II SA/Gd 930/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił postanowienie WINB i decyzję PINB w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wstrzymania robót budowlanych, uznając, że skarżący, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, powinien być stroną postępowania legalizacyjnego.
Skarżący A. O., właściciel sąsiedniej nieruchomości, domagał się wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych, twierdząc, że został pozbawiony udziału w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących inwestycji prowadzonej z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając go za stronę postępowania. WSA w Gdańsku uchylił te postanowienia, stwierdzając, że skarżący, jako strona pierwotnego postępowania o pozwolenie na budowę, miał interes prawny do udziału w postępowaniach legalizacyjnych, a nowe przepisy Prawa budowlanego dotyczące kręgu stron nie wyłączały jego udziału w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych. A. O., właściciel sąsiedniej nieruchomości, zarzucał, że został pozbawiony udziału we wszystkich postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji prowadzonej z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wznowienia, uznając, że A. O. nie był stroną postępowań legalizacyjnych, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz decyzję PINB. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące kręgu stron. Sąd podkreślił, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ograniczający krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego (postępowania legalizacyjne). W takich postępowaniach stronami są wszystkie podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, zgodnie z art. 28 k.p.a. Sąd stwierdził, że A. O., jako właściciel sąsiedniej nieruchomości i strona pierwotnego postępowania o pozwolenie na budowę, miał interes prawny do udziału w postępowaniach legalizacyjnych, a jego pozbawienie tego udziału naruszało zasady postępowania administracyjnego i konstytucyjne prawo do sądu. Sąd nakazał organowi pierwszej instancji wezwać skarżącego do jednoznacznego wskazania, jakie rozstrzygnięcia są przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, a następnie wznowić postępowanie i wydać stosowną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości, który był stroną postępowania o pozwolenie na budowę, ma interes prawny do udziału we wszystkich postępowaniach legalizacyjnych związanych z tą inwestycją, nawet jeśli nowe przepisy Prawa budowlanego ograniczają krąg stron w postępowaniu o samo pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ograniczający krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego (postępowania legalizacyjne). W tych postępowaniach stronami są wszystkie podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, zgodnie z art. 28 k.p.a. Pozbawienie takiego podmiotu udziału narusza zasady postępowania i prawo do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo budowlane art. 3 § pkt 20
Prawo budowlane art. 28 § ust. 2
Prawo budowlane art. 50 § ust. 1
Prawo budowlane art. 50 § ust. 2
Prawo budowlane art. 51
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 40 § ust. 3
Prawo budowlane art. 59 § ust. 7
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości i strona pierwotnego postępowania o pozwolenie na budowę, miał interes prawny do udziału w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących istotnych odstępstw od pozwolenia. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie wyłączają udziału innych stron w postępowaniach legalizacyjnych prowadzonych na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Organy administracji miały obowiązek pouczyć skarżącego o jego prawach i obowiązkach oraz prawidłowo wezwać do usunięcia braków wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o braku interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniach legalizacyjnych. Stwierdzenie, że skarżący nie był stroną postępowań legalizacyjnych z uwagi na brak oddziaływania obiektu na jego nieruchomość. Uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie i bez uzasadnionych podstaw.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji zobowiązane są do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. art. 9 k.p.a.). Błędne są poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu rozstrzygnięć organów obydwu instancji, dotyczące tego, że wprowadzona do Prawa budowlanego [...] nowa definicja strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę [...] 'obowiązuje również przy ustalaniu stron postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i 51 ww. ustawy'. W nowym art. 28 ust 2 Prawa budowlanego zaproponowano ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców sąsiednich nieruchomości (lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a.).
Skład orzekający
Andrzej Przybielski
przewodniczący sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Dorota Jadwiszczok
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących robót budowlanych prowadzonych z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, w szczególności w kontekście nowelizacji Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela sąsiedniej nieruchomości, który był stroną pierwotnego postępowania o pozwolenie na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla wielu prawników i uczestników procesów budowlanych. Pokazuje, jak sąd koryguje błędy organów administracji w interpretacji przepisów.
“Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie budowy? WSA w Gdańsku wyjaśnia kluczowe zasady!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 930/05 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Jadwiszczok Tamara Dziełakowska Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie II instancji i decyzję I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2004 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 sierpnia 2004 r., powołując się na przepisy art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1, art. 148 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. O. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania budowy Zespołu Budynków Mieszkalnych Jednorodzinnych na działce nr [...] w G. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 5 lipca 2004 r. do organu administracji wpłynął wniosek A. O. w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie wstrzymania budowy opisanego wyżej obiektu budowlanego. Wnioskujący wskazał, że inwestycja prowadzona jest z odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę, o czym nie został on poinformowany, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości oraz strona postępowania o wydanie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Podstawą prowadzenia robót budowlanych była decyzja Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawca zarzucał, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania przez organy nadzoru budowlanego, że pozbawiono go możliwości wglądu w akta sprawy oraz nie doręczono mu nowej decyzji, która była podstawą zatwierdzenia zmiany projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Rozpatrując wniosek A. O. o wznowienie postępowania w sprawie wstrzymania budowy opisanego wyżej Zespołu Budynków Mieszkalnych Jednorodzinnych PINB wskazał, że podstawy wznowienia postępowania określone zostały w art. 145 § 1 pkt 1 -8 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym podanie w tej sprawie należy wnieść do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Termin do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tj., gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. PINB wskazał, że "Należy w tym miejscu podkreślić, że aczkolwiek przedmiotem niniejszej decyzji nie jest rozpatrywanie przyznania A. O. legitymacji strony w sprawie wstrzymania budowy Zespołu Budynków Mieszkalnych Jednorodzinnych na działce nr [...] w G., a następnie wznowienia budowy ww Zespołu, to PINB uznał za niezbędne zajęcie stanowiska odnośnie określenia strony w postępowaniu administracyjnym." Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny nie jest równoznaczny z interesem faktycznym, co oznacza, że nie każda osoba, która żąda uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu jest jego stroną. Za stronę postępowania można uznać tylko taki podmiot, który wskaże konkretną materialno – prawną normę, dającą mu interes prawny do udziału w tym postępowaniu. Analizując przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym organ administracji wskazał, że ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek zainteresowanego, a decyzję w tej sprawie może otrzymać kilka różnych podmiotów. Doręczanie tej decyzji pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości następuje "do wiadomości". Powołując się następnie na przepisy Prawa budowlanego PINB wyjaśnił, że w art. 3 pkt 20 ustawy zdefiniowano obszar oddziaływania obiektu, przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu. Ponadto w myśl art. 28 ust 2 Prawa budowlanego stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. "Dokonując podsumowania tak przeprowadzonej oceny materialno – prawnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł uzasadnienia dla uznania A. O. za stronę postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co zostało następnie "automatycznie" przeniesione na etap wydania przez Prezydenta Miasta decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz ówczesnego inwestora." Organ wskazał również, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie jest związana z ograniczeniami w jej otoczeniu i w konsekwencji wyraził pogląd, że A. O. nie mogła przysługiwać legitymacja strony w postępowaniach dotyczących wyżej wymienionego zespołu budynków, gdyż w wyniku wydania decyzji w konkretnym postępowaniu nie nabywał prawa, ani też nie był zobowiązany do określonego zachowania. Tym samym nie miał interesu prawnego do udziału w postępowaniu związanym z odstępstwami przez inwestora od warunków ustalonych w pozwoleniu na budowę. PINB wyjaśnił, że dostarczona w okresie późniejszym opinia techniczna rzeczoznawców potwierdziła stanowisko organu nadzoru budowlanego jedynie w tym zakresie, że obszar oddziaływania Zespołu Mieszkalnego ogranicza się wyłącznie do terenu działki [...]. Organ pierwszej instancji wskazał równie, iż A. O. w dniu 20 marca 2004 r. złożył do PWINB wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 12 lutego 2004 r. zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Natomiast wniosek w niniejszej sprawie złożył w dniu 5 lipca 2004 r., to jest po upływie terminu. Sumując powyższe rozważania organ administracji wyraził pogląd , że skoro wniosek o wznowienie postępowania nie pochodził od strony, nie opierał się na ustawowych przesłankach wznowienia oraz został złożony po terminie, to brak było podstaw do jego uwzględniania, a sprawę należało zakończyć decyzją opartą na art. 149 § 3 k.p.a. A. O. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego świadomie i celowo pozbawił go praw strony we wszystkich postępowaniach legalizacyjnych po istotnym odstąpieniu przez inwestora od warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazywał, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, który był strona postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a organy administracji obydwu instancji nie przekazywały jego pism natychmiast właściwym adresatom, a obecnie odwołują się do tego, iż wniosek nie był złożony w terminie. Pozbawienie go udziału w postępowaniu legalizacyjnym pozwoliło inwestorowi na szybkie zakończenie budowy. Nie uwzględniając tego odwołania PWINB postanowieniem z dnia 10 października 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, że pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza, że stroną postępowania może być tylko taki podmiot, którego uprawnienie będzie wynikało z konkretnej normy prawa materialnego. W ocenie PWINB sam fakt udziału A. O. w postępowaniu przed organem architektoniczno – budowlanym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji, tj. decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 października 2001 r. nie może prowadzić do bezwarunkowego uznania go za stronę w postępowaniu organu nadzoru budowlanego w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Organ wskazał, że "Zgodnie bowiem z wprowadzoną zmianą (po dniu 11 lipca 2003 r., tj. po wejściu w życie nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane) art. 28 ust 2 brzmi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Przywołana norma obowiązuje również przy ustalaniu stron w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 ww ustawy, w toku którego zostało wydane postanowienie z dnia 22.12.2003 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót." PWINB wskazał również, że realizowane obiekty znajdują się poza obszarem oddziaływania na budynki mieszkalne na działce skarżącego, co potwierdza opinia techniczna dwóch rzeczoznawców budowlanych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w myśl art. 126 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem, na które służy zażalenie powinna nastąpić w formie postanowienia, a ponadto wskazano, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają uprawnień dotyczących poddawania krytycznej ocenie kryteriów ustalania stron w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. A. O. wniósł skargę do Sądu, w której ponawiając zarzuty odwołania opisał dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych w przedmiotowej sprawie, zarzucał, że brak było podstaw do wyeliminowania go od udziału we wszystkich postępowań administracyjnych, jakie toczyły się po odstąpieniu przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę. Skarżący wywodził, że odstąpienie przez inwestora od pozwolenia na budowę poprzez podwyższenie rzędnej posadowienia budynku naruszało jego interes prawny, jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. Ponadto wskazywał, że w konsekwencji nieruchomość ta utraciła posiadane walory gospodarstwa ekologicznego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (por art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: Z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz załączonych akt sądowych o sygn. akt II SA/Gd 263/02 wynika, że inwestor realizował przedmiotową inwestycję, dotyczącą budowy Zespołu Budynków Mieszkalnych Jednorodzinnych na działce nr [...] w G., na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 października 2001 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, którą to decyzją jednocześnie zatwierdzono przedłożony projekt budowlany. Decyzja ta wydana została w obowiązującym wówczas stanie prawnym, tj. na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2001 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Skarżący A. O., jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, wzdłuż której miała być realizowana inwestycja, był stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i brał w nim udział. Kwestionował on decyzję o pozwoleniu na budowę w skardze do Sądu, sygn. akt II SA/Gd 263/02, która to skarga została odrzucona, z tej przyczyn, iż przed jej wniesieniem skarżący nie wyczerpał trybu odwoławczego. Wnosił on również zarzuty do ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji w części dotyczącej wysokości zabudowy. Istotą sporu była więc wysokość zabudowy na sąsiedniej nieruchomości. A. O. we wszystkich tych postępowaniach działał sam, co nakładało na organy administracji obowiązki wynikające z ogólnych zasad postępowania art. 7-9 k.p.a. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że inwestor, w trakcie realizacji inwestycji, dokonał istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co było podstawą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Inwestor dokonał zmiany poziomu posadowienia fundamentów, powodującą zmianę pierwotnie projektowanych poziomów parterów budynków oraz zrealizował ruszt żelbetowy połączony z żelbetową płytą fundamentową. Kontynuacja robót budowlanych w oparciu o stan stwierdzony podczas oględzin na budowie powodowała realizację zespołu budynków różniącego się również w sposób istotny pod względem architektonicznym od warunków określonych w projekcie budowlanym (por. postanowienie k. 29 akt organu I instancji). Konsekwencją tych istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę było wszczęcie przez PINB postępowania administracyjnego na podstawie art. 50 ust 1 pkt. 4 i ust 2 Prawa budowlanego oraz wydanie w dniu 22 grudnia 2003 r., opartego na art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego, postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, a następnie wydanie w dniu 12 lutego 2004 r. decyzji o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zatwierdzającej zamienny projekt budowlany (k. 121 akt organu). Z akt sprawy wynika, że skarżący nie został zawiadomiony o czynnościach organów nadzoru budowlanego oraz podejmowanych przez nie decyzjach. Nie miał również, jak wynika ze skargi, dostępu do akt. Jak to wskazano w decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w niniejszej sprawie, A. O. w dniu 5 lipca 2004 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania "w sprawie wstrzymania budowy", w którym przede wszystkim kwestionował fakt pozbawienia go udziału w tych wszystkich postępowaniach administracyjnych, jakie toczyły się, bez jego udziału, po istotnym odstąpieniu przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę. Wniosek ten opisywał szereg różnych postępowań administracyjnych związanych z tą budową. Po wpłynięciu tego wniosku obowiązkiem organu administracji, wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. było wezwanie wnoszącego pismo do usunięcia jego braków oraz jednoczesne wyczerpujące poinformowanie go, w myśl ogólnej zasady postępowania administracyjnego, o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji zobowiązane są bowiem do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. art. 9 k.p.a.). Obowiązek ten wynikał przede wszystkim z faktu, iż w dniu złożenia tego wniosku, określonego jako żądanie wznowienia postępowania "w sprawie wstrzymania budowy", wydane już zostały kolejne, opisane wyżej decyzje administracyjne o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Oczywiste zatem powinno być dla organów administracji, że skarżący nie miał żadnego interesu prawnego w domaganiu się "wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych", miał jednak taki interes w domaganiu się wznowienia postępowania w sprawie wydania kolejnej decyzji zezwalającej na kontynuowanie budowy. Błędne są poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu rozstrzygnięć organów obydwu instancji, dotyczące tego, że wprowadzona do Prawa budowlanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., nowa definicja strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, określona w art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, "obowiązuje również przy ustalaniu stron postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i 51 ww. ustawy." Przywołany przepis art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, stanowiący, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, oraz definicja obszaru oddziaływania obiektu zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w ocenie Sądu, nie mają zastosowania w żadnym innym postępowaniu, poza postępowaniem o wydanie pozwolenia na budowę. Wynika to z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, uregulowanych przepisami k.p.a., a w szczególności z art. 28 k.p.a., stanowiącego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odmienna regulacja pojęcia strony postępowania, wynikająca z treści art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, ma charakter wyłączenia tej zasady jedynie w zakresie szczegółowo tam określonym, a zatem odnoszącym się do postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Zagadnienie dotyczące przedmiotowego zakresu obowiązywania ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uregulowane zostało przepisem art. 1 pkt 1 k.p.a., stanowiącego, że kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w rozdziale 8 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego" nie może ulegać wątpliwości, że organy te są organami administracji publicznej, prowadzącymi postępowania związane z procesem budowlanym w rozumieniu art. 1 tej ustawy. 1. W świetle tego, co wyżej powiedziano przyjąć należy, że wyłączenie stosowania definicji strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. przepisem art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) nie odnosi się do żadnego innego postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie Prawa budowlanego, za wyjątkiem postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. 2. Stronami postępowania legalizującego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 – 51 Prawa budowlanego są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. dotyczy to postępowanie. Potwierdzeniem powyższej wykładni jest uzasadnienie projektu wprowadzenia nowelizacji definicji strony w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, z którego wynika, iż "w nowym art. 28 ust 2 Prawa budowlanego zaproponowano ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców sąsiednich nieruchomości (lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a.)." Miało to na celu przyspieszenie i uproszczenie niektórych procedur związanych z przebiegiem procesu budowlanego (por. uzasadnienie projektu zmiany ustawy Prawo budowlane). Prawidłowość przytoczonych wyżej tez potwierdza również to, że przepisami Prawa budowlanego wprowadzono dwa dalsze ograniczenia stron postępowania w stosunku do konkretnych postępowań związanych z: • przeniesieniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę lub pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na rzecz innego podmiotu (art. 40 ust 3) oraz • udzieleniem pozwolenia na użytkowanie (art. 59 ust 7). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący, jako strona postępowania o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, a jednocześnie właściciel sąsiedniej nieruchomości, wzdłuż której na odcinku kilkudziesięciu metrów miała być realizowana inwestycja, miał interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału we wszystkich postępowaniach legalizacyjnych związanych z tą inwestycją, gdyż zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego mogło mieć wpływ na jego sytuację prawną. Z przedstawionego wyżej uzasadnienia projektu ustawy oraz przytoczonych wyjątków nie wynika, aby celem ustawodawcy było wyeliminowanie z udziału w postępowaniach legalizujących właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy posiadają niewątpliwy interes prawny do obrony swoich praw wobec inwestora, który realizuje inwestycję z istotnym odstępstwem od warunków udzielonych w pozwoleniu na budowę. Rozwiązanie takie z resztą naruszałoby konstytucyjne zasady państwa prawa (art. 2 Konstytucji) oraz prawa do sądu (art. 45 ust 1 Konstytucji). Ponadto ocena dotycząca zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania winna uwzględniać, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest w orzecznictwie interpretowany w ten sposób, że strona miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji, bowiem nie fakt wydania decyzji, lecz jej treść będzie decydowała o możliwości wykazania naruszenia własnego interesu prawnego rozstrzygnięciem zawartym w ostatecznej decyzji administracyjnej, która wydana została bez udziału osoby, której przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. Wskazać wreszcie należy, że przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Przyczyną złożenia takiego wniosku może być w szczególności fakt nie poinformowania skarżącego w trybie art. 9 k.p.a. o jego prawach i obowiązkach. W dalszym postępowaniu w tej sprawie organ pierwszej instancji winien wezwać skarżącego, po uprzednim pouczeniu go zgodnie z wymaganiami wskazanymi w niniejszym uzasadnieniu, do jednoznacznego wskazania, jakie rozstrzygnięcia ostateczne są przedmiotem jego wniosku o wznowienie postępowania. A następnie, wznowić postępowanie na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 149 § 1 k.p.a. i po przeprowadzeniu postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydać stosowną decyzję, opartą na art. 151 k.p.a. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI