Orzeczenie · 2023-05-10

II SA/GD 927/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2023-05-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyzmiana sposobu użytkowaniapostępowanie administracyjnek.p.a.prawo budowlanesamowolna zmianabudynek gospodarczybudynek mieszkalnyorgan odwoławczyuchylenie postanowienia

Sprawa dotyczyła skargi M. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Gdańsku, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. PINB odmówił wszczęcia, nie stwierdzając zmiany sposobu użytkowania ani robót budowlanych. WINB uchylił postanowienie PINB, ale sam wydał postanowienie o braku podstaw do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, co zdaniem WSA nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). WSA podkreślił, że art. 138 § 1 k.p.a. nie przewiduje takiego rodzaju rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy powinien albo utrzymać w mocy, uchylić i orzec co do istoty, albo umorzyć postępowanie. Sąd wskazał również na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wszczynania postępowań w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, które zgodnie z Prawem budowlanym wszczynane są z urzędu. Niemniej jednak, sposób, w jaki WINB rozstrzygnął sprawę, był niezgodny z przepisami k.p.a., dlatego WSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego oraz sposobu postępowania w sprawach wszczynanych z urzędu na podstawie Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i rozbieżności w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie o braku podstaw do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie rozstrzygnięcie nie jest przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Przepisy art. 138 k.p.a. określają zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać organ odwoławczy. Orzeczenie o braku podstaw do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nie mieści się w tym katalogu.

Jak należy traktować wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, skoro przepisy Prawa budowlanego stanowią, że takie postępowanie wszczyna się z urzędu?

Odpowiedź sądu

Istnieją rozbieżności w orzecznictwie. Jedno stanowisko mówi, że wniosek należy traktować jako sygnał do weryfikacji przez organ, a organ nie wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia. Drugie stanowisko sugeruje, że jeśli osoba powołuje się na własny interes prawny, reakcja organu powinna być formalna.

Uzasadnienie

Sąd przywołał orzecznictwo NSA wskazujące na różne sposoby postępowania w sytuacji, gdy przepisy szczególne (Prawo budowlane) nakazują wszczęcie postępowania z urzędu, a strona wnosi o jego wszczęcie. Podkreślono, że niezależnie od przyjętej koncepcji, wydane rozstrzygnięcie musi być zgodne z przepisami postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 września 2022 r. jako niezgodne z prawem.

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy, uchyla i orzeka co do istoty, lub umarza postępowanie odwoławcze.

pr. bud. art. 71a § 4

Prawo budowlane

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego może zakończyć się nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.

pr. bud. art. 72a

Prawo budowlane

Postępowania w sprawach wydania decyzji, o których mowa w art. 71a ust. 4, wszczyna się z urzędu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy wydał postanowienie, które nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 138 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Zawarte w kontrolowanym rozstrzygnięciu orzeczenie co do istoty sprawy, tj. orzeczenie o braku podstaw do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, nie zostało jednakże przewidziane przepisami prawa. • Żaden przepis prawa nie przewiduje zaś wydania postanowienia o braku podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. • Przepis art. 72a Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 k.p.a.

Skład orzekający

Jolanta Górska

przewodniczący sprawozdawca

Diana Trzcińska

sędzia

Justyna Dudek-Sienkiewicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego oraz sposobu postępowania w sprawach wszczynanych z urzędu na podstawie Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i rozbieżności w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w postępowaniu administracyjnym i rozbieżności interpretacyjne przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Organ odwoławczy wydał postanowienie, którego nie przewiduje prawo – WSA uchyla je jako proceduralnie wadliwe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst