II SA/Gd 949/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-03-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowatelekomunikacjapola elektromagnetycznedecyzja środowiskowaprawo administracyjnezagospodarowanie przestrzenneWSA Gdańsk

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję o lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że zmiana przepisów wyeliminowała wymóg uzyskania decyzji środowiskowej.

Skarga dotyczyła decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że kluczowa zmiana przepisów prawnych, która weszła w życie w trakcie postępowania, wyeliminowała konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego typu inwestycji. W związku z tym, zarzuty dotyczące oddziaływania na środowisko stały się bezpodstawne, a wcześniejsze zalecenia sądu z poprzedniego wyroku straciły moc wiążącą.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku uchylił poprzednie decyzje, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym analizy mocy promieniowania i kumulacji oddziaływań. Jednakże, w trakcie postępowania nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. wyeliminowało stacje bazowe telefonii komórkowej z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przestał być aktualny. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego spowodowała utratę mocy wiążącej wcześniejszego wyroku sądu w tej sprawie. Ponieważ inwestycja była zgodna z przepisami odrębnymi w nowym brzmieniu, a organy administracji nie stwierdziły niezgodności z prawem, sąd oddalił skargę, uznając zarzuty skarżącej za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana stanu prawnego, która weszła w życie w trakcie postępowania, wyeliminowała stacje bazowe telefonii komórkowej z katalogu przedsięwzięć wymagających decyzji środowiskowej, co czyni zarzuty dotyczące oddziaływania na środowisko bezpodstawnymi.

Uzasadnienie

Rozporządzenie z dnia 5 maja 2022 r. uchyliło przepisy dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych, w tym stacji bazowych, z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiana ta ma zastosowanie do spraw w toku, co oznacza, że dla planowanej inwestycji nie jest już wymagana decyzja środowiskowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 3 pkt 1 i 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zobowiązany do dokonania analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych.

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w tym dotyczące ochrony środowiska i zdrowia ludzi.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.

Rozporządzenie zmieniające art. § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Przepisy nowego rozporządzenia stosuje się do spraw w toku, w których postępowanie zostało wszczęte, a nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji środowiskowych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli jest ona niezasadna.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać m.in. określenie obszaru oddziaływania inwestycji.

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać m.in. dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko.

u.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się m.in. przed uzyskaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Rozporządzenie środowiskowe art. § 2 ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Do dnia 4 czerwca 2022 r. stacje bazowe telefonii komórkowej mogły być uznawane za przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałujące na środowisko, w zależności od parametrów.

Rozporządzenie środowiskowe art. § 3 ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Do dnia 4 czerwca 2022 r. stacje bazowe telefonii komórkowej mogły być uznawane za przedsięwzięcia potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko, w zależności od parametrów.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, co jest inwestycją celu publicznego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 6 § pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Procedura uzgadniania projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 52 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od spełnienia nieprzewidzianych świadczeń.

Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

Obowiązek zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym przed hałasem, wibracjami, promieniowaniem.

Prawo ochrony środowiska art. 122a § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Obowiązek wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla określonych instalacji.

Prawo ochrony środowiska art. 121 § pkt 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Konieczność utrzymania poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach.

Konwencja z Aarhus

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1, 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 9 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4 i 5, § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego wyeliminowała konieczność uzyskania decyzji środowiskowej dla stacji bazowych telefonii komórkowej. Inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi w aktualnym brzmieniu. Organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji, jeśli inwestycja jest zgodna z prawem.

Odrzucone argumenty

Niewykonanie zaleceń z poprzedniego wyroku WSA (dotyczących analizy oddziaływania na środowisko). Naruszenie przepisów Konwencji z Aarhus i Konstytucji RP w związku z brakiem decyzji środowiskowej. Niewskazanie w decyzji konkretnych mocy EIRP anten i obszaru oddziaływania. Niewłaściwe określenie ochrony środowiska i interesów osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

zmiana stanu prawnego skutkująca utratą mocy wiążącej dokonanej przez Sądu w ww. wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania ww. inwestycje, do których należą stacje bazowe telefonii komórkowej, wyłączone zostały z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Justyna Dudek-Sienkiewicz

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji środowiskowych dla inwestycji telekomunikacyjnych w kontekście zmian prawnych oraz zasady związania sądem w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów prawnych w trakcie postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna może być zmiana przepisów prawnych w trakcie postępowania, która całkowicie zmienia jego przebieg i rozstrzygnięcie, a także jak sądy interpretują zasadę związania poprzednim orzeczeniem w obliczu takich zmian.

Zmiana prawa w trakcie procesu: jak nowe przepisy pogrzebały zarzuty o szkodliwość stacji telekomunikacyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 949/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 53 ust. 3 pkt 1 i 4, art. 54 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Uzasadnienie
E. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr SKO Gd/1664/22 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 21 lutego 2022 r. nr U.6733.85.2017.JR ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [..] na działce nr [...] położonej w Ł., gmina K..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 28 grudnia 2017 r. pełnomocnik inwestora [..] złożył do Burmistrza K. wniosek o ustalenie inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej operatora [..] na terenie działki nr [...], obręb Ł., gmina K., woj. pomorskie – nr projektu [...]. Inwestor wskazał, iż projekt przewiduje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z wieży wolnostojącej, instalacji radiokomunikacyjnej składającej się z 12 anten nadawczych i radiolinii oraz urządzeń sterujących posadowionych u podstawy wieży; wysokość całkowita konstrukcji do 56m n.p.t. wraz z fundamentem wieży oraz odgromnikiem; powierzchnia inwestycji ok. 100 m2. Ponadto wskazał, iż planowane przedsięwzięcie jest inwestycją telekomunikacyjną mającą na celu obsługę sieci telefonii komórkowej operatora [..]
Decyzją z dnia 19 lutego 2020 r. Burmistrz K. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie stacji telefonii komórkowej operatora [..] na terenie działki nr [...], położonej w Ł., gmina K. Inwestycja obejmuje wieżę wolnostojącą o wysokości całkowitej konstrukcji do 56m n.p.t. wraz z fundamentem wieży oraz odgromnikiem - z instalacją radiokomunikacyjną składającą się z 12 anten nadawczych i radiolinii oraz posadowieniem urządzeń sterujących u podstaw wieży.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. F. Po jego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 29 lipca 2020 r. nr SKO Gd/1218/20 utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 774/20 uchylił decyzję organu I i II instancji. W ocenie Sądu organy obu instancji nie wyjaśniły należycie kwestii oddziaływania inwestycji na środowisko i otoczenie. W szczególności organ I instancji nie ustalił, czy przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć wymagających decyzji środowiskowej, nie dokonano analizy mocy promieniowania całej instalacji, oddziaływania anten w sposób skumulowany, zsumowania parametrów projektowanego przedsięwzięcia, sprawdzenia wzajemnego oddziaływania na siebie inwestycji projektowanej z inwestycją już istniejącą. Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę należy uzupełnić postępowanie wyjaśniające w zakresie zbadania wszystkich istotnych parametrów planowanej inwestycji mogących decydować o wpływie na środowisko i oddziaływaniu na sąsiednie nieruchomości pod kątem występowania miejsc dostępnych dla ludności w zasięgu działania mocy anten oraz zbadać oddziaływanie inwestycji z uwzględnieniem zjawiska kumulacji. Dalej Sąd wskazał, iż uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustosunkowanie się do wszystkich elementów oddziaływania inwestycji z uwzględnieniem maksymalnych zadeklarowanych przez inwestora mocy anten oraz mocy maksymalnych możliwych do uzyskania w trakcie eksploatacji, co dotyczy również pochyleń tzw. tiltów. Do akt sprawy należy także włączyć karty katalogowe anten i uzyskać ustosunkowanie się autora "Kwalifikacji" do zgłaszanych w trakcie postępowania zarzutów i wątpliwości odnośnie zadeklarowanych przez inwestora warunków eksploatacji instalacji oraz innych, technicznie możliwych do uzyskania (maksymalnych).
Natomiast pozostałe zarzuty skargi w zakresie braku zgody stron postępowania na realizację planowanego przedsięwzięcia, jak też związanych z realizacją inwestycji obaw z wystąpieniem potencjalnych zagrożeń, naruszenia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, skażenia podziemnego ujęcia wód, utraty wartości nieruchomości sąsiednich, braku uzgodnienia projektu decyzji z zarządem dróg czy też uniemożliwienia wskutek budowy stacji uznania okolicznych upraw rolnych za ekologiczne – uznane zostały przez Sąd za niezasadne i niestanowiące podstawy do odmowy ustalenia warunków dla lokalizacji inwestycji.
Rozpatrując sprawę ponownie, Burmistrz K. dokonał analizy materiałów zebranych w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Inwestor uzupełnił wniosek o dodatkowe analizy, w tym Rozszerzoną analizę środowiskową oraz Kwalifikację przedsięwzięcia sporządzone w październiku 2021 r. Z treści Rozszerzonej analizy środowiskowej wynika, że pola elektromagnetyczne o wartościach gęstości mocy większych/równych zróżnicowanym wartościom określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. poz. 2448), a pochodzące od anten sektorowych wystąpią wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności. Dokonano także analizy możliwości zwiększenia się poziomu energetycznego wypadkowych wektorów sił pól E-M emitowanych przez planowaną do posadowienia instalację [..] oraz sąsiadującą instalację operatora [..] (na dz. nr [...], obręb Ł.). Przeprowadzone obliczenia nie potwierdziły możliwości zwiększenia się poziomu energetycznego wypadkowych wektorów sił pól E-M emitowanych przez planowaną stację [..].
Wskazano, że nie będzie też dochodzić do wspólnego (kumulowanego) oddziaływania projektowanej stacji ze stacją istniejącą, w sposób skutkujący możliwością zwiększenia się poziomu energetycznego wypadkowych wektorów sił pól E-M, pochodzących od tych instalacji. Stwierdzono, iż projektowana stacja bazowa nie będzie stanowić uciążliwości dla środowiska i ludzi oraz będzie spełniać wymagania określone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Z kolei zgodnie z treścią nowej Kwalifikacji przedsięwzięcia, projektowana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko bowiem nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). Przepisy tegoż rozporządzenia stanowią, że równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczana jest dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia). Planowana stacja bazowa telefonii komórkowej operatora [..] składać się będzie z zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych umieszczonych w pobliżu anten sektorowych i radioliniowych, a także urządzeń zasilających i realizujących m.in. funkcje cyfrowego przetwarzania sygnałów umiejscowionych w szafach systemowych posadowionych u podstaw wieży, anten sektorowych, anten parabolicznych oraz elementów torów antenowych. W wyniku przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, iż dla wytyczonych w opracowaniu maksymalnych pochyleń osi głównej wiązek promieniowania, miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, w przedziale odległości wyznaczonych na podstawie ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Po uzupełnieniu i zebraniu materiału dowodowego, w sprawie została sporządzona analiza obszaru objętego wnioskiem oraz projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanej inwestycji. Projekt decyzji został uzgodniony z Wydziałem Komunalnym UM w K. (pismo z dnia 10 grudnia 2021 r.), Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (pismo z dnia 29 grudnia 2021 r.); Polską Agencją Żeglugi Powietrznej (pismo z dnia 3 stycznia 2022 r.) – bez uwag. Z kolei Zarząd Zlewni w Gdańsku, Urząd Lotnictwa Cywilnego oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku - nie zajęli stanowiska, tym samym projekt decyzji należy uznać za uzgodniony (art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Następnie pismem z dnia 13 stycznia 2022 r. Burmistrz K. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z analizą urbanistyczną, projektem decyzji oraz aktami sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. Burmistrz K. ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej operatora [..] na terenie działki nr [...], położonej w Ł., gmina K.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. F., właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła m.in. niewykonanie zaleceń zawartych w wiążącym prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 774/20 i wydanie ponownie identycznej decyzji na podstawie dokumentacji sporządzonej bez uwzględnienia sumarycznej mocy w każdym sektorze oraz maksymalnych tiltów. W konsekwencji zdaniem odwołującej się stanowisko organu co do braku potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest nieprawidłowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego organ prowadzący postępowanie bada między innymi, czy dane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko. Kwestia ta była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wskazanym wyżej wyrokiem uchylił obie poprzednio wydane w sprawie decyzje stwierdzając konieczność powtórzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko przy uwzględnieniu kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia.
Dalej Kolegium wskazało, że w okresie pomiędzy wydaniem przez organ I instancji decyzji a rozpatrzeniem złożonego od niej odwołania, nastąpiła zmiana stanu prawnego skutkująca utratą mocy wiążącej dokonanej przez Sądu w ww. wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wynikającej z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 4 czerwca 2022 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071). Powyższe rozporządzenie uchyliło m.in. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839). Zatem z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawsze bądź potencjalnie, wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne.
Jak wynika z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 2 tej ustawy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się m.in. przed uzyskaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Ponadto ww. rozporządzenie z dnia 5 maja 2022 r. w § 2 stanowi, iż do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Jednym z takich postępowań określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jest opisane w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy, postępowanie w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które stosuje się odpowiednio do decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W świetle powyższego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wszelkie zarzuty we wskazanym wyżej zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko, z uwagi na zmianę stanu prawnego - są bez znaczenia dla ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji.
Dalej Kolegium wskazało, że w myśl art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
rodzaj inwestycji;
warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; oraz
linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Z uwagi na to, że planowana inwestycja stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 ww. ustawy, w toku postępowania w celu ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie bada się zachowania ładu przestrzennego, nie stosuje się zasady dobrego sąsiedztwa, ani nie ustala się parametrów zabudowy w postaci wysokości obiektu, linii zabudowy, itp. w oparciu o sąsiedztwo terenu objętego wnioskiem.
Zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji zawiera wszelkie niezbędne elementy, w tym prawidłowo określone wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 5 zaskarżonej decyzji).
Natomiast zgodnie z art. 56 ustawy nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Skargę na powyższą decyzję wniosła strona postępowania E. P., reprezentowana przez pełnomocnika.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a.", w związku z:
art. 153 oraz 170 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie zaleceń zawartych w wiążącym prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku i wydanie ponownie identycznej decyzji na podstawie dokumentacji sporządzonej dla zaniżonych mocy anten bez uwzględnienia sumarycznej mocy w każdym sektorze oraz maksymalnych tiltów,
art. 2, art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 i ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w powiązaniu z § 2 ust. 2 pkt 1 oraz 2 oraz § 3 ust. 2 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich pominięcie, chociaż miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ inwestycja, jako przedsięwzięcie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
art. 54 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewskazanie w decyzji konkretnych mocy EIRP anten sektorowych oraz radioliniowych i tym samym nie wiadomo, jakie moce EIRP wszystkich planowanych anten objęto analizą merytoryczną z jednoczesnym wskazaniem czy zostały one określone w decyzji lokalizacyjnej (maksymalna moc, pochylenie anten),
art. 54 pkt 2 lit. a, b i d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie sporządzenia decyzji z uwzględnieniem ww.
art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieokreślenie obszaru, na jaki inwestycja będzie oddziaływać, ponieważ ustawodawca nie ograniczył go do jakichkolwiek norm tylko do zasięgu (lokalny lub ponadlokalny). Ponadto zdaniem ustawodawcy istnieje obowiązek uwzględnienia zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego w środowisku oraz w odniesieniu do stref środowiska pracy,
§ 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez niewskazanie obszaru oddziaływania strefy pośredniej oraz zagrożenia,
art. 107 § 1 pkt 4 i 5, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewskazanie przepisów prawa materialnego oraz sporządzenie do nich uzasadnienia, z których wynikałoby jak ustalono obszar oddziaływania inwestycji z określeniem terenu, na który ma oddziaływać (lokalnie czy też ponad lokalnie).
8) art. 107 § 1 pkt 4 i 5, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 54 pkt 2 lit. a, b, d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ z decyzji nie wynika, na czym ma polegać ochrona środowiska i ochrona interesu osób trzecich.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że osnowa decyzji i jej uzasadnienie nie spełnia wymogów obowiązujących przepisów tym bardziej, że organ lakonicznie stwierdził, że pomiędzy planowaną inwestycją a istniejącą nie dojdzie do kumulacji, co fizycznie jest niemożliwe do osiągnięcia ze względu na występowanie zjawiska superpozycji oraz odbić. W sprawie aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 774/20. Tymczasem z decyzji nie wynika jak ustalono maksymalne moce oraz ich pochylenia, jeżeli aktualne moce EIRP podobnych inwestycji spółki przekraczają 100 000 W. Niestety trudno odczytać tok myślowy obu organów, które wydały w istocie podobne decyzje jak te zakwestionowane przez WSA. W zaistniałej sytuacji trudno polemizować z decyzjami, jeżeli moce maksymalne oraz ich pochylenia nie zostały ustalone.
W toku postępowania do udziału w sprawie w charakterze uczestnika dopuszczone zostało Stowarzyszenie [...] (dalej: Stowarzyszenie, uczestnik postępowania). W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2023 r. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie:
art. 38, art. 39, art. 74 ust. 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448) poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy ww. aktu prawnego stanowią przepis odrębny na podstawie którego ustala się obszar oddziaływania i to w sytuacji, w której ten akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy. Ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części,
art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieokreślenie obszaru, na jaki inwestycja będzie oddziaływać, ponieważ jak wynika z treści ustawy nie został on ograniczony do jakiejkolwiek normy tym bardziej, że brak jest w ustawie definicji obszaru odziaływania obiektu,
art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niepodanie we wniosku danych charakteryzujących wpływ inwestycji na środowisko w rozumieniu wskazanym w art. 2 pkt 3 ww. ustawy w związku z art. 3 pkt 39 ustawy prawo ochrony środowiska,
art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 54 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewskazanie w decyzji konkretnych mocy EIRP anten radioliniowych,
art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie osnowy decyzji w Sopot sprzeczny z przepisami prawa, ponieważ strony muszą wiedzieć, jakie konkretne przepisy prawa materialnego miały zastosowanie w sprawie,
art. 54 pkt 2 lit. a, b, d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie sporządzenia decyzji z uwzględnieniem ww.,
art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieokreślenie obszaru, na jaki inwestycja będzie oddziaływać, ponieważ ustawodawca nic ograniczył go do norm. Ponadto zdaniem ustawodawcy istnieje obowiązek uwzględnienia zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego w środowisku oraz w odniesieniu do stref środowiska pracy, zjawiska odbić,
§ 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich sytuowanie poprzez niewskazanie obszaru oddziaływania strefy pośredniej oraz zagrożenia,
art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewskazanie przepisów prawa materialnego oraz sporządzenie do nich uzasadnienia, z których wynikałoby jak ustalono obszar oddziaływania inwestycji z określeniem terenu, na który ma oddziaływać (lokalnie czy też ponad lokalnie),
10) art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 54 pkt 2 lit a, b, d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ z decyzji nie wynika, na czym ma polegać ochrona środowiska, ochrona interesu osób trzecich.
Zdaniem Stowarzyszenia, w sprawie nie ustalono czy dojdzie do efektu kumulacji poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Sporządzona dokumentacja jest niekompletna i winna zostać uzupełniona o określenie oraz uzasadnienie braku możliwego wpływu inwestycji na środowisko, przedłożenie mapy uwzględniającej obszar oddziaływania inwestycji na środowisko z uwzględnieniem wszystkich stref ochronnych, zjawiska odbić, kumulacji, przedłożenie oryginalnych kart katalogowych anten, przedłożenie dokumentacji określającej maksymalną moc EIRP na każdym kierunku emisji (sektorze) z uwzględnieniem maksymalnych tiltów zarówno elektrycznych jak i mechanicznych określonych na podstawie danych technicznych anten oraz uchwytów je mocujących z uwzględnieniem dopuszczalnej zabudowy w odległościach wskazanych w przepisach rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kontroli Sądu poddane zostały decyzje wydane na podstawie art. 53 i nast. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej: u.p.z.p.), normującym postępowanie i zasady wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Poza sporem jest, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, stosownie do treści art. 50 ust. 1 i art. 2 pkt 5 u.p.z.p., w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021r., poz. 1899). Bezsporne jest również, że dla terenu, na którym inwestor planuje realizację stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [..], na dz. nr [...], położonej w Ł., gmina K., nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p., organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zobowiązany do dokonania analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych. Niewątpliwie uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać poprzedzone obowiązkiem uzyskania decyzji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co zależy od zakwalifikowania danego przedsięwzięcia do przedsięwzięć wskazanych w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), zwanego dalej rozporządzeniem środowiskowym, a wcześniej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Rozporządzenia te wskazywały przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Według stanu prawnego obowiązującego do dnia 4 czerwca 2022 r., na podstawie którego wyrokował już w tej sprawie tutejszy Sąd (wyrok z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 774/20) jak i orzekał ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji - do stacji bazowych telefonii komórkowych odnosił się § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia środowiskowego wskazując parametry dla uznania, że stacja ta stanowi przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Parametrami tymi były równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości tam wskazanej w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Przepis ten wskazywał, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Parametry przedsięwzięcia tego samego rodzaju (stacja bazowa telefonii komórkowej) mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko parametry wskazano w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia. W tym przepisie także parametrem podlegającym ocenie była równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Zawierał on także takie same wskazanie, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
W orzecznictwie na gruncie powyższych przepisów zarysował się spór. W świetle jednego z poglądów przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu. Za przyjęciem takiego stanowiska miałaby przemawiać m.in. wykładnia systemowa powołanych przepisów rozporządzenia środowiskowego uwzględniająca, że celem prawodawcy było wskazanie inwestycji, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że zadaniem organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja, a nie tylko poszczególne anteny, wpłynie na środowisko. Pogląd, zgodnie z którym należy brać pod uwagę sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 945/17; 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2338/17; 29 września 2015 r., sygn. II OSK 139/14; 9 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1839/16; 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3083/15; 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1570/18; 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2336/20; 24 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1045/20; 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2085/18; 8 września 2021 r., sygn. akt II OSK 3454/18; 4 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 135/19; 17 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3436/18; 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 209/19.
W orzecznictwie prezentowany był także inny pogląd, w myśl którego parametr, od którego zależy zaliczenie planowanej instalacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (równoważna moc promieniowana izotropowo), ustala się dla pojedynczej anteny, a nie przez zsumowanie równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten z planowanej instalacji oraz innej (innych) instalacji realizowanych lub zrealizowanych na terenie tego samego zakładu lub obiektu. Taki pogląd zaprezentowany został z kolei w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 7423/217; 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 682/21; 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4390/21; 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3455/21; 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 682/21; 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3455/21; 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4390/21.
Przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpatrywania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 24 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 774/20, uchylił obie wydane poprzednio w sprawie decyzje, podzielając pierwszy ze wskazanych poglądów, tj. uznając, że dla ustalenia, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia. Sąd wskazał, że niezbędne jest powtórzenie postępowania wyjaśniającego dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wykonując zalecenia co do dalszego postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy m.in. o Rozszerzoną analizę środowiskową oraz Kwalifikację przedsięwzięcia (dokumenty z października 2021 r.). Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (ani zawsze ani potencjalnie) i nie ma potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji również stwierdziło, że w sprawie nie ma potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, choć z innych powodów aniżeli wskazane przez organ I instancji, tj. z powodu zasadniczej zmiany stanu prawnego. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.
Powtórzyć należy, że w rozpatrywanej sprawie zasadniczy ciężar sporu dotyczy tego, czy dla planowanej inwestycji konieczne jest uzyskanie decyzji środowiskowej. Dla rozstrzygnięcia tego sporu istotne znaczenie ma wskazana przez Kolegium nowelizacja przepisów dotyczących katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, która dokonana została rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1071 - dalej rozporządzenie zmieniające). W wyniku dokonanej nowelizacji z dniem wejścia przepisów nowelizacyjnych w życie (tj. z dniem 4 czerwca 2022 r.) uchylono przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia środowiskowego, dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz. Tym samym – co ma zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy - ww. inwestycje, do których należą stacje bazowe telefonii komórkowych, wyłączone zostały z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Dokonana zmiana stanu prawnego ma zastosowanie do spraw w toku. Zgodnie bowiem z § 2 rozporządzenia zmieniającego, do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
W niniejszej sprawie decyzja organu II instancji wydana została w dniu 29 sierpnia 2022 r. Postępowanie natomiast zostało wszczęte w dniu 28 grudnia 2017 r., a ww. rozporządzenie weszło w życie 4 czerwca 2022 r. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu stosuje się przepisy rozporządzenia środowiskowego w nowym brzmieniu, jak prawidłowo przyjęło Kolegium.
Zasadą jest rozpoznawanie sprawy w dwóch instancjach na nowo, czyli w jej całokształcie. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Rola organu II instancji nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz ponownego rozpatrzenia sprawy, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania. Skoro zatem na dzień orzekania przez Kolegium stacje bazowe telefonii komórkowej nie były już przedmiotem oceny z punktu widzenia ich oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydane decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to prawidłowe jest zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że wszelkie zarzuty we wskazanym wyżej zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko są bez znaczenia dla ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji.
Zmiana stanu prawnego polegająca na uchyleniu § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia środowiskowego spowodowała brak konieczności uzyskania dla planowanej inwestycji stacji bazowej telefonii komórkowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Bezcelowe jest zatem analizowanie przez organ wymogów w zakresie równoważnej mocy promieniowania izotropowego w zależności od odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, w odniesieniu do ww. rozporządzenia, ponieważ planowana inwestycja nie jest już objęta regulacjami tego rozporządzenia. Tym samym w aktualnym stanie prawnym kwestia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko w zakresie emitowanego pola elektromagnetycznego nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, instalacje radiokomunikacyjne nie są już bowiem zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze czy potencjalnie znacznie oddziaływać na środowisko.
Jednocześnie moc wiążącą straciła ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 774/20.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09). Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, bowiem w związku z istotną zmianą stanu prawnego pogląd prawny wyrażony w wyroku z dnia 24 marca 2021 r. II SA/Gd 774/20 stał się nieaktualny.
Przechodząc do oceny przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego należy wskazać, że w myśl art. 52 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Przedmiot sprawy administracyjnej określa podmiot składający wniosek, czyli inwestor, uwzględniając wymogi określone w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Jak wynika z akt sprawy warunki wynikające z tego przepisu zostały spełnione. W szczególności inwestor wskazał obszar oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. - pismem z dnia 8 października 2018 r. wniosek został uzupełniony poprzez przedłożenie aktualnej mapy zasadniczej, na której określono granice terenu planowanej inwestycji, jak również obszar, na który inwestycja będzie oddziaływać. Kwestionowanie prawidłowości wyznaczenia tego obszaru poprzez odwoływanie się do negatywnego wpływu emitowanego pola elektromagnetycznego na środowisko jest niezasadne, w świetle opisanej wyżej zmiany stanu prawnego - instalacje radiokomunikacyjne nie są już bowiem zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze czy potencjalnie znacznie oddziaływać na środowisko. W treści wniosku określono ponadto charakterystykę inwestycji obejmującą dane wymagane przez art. 52 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. W szczególności określono charakterystyczne parametry techniczne inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Podano, że inwestycja dotyczy budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z konfiguracją anten sektorowych według parametrów określonych w tabeli dla każdej anteny, obejmujących azymut, wysokość zawieszenia, tilt, odległość w osi głównej, moc EIRP, minimalną wysokość do osi. Wskazano, że inwestycja nie niesie ryzyka wystąpienia znacznego oddziaływania na środowisko. Należy uznać, że dane wymagane przez art. 52 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. zostały przez inwestora podane w stopniu wystarczająco charakteryzującym przedmiot inwestycji.
Należy podkreślić, że z przepisów u.p.z.p. wprost wynika, że nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków (art. 52 ust. 3). Nie można również odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56). Oznacza to, że organ nie działa w warunkach uznania administracyjnego, lecz jest związany w tym znaczeniu, że jeżeli badając planowaną inwestycję w zaproponowanym przez inwestora kształcie stwierdzi zgodność tego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, to jest zobowiązany ustalić lokalizację inwestycji celu publicznego zgodnie z żądaniem inwestora. Wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest więc wyłącznie zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W orzecznictwie wskazuje się, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma również charakter deklaratoryjny, ponieważ organ stwierdza w niej jedynie, czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. Organ nie ma w tym postępowaniu uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nie przewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. To nie od uznania organu zależy, czy na danym terenie będzie możliwa realizacja danej inwestycji celu publicznego, lecz od tego, czy taką możliwość w konkretnym wypadku przewidują przepisy prawa (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2202/10). W judykaturze akcentuje się również, że każdy sposób zagospodarowania nieruchomości jest dopuszczalny, o ile nie jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Decyzja lokalizacyjna stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa.
Jak wynika z akt sprawy, projekt decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego został uzgodniony w trybie art. 53 ust. 4 u.p.z.p. z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, Wydziałem Komunalnym Urzędu Miasta w K., Polską Agencją Żeglugi Powietrznej, Zarządem Zlewni w Gdańsku, Urzędem Lotnictwa Cywilnego oraz Zarządem Dróg Wojewódzkich w Gdańsku. Stwierdzenie przez organy obu instancji – choć z różnych powodów - że planowana inwestycja nie narusza przepisów odrębnych, o których mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p., obligowało do ustalenia lokalizacji planowanej inwestycji.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie wskazał w decyzji konkretnych mocy EIRP anten sektorowych zauważyć należy, że w decyzji podano moce EIRP dla poszczególnych anten zakresowo, tj. od minimalnej do maksymalnej wartości. Rodzaj inwestycji został zatem określony wystarczająco z punktu widzenia art. 54 ust. 1 u.p.z.p. w kontekście zmiany stanu prawnego polegającej na uchyleniu § 2 ust 1 pkt 7 lit. a oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia.
Wbrew zarzutom skargi decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 54 pkt 2 u.p.z.p. W szczególności zawiera określenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich (lit. d wskazanego przepisu). W pkt 5 decyzji wskazano, cyt. "Planowana inwestycja winna być projektowana i realizowana w sposób gwarantujący ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a zwłaszcza wymagane jest:
Zgodnie z art. 5 Ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1333 z późn. zm.) zapewnienie poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas i wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniami powietrza, wody lub gleby.
Na przebieg inwestycji należy uzyskać zgodę właścicieli nieruchomości, przez które będzie prowadzona.
Należy uzgodnić warunki ew. zajęcia terenu na czas trwania prac z właścicielami i zarządcami terenów przyległych.".
Decyzja zawiera również w pkt 2 ustalenia dotyczące ochrony środowiska, poprzez wskazanie na zakazy i nakazy określone w uchwale nr 147A/II/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27.04.2011r. w sprawie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Pom. z 2011r., Nr 66, poz.1462 z późn.zm.), co odpowiada wymogowi z art. 54 ust. 2 pkt b u.p.z.p.
Zarzut naruszenia § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r., Nr 219, poz.1864) poprzez niewskazanie obszaru oddziaływania strefy pośredniej oraz zagrożenia jest niezasadny, podobnie jak zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448). Kwestie te nie mogą być badane na etapie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja lokalizacyjna ma na celu stwierdzenie, czy planowana inwestycja jest możliwa do zrealizowania na określonym terenie. Nie uprawnia ona do prowadzenia robót budowlanych, nie rozstrzyga kwestii usytuowania projektowanego obiektu na terenie nieruchomości ani zagadnień techniczno-budowlanych. Konkretyzacja warunków realizacji inwestycji znajduje swój wyraz dopiero w decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor przedkłada szczegółowy projekt budowlany inwestycji. Ochrona interesów właścicieli nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu przewidziana jest w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego prawo osób trzecich do ochrony ich interesów obejmuje także prawo do ochrony nieruchomości w miejscach dostępnych dla ludności przed działaniem pola elektromagnetycznego o częstotliwości ponadnormatywnej.
Nadto wskazać należy, że zgodnie z art. 122a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556), prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, które są stacjami elektroenergetycznymi lub napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, lub instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi lub radiolokacyjnymi, emitującymi pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku:
1) bezpośrednio przed rozpoczęciem użytkowania instalacji lub urządzenia;
2) każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie;
3) każdorazowo w przypadku zmiany istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości skutkującej zmianami w występowaniu miejsc dostępnych dla ludności w otoczeniu instalacji lub urządzenia - na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy nieruchomości, na której nastąpiła ta zmiana.
Wartości pól elektromagnetycznych w środowisku podlegać będą zatem badaniu po rozpoczęciu użytkowania instalacji, a przepis art. 121 pkt 1 cytowanej ustawy wskazuje na konieczność zapewnienia jak najlepszego stanu środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach.
W sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, ani też art. 91 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP. Zarzuty te oparte zostały na twierdzeniu, że planowana inwestycja wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jak wyżej wskazano, wskutek zmiany stanu prawnego dokonanej z dniem 4 czerwca 2022 r. instalacje radiokomunikacyjne nie są już zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze czy potencjalnie znacznie oddziaływać na środowisko, co przesądza o niezasadności zarzutu strony w tym zakresie.
Podsumowując należy powtórzyć, że rozpatrując wniosek inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego organ nie może odmówić tego ustalenia w sytuacji, w której lokalizacja inwestycji w projektowanym miejscu jest zgodna z przepisami odrębnymi. A contrario - aby odmówić lokalizacji inwestycji celu publicznego w sposób wnioskowany przez inwestora organ ustalający musiałby wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie takiej niezgodności organy obu instancji nie stwierdziły, co obligowało do ustalenia wnioskowanej lokalizacji dla projektowanej inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
Konkludując poczynione rozważania, stwierdzić należy, że dokonana przez organy wykładania przepisów prawa materialnego była prawidłowa, a przeprowadzone przez organy postępowanie nie uchybiało przepisom proceduralnym, zaś zarzuty podniesione i przez skarżącą i przez uczestnika postępowania należało uznać za niezasadne.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI