II SA/Gd 928/25

II SA/Gd 928/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1576
art. 4 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j.)
Sentencja
Dnia 18 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 września 2025 roku, nr 010070/680/1063046/2025 w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2025 roku, nr 010070/680/1063046/2025; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego M. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 września 2025 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych skierowaną do skarżącego decyzją z 25 sierpnia 2025 r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko – M. B. - na okres od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Jako powód odmowy wskazano fakt, że dziecko nie ma miejsca pobytu w miejscu zamieszkania M. B., wyjaśniono też, że jeśli w postępowaniu w sprawie wniosku o świadczenie wychowawcze przedłożono prawomocne orzeczenie sądowe określające sposób sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, ZUS nie ma podstaw do weryfikacji, czy rodzice realizują jego postanowienia.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając odwołanie M. B., decyzją z 19 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 sierpnia 2025 r. wskazując jako powód rozstrzygnięcia to, że zgodnie z postanowieniem sądowym dziecko ma miejsce zamieszkania przy matce. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko na okres świadczeniowy 2025/2026 złożyli oboje rodzice. I. B. złożyła wniosek 7 marca 2025 r. i po jego rozpatrzeniu, została powiadomiona o przyznaniu prawa do tego świadczenia na cały okres świadczeniowy, w pełnej wysokości. Skarżący natomiast analogiczny wniosek złożył w dniu 1 lutego 2025 r. Organ wyjaśnił, w związku ze złożeniem wniosków od dwóch osób uprawnionych, że Sąd Okręgowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. o sygn. akt IIC 1246/24 udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania rozwodowego w ten sposób, że miejsce pobytu małoletniego dziecka ustalił przy I. B. Prezes ZUS wyjaśnił w związku z tym, że wskazanie w orzeczeniu sądowym miejsca pobytu dziecka przy określonym rodzicu jest równoznaczne ze wskazaniem miejsca zamieszkania tego dziecka, a zmiana tak ukształtowanego stanu prawnego może nastąpić tylko przez uchylenie bądź zmianę rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego o miejscu pobytu małoletniego dziecka. ZUS zobowiązany jest do uwzględniania prawomocnych orzeczeń sądu przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia wychowawczego. W konsekwencji organ uznał, że świadczenie wychowawcze nie przysługuje skarżącemu na okres świadczeniowy 2025/2026, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust 2a oraz art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż dziecko ma zamieszkiwać z matką zgodnie z postanowieniem sądowym.
M. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 września 2025 r. zarzucił naruszenie:
1/ art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanką wspólnego zamieszkiwania, utrzymania dziecka i sprawowania nad nim faktycznej opieki jest orzeczenie sądowe, a nie rzeczywiste zamieszkiwanie i sprawowanie opieki nad dzieckiem.
2/ art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez:
a) pominięcie dowodów dołączonych do odwołania z 5 września 2025 r., w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie z 14 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 1274/24 oddalającego wniosek I. B., matki dziecka, o wydanie dziecka M. B. z miejsca pobytu u ojca M. B. z uwagi na stosowaną przez matkę wobec dziecka przemoc domową, a który to dowód potwierdza fakt, że małoletni od dnia 5 marca 2024 roku nieprzerwanie przebywa z ojcem, M. B., który sprawuje nad nim opiekę i zapewnia utrzymanie,
b) pominięcie twierdzeń skarżącego znajdujących się w zażaleniu i aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku (I Acz 750/25/MI), że pierwotnie wydane postanowienie o zabezpieczeniu miejsca pobytu dziecka przy matce nie jest prawomocne, a w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Wejherowie w sprawie o sygn. akt III Nsm 1274/24 również nie jest wykonalne, gdyż Sąd oddalił wniosek matki o wydanie dziecka,
c) zaniechanie przeprowadzenia dowodu, o którym mowa w art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i niezwrócenie się przez organ do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej we Władysławowie o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia osoby faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem,
- a wszystko to skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych i niezasadną odmową przyznania ojcu dziecka świadczenia wychowawczego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku sygn. akt IIC 1246/24 ustalające miejsce pobytu dziecka przy matce nie jest prawomocne, zostało bowiem zaskarżone. Zdaniem skarżącego organ powinien był ustalić, kto sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i jeżeli istnieją wątpliwości, powinien je wyjaśnić poprzez zwrócenie się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej we Władysławowie o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia osoby faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem. W ocenie skarżącego za błędną należy także uznać dokonaną przez organ wykładnię art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy, gdyż art. 22 ustawy jednoznacznie wskazuje, że świadczenie wychowawcze przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Ustawodawca nie posługuje się sformułowaniem: "kto prawnie sprawuje opiekę nad dzieckiem" - odwołując się do wykładni językowej. Zatem przepis ten nie przewiduje, aby uprawnionym do świadczenia był ten rodzic, który posiada orzeczenie sądu i przy którym ustalono miejsce pobytu dziecka, lecz odwołuje się do faktycznych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli natomiast sąd nie dopatrzy się wskazanych naruszeń prawa, oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzając sądową kontrolę legalności decyzji wydanych w sprawie świadczenia wychowawczego, o które ubiegał się skarżący, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa ZUS z narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W ocenie Sądu organ odwoławczy niezasadnie zaakceptował stanowisko organu I instancji, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie wychowawcze 800+ na syna na okres świadczeniowy 2025/2026, bowiem zgodnie z postanowieniem Sądu Cywilnego o zabezpieczeniu, miejsce pobytu dziecka na czas procesu rozwodowego ustalone zostało przy matce.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576), dalej jako: "ustawa".
Z treści przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a. Z kolei art. 5 ust. 2a ustawy stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 800 zł miesięcznie na dziecko – od 1 stycznia 2024 r., wcześniej – 500 zł (art. 5 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z treścią art. 22 ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku, gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.
Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu weryfikacji tych wątpliwości.
Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 1 lutego 2025 r. skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. na syna M. Z akt sprawy wynika również, że w dniu 7 marca 2025 r. wniosek o świadczenie wychowawcze na ten sam okres świadczeniowy, na to samo dziecko, złożyła matka. Z dalszej dokumentacji zebranej w toku postępowania wynikało ponadto, że na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku Wydział I Cywilny z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I C 1246/24, Sąd – udzielając zabezpieczenia na czas trwania postępowania rozwodowego ustalił miejsce pobytu małoletniego dziecka przy matce.
Opierając się na ww. postanowieniu organy uznały, że skoro miejscem pobytu syna ustalonym przez sąd powszechny jest miejsce zamieszkania matki, to jej należy się świadczenie. Prezes ZUS stwierdził, że "wobec faktu, że w Pana sprawie jest postanowienie sądowe, w którym sąd wprost określił zasady sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym konkretnie ustalił, że pieczę nad dzieckiem sprawować będzie matka, ZUS jako organ administracyjny zobowiązany jest do uwzględniania prawomocnych orzeczeń sądu przy rozpatrywaniu uprawnień do świadczenia wychowawczego". Organy uznały zatem, że jedynym wiążącym dowodem jest w tej sprawie w postanowienie w sprawie zabezpieczenia i nie mogą one prowadzić żadnych innych dowodów w kwestii sprawowania faktycznej opieki nad dzieckiem. Zdaniem Sądu ocena ta jest błędna.
Przede wszystkim organy dokonały błędnej wykładni art. 4 w zw. z art. 22 ustawy przyjmując, że są związane wyłącznie orzeczeniem sądu, w którym ustalono miejsce pobytu dziecka (pomijając już kwestię tego, że owo postanowienie nie jest prawomocne, jak twierdzi ZUS, gdyż zostało przez skarżącego zaskarżone zażaleniem). Należy bowiem zauważyć, że pobyt dziecka nie jest równoznaczny z faktyczną opieką, do którego to pojęcia odwołują się ww. przepisy. Nie przewidują one, aby wyłącznie uprawnionym do świadczenia był ten rodzic, któremu zgodnie z wyrokiem przyznano władzę rodzicielską i przy którym ustalono miejsce zamieszkania dziecka (wyrokiem lub, jak przyjmuje ZUS, postanowieniem z sprawie zabezpieczenia), lecz odwołują się do faktycznych okoliczności, jakie zaistnieją w danym wypadku. Takie rozwiązanie stanowi przejaw racjonalizmu ustawodawczego, gdyż uwzględnia praktykę życiową, kiedy dziecko, mimo powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu rodzicowi, nie zamieszkuje z nim i rodzic ten de facto takiej władzy nie sprawuje. Władza ta jest wprawdzie usankcjonowana prawnie, ale w wymiarze faktycznym nie istnieje. Regulacja taka uwzględnia również cel świadczenia wychowawczego wynikający z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wskazać bowiem należy, że z treści art. 4 ust. 2 pkt 1-2 ustawy wynika, że na potrzeby ustalenia prawa matki lub ojca dziecka (opiekuna faktycznego) do świadczenia wychowawczego na dziecko ustawodawca odwołał się do atrybutów wspólnego zamieszkiwania i przebywania z dzieckiem, jak też zaspokajania jego potrzeb bytowych, wychowawczych i utrzymania dziecka. Kryterium "wspólnego zamieszkiwania" rozumiane być musi jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica (lub opiekuna), który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe.
Zatem dla uzyskania świadczenia wychowawczego znaczenie ma nie tyle tzw. prawne miejsce zamieszkania dziecka (np. wskazane w wyroku rozwodowym lub w postanowieniu o zabezpieczeniu), co faktyczne miejsce jego zamieszkiwania. Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Wobec tego istotne znaczenie dla meritum tego typu spraw mają przesłanki o charakterze faktycznym, które - zdaniem Sądu - organy obu instancji wadliwie pominęły jako kryterium oceny w niniejszej sprawie (por. wyroki WSA w Warszawie z 11 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 719/18; WSA w Poznaniu z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/PO 856/21; WSA w Gdańsku z 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 289/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku sprzeczności ustaleń, z którym z rodziców dziecko mieszka, a ustaleniami wyroku rozwodowego, to miejsce faktycznego pobytu dziecka ma znaczenie i należy je odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia.
Rozpoznając wniosek o świadczenie wychowawcze organ ma więc obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy, a następnie zbadać, czy zachodzi przesłanka wspólnego zamieszkiwania rodziców i ich dziecka oraz ustalić, czy wnioskodawca sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem, którego dotyczy wniosek. W razie zbiegu prawa rodziców organ winien zastosować się do regulacji art. 22 ustawy z tym zastrzeżeniem, że istotnym kryterium dla przyznania świadczenia wychowawczego nie jest rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej, ale faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem, w tym rzeczywiste przebywanie dziecka u danego rodzica (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1803/20, CBOSA).
Chcąc dokonać tych ustaleń organ przede wszystkim może przeprowadzić za pośrednictwem pracowników lokalnego ośrodka pomocy społecznej wywiad środowiskowy, jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy, a także dopuścić inne dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia kwestii faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a.
Odnosząc się przy tym do argumentacji Prezesa ZUS, że organy zobowiązane były uwzględnić wyłącznie prawomocne orzeczenie sądu, zaś inne dowody nie mogły stanowić podstawy do podważenia ustaleń tego wyroku, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy do wniosku należy wprawdzie dołączyć prawomocne orzeczenie, lecz z art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy wynika, że wnioskodawca ma także prawo przedłożyć inne dokumenty, w tym oświadczenia potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku. Niewątpliwie zaś każdy z dokumentów wymienionych wprost w art. 13 ust. 4 pkt 3 ustawy lub dopuszczonych jako "inne", powinien zostać włączony do materiału dowodowego sprawy i poddany ocenie zgodnie z regułami postępowania administracyjnego.
Tak więc w niniejszej sprawie organy niewątpliwie nie miały podstaw do tego, aby swoje orzeczenia opierać wyłącznie na postanowieniu w sprawie zabezpieczenia i ustalonym tam miejscu pobytu dziecka, gdyż przepisy prawa nie wyłączają innych dowodów, jak również miejsce pobytu dziecka ustalone przez sąd powszechny nie jest tożsame z faktycznym sprawowaniem nad nim opieki, zaś tylko ta okoliczność ma znaczenie na gruncie świadczenia wychowawczego.
d) W niniejszej sprawie skarżący przedłożył szereg dowodów wskazujących, że to on faktycznie sprawuje opiekę nad synem, w szczególności postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z 14 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 1274/24 oddalające wniosek I. B., matki dziecka, o wydanie dziecka M. B. z miejsca pobytu u ojca M. B. z uwagi na stosowaną przez matkę wobec dziecka przemoc domową, a który to dowód potwierdza fakt, że małoletni od dnia 5 marca 2024 roku nieprzerwanie przebywa z ojcem, M. B., który sprawuje nad nim opiekę i zapewnia utrzymanie. Słusznie skarżący podnosi, że postanowienie o zabezpieczeniu miejsca pobytu dziecka przy matce nie jest prawomocne, a w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Wejherowie w sprawie o sygn. akt III Nsm 1274/24 również nie jest wykonalne, gdyż Sąd oddalił wniosek matki o wydanie dziecka.
Dowód ten i wynikające z niego wnioski zostały pominięte przez orzekające organy. Natomiast ZUS, a następnie Prezes ZUS, nie rozpatrzyli dostarczonego przez skarżącego materiału dowodowego, choć zawiera on istotne dla sprawy ustalenia, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które nie wątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, prawidłowa ocena powyższych dowodów pozwala stwierdzić, kto sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnim M. Gdyby natomiast organ nadal miał wątpliwości, powinien skorzystać z możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zarówno organ I, jak i II instancji dokonały błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy uznając, że przesłanka wspólnego zamieszkiwania, utrzymywania dziecka i sprawowania nad nim faktycznej opieki wynika wyłącznie z orzeczeń sądowych dotyczących wykonywania pieczy i władzy rodzicielskiej, a nie jest związana z rzeczywistym zamieszkiwaniem i sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Przyjęta przez organy wykładnia powołanych przepisów ni tylko jest sprzeczna z ich językowym, oczywistym brzmieniem, ale też prowadziłaby do skutku niezgodnego z celami ustawy. Zgodnie z tym stanowiskiem rodzic dziecka, który faktycznie z nim zamieszkuje i ponosi koszty jego utrzymania, traciłby prawo do świadczenia wychowawczego tylko dlatego, że w orzeczeniu sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka u drugiego z rodziców, z którym faktycznie dziecko nie zamieszkuje, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Świadczenie wychowawcze otrzymuje bowiem matka dziecka, która nie sprawuje nad nim faktycznej opieki, a skarżący, który tę opiekę sprawuje, świadczenia wychowawczego nie otrzymuje. Cel ustawy, jakim jest wsparcie państwa w zaspokajaniu potrzeb bytowych, wychowawczych i utrzymania dziecka, został w tej sytuacji przez organ wypaczony.
Oznacza to, że organy pominęły kryterium faktyczne, które ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało zatem wpływ na wynik sprawy. Pominięcie części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowiło natomiast istotne naruszenie art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy oraz art. 7, art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. Także i to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem ocena całości materiału dowodowego prowadzi do odmiennych ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki przyznania świadczenia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił obie wydane w sprawie decyzje.
Ponownie rozpoznając wniosek strony, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organy związane będą przeprowadzoną przez Sąd wykładnią przepisów art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy, i uwzględnią wszystkie dowody zebrane w toku postępowania – zarówno przez organ, jak i przedłożone przez stronę, oraz wynikającą z nich okoliczność faktycznego zamieszkiwania syna ze skarżącym, jako istotną dla orzeczenia o jego wniosku w niniejszej sprawie.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.