czynienia
z sytuacją, w której dobudowano nową część do istniejącego budynku, który służy jako kubatura stanowiąca uzupełnienie funkcjonalne istniejącej części budynku (pomieszczenie gospodarcze). W ocenie organu odwoławczego jest to rozbudowa istniejącego budynku jednorodzinnego nr [...] o nową część obiektu.
Zdaniem PWINB materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowa rozbudowa (dobudowa) - to konstrukcja posadowiona na płycie betonowej. W wyniku dodatkowych oględzin ustalono, że przedmiotem postępowania jest obiekt o konstrukcji drewnianej (konstrukcję prostopadłościennej bryły o wymiarach w rzucie 2,5 m x 9 m i wysokości
2,5 m tworzy układ słupowo-ryglowy (5 przęseł), na którym oparte są belki "pulpitowego" dachu (dach płaski posiadający niewielkie nachylenie). Drewniana konstrukcja została zakotwiona w płycie betonowej (wykonanej wraz z całym układem przestrzennym obiektu). Płyta betonowa to kilkucentymetrowa warstwa betonu, posadowiona na gruncie rodzimym, w której zostały zakotwione słupki konstrukcji ww. drewnianego układu przestrzennego obiektu. W związku z tym przedmiot postępowania jest trwale związany z gruntem (ze zdjęć wykonanych podczas dodatkowych oględzin wynika, że drewniane słupki konstrukcji są zakotwione w betonowej wylewce podstawy; widoczne drewno słupków "zatarte" jest
w odległości 10-20 cm zaprawą betonową wylewki, co świadczy o tym, że betonową podstawę wykonywano wylewając ją w obszarze rozlokowanych na tej powierzchni słupów drewnianych). Dodatkowe oględziny wykazały, że obiekt posiada trzy ściany i dach, nie ma czwartej ściany (tj. ściany od strony budynku jednorodzinnego nr [...]), wylewka podstawy budynku jest wykonana bezpośrednio przy budynku nr [...], a przedmiotowy obiekt przylega samą konstrukcją do ściany budynku jednorodzinnego nr [...] (którego ściana stanowi przegrodę pionową przylegająca do konstrukcji omawianego obiektu).
Zdaniem PWINB przedmiotem postępowania z pewnością nie jest wiata, jest to zamknięta przestrzennie nowa część budynku jednorodzinnego. Tym samym, w sprawie mamy do czynienia z rozbudową budynku jednorodzinnego o nową część, której fundamentem jest wylewka (płyta) betonowa.
Organ odwoławczy wskazał, że w dacie wykonania przedmiotowych robót budowlanych (2021 r.) przepisy Prawa budowlanego wskazywały, iż legalna rozbudowa budynku jednorodzinnego o nową część mogła być zrealizowana w oparciu o decyzję
o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Natomiast obecnie Prawo budowlane pozwala na budowę budynku jednorodzinnego w oparciu o zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 1). Skoro Inwestor wykonując przedmiotową rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w 2021 r. nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę to rozbudowa odbyła się w warunkach samowoli budowlanej.
Podsumowując PWINB podniósł, że wobec niezłożenia przez Inwestora wniosku
o legalizację w wymaganym terminie PINB był zobligowany do zastosowania art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, tj. do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W skardze na decyzję organu odwoławczego T. S. zarzucił, że jest ona dla niego krzywdząca, gdyż poniósł bardzo duże nakłady finansowe w związku
z postawieniem pomieszczenia gospodarczego, poświęcając swój czas i pracę, jak również korzystając z pomocy znajomych, czego nie potrafi wycenić.
PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 lipca 2024 r., którą organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach
z 9 marca 2023 r. i nakazał T. S. rozbiórkę rozbudowanej części budynku jednorodzinnego dwulokalowego - o wymiarach w rzucie 2,50 m x 9 m wraz
z płytą fundamentową o wymiarach 2,75 m x 9 m, o funkcji gospodarczej, dobudowanej samowolnie w 2021 r. do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego nr [...], usytuowanego na terenie działki nr [...] w B., obręb B., gm. Ż. (posesja przy ul. S. [...]).
Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części
w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 19 września 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. Prawem budowlanym - przypisek Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte 20 czerwca 2022 r., a więc po wejściu w życie powołanej wyżej nowelizacji Prawa budowlanego.
Dalej należy wskazać, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku
o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw.
z art. 48a ust. 2 Prawa budowlanego). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 tej ustawy, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 Prawa budowlanego. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że naruszenie Prawa budowlanego powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyroki NSA: z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, z 29 września
2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.
Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika,
że postanowieniem z 25 października 2022 r. PINB wstrzymał Skarżącemu prowadzenie robót budowlanych dotyczących rozbudowy lokalu nr [...] istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego o pomieszczenie gospodarcze na terenie działki nr [....] w B., obręb B., gmina Ż. (posesja przy ul. S. [...]), informując Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu
w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu.
Ponieważ Skarżący nie złożył wniosku o legalizację organ pierwszej instancji wydał w dniu 9 marca 2023 r. decyzję orzekającą rozbiórkę ww. obiektu (na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego). Wniosek ten nie został złożony również do dnia wydania przez organ odwoławczy decyzji z 11 lipca 2024 r.
Należy podkreślić, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce (tak: R. Godlewski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, LEX/el. 2022, art. 49e). W judykaturze zauważa się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego,
a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22).
W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy Skarżący złożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postępowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i art. 48b oraz art. 49
ust. 1-4 Prawa budowlanego, legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim zaś, wobec niezłożenia wniosku o legalizację, pomimo wyznaczenia odpowiedniego terminu, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że złożenie wniosku
o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli,
a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r. II SA/Gd 120/23).
Wobec niezłożenia przez Skarżącego wniosku o legalizację orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego i wydały decyzję
o rozbiórce.
W sytuacji samowoli budowlanej najistotniejszą kwestią jest jej kwalifikacja prawnobudowlana i ocena z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Jak już wyżej wskazano ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące
w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA
z 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06). W orzecznictwie podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (zob. np. wyroki NSA: z 29 września 2018 r. sygn. akt II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, czy
z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10).
W rozpoznawanej sprawie nie była sporna data wzniesienia będącego przedmiotem postępowania obiektu budowlanego. Podczas kontroli tego obiektu przeprowadzonej
w dniu 22 sierpnia 2022 r. reprezentujący Inwestora pełnomocnik oświadczył, że prace budowlane rozpoczęto we wrześniu 2021 r.
W związku z powyższym, jak już wyżej wskazano, organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r.,
poz. 471), obowiązującym od 19 września 2020 r.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową budynku jednorodzinnego o nową część, której fundamentem jest wylewka (płyta) betonowa.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym podczas oględzin przeprowadzonych 22 sierpnia 2022 r. i 18 stycznia 2023 r.) wynika, że przedmiotem postępowania jest parterowy obiekt budowlany gospodarczy, konstrukcji drewnianej
o wymiarach w rzucie 2,5 m x 9 m (ściana długości 9 m przylega do ściany szczytowej budynku jednorodzinnego nr [...]) i wysokości 2,5 m. Obiekt jest posadowiony na płycie betonowej (betonowej wylewce) o wymiarach w rzucie 2,75 m x 9 m. Obiekt przylega do ściany budynku jednorodzinnego dwulokalowego nr [...], natomiast nie ma od strony tego budynku swojej ściany i nie jest z nim połączony. Obiekt posiada trzy "własne" ściany,
a przy ścianie budynku jednorodzinnego nie posiada ściany, tylko samą konstrukcję.
W wyniku oględzin przeprowadzonych na etapie postępowania odwoławczego
(w dniu 21 czerwca 2023 r.) ustalono, że przedmiotem postępowania jest obiekt
o konstrukcji drewnianej (konstrukcję prostopadłościennej bryły o wymiarach w rzucie
2,5 m x 9 m i wysokości 2,5 m tworzy układ słupowo-ryglowy (5 przęseł), na którym oparte są belki "pulpitowego" dachu (dach płaski posiadający niewielkie nachylenie). Drewniana konstrukcja została zakotwiona w płycie betonowej (wykonanej wraz z całym układem przestrzennym obiektu). Płyta betonowa to kilkucentymetrowa warstwa betonu, posadowiona na gruncie rodzimym, w której zostały zakotwione słupki konstrukcji
ww. drewnianego układu przestrzennego obiektu. W związku z tym przedmiot postępowania jest trwale związany z gruntem (ze zdjęć wykonanych podczas dodatkowych oględzin wynika, że drewniane słupki konstrukcji są zakotwione w betonowej wylewce podstawy; widoczne drewno słupków "zatarte" jest w odległości 10-20 cm zaprawą betonową wylewki, co świadczy o tym, że betonową podstawę wykonywano wylewając ją w obszarze rozlokowanych na tej powierzchni słupów drewnianych). Dodatkowe oględziny wykazały, że obiekt posiada trzy ściany i dach, nie ma czwartej ściany (tj. ściany od strony budynku jednorodzinnego nr [...]), wylewka podstawy budynku jest wykonana bezpośrednio przy budynku nr [...], a przedmiotowy obiekt przylega samą konstrukcją do ściany budynku jednorodzinnego nr [...] (którego ściana stanowi przegrodę pionową przylegająca do konstrukcji omawianego obiektu).
W dacie rozpoczęcia wykonywania przedmiotowych robót budowlanych (wrzesień 2021 r.) przepisy Prawa budowlanego wskazywały, że legalna rozbudowa budynku jednorodzinnego o nową część mogła być zrealizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1).
Skoro Inwestor wykonując przedmiotową rozbudowę w 2021 r. nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę to odbyła się ona w warunkach samowoli budowlanej, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wdrożenia postępowania legalizacyjnego,
a wobec niezłożenia przez Inwestora wniosku o legalizację obiektu, do wydania decyzji
o rozbiórce obiektu na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego.
Spornego obiektu nie można przy tym uznać za wiatę. Należy zauważyć, że pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W orzecznictwie natomiast przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (zob. wyroki NSA: z 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17, z 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1091/18, z 24 września 2019 r. sygn. akt
II OSK 2266/18, z 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1973/20, czy z 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 2083/22).
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie
w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano wnikliwej
i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zatem stwierdzić, że organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Odnosząc się końcowo do argumentu Skarżącego, że poniósł bardzo duże nakłady finansowe w związku z postawieniem pomieszczenia gospodarczego, poświęcając swój czas i pracę, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa ustrojowego, materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd administracyjny nie może kierować się względami słuszności, celowości czy zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. sygn. akt
I OSK 1403/08).
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]